Ahungala Vimalakitti Mahathera: Dipavamsa (modern continuation)

Header

Data entry: Sri Lanka Tripitaka Project

Date of this version: 2025-05-28

Source:

  • Dipavamsa, [II], a modern continuation of the Dipavamsa by Ahungala Vimalakitti Mahathera, based on the ed.: Dipawamso, Aluthgama : Vidyavilasi Press 1959.

Publisher: Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen

Licence:

Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Interpretive markup: none

Notes:

Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented below.



Dipavamsa, [II],
a modern continuation of the Dipavamsa by Ahungala Vimalakitti Mahathera,
based on the ed.: Dipawamso, Aluthgama : Vidyavilasi Press 1959



Input by the Sri Lanka Tripitaka Project



[CPD Classification 4.1.1]
[SL Vol Dīp2- ] [\z Dīp /] [\w II /]
[SL Page 001] [\x 1/]
[PART II.]


[By]
[Venarable Pandit]
[AHUNGALLE WIMALAKITTI MAHATHERO]
[Incumbent]
[Ambukkharama Mahavihara]
[and]
[.Principal]
[of ,tgatasasanodaya Pirivena,]
[WELITOTA.]
[Publised]
[BY]
[K. ERINERIS DE SILVA ESQR:]
[Vidyavilasi Press,]

[B, E. 2482]
[C. E. 1939.,]



Revisions:

  • 2025-04-02: TEI encoding by mass conversion
  • 2025-04-15: metadata structuring
  • 2025-05-28: Added several metadata fields.

Text

Dīpavaṃso.

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

63.

Tato mahā sena narindajo'ṭṭha

Sate cha tāḷīsatimamhi buddhe

Rājā'si kittisasirimeghavaṇṇo

Cintāmaṇī kāma dado'vadātā

64.

Vasaṅgato pāpavataṃ mahādi

Seno vināsesi'khilaṃhi yaṃtaṃ

Mahāmatī pākatika'ñca vippa

Kata'ṅkarī bhūpati tatra tatra

65.

Mahinda therassa pavatti maggaṃ

Sesaṃ sunitvā'ggaguṇepasīdī

So vaṇṇa bimbaṃ' sapamāṇato'va

Kāretva theramba thale sa'bhupo

66.

Taṃ sannivāsetva mahā mahena

Puraṃ pavesesa'nurādha saññaṃ

Vāsāvidūre panabhūpatissa

Kāretvāpāsādaṃ varaṃ tahiṃ taṃ

67.

Appesi'yiṭṭhī'yitarāna 'bimbe

Netvā'tra rakkha'ñca paribbaya'ñca

hapetvā pūjāya'nu vassa me'vaṃ

Kātuṃ niyojesi tathā akaṃsu

68.

Vasse'ssa rañño navamekaliṅga

Desā sudattopadisampatīca

Sā hemamālā muni dantadhātu

Midhā'nayiṃsu'ggatahāsacetā

[SL Page 002] [\x 2/]

69.

Laṅkissaro taṃ paṭigayhu'dagga

Cittosucī suddha silāmayamhi

Caṅgoṭake pakkhipimānanāso

Pamoda vācaṃ samudā haranto

70.

Devānamādī piyatissa raññā

Kārāpitaṃ bhūpati vatthukamhi

Sa'dhamma cakkākhya gharaṃ panesi

Taṃ danta dhātvā vasathaṃ punā'hu.

71.

Disampatī vattayi dantadhātu

Mahā mahaṃ khonaca lakkha mattaṃ

Vitta'mpi vissajjiya pīti ceto

Maho'bhavī'yaṃ paṭhamo visiṭṭho

72.

Netvā'nu cassaṃ 'va'bhayuttaraṃso

Vihāra ma'ggaṃ pana danta dhātuṃ

Pūjāvidhi'ṅkāsi para'mpikātu'

Masesa 'mevaṃ viniyojayittha.

73.

Sudatta danto iti hemamālā

Yetaṃ nayiṃsū'dha muninda dāṭhaṃ

Sa'kīravèllādhivacaṃhi bhoggaṃ

Katvāna gāmaṃ dadi te vasiṃsu

74.

Katvā vihāra'ṭṭha dasa'gga puñña

Maṭṭhādhikabbīsatimamhivasse

Kammaṃ yathā'to'gamibhūpatindo

Sa'nibbuto dīpavaro'va bhāso.

75.

Tassā'nujobhūpati jeṭṭhatisso

Laṅkāya laṅghesi sitāna pattaṃ

Sodanta sippamhi pavīṇako'va

Vinesi sippejanataṃ taha'mpi

76.

Buddhaṅkurassi'ddhimayaṃ 'varūpaṃ'

Ṇattā tathāpīṭha ma'passaya'ñca

Chatta'ṅkaruṃte maṇimaṇḍapa'mpi

Rajja'ṅkarīso navacassa ma'ggaṃ

[SL Page 003] [\x 3/]

77.

Tato sutotassa bhavī'ha buddha-

Dāso disampatyu'dayoru kitti

Catūhi vatthūhica saṅgahehi

Rañjesi sopāṇi gaṇaṃ vadaññū

78.

Bhisakka satthe'ti pavīṇataṃkho

Gato gilāne supatikirayāya

Dayā paro bhesaja bhattadānā

Sa'bhū patike khalusaṅgahesi

79.

Gāme kire'ko thusavaṭṭināme

Bhikkhaṃ caraṃ bhikkhu susussita'ñca

Sappāṇakaṃ khīrama'bhuñjiladdhā

Nipiḷayiṃsu kimayo'ssakucchiṃ

80.

Nivedayī bhūpatino tama'tthaṃ

Sutvāpavattiṃ nikhilaṃ'mayassa

Nidāna'maññāsi sa'taṅkhaṇaṃ'va

Vidhāya vāhassa sirāya vedhaṃ

81.

Pāyetva ratta'mpi gahetvavīti

Nāmetva mattaṃ samaṇaṃbabhāsa

hayassataṃ soṇitaka'nti sutvā

Vamīkimī nikkhamu'lohitena

82.

Sukhī bhavī bhikkhu pamodama'ssa

Rañño nivedesi tato'pirājā

Satthappahārena kimībhayo ca

Tapassitemenirujākate'ti

83.

Evaṃ narindo pana sallakanta

Kirayā pavīṇo'bhavijīvako'ca

Gaṇḍāmayo'sī phaṇino'daramhi

Phāletva niggaṇḍa 'makāsi kucchiṃ

84.

Siriṃsaposo sukhito narinda

Bhisakkaseṭṭhamhi pamodaveto

Mānesi sammā maṇinā'riyena

Kalla'ṅkarīpāṇi gaṇaṃ bahuddhā

[SL Page 004] [\x 4/]

85.

Rāje'kadā bhūpati bhūsanena

Vibhūsito vāhiniyā sahā'yaṃ

Purindado gacchati seyyathāpi

Disvāna sobhaggagataṃ mahīpaṃ

86.

Pabaddha vero'pi bhavantare'ko

Kuṭṭhī pakuppitva'caniṃ'sahanto

Vipoṭhayaṃ kattarayaṭṭhiyāca

Akkocchi'nekabbidhabhāratīhi

87.

Disvāni'maṃ vippakati mpi kassa

Nā'haṃ sarāmī katamappiyaṃhi

Cerī'sa'yaṃ pecca kadāci kuṭṭhiṃ

Nibbāpayissāmi tadantikassa

88.

Āṇāpayī so pana tassa cittā

Cāraṃ vijāne'ti gatosa'macco

Ruṭṭhoki 'mattha'nti sakhe'va pucchi

Dāso'sya'yaṃme kusalena rājā

89.

Mamaṃ'ca mānāya purādvipena

Payāti nissesa 'mavocakuṭṭhi

Soporiso bhūpatino pavattiṃ

Nivedayī'yaṃ mama pubbaverī

90.

Vinicchanitvā punaverinotaṃ

Veraṃ vinodetu'mupakkamena

Yutta'nti saṅgaṇhi'ti tiyojayītaṃ

Sinānasokhummapavādināso

91.

Santappayitvā sukhitaṃ karitvā

Ñāpesirañño kasiṇa'nti etaṃ

Kārāpitaṃ so puna bhūmipālo

Mato'ti sutvā hadayaṃ phali'ssa

92.

Evaṃhiso vāpavamānasānaṃ

Tikicchayī bhūpativyādhina'ñca

Dīpādhi vāsīna'hitāya gāme

Gāme'pikāretva'tha vejja sālā

[SL Page 005] [\x 5/]

93.

Vejjeniyojesi tahaṃ taha'mpi

Tesaṃ'vakhettānu'pajīvanāni

Adāsi hatthassabalāna'vejje

hapesi pakkhandha janāna'sālā

94.

Kāresi bhogena samaṃ'vadhamma

Pabhāsakānaṃ sa'ṭhapesi vaṭṭaṃ

Sāratthamā'dāya'pivejja satthe

Sāratthasaṅgāha'makāsi dhīro

95.

Kāretva kekī pariveṇa ma'ggaṃ

Mahāvihāre panagoḷa pānu

Gāvadvayaṃ'dā samaṇo'titassa

Vihāradānālaya vāpiyoca

96.

Kāresi ye'vaṃpaṭimāvatassa

Rajje mahā dhammakathī yatīso

Niruttiyā sīhalikāya sutte

Hitāyi'mesaṃparivattayittha

97.

Tadatrajā'sīti sirīghanassa

Samaññikā'suṃ panasāvakānaṃ

Ekūnatiṃsa ssaradamhi bhupo'

Pajātitulyogami dibba lokaṃ

98.

Suvidita vanipālā'nekasampatti puṇṇaṃ

Samanubhaviya laṅkā rajja'maggaṃ manuññaṃ

Gamu'muda sakakāye cā'pi hitvā parattha

Iti sumariya viññūnocarepāra magge

Bhāṇavāraṃ bāvīsatimaṃ.

-------------

Iti sajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse vasabhādi rājadīpanonāma bāvīsatimo

paricchedo.

[SL Page 006] [\x 6/]

Tevīsatimo paricchedo.

----------------

1.

Tato'ssa jeṭṭho tanayo'patisso

Rājā'bhavī bhūpati dhamma yutto

Rañjesi vatthūhi pajācatūhi

Pakkhandharogī pasavantina'ñca

2.

So bhogasālā api dāna sālo'

Dīcyaṃ subhā maṅgala cetiyamhā

Thūpa'ñca bimbāya ma'gga bimbaṃ

Kāresi puñña kirayāyā'bhijāto

3.

Rājuppalaṃ pokkharapāsaya'ñca

Vālādi hassaṃ punagijjhakūṭaṃ

Ambuṭṭhika'ṅkārayi goṇḍigāme

Vāpiṃ vihāraṃ api khaṇḍa rājiṃ

4.

Bhūpāla gehā'paradakkhiṇāya'

Muposathāgāra varaṃ munissa

Bimboka ma'cchīvaraṇena cā'tra

Uyyāna'mārakkhiya sāpadāno

5

Tasse'varaññe samaye dubhikkha

Rogo'bhavī tassamasambhava'ñca

Bhikkhūhi sutvā munidhātu bimbaṃ

Sovaṇṇika'ṅkāriya ca'smapattaṃ

6.

hapetva sāpaṃ kārasampuvamhā'

Ropetva ce'sandana ma'ggabimbaṃ

Sīlaṃ samādāya samādapetvā

Vattetva dāna'ñca'bhayaṃjanānaṃ

7.

Alaṅkaritvā pura magga vīthiṃ

Samotarī'tho parivāritoso

Samāgato tattha sa'bhikkhu saṅgho

Bhaṇaṃ'va suttaṃ ratanaṃpaṇītaṃ

[SL Page 007] [\x 7/]

8.

Siñcaṃjalaṃ rājagaho pakaṭṭhe

Racchāpathasmiṃ varaṇividūre

Padakkhiṇa'ṅkāsya'vihiṃsakāmo

Nisāvasāne'tha'ruṇu'ggatamhi

9.

Vassaṃ pavassī mahiyā'turākho

Sukhussava'ṅkaṃsu yadā'tradīpe

Dubbhikkharogādi bhayaṃ bhaveyya

Niyojasī bhūpati kattu'mevaṃ

10.

Kalandakuyyānamuva'pāgamitvā

Caraṃtahaṃ bhattama'dānicāpaṃ

Coraṃ vadhāyānita mā'sukhedī

Disvā punā'netvachavaṃsusānā

11.

Khipitvā lohakkhaliyaṃ dhana'ñca

Datvā palāpetva nisāya coraṃ

So kujjhito bhānumatu'ggate'va

Chavaṃlahuṃ jhāpayi takkaraṃ'va

12.

Dīpe mahe thūpa varāna'masmiṃ

Thūpassa kāretva'tha thūparāme rājāharī cumbaṭa kañcuka'ñca

Rajjaṃ dvitāḷīsa samaṃ karittha

13.

Rañño'nujā tassa mahādināmā

Hetiṃnipātetva'padamhi devī

Taṃ vallabhaṃ mārayi pabbajitvā

Kaṇiṭṭhako bhātari jīvamāne

14.

Vattitva hīṇāyahate'sirañño

Rājāmahesi'ṅkari bhātu ghātiṃ

Gilānasālā garu pāḷivuddhiṃ

Kāresi lohappaṭihāra'maggaṃ

15.

Ralaggagāmaṃ atha koṭipassā

Vanaṃ vihāra'ñca sa'dārayitvā

Adāsi bhikkhūna'bha yuttaravhe

Vihāra ma'ddimhi ca dhūmarakkhe

[SL Page 008] [\x 8/]

16.

Mahesiyāṇāyā'pi kārayitvā

Sa'theravādīnama'dā nava'ñca

Kammaṃ vihāresucajiṇṇakesu

Kārāpayī dāna rato'ti mattaṃ

17.

Idhā'ga vasse dutiyamhirañño

Sopāhiyaṃ gāmiṇi cīna bhikkhū

Vasaṃvivassaṃ vinayamhi potthe

Likhitva'gā tepanagayha sīlo

18.

Laṅkāyahāri maṇihema bimbe

Vaṇṇesi thūpe vipulā taḷākā

Saṭṭhissahassaṃ yatayotadāni

Vasiṃsu byākāsi'ha sotapassi

19.

Bodhividūre vara jambudīpe

Visārado brāhmaṇa mānave'ko

Viññāta vijjo'si tivedavedī

Vādatthiko'hiṇḍa ma'gā vihāraṃ

20.

Sorevatatthera varena saddhiṃ

Katvā vivāda'mpi parājitosaṃ

Tasso'pakaṭṭhepanapabbajitvā

Uggaṇhisammāpiṭakattayaṃhi

21.

Ekāyano'ya 'nti sa'gaṇhi maggo

Buddhassaghoso viyaghosatāya

Ghosohi buddho viyamedinīyaṃva

Taṃ buddhaghoso'ti viyākariṃsu

22.

Tasmiṃ tadā theravaro sa'ñāṇo-

Dayākhya pādī karaṇaṃ gabhīraṃ

Yada'ttha sālini ma'kāsi dhamma

Saṅgaññamatthāyamahā viyatto

23.

Parittasuttaṭṭhakatha'ñca kātuṃ'

Rabhittha taṃ revata thera sīho

Disvāni'maṃ'voca giraṃ ni'ha'ṭṭha

Kathā'tthi āsī'nita pāli mattaṃ

[SL Page 009] [\x 9/]

24.

Mahinda therena katā susuddhā

Saṅgīti mā'rūḷha ma'vekkhi ya'ggaṃ

Tāsīhalīyaṭṭha kathā visiṭṭhā

Vattanti dīpe pana sīhalānaṃ

25.

Gantvā tahiṃ sutvaca māgadhāya

Niruttiyā tā parivattaye'ti

Vutte pasanno'va imaṃ tatohi

Dīpaṃ sa'rañño 'ddhani āgadhīmā

26.

Mahā vihāramhi mahā padhāna

Gharaṃ gamitvā puna therapādo

Sosīhalīyaṭṭha katha'ñca saṅgha

Pālassa ñattā suṇi theravādaṃ

27.

Vinicchiye'so munino'sayo'ti

Saṅghaṃ samānetva tahaṃ dadātu

Niruttiyā māgadhayā mama'ṭṭha

Kathaṃhi kattuṃ'khilapotthakete

28.

Saṅgho sa'vīmaṃsituma'ssa gāthā

Dvaya samatthatta ma'dāsi tasmiṃ

Tipeṭakaṃ sāṭṭhakathaṃ pavīṇo

Saṅgayha'kāsīsa'visuddhimaggaṃ

29.

Therassa nepuñña ma vekkhi ye'ttha

Sabbo'va saṅgho dadi potthake so

Ganthākaredūradisaṅkarākhye

Vihāramagge nivasaṃ yasassī

30.

So sīhalīyaṭṭha kathā'pi sabbā

Niruttiyā māgadhayā pajānaṃ

Hitāya dhīro parivattayittha

Pāliṃ'gahuṃtheriyi'vā'carīyā

31.

Thero visiṭṭhaṭṭha kathā carīyo

Gate sakicce pariniṭṭhitiṃ kho

So vandituṃ bodhi ma'gañchi jambu

Dīpaṃ pamokkho dutiyo 'si'missaṃ

[SL Page 010] [\x 10/]

32.

Bhutvāna dvāvīsa samaṃ sa'rajjaṃ

Sadādayo kāriya citra kammaṃ

Mato mahānāma mahīpatindo

Para'ṅgamīloka mi'maṃ pahāya

33.

Tassā'sirañño damiḷitthi kucchi

Bbhavo suto bhūpati sotthiseno

Mahāsidhītā pana saṅgha nāmā

Ghātāpayī taṃ tadahe'va kopā

34.

Sāchattagāhassa pavecchirajjaṃ

Akāsi vassaṃ api savhavāpiṃ

Tato samaṃ kārayi mittaseno

Sovīhi corohi mahānubhāvo

35.

Tadāni paṇḍu damiḷena saddhiṃ

Yoddhuṃ dvipaṃ'ruyha puraṃ'gamittha

Gantvā raṇe taṃ damiḷohi paṇḍu

Rajjaṃ karī pañca samaṃ tato'ssa

36.

Pārinda nāmo'si suto mahīpo'

Nusāsiye'vaṃ damiḷo tivassaṃ

Tassā'nujo khuddaparinda nāmo

Rājā'bhavī sorasavassa ma'ssa

37.

Hītābalatthassa subhassayete

Morīya vaṃsīyanarāpalātā

Tahaṃ tahaṃ vāsama'kaṃsu nandī

Vāpimhi tesaṃ'bhavī dhātuseno

38.

Tassa'trajova'mbilayāgu gāme

Vasittha dāṭṭho samajātikehi

So dhātuseno palatissabodhī

Sute labhi dvepuna dhātuseno

39.

Pabbajjakho mātula thera ñatte

Vasīsato'pekkhayamā'yati'mpi

Taṃ paṇḍuko jāniya gaṇhathe'naṃ

Pesesi sīghaṃ mahati'ñcasenaṃ

[SL Page 011] [\x 11/]

40.

Kharaṃ niyogaṃ pana paṇḍurañño

Mahādināmo supine viditvā

Thero surakkhī punabhāgi neyyaṃ

Laṅkāya vebhūpati hessatī'ti

41.

Balaṃ gahetvā atha dhātuseno

Khuddena pārindabhidhena raññā

Yujjhitvā māresi tirītarākhyo

Rājā bhavī taṃ dutiyamhi māse

42.

Vināsayī tena raṇa'ṅkarīya

Tasmiṃ hate dāṭhiya dāmiḷe'ko

Rajja'nnusāsī tisamaṃ'va dhātu

Senena naṭṭho thiravikkamena

43.

Tato'bhavī bhūpati piṭhiyavho

Sosatta māsaṃ'nu bhavitva rajjaṃ

Maccussavāsa'ṅgamimānaveso

Pacchijji'to dāmiḷa vaṃsa thāmo

44.

Bhūpā'gatāgama visasa sasattha nītī

Puññaccitā'pi maraṇaṃ kaṭhinaṃ samattā

Accetu ma'gga caritā nasahiṃsu itthaṃ

Vedīvibhāvikayirā matada'mpi puññaṃ

Bhāṇavāraṃ tevīsatimaṃ

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse' kārasa rājadīpano nāma

Tevīsatimo paricchedo.

----------------

[SL Page 012] [\x 12/]

Catibbīsatimo paricchedo.

-----------------

1.

Atho sahassechadhike muninda

Saṃvaccharasmiṃ suta dhātuseno

Narādhipo'sī mita puññalakkhi

Sobhesi laṅkaṃ sahajena saddhiṃ

2.

Khandhāpayitvāna mahā savantiṃ

Kedārake'kāsi thirodike'kā

Rogīna'sālā athakāla vāpiṃ

Gaṇhitva bandhesi mahā nadi'ñca

3.

Vināsitaṃ bodhi gharañcarāma

Neyya'ṅkarī so viya dhammasoko

Susaṅgaha'ṅkā piṭakattayassa

Therīya bhikkhūna' mahā vihāre

4.

Sokāla vāpyādi vihārake'ṭṭha

Dasā'su kārāpayi tappamāṇā

Vāpīcakāretvu da khuddakehi

Vihāra ke'ṭṭhārasa vāpiyoca

5.

Dāpesi tesaṃ'va disampatindo

Soloha pāsāde vare sujiṇṇe

Kammaṃ nava'ṅkārayi jiṇṇakeca

Visāla thūpesu ca tīsu chatte

6.

Mahinda bimbaṃ udakārayitvā

Netvāna therassa susāna bhūmiṃ

Mahā maha'ṅkātuma'dā sahassaṃ

Dīpetu'māṇāpayi dīpavaṃsaṃ

7.

Sodantadhātussa mahaṃ vidhāya

Caṅgoṭakaṃ raṃsi ma'nagghika'ñca

Mahaggha muttā maṇikiṇṇa hema

Pupphāni pūjesi vasundharindo

[SL Page 013] [\x 13/]

8.

Bodhīmaha'ṅkāviya tissarājā

Visāla sālā paṭimāca cetye

Kāretva puññaṃ vividhaṃ karittha

Vasīdayo so matimā mahīpo

9.

Dveputtā'suṃ kassapo bhinnamāto

Moggallāno tulyāmāto'ssa rañño

Ekā rammā duhitā pāṇatulyā

Pādāsī sobhāgineyyassataṃhi

10.

Tāḷesi sodhītara'micca'vecca

Jhāpesi tassa'mbama'tho'ti kuddho

Pabaddhaverosa'hi bhāgineyyo

Rajje palobhetvi'ma'māsurañño

11.

Pitva'ntarebhediya jīvagāhaṃ

Gāhāpayī bhūpati dhātusenaṃ

Sa'kassapo'ssāpayi setachattaṃ

Bhātā'bhavesī' gami jambudīpaṃ

12.

Vadhaṃ vidhāyā'pi karīya naggaṃ

Pācīmukhaṃ saṅkhalikaṃ mahipaṃ

Taṃ bhittiyanto'va karitvaruṭṭho

Bandhitva limpesa'tha mattikāya

13.

Gāhāpayanto panakālavāpiṃ

Samāhitaṃ bhikkhuma'pu'ṭṭhapetuṃ

Paṃsuṃkhipāpesi sa'muddhani'ssa

Sandiṭṭhiko'yaṃ sa'vipākavāro

14.

Narādhiposūnuhato yaso'ṭṭhā

Rasassamāto vibudhāna me'vaṃ

Sahavyataṃ pāpuṇi dhātuseno

Dayāparo kosaliko'va niccaṃ

15.

Rañño'ssakāle pana dīghasanda-

Senāpatinda ppariveṇa sāmī

Thero mahānāma bhidho mahīpā

Cero samolokiya dīpikaṃhi

[SL Page 014] [\x 14/]

16.

Pavatti ma'ggaṭṭha kathāgata'mpi

Upāgataṃ kho sutito gahetvā

Yathā tathaṃ yāva mahādisena-

Rājaṃ mahāvaṃsa ma'kā'tihāsaṃ

17.

So kassapo pāpa sakho'vabhātu

Bhīto gato sīgagiriṃ narehi

Bhusaṃ durāroha ma'raṃ samantā

Taṃsodhayitvā varaṇena sammā

18.

Parikkhipitvāna tahiṃhi sīhā

Kārena nisseṇi gharāni citre

Kāresi tannāma'si tena selo

hapesi rakkha'ñca nidhāya cittaṃ

19.

Vasīgharaṃtatra'pi dassaneyyaṃ

Kāretvaso'vā'laka mandama'ggaṃ

Tato paraṃ taṃ puramu'ttama'ṅkā

Senāpatī tassa migāra nāmo

20.

Sanāmika'ṅkā pariveṇa ma'ggaṃ

Sakammanā vippaṭisāri hutvā

Katha'nnu muñcissa ma'nappaka'nti

Puñña'ṅkarī sīla ma'rakkhi niccaṃ

21.

Sovissarādīsamaṇaṃ vihāraṃ

Kārāpayitvā'dimavatthujātā

Subhogagāme atirittakeca

Kiṇitva'dāsī panatassabhūpo

22.

Dvedhītarā'suṃ mahipassa bodhu-

Ppalādivaṇṇā'ssa vihārakassa

Tāsa'ñca nāma'ṅkarisassatasmiṃ

Dente'ti kammaṃ pitughātakassa

23.

Lokassa gārayha bhayā'va thera

Vādīnaicchiṃsva'thatesa'meva

Dātu'mpi satthuppaṭimāya'dāsī'

Dhivāsayuṃte'ti muninda bhogo

[SL Page 015] [\x 15/]

24.

Nīyyātavuyyānavare'calassā'

Sanne vihāra'ṅkarisassanāmā

Ta'ndāsi so dhammarucīna'pāra

Lokāca bhīto sakabhātarāca

25.

Saṃvacchare'ṭṭhā rasame'ssa mogga-

Llānavhayobārasamukhyayodhe

Gahetva āgammi'ha jambudīpā

Ambaṭṭhakolabbisaye pasiddhe

26.

Bandhittha senānivahaṃ kuṭhārī

Vihārake sutavi'ti'mantya' dissaṃ

Niggañchi rājā punamokkha mogga-

Llāno'si sannaddha balo kumāro

27.

Ambaṭṭhakolo'ti kadamba nāma

Pura'nti maññanti'tihāsavedī

Gatosurānaṃ'va sa'yuddha'mindo'

Pāgammu'bho'jiṃ dhajinī'rabhiṃsu

28.

Tahiṃ raṇesassa parājayaṃ so

Ñatvāsiraṃ chetva kha'mukkhi pitvā

Disampatī kosiya ma'tra sattiṃ

Khipījayo'ññassa nirussaho'si

29.

Kammepasīditvā mahīpatissa

Āḷāhaṇaṃ kāriya tassagattaṃ

Samattamā'dāya'pisādhanaṃso'

Pāgañchikhatto nagaraṃ patitaṃ

30.

Sutvā pavattiṃ yatayo vihāraṃ

Samajjiyā'suṃ sunivatthakā'va

Supārutā'ṭṭhaṃsu yathākkamaṃso

Saṅghepasīditva panammabhatyā

31.

Chattena mānesi tama'ssa'dāsi

hānaṃ pane 'ta'ntica chattavaḍḍhi

Vohārayiṃsū pariveṇa ma'ggaṃ

Kata'mpi tannāma ma'hosi tattha

[SL Page 016] [\x 16/]

32.

Patvāna rajjaṃ satataṃ samena

Dhammena pālesi pajā'tha kuddho

Sa'nīharī dāya ma'macca jātā'

Nuvattayiṃsū pitughātaka'nti

33.

Tene'va so rakkhasanāmavā'sī

Vināsayī maccagaṇaṃ'nugaṃ taṃ

So sota nāsādi'pichedayittha

Pabbājayī bhūri jane tadā'to

34.

Sutvāna dhammaṃ punasanta citto

Dānaṃ pavattesi'va vārivāho

Phusse'nuvassaṃ panapūṇṇamāyaṃ

Pavattayī dāna varaṃ cirassaṃ

35.

Pitussalājā dadisārathiyo

Dvārādhi paccaṃ sa'hi'dāsi tassa

Sīhācalekāriya daḷhadāṭhā

Koṇḍañña nāma'mpidvayaṃ vihāraṃ

36.

Sa'dhammarocīna'ca sāgalīnaṃ

Dāpesi sīhā calakaṃ vihāraṃ

Katvā mahānāma varamhi dīgha

Sandavhaye'dā pariveṇadhīse

37.

Sorājinī nāma'mupassayaṃhi

Kāretva'tho sāgalikāna'maggaṃ

Pādāsibhūpo pana bhikkhuṇīnaṃ

Sadā rato sāsana vuddhikicce

38.

Dāṭhāpabhūtyavhayakotulamba

Kaṇṇanvayo kassapa bhūmipāle

Nibbinnaceto upagamma tattha

Mereliyaṃ vagga ma'kāsivāsaṃ

39.

Silādikāḷo' bhavi tassa putto

Bhīto ito kassapato'ca gantvā

Sojambudīpaṃ sajanena mogga-

Llānena saddhiṃ varabodhi maṇḍe

[SL Page 017] [\x 17/]

40.

Vihārake pabbaji so kadāci

Saṅghassa sādvamba 'madāsi tasmiṃ

Pasanna citto'vadi ambasāma-

Ṇero'ti tenā 'bhavi taṃ samañño

41.

Sokesa dhātu'mpi labhitva tassa

Rajje idhā'nesi 'matābhisitto

Katvā'ssa sakkāra 'managgha dhātuṃ

Mahaggha caṅgoṭa vare nidhāya

42.

Dīpaṅkaraṅgīrasa bimba vāse

Vaḍḍhetva pujaṃ parihārakena

Pavattayī so parihāra 'massā'

Siggāhaṭhānaṃ bhaginiṃca'dāsi

43.

So sindhu rakkhaṃ pana bandhiyā'suṃ

Nibbhītikaṃ dipa'makāsirājā

Samuddavelāhitanāvikājī

Senā ṭènanṭi mantya'dhi muttise'ti

44.

Senāpatī vuttarako sanāmaṃ

Padhāna gāra'ṅkari bhūmipālo

Katvāna puññaṃ vividhaṃ parattha

Gamittha aṭṭhārasamamhi vasse

45.

Laṅkā rajja'malaṅkarittha'ti saho saṃsuddhabuddhī yaso

Sambuddhāgama vuddhipaddhatirato sokassapamhājito

Moggallāna mahīpatī na visahī jetu'mpi maccuṃparaṃ

Yāte'vaṃsumatī'yavecca palayaṃ hantvā labhavho sivaṃ

Bhāṇavāraṃ catuvīsatimaṃ

--------------

Iti sajjanānanda saṃvegajanake dipavaṃse tirājadīpanonāma catubbīsatimo paricchedo.

[SL Page 018] [\x 18/]

Pañca vīsatimo paricchedo.

------------------

1.

Tato tassa suto dhātu-seno āsi kumārako

Nara devo deva rūpo-sahasse saṭṭhime jine

2.

Kāritesu vihāresu-pitarā nava kammakaṃ

Akāsantappayī saṅghaṃ-paccayehi catūhi'pi

3.

Aṭṭhārasa vihāreca-kāresi vāpiyo tathā

Kāretvā dhammasaṅgītiṃ-sāsana'ñca visodhayī

4.

Jānakīharaṇaṃ nāma-sakkatāya niruttiyā

Mahākabba 'makā rājā-sīhala jana gāravaṃ

5.

Viloketvāna taṃ kabbaṃ-jambudīpā idhā gato

Tassa mitto āsi kāli-dāso kavikavissaro

6.

Rājāvaṇṇā dāsi ghare-kuḍḍe pajjaḍḍhakaṃlikhī

Yo ve puṇṇa'ṅkare tassa-tuṭṭhidāyaṃ dade'vaca

7.

Disvāna taṃ kālidāso-sampuṇṇa'makarī tathā

Māretvā taṃ gharetassā-sā'ttanālikhitaṃ'vadī

8.

Asaddahitvā taṃ rājā-kālidāsassa taṃ iti

Vinicchiya sakhaṃtassa-pariyesi ito ci'to

9.

Māritoso'ti ñatvāna-netvā mata kaḷebaraṃ

Kāretvā citakaṃ tattha-jhāpesi taṃ mahīpati

10.

Ḍayhamānaṃsa'taṃ mittaṃ-disvu'ggasocanopati

Citakaṃ uppatitvāna-mato tassa mahesikā

Pañca sokāturā tena-tā'pi tattha matācite

11.

Tahaṃ ṭhāne cetiyāni-kāretvā sattabodhayo

Ropayiṃsu tato satta-bodhivatthū'ti voharuṃ

12.

Taṃ kho ṭhānaṃ mahātitthe-cā'nurādha puruttame

Icce'va 'mevaṃ matiyo-tesaṃ tesaṃ visuṃ'bhavuṃ

[SL Page 019] [\x 19/]

13.

Rañño'pi tassa vāsattā-anurādhapure iti

Sakkā taṃ patigaṇhātuṃ-ne'tthakocā 'pisaṃsayo

14.

Katvā'nekavidhaṃ puññaṃ-dayāvāso disampati

Hāyane navamepūta-pañño para'magā ito

15.

Tassa'trajo kittiseno-rajja'ṅgā kata puññako tammātulasivo māse-navame taṃ vināsayi

16.

Rājā hutvā sivo pañca-vīsāhe jahi rajjakaṃ

Tatiyo upatisso kho-sivaṃ hantvā'si bhūmipo

17.

Silākāḷocamūnātho-moggallānassa rājino bhaginī sāmikassā'dā-saha bhogena dhītaraṃ

18.

hānantarādīhi janaṃ-saṅgahesi janādhipo tanaye'ko kassapo'ti-upatissassa rājino

19.

Silā kāḷo rajja lobhā-saṅgaṇhitvā mahā balaṃ

Yujjhituṃ pana pācīna-tissacala'magā balo

20.

Kassapo'pi dvipaṃ 'ruyha-silā kāḷaṃ palāpiya

Aropesi giriṃ hatthiṃ-tene'va girikassapo

21.

Mahā have vattamāne-pekkhayaṃ saparājayaṃ

Sīsaṃ chetvā chūrikāya-hatthikkhandhe avatthari

22.

Sutvā taṃ upatissokho-sokasalla'nnugo mato

Sāddhahāyanikorajjā-diva'ṅgamidisampati

23.

Rājā'bhavī silākāḷo-gahetvā pubba saññakaṃ

Ta'mamba sāmaṇerādi-silā kāḷo'ti ñāpayī

24.

Sokho'vanipatī santo-rajja'ṅkāresi dhammiyā

Māghāta'ṅkārayī bhoge-vejja sālāsuvaḍḍhayī

25.

Ānīta'mattanā kesa-dhātuṃ sampūjayī'nisaṃ

Bodhi pūja'mpa'nudina-'makābimbāni satthuno

26.

Tayo puttā'bhavuṃ jeṭṭha-moggallānassa sūnuno

Ādipāda padaṃ pācī-desa'ñca dadi bhūpati

[SL Page 020] [\x 20/]

27.

Majjhimo dāṭhappabhuti-rajjaṃ mālayikaṃ labhī

Vāsāpayittho'patissaṃ-santike ye'va rājino

28.

Vasse dvādasamerañño-kāsī pura 'mito gato

Vetullavādikaṃ dhammaṃ-dhātu ganthaṃhi vāṇijo

29.

Ānetvā rājino'dāsi-buddha dhammo'ti saññayā

Paggaṇhi taṃ achekattā-dhammā dhamma vijānane

30.

Rājāgārā vidūre taṃ-gehe katvāna pūjayī

Tathe'va kātuṃ sakkāraṃ-niyojesi narādhipo

31.

Katvāne'so silākāḷo-vividhaṃ puñña sañcayaṃ

Suto rajjaṃ gato rājā-ṭhitvā terasahāyane

32.

Tadaccaye majjhimako-dāṭhappabhūti nāmavā

Suto rajjaṃ gaṇhi kama-'matikkamma mahābalo

33.

Akkamo iti vārentaṃ-māresi saka bhātaraṃ

Moggallāno taṃ suṇitvā-yuddha sajjo pakuppiya

34.

Mahā cakkaṃ samādāya-rahera sikhariṃ agā

Rājā sannayha siviraṃ-khandhī karinda bhūdhare

35.

Moggallāno nisamme'taṃ sāparādhā na dīpikā

Tena'ññe māca yujjhantu-hatthiyuddhaṃ karomi'dha

36.

Sandesaṃ pahiṇī rañño-vatvā sādhū'ti tammukhaṃ

Gato gajaṃ samāruyha-moggallāno'si tādiso

37.

Danti ghaṭṭe'sanirāva-samosūyitthanissano

Dantaghāte samuṭṭhāsi-jālāviya'cirappabhā

38.

Rājā parājayaṃ disvāva-gaḷaṃ chindi nivārite

Rajja 'mevaṃ divasehi-māsehi ca chahi jahī

39.

Tassa'ccaye moggallānova-dutiyo āsi bhūbhujo

Paṭiccamātulaṃ culla-moggallāno'tivohari

40.

Paṭitoso'pi kāveyyo-saṅgahehi mahā janaṃ

Saṅgahesi mahā saṅghaṃ-saṅgaṇhi paccayehica

41.

Tipeṭaka'ñca vācesi-sāṭṭhakatha 'manuttaraṃ

Saddhamma bhāṇake pūjā-vidhinā pūjayī'nisaṃ

[SL Page 021] [\x 21/]

42.

Katvānaso dhammakabbaṃ-ṭhapetvā danti sekhare

Saddhamma desanosāne-vācesi nagare nisaṃ

43.

Sikharī majjhato bandhi-kadambāpaga'mādaraṃ

Dīghāyu pada kamma'nti-pattapāsāṇa vāpikaṃ

44.

Bandhāpayī dhana vāpiṃ-garītara'ñca vāpikaṃ

Saddhamma'ñca likhāpesi-sāsanabbhudayerato

45.

Pāletvā sāsanaṃ lokaṃ-soraccādi guṇālayo

Yathā kammaṃ gato rājā-vasse vīsatime ito

46.

Mahesī tassa sajane-visayogena ghātiya

Rajje puttaṃ'bhisiñcitvā-sā kho rajjaṃ vicārayī

47.

Kittissirī meghavaṇṇo-dutiyo bhūpatī pana

Tipupattehichādesi-bodhighara'managghikaṃ

48.

Silākāḷaddhanigāme-saṅgillavhaya vissute

Bhayasīvo mānave'ko-āsi moriya vaṃsajo

50.

Tassa'ggabodhi putteko-mahānāgo'tivissuto

Bhāgineyyocā'bhaviṃsu-mahānāgo vanecaro

51.

Savaṃsike tayo bhūpe-hantvā bhehisi patthivo

Vyākāsi mantiko taṃhi-sutvā siseva bhūpatiṃ

52.

Rājātuṭṭho'vata'ṅkāsi-rohaṇā'yuttakaṃ sakaṃ

Tasmiṃ punapasīditvā-andhasenāpati'ṅkari

53.

Pacceka bhogaṃ katvāso-rohaṇaṃ'va vasaṃ tahaṃ

Dāṭhappabhutināyoddhu-'ṅgāmoggallānabhītiyā

54.

Osakkitvā kittisiri-megharājaddhanī puraṃ

Gantvā ne'kūnavīsāhe-māresi taṃ mahīpatiṃ

55.

Rājāhutvā mahānāgo-desa'ṅkari yathā purā

Matattābhāgineyyassa-tato mātula puttakaṃ

Aggabodhi kumāraṃhi-uparāja 'makāguṇī

[SL Page 022] [\x 22/]

56. Katvā bodhi dumindassa-ālavālaṃ harīmayaṃ

Sadumaṃchādayī bhūpo-muni bimbāni sandahi

57.

Adā mahā vihārassa-gāme jambelakādayo

Uddhādi gāmake jeta-vanassa dadi bhūpati

58.

Khettattisata dānena-niccakālika yāguyā

Santappayī jeta vane-yatayo sātakāmato

59.

Mahā vihāre saṅghassa-duratissa sarā sato

Sahassakhettaṃ pādāsi-yāguyāsa'sarādhipo

60.

Mayūra pariveṇassa-navaṃkamma'ñcadāpayī

Sujiṇṇa'manurārāmaṃ-paṭisaṅkhārayī tadā

61.

Patthivo so mahānāgo-vividhaṃ puñña sampadaṃ

Sañcinitvā tivassena-bhottuṃ phala'magā divaṃ

62.

Santuṭṭhā'mita vibhavā samuttikittī

Bhūpālā janavisaraṃ vamiṃsu vittaṃ

Sante'vaṃ sumariya yutti magga yuttā

Bhāvethā,matasiridaṃ sade'va puññaṃ

Bhāṇavāra pañcavīsatimaṃ.

--------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse navarāja dīpanonāma

Pañcavīsatimo paricchedo.

[SL Page 023] [\x 23/]

Chabbīsatimo paricchedo.

----------------

1.

Āsī mahānāga narādhipassa

Sa'mātuleyyo puna aggabodhika

Disampatī bhūta samādhinā taṃ

Hirañña gabbho vidadhittha nūnaṃ

2.

Sa'mātula'ṅkā upa medinindaṃ

Bhātussa 'dāsī yuva rājakattaṃ

Sabhāgineyyaṃ malayā dhipacce

hapesi ṭhāntarakesu yogge

3.

Rājā sacakkaṃ yuva bhūpatissa

Dakkhiñña desaṃ pana 'dāsi tattha

Vasaṃ samāno sirivaḍḍhamāna

Vāpi'ñca gāhāpayi daḷha citto

4.

Girī vihāra'ñca karīya saṅgha

Bhogāya khetta dvisataṃ pavecchi

Dāṭha vhayaṃ dhītara'massa rājā

Adāsi so kho malayā dhipassa

5.

So saṅgha bodhī pariveṇa'maggaṃ

Karī mahāsīva samaññakassa

Sanāmaka'ṅkā pariveṇa'massa

Pādāsi ye'vaṃ parivārākā'pi

6.

Budhā'ssa rañño'ddhani sīhalīya

Niruttiyā 'kaṃsu vicitra kabbe

Padīpikā cā 'su' matappavāho

Kāle 'smi'me'ke pana maññare'ti

7.

Kurunda nāmaṃ atha sabba saṅghiṃ

Vihārakaṃ katva sanāma vāpiṃ

Sa'nāḷikeropavanaṃ mahantaṃ

Tiyojana 'ṅkārayi bhūmi pālo

[SL Page 024] [\x 24/]

8.

So loha yūpaṃ paṭisaṅkharitvā

Mahe 'ssa chattiṃsa sahassa bhikkhū

Ticīvarenā'ccayi dāṭhasīva bhikkhussa 'vāde 'kari ṭhitva rajjaṃ

9.

Sa'mūgasenā patikaṃ vihāraṃ

Kāretva'tho lajjika gāma vāmaṃ

Bhikkhussa bhogattha 'madā mahādī-

Nāgavhaya'ṅkā pariveṇa kantaṃ

10.

Vetulla vādo 'tra tadā'si joti

Pālo mahā thera varo vivādā

Vetulla vādī'pi parājayittha

Rājā pasīditva 'tha mānayī taṃ

11.

Dāṭhā pabhūtya vhayakā'di pādo

Theraṃ parajjhitva karamhi jātā

Gaṇḍā hato kho bhaginī sutagga-

Bodhiṃ 'dipāda gga'makā mahīpo

12.

So bhūpati'neka vihāra bimba

Thūpe ca vāpī atha kārayitvā

Gato catuttiṃsa samāya kamma

Sarikkhakaṃ dibba sukha'nnubhottuṃ

13.

Tato 'ggabodhī dutiyo'si bhūpo

Pubbassa rājassa mahallakattā

Ta'ṅkhudda nāmenu'da vohariṃsu

Pālesi dīpaṃ mahipo manuññaṃ

14.

Devī'ssa dhitā'si samātulassā'

Siggāhaka'ṅkā sa'tha saṅgha bhaddaṃ

hānantaraṃ 'dāsi yathā rahaṃ 'ñca

Veḷuvana'ṅkāriya sāgalīnaṃ

15.

Jambādimaṃrantaragallaka'ñcā'

Kā mātupiṭṭhiṃ puna khirikāya

Sa'dhātuyā geha'ma ku'ṇṇaloma

Ghara'ñca chattaṃ 'malacetiyamhi

[SL Page 025] [\x 25/]

16.

Asse'ca kālamhi kaliṅga bhūpo

Raṇe janānaṃ maraṇa'mpi disvā

Saṃvigga citto'va idhā 'gamitvā

Saddhāya so pabbajī jotipāle

17.

Padhāna ṭhāna 'ṅkari matta sele

Vihārake tassa adāsa 'macco

Mahesi vā 'gammi 'ha pabbajuṃ te

Sutvā mahesī ta'mu paṭṭhahittha

18.

Amacca therassa sa' vetta vāsa

Vihārakaṃ pācina khaṇḍa rājyaṃ

Adāsi so saṅgha varassa ta 'ñca

Atha 'ccaya 'ṅgā mahipo sa 'thero

19.

So jotipāla tthaviramhi thūpā

Rāmamhi thūpe abhivandamāne

Bhāgo pabhijjitva pure patittha

Dassesi rājaṃ puna dukkhito'va

20.

Disvāna saṃvigga mano ta 'matthaṃ

Tasmi 'ṅkhaṇe paṭṭhapi kamma'maggaṃ

Sa'dakkhiṇāya 'kkhaka dhātu seṭṭhaṃ

hapetva pūjesa'tha loha yūpe

21.

Cirāyamāne navakammi 'masmiṃ

Rājā papañcessati dhātu gabbhaṃ

Gacchāma dhātuṃ pana gayha yaṃ taṃ'

Vocuṃ 'sa devā supato'va 'rāmī

22.

Rājā pabuddho pana uttasanto

Kāresi sabbaṃ na cirena kammaṃ

Dhātu varaṃ 'netva manuñña loha-

Ppāsādato vaḍḍhayi sampuṭamhi

23.

Pādāsi laṅkaṃ saha sena dhātu-

Gabbhassa vattesu 'pahāra hāriṃ

Ta 'ṅgopakānaṃ 'dadi lābha gāmaṃ

Mahesiyā 'moda pavedayanto

[SL Page 026] [\x 26/]

24.

Mahesiyā katva ca sassa nāmaṃ

Dāṭhaggabodhī'ti akāsi vāsaṃ

Gaṅgā taṭaṃ sela taṭaṃ sara'ñca

Tathā valāhassa 'makāsi vāpiṃ

25.

Sā bhatta vaṃsaṃ 'disi bhikkhuṇīnaṃ

Katvāna so bhatta tariṃ mahantiṃ

Vaḍḍhesi pāḷiṃ mahipo para'ṅgā

Puññaṃ cinitvā dasama ssamāyaṃ

26.

Iti vidita muninda ssāsanā bhumi pālā

Upacita kusalā sampanna bhogā samattaṃ

Siri visara'managghaṃ hitva maccussa vāsa'

Mupagamu'miti ñatvā no care ko hi dhamme

Bhāṇavāraṃ chabbīsatimaṃ

--------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse rāja dvaya dīpano nāma

Chabbīsatimo paricchedo

-:-:-:-:-:-:-:-:-:

[SL Page 027] [\x 27/]

Sattavīsatimo paricchedo. -----------------

1.

Dutiyo saṅghatisso'si-bhūpo'siggāhako tato

Sahassasmiṃ sate eka-paññāsatima hāyane

2.

Khuddaggabodhi rājassa-moggallāno camū pati

Vasaṃ raññā rohaṇasmiṃ-yuddhatthaṃ 'bhimukho'gami

3.

Kuñjaraṃ'ruyha puttena-rājā sannaddha vāhano

Moggallāna'mupāgañchi-pācīna tissa pabbate

4.

Duvinnaṃ bala kāyānaṃ-saṅgāme samupaṭṭhite

Tasmiṃ rañño mahānāge-madhuka cchāya'māvisi

5.

Sākha'māhacca chattaṃ 'sa-bhūmiyaṃ pati rājino

Ripusenā'haritvā taṃ-sāmino dadi taṅkhaṇe

6.

Chatta'mussāpayī sela-muddhani ṭṭhitako tadā

Patthive'so'ti cintetvā-parivāresi taṃ camū

7.

Hatthikkhandhā'varūhitvā-puttaṃ'maccaṃ va sukhkhacaṃ

Gahetvā pāvisī meru-majjaraṃ kānanaṃ dukho

8.

Atha gantvā vedvavanaṃ-codito pabbajī raho

Rohaṇaṃ gantu kāmo-so-maṇihīra'mupāgami

9.

Tatra ṭṭhā sevakā tassa-sañjānitvā tayo jane

Moggallānassa ñāpesuṃ-netvā sīha giriṃ puraṃ

10.

Tesaṃ chindāpayī sīse-dvīhi māsehi bhūmipo

Saṅghatisso asiggāho-mato evaṃ sudukkhito

11.

Nisamma rājino putto-icca 'tra sa 'pakuppiya

Hattha pādāni tassa'suṃ-chindituṃ viniyojayī

12.

Laddha jjayo moggallāno-pura'māgamma nibbhayo

Laṅkā rajjā dhipo āsi-dalla nāmena pākaṭo

13.

Senāpatiṃ mittaduhiṃ-malayā dhipati 'ṅkari

Tassa puttassa 'siggāha-ṭhānaṃ dadittha bhūbhujo

14.

Mahā thupa ttayaṃ sammā-nava vatthehi chādayī

Dāṭhā dhātuṃ kesa dhātuṃ-mahābodhi 'ñca pūjayī

[SL Page 028] [\x 28/]

15.

Akā vesākhapūja'ñca-sāsanaṃ parisodhayī tipeṭakassa sajjhāya-'ṅkāresi vattayaṃ 'canaṃ

16.

Saṅghassa loṇakhettāni-adāsi tisatādhike

Moggallāna vihāra'ñca-kārapiṭṭhimhi kārayī

17.

Saṅgāma piṭṭhigāma'ñca-vaṭṭa gāma vihārakaṃ

Kāresi cetiya gehaṃ-tathā rakkha vihārakaṃ

18.

Vihārāna 'madā bhūrī-bhoga gāme janādhipo

Sañcinī pacuraṃ puññaṃ-vividhaṃ sāta kāmato

19.

Kuddho malaya rājassa-ta'mupāyena mārayī

Tassa putto asiggāho-nilīnaṃ jeṭṭha tissakaṃ

20.

Upasaṅkamma tenā'pi-yoddhuṃ rāja'mupāgami

Bhūrī pajja ra rogena-rājasenā matā tadā

21.

Rājasenā pabhijjitvā-palāyitvā'tidubbalā

Ekākinaṃ palāyanta-'ma nubandhi mahīpatiṃ

22.

Sīhaselassa sāmante-mārayittha narissaraṃ

Rajja'ṅkāresi soye'vaṃ-chavassāni disampati

23.

Jeṭṭha tissa'mahi ohīnaṃ-hantuṃ bhava patthivo

Pesesi sāsanaṃ ehi-ñatvā so malayaṃ agā

24.

Asiggāho anurādha-puraṃ'gamma nisaṃsayo

Laṅkādhipo āsi silā-meghavaṇṇo'ti vissuto

25.

Bodhi'ñca saṅghaṃ vanditvā-cetiye tīni bhūpati

Sakkāsa'tha mahāpāḷiṃ-vaḍḍhayittha sukhedhito

26. Silāmaya munindassa-vihāre abhayuttare jiṇṇaṃ geha'makādatvā-kolavāpi'ñca rakkhayī

27.

Sirināgo jeṭṭhatissa-mātulo pāratīrakaṃ

Gantvāna damiḷe'dāya-gaṇhituṃ desa'muttaraṃ

28.

Upakkami tadā rāja-sutvā yujjhitva ta'mpi ca

Hantvāna sese pesse'kā-tatra tatra vihārake

29.

Sampatta vijaye raññe-vasante sati nibbhaye

Bodhi vhayo bhikkhu'bhaye-vihāre bahule tahiṃ

[SL Page 029] [\x 29/]

30.

Disvā dussīlake rāja-'mu pasaṅkamma dhammikaṃ

Kammaṃ yācittha tene'va-kāresi taṃ mahīpati

31.

Raho mantiya dussīlā-ta'mmāretvā kammakaṃ

Paṭibāhayuṃ bhūpālo-kuddho gaṇhiya te tato

32.

Sarasī pālake'kāsi-chinna hatthe sabandhane

Jambudīpe sataṃ bhikkhū-khipāpesi mahāmati

33.

Parisodhesī paggāhaṃ-saraṃ tassa ca sāsanaṃ

Therīyavādake rājā-tehi kātu 'muposathaṃ

34.

Nimantetvā paṭikkhitto-kujjhitvāna 'vabhāsiya akkhamāpiya te bhikkhū-dakkhiṇa'ṅgā

disampati

35.

Māraṇantika rogena-phuṭṭho dehaṃ sarajjakaṃ

Jahitvā navame vasse-para'ṅgami'vanīpati

36. Tato tassa suto āsi-rājaggabodhi nāmavā pākaṭo 'si sirīsaṅgha-bodhi nāmena mānito

37.

Bhātaraṃ tassu'parajje-māṇa'mhisicca dakkhiṇaṃ

Adāsi sammā pālesi-raṭṭhaṃ saṅghaṃ ca mānayi

38.

Malaye jeṭṭhatissa vho-vasaṃ saṅgayha mānave

Pubba dakkhiṇake hattha-gate katvāna pacchimaṃ

39.

Dāṭhā sīvaṃ sajīva'ñca-gahetuṃ pesayī lahuṃ māyetti'māgataṃ bhūpo-dāṭhāsīvaṃ pana

'ggahī

40.

Jeṭṭhatisso raṇa sajjo-rājasenaṃ samottharī

Rājā aññātavesena-palāto turitaṃ tadā

41.

Nāva'māruyha māsamhi-chaṭṭhe rajjā anissaro

Jambudīpa'magā'pekkho-āyati'ñca yathā tathā

42.

Tato'bhavī jeṭṭhatisso-mahīpālo mahābalo

Sāsanaṃ paripālesi-mānanīye ca mānayī

43.

Mahādāragiri'ndāsi-vihāre abhayavhaye

Mahāvihārassa mahā-mettabodhi 'madā sato

44.

Jetavane goṇḍigāmaṃ-pādāsi pacure tato

Adā saṃvasathe rājā-tasmiṃ tasmiṃ vihārake

[SL Page 030] [\x 30/]

45.

Paṭisaṅkhārayī jiṇṇe-tilakkhena niyāmato

Puñña 'mevaṃ vidhaṃ bhūpo-sañcinittha sadāsayo

46.

Tatiyaggabodhi bhūpālo-tadā parataṭaṃ gato

Dāmiḷaṃ bala 'mādāya-kāḷavāpi 'mupāgami.

47.

Jeṭṭhatisso 'pi senaṅga-'mādāya samupāgami

Kāḷavāpi sakāsamhi-yujjhanto attano balaṃ

48.

Disvāno 'hīyamānaṃ 'vā-maccaṃ gira 'mimaṃ bruvi

Mahesiyā samāroca-devī pabbajja āgamaṃ

49.

Sajjhāyitvā cā'bhidhammaṃ-vatvā pattiṃ sarājino

Dehī'ti vatvā sattīyā-sīlaṃ chindi sayaṃ tato

50.

Mahādevī tathā katvā-phalitvā hadayaṃ matā rājā pañcahi māsehi-para'ṅgā bhuvanaṃ mato

51.

Balavā jitasaṅgāmo-aggabodhi narādhipo

Rajjaṃ pākatika 'ṅkāsi-puna rajje patiṭṭhiya

52.

Padhāna ghara sāmissa-haṅkāraṃ sāmugāmakaṃ

Kehellarājabhāga'ñca-adāsi parivārake

53.

Mahāmaṇiṃ jetavane-sālagāmaṃ disampati

Mayetti kassapā vāse-'dāsi puñña parāyano

54.

Cetiyaddīmhi ambila-padara'ndā puḷatthike

Pure 'kāsi mahāpāna-dīpakaṃ suvicittitaṃ

55.

Māṇaṃ 'macco'parājānaṃ-māresuṃ taṃ 'parādhitaṃ

Tato 'nujaṃ kassapavha-'mo parajje 'bhisecayī

56.

Dāṭhāsīvo 'ccayaṃ sutvā-māṇassa dāmiḷaṃ balaṃ

Gahetvā tintiṇiṃ gañjī-gāmaṃ yujjhitva bhūpatiṃ

57.

Parājetvāna dāṭhopa-tisso'tya'hu suvissuto

Tatva 'ggabodhi bhūpālo-jambudīpaṃ palātavā

58.

Laddhokāso idhā'gamma-rajjaṃ'gahi viyujjhiya

Loko upadduto raññaṃ-saṅgāmenā'si pīḷito

59.

Dāṭhopatisso nikhilaṃ-nāsayi pubbarājunaṃ

Dhātvāvāsesu sāra'ñca-hemaṃ bimbesu paggahī

[SL Page 031] [\x 31/]

60.

Thūpārāme cetiyamhi-gahi sovaṇṇathūpikaṃ

Bhindittha cetiye chatta-'managgharatanācitaṃ

61.

Puna vippaṭisārī'va-desetuṃ sassa kibbisaṃ

Sākavatthuvihāraṃ so-bhogena saha kārayi

62.

Bhāgineyyo'si ratana-dāṭho mahādipādako

Atha'ggabodhimhi patte-kassapo yuvabhūpati

63.

Senaṃ rakkhitu'mappañño-thūpārāmamhi cetiyaṃ

Bhetvā rājūhi mahitaṃ-dhanasāra'ñca paggahī

64.

Dakkhiṇasmiṃ vihārasmiṃ-bhindi cetyaṃ durāsayo

Eva'maññe'pi bhinditvā-aggahī dhanasañcayaṃ

65.

Karonta'mevaṃ vāretuṃ-nāsakkhī'ghapurakkhataṃ

Rājā thūpārāmacetyaṃ-bhinnaṃ pākatika'ṅkari

66.

Jito dāṭhopatissena-aggabodhi disampati

Raṇasenaṃ sajjayituṃ-puna rohaṇa'meva'gā

67.

Tahiṃ soḷasame vasse-vyādhinā pahaṭo mato

Tadā'nujo yuvarājā-kassapo balavāhano

68.

Dāṭhopatissa'mapara-patīraṃ'va palāpiya

Rajja'meka'ṅkāsi dīpaṃ-makuṭa'nne'va dhārayī

69.

Sataṃ saṅgamato sassa-desetuṃ kibbisaṃ bhusaṃ

Ārāmavāpiyo vā'pi-kārāpayi hite rato

70.

Mahāmahehi sakkāsi-mahācetittayaṃ puna

Thūpārāma'ñca pūjesi-bhogagāmavarena'pi

71.

Yūpaṃ varicavaṭṭimhi-kāretvā nāgasālakaṃ

Mahāniṭṭhilagāma'ñca-nāga sāla nivāsino

72.

Therassa'dāsa'bhidhammaṃ-sāṭṭhakatha'manuttaraṃ

Tena vācesu'paṭṭhāya-paccayehi yathārahaṃ

73.

Tato dāṭhopatisso 'tra-sena'mādāya āgato

Kassapenā'have naṭṭho-vasse dvādasame'bhavi

74.

Kassapo dutiyo patta-vijayo'si mahādhiti

Bhattaggaṃ bhikkhusaṅghassa-vaḍḍhesi puññakāmato

[SL Page 032.] [\x 32/]

75.

Dhammaṃ vācesi mānetvā-nāgasāla nivāsinā

Pāliṃ likhāpayu'ddissa-kaṭandhakāra vāsinaṃ

76.

Paṭisaṅkhārayī jiṇṇaṃ-kamma'ṅkā cetiye navaṃ

Tathe'va kusala'ṅkāsi-pahūtaṃ bhūpatī'nisaṃ

77.

Bahulā tassa puttā'suṃ-māṇavho pubbajo'bhavi

Chāpakattā puna tesaṃ-vasantaṃ rohaṇe tadā

78.

Bhāgineyyaṃ samāhūya-mānaṃ puttehi rajjakaṃ

Tassa nīyādayītvāna-tahaṃ saṅghaṃ khamāpayī

79.

Dhamma'mevā'nuvattitvā-sabbaṃ saṅgaṇhi sādaro

Yathākamma'magā rājā-navame hāyane paraṃ

80.

Mātulassa mahārañño-kattabbaṃ katva sabbaso

Damiḷe nīharāpesi-jane saṅgayha māṇakenā

81.

Nibbāsemā'ti'maṃ tasmiṃ-ṭhitasmiṃ bahi dāmiḷā

Puraṃ gahetvānā'gantuṃ-hatthadāṭhassa pārato

82.

Pesesuṃ sāsanaṃ sajju-māṇo'pi sāsanaṃ pitu

Pesesi rohaṇe sassa-nacirenā'gato pitā

83.

Tato māṇo'bhisiñcittha-tātaṃ rajje sa 'dappulaṃ

Nikāyānaṃ tisahassa-'madā saṅgaṇhi dīpake

84.

Hatthadāṭho damiḷānaṃ-sutvā sāsana'māgato

Māṇo'pi pitaraṃ rājaṃ-rohaṇaṃ'va savatthukaṃ

85. Pesetvā so pubbadesaṃ-gantvā vasi jane suto

Sattāha 'manurādhamhi-dappulo'kāsi rajjakaṃ

86.

Rohaṇe vasamāno so-pālesi sāsanaṃ janaṃ

Tīni vassāni rajja'ṅkā-yathākammaṃ gato paraṃ

87.

Pācīnāyaṃ vasaṃ māṇo-raṇaṃ kātu'mupakkami

Hatthadāṭho'pi taṃ ñatvā-samāgañchi mahābalo

88.

Tambalamhi mahāyuddhe-yodhā māṇaṃ vināsayuṃ

Hatthadāṭho dāṭhopa-tisso sāvesi savhayaṃ

89.

Pitucchā sūnuno agga-bodhissa yuvarājataṃ

Desa'ñca dakkhiṇa'ndāsi-nissite'pi susaṅgahī

[SL Page 033] [\x 33/]

90.

Vihāre abhayavho'kā-kappūra pariveṇakaṃ

Tipu thulla vihāraṃ hi-kārente theriyā yatī

91.

Sīmāya'nto'ti vāresuṃ-kārayī sa'balā tahiṃ

Pattanikkujjana'ṅkaṃsu-assaddho'ti vijāniya

92.

Katvāna vividhaṃ puññaṃ-vyādhinā pahaṭo bhusaṃ

Navame hāyane rajjā-mato 'si mahipo dayo

93.

Khaṇena sampatya 'pasavya yātraṃ

Payāti sabbā acirappabhā'va

Tato paraṃ tāsu ratiṃ vihāya

Careyya dhammābhirato hitatthi

Bhāṇavāraṃ sattavīsatimaṃ.

---------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse aṭṭha rāja dīpano nāma

Sattavīsatimo paricchedo.

[SL Page 034] [\x 34/]

Aṭṭhavīsatimo paricchedo.

-----------------

1.

Tato catuttho'ssa'nujo'ggabodhi

Nāmena rājā sirisaṅghabodhi

Āsī dayālū sa'hi puññakāmī

Yatīna 'bhattagga 'malokayittha

2.

hānantaraṃ 'dāni yathārahaṃ so

Pāḷiṃ mahanti'mpica vaḍḍhayittha

Kāruñña sampūta mano mahīpo

Māghātaka 'ṅkārayi atra dīpe

3.

Jiṇṇe vihāre pariveṇakeca

Akāsi so pākatike manāpaṃ

Gāme adā bhogarahaṃ karitvā

Saṅghassa dāse ca ṭhapesi kāmaṃ

4.

Guṇaṃ hi tiṇṇaṃ ratanāna 'magga'

Manussarante 'kavaliṃ gahetvā

Aka 'kkhamālaṃ kira subbato 'va

Pajā nuvattā ta 'mahesu 'mevaṃ

5.

Kamme niyutto'ssa hi potthakuṭṭho māṭambiyaṃ geha 'makā padhānaṃ

Kappūranāme pariveṇa kante

Yūpaṃ akā so damiḷo dhaneso

6.

Sa 'potthasāto dhajinī patindo

Bhūpālanāmiṃ pariveṇa 'maggaṃ

So saṅghatisso'pyu 'pabhūmi pālo

Kāresi sehāluparāja saññaṃ

7.

Jeṭṭhā mahesī pana tassa jeṭṭhā

Rāmābhidhānaṃ pana bhikkhuṇīnaṃ

Upassayaṃ kā'ssa adā dvigāmaṃ

Dhātvālaya'ṅkā malayādhipo so

[SL Page 035] [\x 35/]

8.

So bodhitisso 'kari bodhi tissa

Vihāra 'maññe idha maṇḍalīyā

Tathā 'kāruṃ bhūri vihāra rāme

Kālo ayaṃ puññamayo 'va bhāsī

9.

Athā 'paraṃ bhūmipatī puḷatthī

Pura'ṅgato vāsa 'makappayittha

Rogenaphuṭṭho jana 'movaditvā

Diva'ṅgato soḷasamamhi vasse

10.

Vicārayī rajja 'mato 'tra pottha-

Kuṭṭho 'pabhūpaṃ khipi dāṭhasīvaṃva

Kārāghare 'rakkhaṇa 'mādisitvā

Raññā vinu 'bbiṃparibhuñjitu'ñca

11.

Sakkoti so datta 'mala'nti netvā

Rājanvayiṃ taṃ abhisicca rajje

Nāmaṃ ṭhapetvā 'ssa vicārayittha

Rājā vihāra'ṅkari so sanāmiṃ

12.

Datto sa'rājā 'dvisamaṃ'ca rajja

Makā tato'hūya'pi hatthadāṭhaṃ

Rajje'bhisiñci sva'nusāsi bhūpaṃ

Māresi māsehi chahī'bhavasmiṃ

13.

Āsī mahā sammata vaṃsa jāto

Sa'kassapassa ddutiyassa rañño

Putto samāno pana māṇavammo

Rājā'tha laṅkā dharaṇī talasmiṃ

14.

Mahesi rañño malayādhipassa

Dhītā'si saṃghā lalanā surūpā

Santo kumāro sa'hi hatthadāṭha

Rājassa kāle 'gami jambudīpaṃ

15.

Sevitva rājaṃ narasīha nāma'

Mārādhayī sabba pavuttiyā so

Piyā'ssa kantā catudhītaro ca

Tahiṃ vijātā caturo ca 'pacce

[SL Page 036] [\x 36/]

16.

Evaṃ vasante narasīharaññā

Saddhiṃ raṇāyā 'gami vallabhavho

Rājā'have tamhi sa'māṇavammo

Sena'mpi viddhaṃsayi vallabhassa

17.

So māṇavammo'pi tahaṃ paṭuttaṃ

Dassesi dibbāna'raṇe harī'ca

Tasmiṃ pamodo nara sīha rājā

Savāhanaṃ vāhini'massa datvā

18.

Gacchāhi gaṇhāhi'ti rajja'māsuṃ

Pesesi laṅkaṃ puna māṇavammo

Āgammi'maṃ saṃyuga'mārabhittha

Dāṭhopatissena parājito so

19.

Etto tato para'magā sahāyaṃ

Disvā punā'rādhiya taṃ narindaṃ

Sammā vupaṭṭhesi sa'yāva bhūpa-

Catukka'mā yacca'mapekkhamāno

20.

Vārasmi 'masmiṃ pana māṇavammaṃva

Rajje ṭhapessa'nti balaṃ sayoggaṃ

Datvāna nesī atha so saseno

Sindhu 'ntaritvo'ttara maggahittha

21.

Senā puraṃ gantu'makhobhayitvā'

Rabhī suṇitvā iti pottha kuṭṭho

Mahā balo paccupago'si sūro

So māṇavammo dvipa'māruhitvā

22.

Taṃ potthakuṭṭhaṃ mahipa'ñca dvejjhaṃ

Palāpayī tassa narā palātaṃ

Taṃ hatthadāṭhaṃ pana disva tassa

Sīsaṃ hagetvā'ssa ca dassayiṃsu

23.

Sa'potthakuṭṭho vigato mato'sī

Tato'tra dīpe sa'hi māṇavammo

Ussāpayī chatta 'manappakāni

Puññāni 'kāsī atha kappa gāmaṃ

[SL Page 037] [\x 37/]

24.

Sepaṇṇikākhya'ñca vihāra'maggaṃ

Padhānarakkhe sirināma yūpaṃ

Kāresi jiṇṇe saṭisaṅkharittha

So pañcatiṃsa ssarade para'ṅgā

25.

Tato'ccaye pañcamako'ggabodhi

Tassa'trajo bhūpati āsi puñño

Kadambagona 'ñca mahātalasmiṃ

So devapālīsu giriṃ pura'ñca

26.

Kāresi so antare sobbhakamhi

Devaṃ vihāra'ṅkari rāja mātiṃ

Te paṃsukulīna 'ma dāsa'vaḍḍha

Māna ñca yūpaṃ paṭisaṅkharittha

27.

Suvaṇṇa chabbīsa sahassa mattaṃ

Samāpayitvā pati cetiyaddiṃ

Jiṇṇa'ñca sabbaṃ paṭisaṅkharittha

Sa'pāṇiṇaṃ'dāsa'tha dāna bhaṇḍe

28.

Dayo mahāsena vihārakassa

Karīya'dāsī vara tāla vatthuṃ

Sa'goṇḍigāmākhya saraṃ vibhinnaṃ

Bandhāpayī sādhu pajāhitatthi

29.

Sayaṃ'va rajje janatā'ssa sammā

Sovaggiyaṃ kamma'makāsi niccaṃ

Chavassa 'mevaṃ sukaṭa'ṅkaritvā

Bhottuṃ'va'gañjī tidivaṃ vipākaṃ

30.

Tassā'nujo 'hosa'tha bhūmipālo

Sa'kassapavho tatiyo patīto

Mahājanaṃ saṅgahi saṅgahehi

Pitā niyaṃ putta'miva'gga ceto

31.

hānantarādī dadi tassa tassa

Māghātaka'ṅkārayi so'tra dīpe

Vāṇijjagāmo pavana'ñca'kāsī

Sa'kassapācela padhānagehaṃ

[SL Page 038] [\x 38/]

32.

So heligāmamhi ca macchatitthe

Kāresi vāse'mbavanopavanyaṃ

Eva'mpi aññe cakaritva puññe

Akāsi rajjaṃ chasamaṃ manuññaṃ

33.

Tato kaṇiṭṭho'pi mahindanāmo

Sampattarajjo na mahī kirīṭaṃ

Tassā'si mitto cirasatthuto hi

Mato purā'to na ca icchi so taṃ

34.

Sa'ādipādo'vi ha rajja'maggaṃ

Vicārayī kassapa nāmabhātu

So aggabodhiṃ suta'moparajje

hapetva'dāsī puna pubba desaṃ

35.

Sutassa'dāsī pana dakkhiṇāsaṃ

Dasānakaṃ so garupāliyaṃ hi

Dine dine dāpayī bhikkhuṇīna'

Mupassaya'ṅkāsi sanāmadheyyaṃ

36.

Mahindatittho pavanaṃ sabhoga'

Maññāni'kāsī vividhāni puññe

Katvāna rajjaṃ matimā tivassaṃ

Gavesayaṃ nāka'magā sakhaṃ'va

37.

Mahinda putto karaga'mpi rajjaṃ

Pācīna desā dhipatissa tassa

Chaṭṭhaggabodhissa padāsi pañño

Rājā silāmegha samaññako'si

38.

Mahindaputtaṃ puna oparajje'

Bhisiñci kāle atha gacchate'vaṃ

Āgamma rājaṃ pisunā raho'ghā'

Vocuṃ mahīpo paribhijji tasmiṃ

39.

Viditva taṃ so sakadesa'māsu'

Māgamma saṅgaṇhi jane tadāni

Balaṃ gahetvā 'rabhi sampahāraṃ

Bhīmaṃ 'si yuddhaṃ kadalī nivāte

[SL Page 039] [\x 39/]

40.

Tahiṃ parājitva raṇe'ggabodhi

Upāvanīso malayaṃ palāto

Tato kataññū saka bhātuno'pa

Kāraṃ saranto malayaṃ sayaṃ'va

41.

Gantvā 'ggabodhiṃ susamādiya'ggaṃ

Puraṃ gamitvā saka dhītu saṅghaṃ

Akā vivāhaṃ saha tena tuṇṇaṃ'

Tato samaggā sukhitā vasiṃsu

42.

Kadāci saṅghā patino'ssa agga-

Bodhissa dosā pituno niyogā

Sā pabbajī bhikkhuṇi santikasmiṃ

Tassā tadā mātula sūnu bhūto

43.

Tahaṃ ta'mādāya rahassa 'magga-

Bodhī kumāro tuvaṭaṃ palāto

Dhavoparājo sahitena saddhiṃ

Yujjhitva gaṇhī bhariyaṃ'sa saṅghaṃ

44.

Vyāpāra ādi nimako pavanyaṃ

Māṇa gga bodhū pavana'ñca tacchaṃ

So hatthi kucchimhi punādipiṭṭhi

Vihārake kārayi citra yūpe

45.

Jiṇṇa'ñca so pākatikaṃ karitvā

Yathā balaṃ sañcini puñña puñjaṃ

Bhūpo hi tāḷīsatimamhi vasse

Rajjaṃ vicāretva diva'ṅgamittha

46.

Tato mahindassa suto'ggabodhi

Rājā 'bhavī sattatamako 'parājā

Mahindaputtaṃ sakaṃ 'moparajje'

Bhisiñci rakkhī janasāsanaṃ so

47.

Jiṇṇo mahābodhi ghare nava'mpi

Kammaṃ thira'ṅkāsi kalanda nāmaṃ

Ārāmakaṃ mallanila'ñca kāsī

Salāka bhattaṃ dadi vaṃsikānaṃ

[SL Page 040] [\x 40/]

48.

Gilāna bhesajja'madā puḷatthi

Pure vasa'ṅkāsi pahūta puññaṃ

Mato suto jīvati bhūpatismiṃ

Cuto'si rājā chahihāyanehi

49.

Tato silāmegha suto mahindo

Vasundharindo dutiyo'bhavittha

Pitussa kālamhi sa 'cakkapacce

hatvā vicāresi sayaṃ va rajjaṃ

50.

Raññe matasmiṃ janake mahante

Titthe vasī so matimā vinīto

Rañño'ccayaṃ cullapitussa sutvā

Nāseyyu'māsuṃ ta'ma rīpura'ṅgā

51.

Saraṭṭhiyā maṇḍaliko 'ttarasmi'

Macchejja desa'ñca karaṃ na 'daṃsu

Sutvā saseno 'va tahiṃ gamitvā

Sabbe'va te nimmathayī nayaññū

52.

Matassa rañño 'ggamahesi guyhaṃ

Hantuṃ niyojesi mahindabhūpaṃ

So taṃ viditvāna'pi tāya rakkhaṃ

Vidhāya gantvā 'ggahi rajja'maggaṃ

53.

Vattu'ñca māretu'masakkuṇanto

Deviṃ saka'ṅkāsi piyaṃ piyaṃ 'ca

Vijāyi sā sūnuvaraṃ'sa opa-

Rajjaṃ adāsī mahipo sabhogaṃ

54.

Tato mahīpo dhajinī patissa

Kāle'ttano jātasutassa yuddhe

Sūratta'mikkhitva sutaṃ hi senā

Pacce ṭhapesī suvidūra dassī

55.

Tadā silāmegha mahīpatissa

Sa'bhāgineyyo'bhavi dappulavho

Balaṃ samādayu'dakāḷavāpi

Mupāgami saṃyuga 'māsukātuṃ

[SL Page 041] [\x 41/]

56.

Sutvāna so taṃ mahīpo saseno

Āgañji tesaṃ samaraṃ 'si bhīmaṃ

Ohīyamānaṃ dhajiniṃ sakassa

Sa'dappulo 'vekkhiya sampalāto

57.

Suññaṃ puraṃ icca'pi uttarīsā

Mantvā 'ggahesuṃ nagaraṃ pavīro

Gantvā puraṃ te paṭibāhayitvā

Rajjaṃ vicāresi yathānayaṃ so

58.

Pattānubalyo malayaṃ gato'ca

Dvebhāgineyye puna 'hūya rattiṃ

Sodappulo 'gamma puraṃ saseno

Ugghosayanto parirundhi sīghaṃ

59.

Mahinda bhūnātha 'ruṇu'ggatamhi

Mātaṅga 'māruyha dhatāyudho'va

Yujjhitva nipphoṭiya 'rātisenaṃ

Pavedayī laddhajayo savittiṃ

60.

Parājito dappulako sasena'

Mādāya 'gā rohaṇa 'meva pāto

Dverājaputte'ggahi jīvagāhaṃ

Pācīnadesa'mpi susādhayittha

61.

Pubbamhi desamhi ṭhitā 'dipādā

Sagabha 'māhūya'pi rohaṇasmā

Katvāna sandhiṃ saritātaṭamhi

Mahabbalā vāsa'makappayiṃsū

62.

Nisamma taṃ bhūpati'nikajātaṃ

Lahuṃ bahummāra bhidhāna gāme

Nivesayī tesa'mubhinna 'mājī

Sudussahā'sī pana koviḷāre

63.

Tatrā'pi tesaṃ balasaṃhatiṃ so

Rājā samugghātayi dappulo 'tha

Palātavā dvevihatā 'dipādā

Tahiṃ raṇe laddhajayo babhūva

[SL Page 042] [\x 42/]

64.

Nirākula'ṅkātu'mimaṃ hi thūpā

Rāmamhi sabbaṃ atha bhikkhu saṅghaṃ

So sannipātetvi'tare sapañño

Pavatti'mārocayi yutti yutto

65.

Pasaṃsito tehi'pi dappulena

Sandhi'ṅkaritvā'ssatu pāragaṅgaṃ

Datvā puraṃ'gamma vase'kachatto

Dāmavhaya'ṅkā pariveṇa'maggaṃ

66.

Sannīratittha'ñca puḷatthisaññe

Pure karitvāna 'bhayuttaramhi

Mahādilekhaṃ pariveṇa 'miṭṭhaṃ

Kāresi so bhūpati puññakāmī

67.

Tahaṃ tilakkheni'va vejayantaṃ

So nekabhūmaṃ ratanavhayūpaṃ

Kāretva jambonada hema saṭṭhi

Sahassamattena muninda bimbaṃ

68.

Kāresi cūḷāmaṇi saññutaṃ'va

Sabbopahārena karitva pūjaṃ

Tasmiṃ cajī yūpamahe sa 'rajjaṃ

Rūpīmaya'ṅkārayi bodhi sattaṃ

69.

Bimbaṃ hi taṃ bhikkhuṇupassayamhi

Rājā silāmeghabhidhe ṭhapittha

Kāretva jiṇṇe 'nimisāna 'vāse

Taha'nta ha'ṅkārayi deva bimbe

70.

So paṅgulānaṃ usabhe ca vuttiṃ

Dāsī gavaṃ khīragate 'va sasse

Sahassa khettaṃ dadi kāḷavāpī

Nīrassa dhāraṃ suthira'ṅkarittha

71.

Rañño tadā dhaññuparājaputto

Marittha senāpati 'maññapaccaṃ

hapesi bhūmīpati oparajje

Pavattayī rajja 'manissaro'va

[SL Page 043] [\x 43/]

72.

Disampatī sādhu vatā nuvatti

Vassāni vīsatya 'nisaṃ sa'rajjaṃ

Sammānu sāsittha pajā'sute'va

Maññī diva'ṅgā 'ggasukha'nnubhottuṃ

73.

Sabbo'va satta visaro dhana dhañña vittaṃ

Hitvā payāti satanuṃ dayita'mpi evaṃ

Ñatvā sato dhiti yuto vividha'mpi puññaṃ

Kubbetha mutti matadaṃ satataṃ hitatthi

Bhāṇavāra maṭṭhavīsatimaṃ

--------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse navarāja dīpano nāma

ṭhavīsatimo paricchedo.

[SL Page 044] [\x 44/]

Ekūnatiṃsatimo paricchedo.

------------------

1.

Atho sahasse tisate - eka paññāsame jine

Dutiyo dappulo tassa - suto rājā'si kittimā

2.

Yuvarāja'makā jeṭṭha - sutaṃ tassa mahīpati

hānantara'madā tassa - tassa 'nejo yathārahaṃ

3.

Assosi rājā paccanto - kupito maṇi hīrake

Puttaṃ senāpati'ñcā'suṃ - pesayī te upāgamuṃ

4.

Bhedakāmā tattha vatvā - pisunā bhubhuje ubho

Bhindiṃsu verino hutvā - gaṇhituṃ desa'mārabhuṃ

5.

Mahīpatī ti viditvā - gantvā ghātesi te ubho

Saṃsametvāna taṃ desaṃ - puḷatthipura mā'gamī

6.

Rohaṇā dhipatī dāṭhā - sīvassa sūnu khattiyo

Mahindo pituno sūro - sapatto bhūya vegavā

7.

Upasaṅkami rājānaṃ - disvā tuṭṭho mahīpati

Saṅgaṇhi tena metti'ñca - thira'ṅkātuṃ'sa dhītaraṃ

8.

Devanāmaṃ tassa datvā - pāhesi rohaṇaṃ tato

Tahaṃ vasaṃ palāpesi - pitaraṃ paratīrakaṃ

9.

Paṭisaṅkhārayī bhūpo - jiṇṇe thūpe vihārake

Paṭimāyo ca kāresi - gāme dadi tahiṃ tahiṃ

10.

Vejja sālā ca kāresi - pulatthi pura puṅgave

Paṇḍāvi gāmamhi bhoga - gāma saññutakaṃ tathā

11.

Sammā vinicchite aṭṭe - potthakesu likhāpiya

Ukkoṭana bhayā bhūpo - ṭhapesi rāja mandire

12.

Paṅgula ndhāna 'sālāyo - kārayittha tahaṃ tahaṃ

Pubba lekhe'pya 'vāretvā - sāsanaṃ paripālayī

[SL Page 045] [\x 45/]

13.

Mahesī cetiya ddīmhi - kaṇṭaka'ṅkāsi cetiyaṃ

Bhikkhuṇū passaya'ṅkāsi - silāmegha samaññakaṃ

14.

Rājā dappula sela vhaṃ - vāsa'mbuyyānake subhaṃ

Sena gga bodhināga'ñca - vāha dīpamhi kārayī

15.

Puñña'ṅkatvā bahuṃ nekaṃ - 'vaniṃ bhutvā yathākkamaṃ

Pariccaji bhuvaṃ bhūpo - pañca vassehi puññavā

16.

Mahindo tatiyo āsi - rājātassa suto tato

So dhammika silāmegho - dhammikattā 'ti vissuto

17.

Kātuṃ navaṃ hi ratana - pāsāde 'ti mano rame

Sadā dāpesi geṭṭhumba - daka vāraṃ mahāmati

18.

Paṭisaṅkhārayī jiṇṇaṃ - cinitvā kusalaṃ bahuṃ

Catutthe sarade rajjā - yathākammaṃ gato paraṃ

19.

Atha'ṭṭhamo aggabodhi - kaniṭṭho tassa rājino

Chatta mu'ssāpayī rājā - sattānaṃ hita 'māvahaṃ

20.

Nāmena pituno ca'ssa - udaya ggādi bodhikaṃ

Kāresi pariveṇa'ñca - kāretvā bhūta nāmakaṃ

21.

Sabhogaṃ sassa verassa - bhikkhūnaṃ tisatassa ca

Adā vihāra cetyānaṃ - tasmiṃ tasmiṃ'ñca gāmake

22.

Maccha maṃsa surā dīna - 'muposatha dinesu hi

Pura ppavesaṃ vāresi - sovaggiya 'makā tathā

23.

Mātu paṭṭhāna nirato - rājā'hāradinā sadā

Cetiyaṃ 'ca aho rattaṃ - patimānesi mātaraṃ

24.

Katvāna vividhaṃ puññaṃ - mātaraṃ'va upaṭṭhituṃ

Vasse'kādasame dibba - loka'ṅgami disampati

25.

Kaṇiyo tassa tatiyo - dappulo 'sī 'tha bhūpati

Cāritta'mavivajjetvā - sammā rajjaṃ vicārayī

26.

Tadā rohaṇa dhīsena - mahindena sunīhaṭā

Puttā rājāna 'magamuṃ - pavattī suṇi bhūpati

[SL Page 046] [\x 46/]

27.

Datvā rājā balaṃ tesaṃ - pitarā nesi yujjhituṃ

Tahiṃ raṇe parājitvā - rājāna 'magamuṃ puna

28.

Mahindo ñātinā yena - yujjhanto mari ñāti'pi

Tadārājā bhāgineyya - kittaggabodhino sakaṃ

29.

Dhītaraṃ devā bhidhānaṃ - datvāna rohaṇaṃ 'nayī

Vāha dīpa lavā rāma - pabbata'ṅkārayī subhaṃ

30.

Buddhaṃ sovaṇṇaya'ṅkatvā - vihāre jeta nāmake

Bodhā vāse vaḍḍhayitvā - mahā maha'makārayī

31.

Paṭisaṅkhari jiṇṇa'ñca - mahāpāḷi'ñca vaḍḍhayī

Senāpati'ssa vajiro - kacchavā la'ñca kārayī

32.

Thūpā rāme thūpa gharaṃ - hemaṭṭhikāhi chādayī

Kambu dvāre ca kāresi - tulā bhāra'ñca dāpayī

33.

Rājā vasaṃ bherimaṇi - pāsāda nagare vare

Rajjaṃ soḷasa vassāni - katvā'gami divaṃ dayo

34.

Tatva'ggabodhi navamo - tassa putto'si patthivo

Rājā samatta dīpamhi - pāpā cāraṃ nivārayī

35.

Yatī cullavihāresu - gantvā mahā vihārakaṃ

Yāguṃ gaṇhanti taṃ sutvā - tibba nibbinna mānaso

36.

Gāme tayo ca salila - cāra dāpiyabhūpati

Tahiṃ tahiṃ 'ca yāguṃ hi - gahetuṃ yojayī sadā

37.

Sannipātetva dīpe'smiṃ - yācake divasattayaṃ

Kambuṃ yathecchaṃ dāpesi - dukkhīnaṃ sāta'māvahaṃ

38. Puñña pākaṃ padassetuṃ - tīhi vassehi rajjato

Dibbā 'vhayuṃ 'va mahipaṃ - santataṃ dhamma cārinaṃ

39.

Tadaccaye tassa 'nujo - seno rājā'si puññavā

Mahesī rājino saṅghā - 'bhavi kantā piyaṃvadā

40.

Mahindo kassapo tassa - udayo 'tya 'nujā' bhavuṃ

Mahindo tesa ma'bhavi - yuvabhūpatita 'nnugo

[SL Page 047] [\x 47/]

41.

Kadāci paṇḍu mahipo - jambudīpā ihā'gato

Ārabhī gaṇhituṃ dīpaṃ - rājāsena'ñca peseyī

42.

Paṇḍu rājo'ttaraṃ gaṇhi - vasantā damiḷā tahaṃ

Tassā'nuyātā balavā - yujjhituṃ 'rabhi rājinā

43.

Dassesi paṇḍu rājā'ttaṃ - senāya raṇa bhūmiyaṃ

Tato'pī'hāvatī senā - sīhalā 'suṃ nirussukā

44.

Tahaṃ raṇe pabhijjitvā - palātārāja vāhinī

Taṃ sutvā sāra'mādāya - bhūbhujo malaya'ṅgami

45.

Palātattā sasenāya - mahindo yuvabhūpati

Hatthikkhandhe sayaṃ sīsa - 'mattano chindi mānavā

46.

Kassapo ādi pādo'pi - yodhento puna saṃyuge

Mārito paṇḍu bhūpena - sasenā pura 'maggahī

47.

Pure sāraṃ harāpesi - vihāre rāja mandire

Sovaṇṇa bimbaṃ ratana - pāsādeca 'bhayuttare

48.

Paṇḍu bhūpo sena raññā - sandhiṃ kātuṃ'mamaccake

Pesesi tattha taṃ tehi - bhūpo suṇittha sāsanaṃ

49.

Sampaṭicchiya taṃ dūte - saṅgaṇhitvā yathicchitaṃ

Hatthi dvaya'ñcā'bharaṇe - pesesi tassa bhūpati

50.

Paṇḍu rājā tena tuṭṭho - nīyādetvā puruttamaṃ

Nāva'māruyha sahasā - sampayāto sadesakaṃ

51.

Mahīpālo puraṃ gamma - vasi tattha sabhātaraṃ

Mahādipāda 'mudayaṃ - katvā pādāsi dakkhiṇaṃ

52.

Mahādipādo rogena - phuṭṭho kenaci bhīrunā

Puñña'ṅkatvā na cirena - dayo maccuvasa'ṅgato

53.

Kassapassā 'dipādassa - caturo sūnavo 'bhavuṃ mahādipādaṃ jeṭṭhassa - senassa

dakkhiṇa'ñca'dā

54.

Rohaṇā dhīsa kittagga - bodhino caturo sutā

Tisso ca dhitaro āsuṃ - mahindaṃ jeṭṭhakaṃ sutaṃ

[SL Page 048] [\x 48/]

55.

Māretvā rohaṇaṃ gaṇhi - pitucchā tassa bhātaro

Tasmiṃ ruṭṭhā bhaginiyo - dāya bhūpa'mupāgamuṃ

56.

Disvā te bhūpatī'tī ca - mamāyanto pavaḍḍhayī

Tesaṃ jeṭṭhaṃ kassapaṃ hi - desaṃ gaṇhitu 'pesayī

57.

Gantvā savāhano so'pi - hantvā taṃ 'gahi rohaṇaṃ

Sena'ñca udaya'ñcā'pi - pakkositvāna bhātaro

58.

Tehi saddhiṃ vasī tattha - rāja kaññāsu tīsu hi

Dāpesi uparājassa -saṅghā nāmaṃ manoramaṃ

59.

Kaṇiṭṭhassu 'parājassa - mahindassa sabhātuno

Pādāsi tissā nāma'ñca - kittā saññaṃ mahībhujo

60.

Bandhave dīpike cā'pi - saṅgaṇhi saṅgahehi ca

Sele 'riṭṭhamhi ārāmaṃ - paṃsukūlika bhikkhunaṃ

61.

Katvāna parihāra'ñca - dāpesi 'neka bhūmakaṃ

Jeta vana vihāramhi - katvā pāsāda 'muttamaṃ

62.

Sabba so vaṇṇayaṃ buddhaṃ - kāretvā tattha vaḍḍhayī

Abhayaddi vihāramhi - vīraṅkura samaññakaṃ

63.

Katvāna theriyāna'ñca - dāpesi saṅgha senakaṃ

Deviyā saha kāresi - āvāsa'nti manoramaṃ

64.

Kāretvā kesa dhātussa - sovaṇṇaya karaṇḍakaṃ

Sammā pūjaṃ pavattesi - rajjenā'pi cajīmato

65.

Puḷatthi nagare ramme - mahānettā cale subhaṃ

Mahāpāli'ñca kāresi - vejja sāla'ñca pacchime

66.

Vihāre uttare saṅghā - devī mahinda senakaṃ

Kāretvā vāsaṃ vāsesi - bhikkhavo sā upaṭṭhahi.

67.

Bhaddo ca vajiro'maccā - uttaro cā'pi rakkhaso

Pariveṇaṅkaruṃvāse - tannāmena ca laddhake

68.

Rājā puññaṃ pavaḍḍhento - pulatthi pura muttame

Vasaṃ vīsatime vasse - gato dibba sahavyataṃ

[SL Page 049] [\x 49/]

69.

Dhana'ñca dhaññaṃ api jīvita'ñca

Ñātī samattaṃ acirantanaṃ hi

Vinassara'ntī satimā saritvā

Virāga satto vicareyya sāre

Bhāṇāvāra mekūnatiṃsatimaṃ.

------------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse charāja dīpano

Nāmekūnatiṃsatimo paricchedo.

---------------------

[SL Page 050] [\x 50/]

Tiṃsatimo paricchedo.

---------------

1.

Ahosi seno dutiyo mahādi

Pādo tato mediniyā 'dhipo 'tra

Mahesi saṅghā 'bhavi tassa rañño

Tasso 'parājā kaṇiyo mahindo

2.

Mahesi rañño 'kkhaya 'mattha lakkhiṃ

Tisādhanā satti 'ca puñña vantaṃ

Sutaṃ pasūtā suta kassapassa

Pādāsi so dakkhiṇa 'mopa rajjaṃ

3.

Mahinda bhātussu 'pabhūpatissa

Tissāya jātaṃ bhariyāya saṅghaṃ

So dhītaraṃ kassapa sūnuno hi

Akā vivāhaṃ samaye 'ppamattaṃ

4.

Purā kilā'gammi'dha paṇḍu rājā

Dīpaṃ vināsetva gahetva sāraṃ

Gato'ti sutvā viya lajjito so'

Macce niyojesi bala'ṅgahetuṃ

5.

Tadā'gato paṇḍu kumārako'tra

Sakena raññā paribhūtako'va

Disvāna taṃ tuṭṭhamano sasenaṃ

Camūpatiṃ pesayi tena rājā

6.

Hantvāna paṇḍū mahipaṃ kumāraṃ

Rajje bhisiñcitva purā 'panitaṃ

Sāraṃ samattaṃ janataṃ gahetvā

Senāpati gañcha 'cirena pīto

7. Bhūpo saseno jayapāna 'mevaṃ

Piva'ṅkarī pākatika'ñca sāraṃ

Rañño yatī vīsatimamhi vasse

Te paṃsukūlā 'pagatā vihārā

8.

Mahinda nāmo'pavanipatī'pi mahinda senaṃ pariveṇaka'ṅkā

Rañño sa'tettiṃsatimamhi vasse

Mato'parājā 'su 'dayo kaṇiṭṭho

[SL Page 051] [\x 51/]

9.

So loha yūpaṃ paṭisaṅkharitvā

Vaḍḍhesi sovaṇṇamaya 'ñca bimbaṃ

Dhammena sodhesi tayo nikāye

Akā vihāre paṭimā ca yūpe

10.

Sa'bhūmipālo puna kāṇavāpiṃ

Bandhāpayī bhūri dhana bbayā'va

Cetyācale vejja khayaṃ visālaṃ

Kāresi sammā nipuṇa ṅgavesī

11.

Saṅghā mahesī kira saṅgha senaṃ'

Bhayaddike kārayi tuṭhaka vho

Sa'sena senā pati nāmadheyyaṃ

Sabhoga'maggaṃ pariveṇaka' mpi

12.

Asse'va rañño'ddhani nīlavāsa

Diṭṭhi vha vetulla puliṅga 'matra

Dīpe patītaṃ jalitaṃ kathañci

Dharā tale pātu'bhavī kadā taṃ

13.

Kāle sirīhāsa disampatissa

Sa'jambudīpe madhurā puramhi

Sammittiyākhyanvayiko'siduṭṭho

Assaddhiye 'ko kira pāpa bhikkhu

14.

Nīlambaraṃ pārupiyā 'tiratto

Gantvā sa'vesī sadumaṃ pabhāte

Agā vihāraṃ tapaṭo'va sissā

Pucchiṃsu'kappo'ya'muda ssubho'ti

15.

Tampākaṭattā'va pasaṃsitvā

Tassā'nisaṃsa'ñca vadittha bhikkhu

Tabbāvakārā parama'nti nīlaṃ-

Sukāni 'yeva'ṅkira pārupiṃsu

16.

Vesī surā cā'ti manobhavo ca

Paṇīta 'metaṃ ratanattayaṃ hi

Bhuvī 'tare kāvamaṇī'va ta'nti

Viyākaritvā racayittha ganthaṃ

[SL Page 052] [\x 52/]

17.

Tato sirībhāsa janādhipo taṃ

Samekkhiyā 'kappa dhare ca ganthaṃ

Pakkhippa yūpe nalakicca'māsuṃ

Karittha sesa'mpi'dha nesi koci

18.

Seno narindo suta kitti tejo

Puññaṃ pahūtaṃ cini tāṇa hetuṃ

So pañcatiṃsa ssarade janānaṃ'

Makāmakāmā jahi'maṃ'vani'mpi

19.

Tato'nujo tassu 'dayo mahīpo

Āsī hitesī janatāya niccaṃ

Sabhātujaṃ kassapa nāmadheyyaṃ

Mahādipāda'ṅkari bhūmipālo

20.

Sa'kassapavhassa sabhātujasso'

Parājino dhītara'māsu senaṃ

Piya'ṅkarī so 'paratissa savhaṃ

Dhāresi ñātī kata saṅgaho hi

21.

Suto mahindo pavanīpatissa

Kittaggabodhī'gami rohaṇaṃ so

Tatra ṭṭhitaṃ mātulakaṃ nihantvā

Sahatthaga 'ṅkāsi janaṃ vibuddhi

22.

Tasmiṃ pakuppitva narādhipo taṃ'

Netuṃ niyojesi mahindasaññaṃ

Balaṃ gahetvā vajiragga nāmā

Dhipena so'gañji ta 'maggahesī

23.

Taṃ netva raññonikaṭaṃ mahindo

Nikkaṇṭaka'ṅkāsa 'tha rohaṇaṃ so

Tahaṃ'va'dhīso puna sāsana'ñca

Vaḍḍhesi vāpī ca pabandhi sindhuṃ

24.

Rājā tulāhāra'madāsi tīni

Kkhattu'mpi thūpopavane sa'thūpaṃ

Suvaṇṇapaṭṭena'pi chādayittha

Kadambanajjaṃ thiranijjhara'ṅkā

[SL Page 053] [\x 53/]

25.

Pure vihāresu saresu jiṇṇe

Yūpesu sammā paṭi saṅkharittha

So tiṃsalakkhaṃ pana vissajitvā

Diva'ṅgame 'kārasamamhi vasse

26.

Tadaccaye kassapa nāmakhatto

Rājā catuttho 'bhavi kassapassa

Sa'dakkhiṇa'ndā yuvabhūpatissa

Tissāya 'dāsa'ggabhiseka'miṭṭhaṃ

27.

Daṇḍissaraṃ sippina'matthikānaṃ

Dānaṃ sadā dāpayi dānasoṇḍo

Tadā mahindo pana ādipādo

Raṭṭha'ṅgahetu'ṅgami rohaṇasmā

28.

Sutvā mahīpo kupito anīkaṃ

Pesesi yujjhitva mahinda nāmo

Taṃ 'jesi rājā puna tassa tātaṃ

Nesī nivattetu'mago'parājā

29.

So kassapo taṃsunivattayittha

Datvāna rājā sakadhītaraṃ'sa

Pesesi taṃ rohaṇa'manvayesu

Dussīlake tīsu vinīharittha

30.

Sanāmakaṃ yūpa'makā'bhayaddī

Vihāra ramme mahipo thalamhi

Jale ca pāṇīna'madā'bhaya'ñca

Cārittakaṃ rakkhi purātana'mpi

31.

Upassayaṃ bhūpaki bhikkhuṇīnaṃ

Kāresi senāpati 'laṅgaseno

Cetyācale'kā hadayuṇha nāmaṃ

Samudda selaṃ pariveṇa'maggaṃ

32.

Bhesajja gehāni ca vejja sālā

Pure'nurādhe ca puḷatthi saññe

Kāresi rājā puna rakkhasavho

Sacāra gāmamhi akā vihāraṃ

[SL Page 054] [\x 54/]

33.

Seno mahālekha varo sanāma

Sela'ṅkhaya'ṅkā mahipassa'macco

Sa'coḷarājā pariveṇa'maggaṃ

Naṭṭhaṃ hi kāresi yathāṭṭhitaṃ'va

34.

Tīsu nikāyesva'pi maṇḍapāni

Citrāni kāresi bahu'mpi puññaṃ

Katvā yaso sattarasī samāyaṃ

Bhūpo yathākamma'magā parattha

35.

Tassa'trajaṃ pañcamaṃ kassapa vhaṃ

Rajje'bhisiñci vīdita gga sattho

So dappula'ṅkā yuvarāja'mādi

Pādaṃ sutaṃ cakka camū patindaṃ

36.

Sovaṇṇa paṭṭe abhidhamma pāliṃ

Likhāpayī'dā parihāra'massa

Bhaṇī'bhidhammaṃ hi sabhikkhu saṅgho

Ganthākara'ṅkā pariveṇa'maggaṃ

37.

Akā pure vejjagharaṃ'bhayavhe

Sa'bhaṇḍikākhyaṃ pariveṇa seṭṭhaṃ

So sakkasenāpati savha'maggaṃ

Sanāmaka'ṅkā vajirāpiyā'ssa

38.

Upassaya'ṅkāriya pāda lañche

Adāsi sā theriya bhikkhuṇīnaṃ

Sakkavha senā patino janentī

Sanāmakaṃ vāsa 'makāsi devā

39.

Rajjaṃ karonte mahipe'tra dīpe

Yujjhitva coḷādhibhunā tade'va

Parājito paṇḍupatī'padāyo

Sandhāya sena'ñci'dha pesayittha

40.

Datvā balaṃ bhūpati sakkasenā

Patiṃ pamokkhaṃ puna paṇḍudesaṃ

Pesesi senāpati yodhamāno

Asakkuṇaṃ jetu'mato'mayena

[SL Page 055] [\x 55/]

41.

Sa'sakkasenāpatino sutassa

Pitussa ṭhānaṃ dadi so kavīso

Narissaro dhammapadassa aṭṭha-

Kathāya gaṇṭhippada'muttama'ṅkā

42.

Dayo mahindo mahito va santiṃ

Lokassa vuddhiṃ puna sāsanassa

Katvāna sovaggiya kamma'masmā

Para'ṅgato so dasamamhi vasse

43.

Tasmiṃ mate dappulako catuttho

Vasundharindo'si tato parājaṃ

Sanāmaka'ṅkā kusala'ṅkaritvā

So sattamāsehi para'ṅgamittha

44.

Tadaccaye pañcama dappulavho

Tasso 'parājā'bhavi bhūmipālo

Adā'dipādassu'dayassa rājo'

Parājitaṃ paṇḍupatī kadāci

45

Desaṃ sakaṃ coḷabhayā jahitvā

Ihā 'gato tassa siri'mpi datvā

Vāsesi taṃ so nagarā bahiddhā

Tade'ha khattā pabhavena kena

46.

Paṇḍussa pāpenī 'ca viggahuṃ so

Alaṃ hi vāseni'ha keraḷānaṃ

Ñattaṃ kirīṭādi'mahā nidhāya

Suniṭṭhite bhūpati viggahe'tra

47.

Tato mahābodhigharassa gāma'

Madāsi senāpati rakkhato'ssa

Akāsi vāsaṃ sa'hi'laṅganāmo

Rājavhaya'ṅkā'timanohara'mpi

48.

Rāja pane'so vividha'mpi puññaṃ

Katvāna raṭṭhaṃ munisāsana'ñca

Pāletva sammā'matapāna'māga

Sahavyataṃ dvādasamhi vasse

[SL Page 056] [\x 56/]

49.

Tato dayo'sī dutiyo mahīpo

Senassa pādāsi atho 'parajjaṃ

Rājassa bhītā sacivā tapassa

Vana'ṅgatā rāju'pabhūpatī ca

50.

Sīsāni tesaṃ pana chedayiṃsu

Tene'va nibbinnamanā tapassī

Te rohaṇa'ṅgañchu pajā paruṭṭhā

Rājā khamāpesa'tha taṃ viditvā

51.

Rājā tato pubbamahīpatīnaṃ

Cāritta'maggaṃ paripālayitvā

Puñña'ñcinitvā tatiyamhi vasse

Kammaṃ yathā maccu mukhaṃ payāto

52.

Tassa'ccayasmiṃ tatiyo sagabbho

Seno 'bhisekaṃ labhi ādipādaṃ

Ako 'dayaṃ so yuvarāja'ma smiṃ

Narādhipo'posathiko bhavitvā

53.

Akiñcanāna'mpi kahāpanānaṃ

Sahassa'mattā dadi posathesu

Daṇḍissaraṃ dāna'madā sade'va

Sujiṇṇavāse paṭisaṅkharittha

54.

Bhūpo'bhaya bbhūdhara cetiyasmiṃ'

Jire silā pattharaṇāya sammā

Dāpesi tāḷīsa sahassa mattaṃ

Vāpīsva 'kā niddhamane sujiṇṇe

55.

Mahāmatī 'neka vidha 'mpi puññaṃ

Katvāna sovaggiya sātada'mpi

Vasundharindo navamamhi vasse

Sahavyata'ṅgañchi sudhāsinaṃ so

56.

Tato'dayo so tatiyo'pabhūpo

Rājā'si laṅkā dharaṇī talasmiṃ

Senā dipādaṃ upabhūpati'ṅkā

So majjako middhasarūpako'si

[SL Page 057] [\x 57/]

57.

Coḷo tato'tāra'mapekkhayaṃ'sa

Paṇḍuppadese abhiseka 'maggaṃ

Pattuṃ lahuṃ netu'kirīṭakādiṃ

Pesesi dūte na dadī sa'rājā

58.

Atho sa'coḷādhipati haṭhena

Ta'ṅgaṇhituṃ pesayi'yettha senaṃ

Paccanta dese kupite tadāni

Senā patī'gañchi tahaṃ sametuṃ

59.

Camūpatī tattha mato tato hi

Rājā gahetvā makuṭādi 'māsuṃ

So rohaṇa'ṅgañchi 'dha coḷasenā

Pavesanaṃ no labhi sampalātā

60.

Tato vidūraggadhipassa senā

Paccaṃ adā so viduragga nāmo

Coḷappadesaṃ vihanitva nītaṃ

Nesī'dha taṃ'sesa'manappaka'mpi

61.

Mahāvihāre paṭimāya satthu

Cūḷāmaṇi'ṅkā maṇiraṃsi sobhaṃ

Katvāna puññaṃ vividhaṃ mahindo

Vasse'ṭṭhame'gañchi paraṃ sa'lokaṃ

62.

Nikhila dharaṇi pālā sampadaṃ āpadassa

Pada'manisa'masāraṃ sañcinitvā manāpaṃ

Vapu'mpi pajahitvā yantya'kāmā parattha

Iti sumariya satto buddhimā sañcareyya

Bhāṇavāraṃ tiṃsatimaṃ.

-------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse

Nava rāja dīpano nāma tiṃsatimo

Paricchedo.

------

[SL Page 058] [\x 58/]

Ekatiṃsatimo paricchedo.

-----------------

1.

Pañca tiṃsatime pañca-sate sahassake jine

Vassu'ssāpayi setāta-pattaṃ seno catutthako

2.

So kho saddhamma nipuṇo-naradevo mahākavi

Mahinda'mādipādaṃ sa-yuvarāja'makā sato

3.

Kabba satthe'pi kusalo-loha yūpe nisīdiya

Suttantaṃ vaṇṇayī rājā-dāṭhā dhātu maha'ṅkari

4.

Kāretvā pariveṇa'mpi-sitthagāmaṃ mahīpati

Tivassena diva'ṅgañchi-dibbāna'miva sāsituṃ

5.

Tassa'ccaye mahindo so-yuvarājā catutthako

Rājā'si matimā vaṃse-kāliṅga cakka vattino

6.

Jātaṃ kumārikaṃ agga-mahesi'ṅkāsi bhūpati

Tassā duvinnaṃ puttāna-'mādipāda'madā dayo

7.

Akāsi dhītaraṃ so'pa-rājiniṃ sumanoramaṃ

Yathāvidhi ṭhapesī'dha-vaṃsaṃ bhūpati kovido

8.

Vallabho maddituṃ rajjaṃ-nāgadīpaṃ balaṃ tadā

Pesesi rājā taṃ sutvā-senavhaya camūpatiṃ

9.

Yujjhituṃ pesayī tattha-gantvā senaṃ camūpati

Nāsetvā vallabhā nīka-saṅgāma maṇḍalaṃ'gahi

10.

Mahīpā vallabhādī'pi-jetuṃ patthiva'matra tu

Asakkontā narindena-karuṃ suhada santhavaṃ

11.

Tene'va rājino tejo-jambudīpe'pi patthaṭo

Paṃsukūlika bhikkhūna-'magadādī adā sadā

12.

Nikāyattaya bhikkhūnaṃ-dvikkhattuṃ lābha vāsīnaṃ

Tulā bhāra'madā rājā-saṅgha bhoga'manāgate

13.

Na gaṇhantū'ti mahipā-nidhāpayi silālipiṃ

Kāresi dhammamittena-abhidhammattha vaṇṇanaṃ

14.

Vyatta bhikkhūhi vinayaṃ-dāṭhā nāgena dhīmatā

Vācesi abhidhamma'ñca-mānento patthivo sato

[SL Page 059] [\x 59/]

15.

Suvaṇṇa māli thūpassa-mānetvā paṭṭa kañcukaṃ

Vatthāni tassabhājetvā-bhikkhūnaṃ dāpayī dayo

16.

Hema sajjhuka paṭṭehi-thūpārāmamhi cetiyaṃ

Chādāpetvāna pūjesi-yathārajjaṃ mahāmati

17.

Jhāpitaṃ coḷa senāya-mandiraṃ pādalañchane

Mahāpāḷi'ñca kāresi-dhamma saṅgiṇi mandiraṃ

18.

Mahā mallaka sañña'ñco-passayaṃ kāriyā'riyaṃ

Bhikkhuṇīna'madā yūpaṃ-niṭṭhāpesi maṇivhayaṃ

19.

Amaccā caturo tassa-pariveṇāni kārayuṃ

Rañño devī kittināmā-pariveṇa'makā tathā

20.

Katvā catu vihāresu-maṇḍape sumanohare

Dhātupūja'makā tattha-cāritta'mpi pavattayī

21. Perito'pacitāneka-puññehi puñña mandiro vasse soḷasame dibba-loka'ṅgami disampati

22.

Tadaccaye tassa suto-kāliṅga devi sambhavo

Seno pañcamako rājā-āsi dvādasa vassiko

23.

Yuva rāja padaṃ'dāsi-kaṇiṭṭhasso 'dayassa tu

Rañño senāpatī seno-pitu senāpatī bhavi

24.

Senā patimhi paccantaṃ-gate udaya nāmakaṃ

Mahāmallaṃ suttikāraṃ-senāpati'makā tadā

25.

Sutvā taṃ kupite sene-bala'mādāya āgate

Palāto rohaṇaṃ rājā-sāmacco mandabuddhiko

26.

Damiḷa ppīḷitaṃ raṭṭhaṃ-sāsana'ñca samekkhiya

Senena sandhiṃ katvāna-puḷatthi pura'māgami

27.

Saraṃ mahesi'ṅkā senā-patino dhītaraṃ'nvayaṃ

Sā vijātā kassapavhaṃ-puttaṃ gotta sarūpakaṃ

28.

Labhaṃ pāpiya saṃsaggaṃ-majjaṃ pivi nirantaraṃ

Tato byāpanna citto'ca-kālaṃ khepayi bhūpati

29.

Khayā'sanānaṃ padaviṃ-hitvāna dullabhaṃ varaṃ

Dasame hāyane rājā-maccu vasa'mupāgami

[SL Page 060] [\x 60/]

30.

Mahindo pañcamo tassa-kaniṭṭho tadanantaraṃ

Anurādha pure ramme-chatta'mussāpayī dayo

31.

Senena senāpatinā-nīta jātika saṅkule

Kasirena tahiṃ rājā-dasa saṃvaccharaṃ vasī

32.

Rañño jānapadā'peta-nītimaggassa sabbathā

Rāja bhāgaṃ no adaṃsu-vuttiṃ dātu'mpi no sahi

33.

Keraḷā'laddhavaṭṭā te-rāja mandira dvārake

Dhatāyudhā'va aṭṭhaṃsu-'mmaggato so viniggato

34.

Gantvāna rohaṇaṃ sīdu-selagāmamhi bandhiya

Khandhāvāraṃ bhātujāyaṃ-deviṃ katvā tahiṃ vasī

35.

Matāya tāya'cirena-dhītaraṃ bhātubhūpati

Mahesi'ṅkā tāya suto-jāto kassapa nāmavā

36.

Kappa gallaka gāmamhi-tato katvā puraṃ vasī

Sesesu pana ṭhānesu-añña maññaṃ 'dhipā bhavuṃ

37.

Ñatvā pavattiṃ taṃ coḷa-rājā laṅka'mpi gaṇhituṃ

Mahābalaṃ pesaye'ttha-rohaṇa'ṅgami vāhinī

38.

Chattiṃse hāyane rañño-rājabhaṇḍe va bhūpatiṃ

Sandilesaṃ padassetvā-jīvagāhaṃ samaggahī

39.

Bhaṇḍe ca patthivaṃ seṭṭhe-pesayī coḷarājino

Laṅkātale 'khilaṃ sāra-mo'jahārī'va te'ggahuṃ

40.

Kumāraṃ kassapaṃ taṃ hi-vaḍḍento gopayuṃ satā

Dvādasavassikaṃ coḷa-rājā taṃ gaṇhituṃ balaṃ

41.

Pesesi rohaṇaṃ desaṃ-khobhesi tassa vāhinī

Kitti buddho'ti te 'maccā-coḷasenaṃ vināsayuṃ

42.

Disvā kumāro jayino-'macce tāte'cchitaṃ varaṃ

Gaṇhathā'ti brūvī buddho-gāmaṃ pāveṇikaṃ varī

43.

Saṅghikaṃ kitti gahitaṃ-bhāgaṃ jahitu 'matthayī

Rājaputtā laddhavarā-'maccā vandiṃsu pādake

44.

Coḷe dvādasa vassāni-vasitvāna mahindako

Vasse'ṭṭhatāḷīsatime-diva'ṅgamī mahīpati

[SL Page 061] [\x 61/]

45.

Kassapassa kumārassa-vikkamabbāhu saññakaṃ

Katvānā'ṇāya vattiṃsu-tassa sabbe'ha dīpikā

46.

So'bhisekaṃ na patthesi-rājaraṭṭhassa 'bhāvato

Sañcinitvā dhanaṃ yoddhuṃ-saṅgaṇhi vāhiniṃ bhusaṃ

47.

Saṃyugā rambha kālasmiṃ-vātataṅkena pīḷito

Mato dvādasame vasse-samayoso 'sya'rājako

48.

Kitti nāmo dināna'ṭṭha-nijāṇaṃ sampavattayī

Hantvāna taṃ mahālāna-kittivho rājataṃ'ṅgami

49.

Rohaṇasmiṃ vasaṃ vasse-tatiye coḷasaṃyuge

Parājito sahatthena-chetvā sīsaṃ mato sayaṃ

50.

Athe'ko vikkamapaṇḍu-kāḷatitthe vasaṃ samaṃ

Rajja'ṅkā jagatīpālo-rāmābhijaniko'bhave

51.

Ghātetvā vikkamaṇḍuṃ-rohaṇe catuhāyanaṃ

Rajja'ṅkāresi taṃ colā-hantvā devi'ñca dhītaraṃ

52.

Sāra'ñca pesayuṃ coḷaṃ-paṇḍusūnu parakkamo

Vassadvaya'makā rajjaṃ-taṃ'mpi coḷā vighātayuṃ

53.

Tato lokissaro senā-pati coḷabalaṃ'khilaṃ

Sammā'bhibhuya sahasā-sato thiraparakkamo

54.

Rajja'mpatvā rohaṇasmiṃ-vasaṃ kājaragāmake

Bahukkhattuṃ kittināma-kumārena parājito

55.

Khedaṃ patto kitti khatta-'masakkonto'va jetave

Kittisesattanaṃ yāto-chassuvassāni ṭhitvi'ha

56.

Pamādikā lobhavīmūhikā ca

Sabbe vināsaṃ tuvaṭa'ṅgamenti

Icce'va 'maññāyi'tara'mpi kiccaṃ

Pahāya dīpe suratiṃ kareyya

Bhāṇavāraṃ mekatiṃsatimaṃ.

----------------

Iti sajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse

Dasarāja dīpano nāmekatiṃsatimo

Paricchedo.

--------

[SL Page 062] [\x 62/]

Battiṃsatimo paricchedo.

-----------------

1.

Mahāpañño mahābhāgo-kittināmo patāpavā

Āsi khatto'ssa vaṃsādi-pavatti ri'ha vuccate

2.

Rājā bhijana samabhūta-mahinda vhaya rājino

Devalā lokitā cā'suṃ-duve mātula dhītaro

3.

Pasūtā kassapa saññaṃ-paṭicca mātulattajaṃ

Putte duve moggallāna-loka vhe lokitā sute

4.

Moggallāno jeṭṭhasuto-mahāsāmī'ti vissuto

Guṇasārehi sāro so-vāsaṃ kappesi rohaṇe

5.

Nattā dāṭhopatissassa-rañño pabbaji sāsane

Patthasenāsane vutthaṃ-pāsāde kārite sayaṃ

6.

Selantarā punā'netvā-yatindaṃ taṃ vasāpayī.

Selantarasamūho'si-yato bhikkhu samūhito

7.

Devālaye tato rattiṃ-bhikkhuṃ vāsetva ekakaṃ

Vibudhānumataṃ taṃ'va-mūlaṭṭhāne ṭhapāpayuṃ

8.

Yathānusāsanaṃ tesa-'me va vattanti patthivā

Dāṭhopatissanvayajaṃ-bodhiṃ paṭicca lokitaṃ

9.

Dhitaraṃ buddhanāmā sā-alabhittha manoramaṃ

Moggallānassa taṃ'dāsi-sā taṃ paṭicca kitti ca

10.

Mittā mahindo ce'te'te-rakkhito caturo jane

Alattha jeṭṭha putto so-kitti terasa vassiko

11.

Sikkhita dhanusippe'ko-mahāvīro mahābalo

Laṅkaṃ kathaṃ gahessa'nti-saṅkappo manaso'bhavi

12.

Tade'ko buddharājo'ti-lokasenānino bhayā

Malayā cala pādesu-cuṇṇa sāla vhaye vasī

13.

Kittissa sūra virattaṃ-saṃvaccharika nāyakā

Saṅghā sutvāna so kitti-sevitabbo'ti nicchiya

14.

Dūte tadantikaṃ nesi-sutvā tassa vaco lahuṃ

Gehā agā sarīvagga-piṭṭhigāmaṃ dhanuddharo

[SL Page 063] [\x 63/]

15.

Vasaṃ tahaṃ pesayitvā-sevake diṭṭha saṃṭṭhitaṃ

Jetvā bodhi vāla gāmaṃ-cuṇṇa sālaṃ samāgato

16.

Tatra ṭṭhito vasa'ṅkāsi-mālayaṃ visayaṃ lahuṃ

Kittāmaccassa tanayo-devamallo'pi rohaṇaṃ

17.

Gantvā kumāraṃ sampassi-saseno sādaraṃ dayo

Khatto paṇṇarasa vasso-bandhitvāna 'siputtikaṃ

18.

Ādipādattanaṃ gamma-hirañña malaya'ṅgato

Khandhāvāraṃ sa'bandhesi-tato remuṇa pabbate

19.

Tatthā'pi saṃyuge loka-nātha senānino balaṃ

Pamaddiya sakaṃ kitti-ppatāpaṃ vaḍḍhayī bhusaṃ

20.

Kassape'ko kesadhātu-nāyako rohaṇe tadā

Nijāṇaṃ vattayī coḷa-sāmanto taṃ pavediya

21.

Puḷatthi nagarā'gañchi-yoddhuṃ kājara gāmakaṃ

Kesadhātu raṇe hetvā-dāmiḷaṃ vāhiniṃ lahuṃ

22.

Yojetvā rakkhake rakkha-silā sīmāya nibbhayo

Pāvekkhi kājaraṃ gāma-'mādipādo'pi taṃ suṇi

23.

Nihantuṃ kesadhātuṃ so-'nīka sannahi tejavā

Kesadhātu suṇitvā taṃ-sippatthala 'mupāgami

24.

Pañca yojana raṭṭhiye-jane cā'diya vegasā

Samāsanne rājasute-so gato khadiraṅgaṇiṃ

25.

Soḷasavassiko kitti-gato kājara gāmakaṃ

Kesadhātu'pi chammāsa-'manubhotvāna rohaṇaṃ

26.

Saṃyugāya tahaṃ'gañjī-rājasūnussa vāhinī

Kesadhātu siraṃ chindi-tahiṃ saṅkula saṃyuge

27.

Yuvarājā sa'vijaya-bāhū'ti vidito tahiṃ

Bheri'ñcarāpiyā'macce-ṭhapento'pi padantare

28.

Coḷe maddītu'mavani-pāla raṭṭhā dhivāsino

Upāye yojayī coḷa-rājā sutvāna taṃ tathā

29.

Senāniṃ pesayī datvā-puḷatthi purato balaṃ

So gantvā kājara ggāmaṃ-duppasayha'nti jāniya

[SL Page 065] [\x 65/]

30.

Sadesaṃ puna rā'gañchi-yuvarājā savāhinī

Sippatthale vasaṃ rañño-rāmañña visaye jane

31.

Dhanajāta'ñca pesesi-mahaggha vasanā dihi

Puṇṇā'va tariyo ye'ttha-nesi tuṭṭho sa'bhūmipo

32.

Vasi tammala gāmasmiṃ-karonto jana saṅgahaṃ

Aññamaññassa bhinnattā-rāja raṭṭhiya rantuno

33.

No dadiṃsu karaṃ coḷa-bhūpo datvā balaṃ tahaṃ

Pesesi sacivaṃ so hi-mahātittha samotari

34.

Kamena rohaṇa'ṅgantvā-ravidevacale vasaṃ

Ake'kādasame vasse-coḷe'bhimaddituṃ tadā

35.

Mahādipādo dugga'ṅkā-paluṭṭha pabbate vasī

Taha'māju'bhayesaṃ'si-kharā nāsesi dāmiḷe

36.

Palāyamānaṃ senāni-'manubandhiya senino

Sīsaṃ tamba viṭṭhi gāme-gaṇhū'pakaraṇehi ca

37.

Tato senānumatiyā-puḷatthi pura'muttamaṃ

Gato khatto vāhiniyā-taṃ sutvā coḷa bhūpati

38.

Gaṇhituṃ khattiyaṃ tibba-kopo laṅkaṃ mahabbalaṃ

Pesesi bāhujo ta'ñhi-ñatvā senāpatiṃ'nayī

39.

Saseno pana senindo-'nurādha pura santike

Vattesi yuddhaṃ coḷehi-raṇe khattabalaṃ pati

40.

Pahāya nagaraṃ khatto-villikābāṇaka'ṅgami

Hantvā 'macce duve tattha-ṭhitvā vātagiri'ṅgato

41.

Yodhento tattha temāsaṃ-paṭibāhesi dāmiḷe

Māritassa raṇe kesa-dhātunetussa sodaro

42.

Saraṃ nāsaṃ tassa ruṭṭho-gutta sālaka maṇḍalaṃ

Khohesi yuvabhūpālo-gantvā maccutthale tadā

43.

Senā nivesa'ṅkāretvā-khadiraṅgaṇi duggato

Palāpetvāna kubula-gallā taṃ sampalāpayī

44.

Palāyanto sa'coḷāna-'mupantika'mupāgami

Khattiyo tambala ggāme-kāretvā duggamaṃ balaṃ

[SL Page 065] [\x 65/]

45.

Gantvāna so mahānāga-kulavhaya pure vasaṃ

Coḷehi yujjhituṃ senaṃ-sajjesi thiravikkamo

46.

Dakkhiṇāsaṃ vasaṃ kattu-pavīṇe sacive duve

Pesesa'ññamahāmacca-yugaṃ coḷe pamaddituṃ

47.

Tuvaṭaṃ sindhu nikaṭa-mahā panthamhi pesayī

Nītā te dakkhiṇaṃ'maccā-coḷasenā nivesane

48.

Bhūrī vasaṃ karitvāna-mahā tittha 'ṅgamuṃ lahuṃ

Sindhu velañjase'maccā-pesitā ca tahiṃ tahiṃ

49.

Senānivese lumpetvā-puḷatthi pura santikaṃ

Āgamma pesayuṃ dūte-khattiye'tu'ti tejavā

50.

Yāteha'maccehi dvīsu-kata'maccanta sūrataṃ

Sutvā sannayha senaṅgaṃ-coḷe ummulitu'ṅgami

51.

Bandhāpesi tahaṃ khandhā-vāraṃ coḷā'tivikkamā

Puḷatthi nagare sabbe-samo sariṃsu yujjhituṃ

52.

Bahiddhā purato coḷā-katvā saṅkula saṃyugaṃ

Parājitā puraṃ gantvā-dvāra koṭṭhaka nissitā

53.

Sāddha māsaṃ pavattesuṃ-gutta dvārā'pi saṃyugaṃ

Puna khattā nūvattā te-ravideva calavhayā

54.

Puraṃ pacissa varaṇa-'mullaṅghitvāna sajjukaṃ

Samūlaṃ dāmiḷaṃ senaṃ-ghātayuṃ pattasañjayo

55.

Sāṇāya vijayabāhu-pure bheri'ñcarāpayī

Coḷarājo'hīnamano-senā puna napesayī

56.

Māsattaya'matikkamma-vandanīye'bhivādayaṃ

Puḷatthi pura'māgañchi-tadā'dimalayo suto

57. Balanetā khattiyassa-verī hutvā purantike

Andu gāma'mupāgañchi-dhajiniṃ'dāya yujjhituṃ

58.

Khatto gantvā ta'mū hacca-puḷatthi pura'māgato

Vidhāya rajja kiccāni-vidhivedi tahiṃ tato

59.

Saṃladdha saṅgāma jayo-kittimā muttimā suto

Sahasse chasate vasse-sampatte navame jine balanetā khattiyassa-verī hutvā purantike

Andu gāma'mupāgañchi-dhajiniṃ'dāya yujjhituṃ

58.

Khatto gantvā ta'mū hacca-puḷatthi pura'māgato

Vidhāya rajja kiccāni-vidhivedi tahiṃ tato

59.

Saṃladdha saṅgāma jayo-kittimā muttimā suto

Sahasse chasate vasse-sampatte navame jine

[SL Page 066] [\x 66/]

60.

Mahāmahenā'nurādha-pure'bhiseka maṅgalaṃ anubhotvā tato'gamma-puḷatthi nagare vasaṃ

61.

Nāmenā'si sirīsaṅgha-bodhī'ti vidito yaso

Vīrabāhuṃ'nujaṃ so'pa-rajje'bhisicca dakkhiṇaṃ

62. Datvā kaṇiṭṭha bhātussa-jayabāhussa rohaṇaṃ

Adā ta'mādipādatte-ṭhapetvāna yathāvidhi

63.

hānantarāni'maccānaṃ-pavecchiya yathārahaṃ

Yathāyutti karaṃ rajje-gahetuṃ viniyojayī

64.

Chatta gāhaka netā ca-dhamma gehaka nāyako

Bhātaro seṭṭhi nātho'ti-tayo rañño bhavuṃ ripū

65.

Te palātā jambudīpa-'mekūna visa hāyane

Āgammi'ha rohaṇa'ñca-malayaṃ dakkhiṇaṃ tathā

66.

Parivattayiṃsu rājā-gantvā malaya rohaṇe

Ghātetvā ripavo vūpa-samesi samaye'cite

67.

Dakkhiṇaṃ samaṇī bhātu-vaṃsajaṃ savicaṃ lahuṃ

Pesetvā samare verī-uttāsetvāna sūlake

68.

Nirātaṅkaṃ sa'kāretvā-puḷatthi nagara'ṅgato

Coḷadese ṭhitā līlā-vatiyā saha dhituyā

69.

Muñcitvā jagatī pāla-mahesī coḷa hatthato

Laṅka'māgamma laṅkindaṃ-passi so suddhavaṃsataṃ

70.

Ñatvā līlāvati'ṅkāsi-mahesiṃ sā yasodharaṃ

Dhītaraṃ labhi bhūpālaṃ-paṭicca merukandaraṃ

71.

Dhītara'ñca viracamme-'dā sā labhi dvidhītaro

Jeṭṭhā līlāvatīnāma-sugalā'sī kaṇiṭṭhikā

72.

Kāliṅga rāja nvayajaṃ-tiloka sundariṃ varaṃ

Vaṃsaṭṭhitiṃ'pekkhayaṃ so-mahesiyatte'bhisecayī

73.

Subhaddā sumittā loka-nāthā ca ratanāvalī

Rūpavatī'ti'mā pañca-vijātā dhītaro'pi sā

74.

Puttaṃ vikkamabāhū'ti-labhittha puñña lakkhaṇaṃ

Paṇḍurañño'nujaṃ mittaṃ-sakaṃ'dāsi mahīpati

[SL Page 067] [\x 67/]

75.

Sā māṇābharaṇo kittī-sirimegho'ti vissuto

Sirivallabho'tesūnū-pasūtā sūkatī tayo

76.

Suhaddaṃ vīrabāhussa-sumittaṃ jayabāhuno

Pādāsi māṇābharaṇe-dhaññaṃ ca ratanāvaliṃ

77.

Lokanāthaṃ kittisiri-meghavhassa adā yaso

Matāya rūpavatiyā-sugalaṃ sirivallabhe

78.

Rājadevī bandhumadhu-kaṇṇavādī nujaṃ subhaṃ

Adā vikkamabāhussa-sutāriṃ'bhijanatthiko

79.

Tato vikkamabāhussa-līlāvati'mpi kāminiṃ

Pādā saddhiṃ'sabhogena-ñātijanahite rato

80.

Cirassaṃ parihīnaṃ'dhi-karaṇassa vinicchayaṃ

Yathāvidhi pavattesi-mahipo nāyakocido

81.

Puḷatthinagare ramme-purārakkhāya cu'ṇṇataṃ

Pākāraṃ digghikāyā'mā-thira'ṅkārayi bhūmipo

82.

Tade'pasampadā kamma-gaṇa pūraka bhikkhunaṃ

Appahonakatāyā'nu-ruddha rājantīkaṃ lahuṃ

83.

Nareso rāmañña raṭṭhaṃ-dūte nayittha sopade

Saṃyama guṇa sampanne-viññāta piṭakattaye

84.

Pañca vīsati matte'pi-bhikkhavo thera sammate

Ānāpetvā tato sammā-pabbajja'ñco'pasampadaṃ

85.

Dāpetvā kulaputtānaṃ-mānetvā piṭakattayaṃ

Kathāpetvāna jotesi-muninda sāsanaṃ varaṃ

86.

Bahūvihāre kāretvā-puḷatthi pura puṅgave

Nikāyattayavāsīnaṃ-'madā bhogehi'nekaso

87.

Kāretvā danta dhātussa-pāsāda'ntimanoharaṃ

Mahāmaha'ñca kāresi-santataṃ'va yathāpurā

88.

Tulābhāra'ñca tikkhattuṃ-daṇḍissaraṃ patissamaṃ

Adā likhāpayitvāna-saṅghassa piṭakattayaṃ

89.

Kaṇṇāṭa coḷa rājūhi-pesite'ha pahenake

Ādiyitvā'gatā dūtā-rājino'daṃsu laddhake

[SL Page 068] [\x 68/]

90.

Tesa'mubhinnaṃ sakkatvā-tesā'do sakadūtake

Kaṇṇāṭadūtehi samaṃ-pesayī sapahenake

91.

Coḷo sīhala dūtesu-pattesu visayaṃ sakaṃ

Chedāpetvā kaṇṇanāsā-virūpe'kāsi dūtake

92.

Disvā tathā'gate dūte-dosuddīpita mānaso

Sajje tvā dāmiḷe dūte-kantā pasādhanehi ca

93.

Tuyhaṃ rajje mamaṃ vā'tha-yadi'cche yujjhituṃ yahiṃ

Coḷarāje'tvi'daṃ vatvā-pesesi dūtake lahuṃ

94.

Vijayabāhu bhūpassa-vikkamātisayassa tu

Bhītiye'ha balassā'pi-viggahenā'ji no'bhavi

95.

Bandhāpayī mahāheḷi-pabhutī vāpi soḷasa

Bhinnā ca vāpiyo tatra-tatra pākatikā'kari

96.

Pabandhiya vibhinnaṃso-tilavatthuka mātikaṃ subhikkha'ṅkari nīrenava-pūretvā maṇi

hīrakaṃ

97.

Sirīpāda ppaṇāmāya-gacchantā mānusa'ñjase

Kilamantu'timā dāna-vuttiyā sumanaddike

98.

Datvā giḷīmalaya vhaṃ-silālekhaṃ ṭhapāpayī

Mahāvāse pañca akā-mātāpitāna'lāhane

99.

Dhīro vihāre bahavo-paṭisaṅkhāsi jiṇṇake

Pariveṇa'ṅkā vijaya-bāhuṃ so tittha gāmake

100.

Mahākavī'dāsi'neka-kāveyyesu hite rato

Paveṇi gāmaṃ sadhanaṃ-rājā maccādi sūnunaṃ

101.

Siloke racite sutvā-yathāraha'madā dhanaṃ

Bhūpo'pi sīhala kabba-racaneso mahāmati

102.

Vīrabāhū'parājāca-baddhaguṇa vihārake

Bandhesi cetiyaṃ coḷa-nāsitaṃ vāpikaṃ tahiṃ

103.

Raññe samanusāsante-'parājini mate sati

hapesi jayabāhuṃ so-'parajje yati kāmato

104.

Datvā vikkamabāhussa-ādipāda padaṃ yaso

Tassa'trajassa pādāsi-rohaṇaṃ gajabāhuno

[SL Page 069] [\x 69/]

105.

Tahaṃ gantvā mahānāga-kulavhaya puraṃ tato

Katvāna rājadhāniṃ so-vasi tattha yathāruci

106.

Rājā sirīsaṅghabodhi-vijayabāhu vikkamo

Ciraṭṭhitika kiccāni-akāsi loka sāsane

107.

Sa'pañcapaññāsasamaṃ'va āṇā-

Cakkaṃ pavattetva vasundharindo

Samavhito devagaṇena dibba-

Rajja'mpi kātuṃ'va diva'ṅgamittha

Bhāṇavāraṃ battiṃsatimaṃ.

----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse sirisaṅghabodhi

Vijayabāhu rājappavatti dīpano nāma

Battiṃsatimo paricchedo.

-----------------

[SL Page 070] [\x /]

Tettiṃsatimo paricchedo.

------------------

1.

Mittā'nujaṃ bhūpatino suta'ssā

Tayo ca'maccā yatayo ca sabbe

Mahādipādassa tu rohaṇasmiṃ

hitassa 'nārociya rāja nāsaṃ

2.

Saṅgamma mantetva'tha laṅka rajje'

Bhisevana'nduṃ yuvarājino te

Adaṃsu māṇābharaṇū'parajjaṃ

Tayo sagabbhā jayabāhunā'mā

3.

Puḷatthi nāmā nagarā sasenā

Gaṇhāma taṃ vikkamabāhu khattaṃ

Vinikkhamuṃ so puna taṃ suṇitvā

Purā viniggamma sakā'tivego

4.

Pitussa āḷāhaṇaṭhāna'mattā

Disvā vinodessa'mitī'ti sokaṃva

Gacchaṃ puḷatthiṃ nagaraṃ saseno

Pathantarāḷe bala'mā gataṃ so

5.

Disve'kavīro kata sampahāro

Palāpayitvāna diso disaṃ te

Parājite sodariye tayo'pi

Laṅajjayo yāva chavāra'mattā

6.

Sāmaccajīvo sa'puḷatthi saññaṃ

Pura'ṅgamī tāta susāna bhūmiṃ

Passaṃ daraṃ cetayi saṃjahitvā

hānantaraṃ'dā sacivesu sammā

7.

Bhātūhi māṇābharaṇavhayo so

Sarohaṇaṃ dakkhiṇapassa'māsuṃ

Sahatthaga'ṅkatvi'ti vīrabāhū

Suto'vakittissirimeghadhīse

8.

Raṭṭhaṃ sahassassa ca dvādasa'ttā

Datvā tahaṃ taṃ vasituṃ niyujja

So kho mahānāga kula ppurasmiṃ

Vasī sirīvallabha nāmadheyye

[SL Page 071] [\x 71/]

9.

So bāhujo'dā'ṭṭhasahassa raṭṭhaṃ

Sa'uddhanadvāra bhidhāna gāmaṃ

Katvā vasī tamhi tu rājadhāniṃ

Mātā ca mittā jayabāhurājā

10.

Kittissirī megha sakāsakamhi

Vasiṃsu te sodariyā'parajjū

Issā parā vikkamabāhu raññā

Vinikkhamuṃ vāhiniyā hi yoddhuṃ

11.

Ñatvāna taṃ vikka bāhu bhūpo

Gamittha tesaṃ 'bhimukaṃ saseno

So dakkhiṇasmiṃ pana bodhisenā-

Valavha gāme samare jinittha

12.

Pañca yojanavhayamhi raṭṭhake

Te palāyu'māsu duggamaṃ tato

Sattavo'nubandhi gaṇhitu'mpi te

Āriyo tu vīradeva pākaṭo

13.

Sahatthaga'ṅkattu'masesa laṅkaṃ

Mahādititthaṃ 'vatarī sacakko

Kaḷyāṇito ta'ñca suṇitva rājā

Pāvekkhi mannārama nāmagāmaṃ

14.

Māresi yuddhe paṭu vīradevaṃ

Pahāya chandaṃ samare sagabbhā

Vasiṃsu raṭṭhesu sakesu eka-

Cchattaṃ pabhū no caturo'pi kātuṃ

15.

Pavaḍḍhitaṃ taṃ vijayādibāhu

Rājena lokaṃ pana sāsana'ñca

Dubbuddhayo hāpayu'matra dīpe

Buddhādibhoge api'hacca'nagghe

16.

Pādā'nujīvīsu ca vikkamādī

Bhujo pajeso hi puḷatthi saññe

Pure videsīna'madā bhaṭānaṃ

Bhūrī vihāre'pi sadhātuka'gge

[SL Page 072] [\x 72/]

17.

Sa'pattadhātussa ca dantadhātu

Varassa dinne maṇimuttake'pi

Sovaṇṇabimbe ca vichejja kāmaṃ

Vayaṃ nayī titthakaro'va tuccho

18.

Disvā yatī sāsanaloka'mevaṃ

Naṭṭhaṃ vinibbinnamanā'ggapattaṃ

Dāṭhābhadanta'ñca samādiyitvā

Lahu'ṅgamuṃ rohaṇa'ma ggabuddhiva

19.

Mittā ca devī jayabāhu rājā

Kāla'ṅkaruṃ rohaṇake tadāni

Devī ca māṇābharaṇassa mittā

Pabhāvatī dve ratanāvalī sā

20.

Sutaṃ pasūtā'mita puñña lakkhaṃ

Seṭṭhaṃ kumāra'mpi satejakittiṃ

hapetva laṅkaṃ'khila jambu dīpaṃ

Sameka chatta'ṅkarituṃ samatthaṃ

21.

Tassā'risammaddana dīpabāhā-

Yogā parakkantibhujo'ti saññā

Anvattha'mā sī'tha paraṃ 'satāto

Mato'si māṇābharaṇo narindo

22.

Kittissirī megha samañña bhūpo

Jeṭṭhassa raṭṭhaṃ pana ādiyitvā

Taṃ rohaṇaṃ'dā sirivallabhassa

Dve dhītaro'dāya piyaṃ kumāraṃ

23.

Gantvā sirīvallabha santikamhi

Vasī mahesī ratanāvalī sā

Tato parakkantibhujo kumāro

Sajātabhūmi'ṅgatavā vasittha

24.

Rajjaṃ vicāretva samekavīsa

Vassāni so vikkamabāhu rājā

Paraṃ yathākamma 'magā'ssa putto

Āsī'bhabāhū dutiyo narindo

[SL Page 073] [\x 73/]

25.

Itthaṃ hi tasmiṃ gajabāhu raññe

Puḷatthi saññe nagare vasante

Dve bhātaro yujjhiya tena saddhiṃ

Gamuṃ parājitva sayaṃ purāni

26.

Tato sirīvallabha maṇḍaleso

Loka'mpara'ṅgañchi sake purasmiṃ

Kittissirī megha naresa ñatte

Dhañño parakkantibhujo kumāro

27.

Pavaḍḍhayaṃ sikkhita sippa satthā'

Gatāgamo cheka taro nayamhi

Mahosadhādibbhuta sūravīra-

Seṭṭhāpadānāni suṇitva tehi

28.

Samo na hessaṃ mama jātiyā'la

Ma'tra ṭṭhito ce'pi manorathassa

Na hehitī siddhi'ti rājaraṭṭha-

Ppayāna'māsuṃ pavara'ntya'vecca

29.

Gharā'bhinikkhamma sa'jāti rattiṃ

Raho kumāro badalatthalavhaṃ

Pāto'va gāma'ṅgami dīghamaggaṃ

Khepetva senāpati saṅkhasañño

30.

Rajjassa sīmācarime vasanto

Paccuggamitvā sahasā'darena

Paṭiggahesī puna tappayānaṃ

Rājassa'nārociya icca'vecca

31.

Pāhesi dūte mahipassa tena

Kata'mpi taṃ vañcana'māsu ñatvā

Ghātāpayī nīkapatiṃ 'sa vitta-

Rāsiṃ niyojesi bhaṭe gahetuṃ

32.

Kittissirīmegha vasundharindo

Taṃ gaṇhituṃ pesayi cakkajātaṃ

Palāpayitvāna sukhena senaṃ

Tato kumāro siriyālagāmaṃva

[SL Page 074] [\x 74/]

33.

Atikkamitvā siriyālaselā-

Sanne'ti sannaddharaṇāyudho'va

Buddhavhagāmaṃ samupāgamitvā

Tahaṃ vasī kañci dinaṃ vidhiññū

34.

hitassa kāḷassarake 'bhabāhu-

Rājassa senāpatino'saya'mpi

Pesesi ñātuṃ manujaṃ salekhaṃ

Senāpati'gamma mahīpasūnuṃ

35.

Samādaro passi paṭicca paṇṇaṃ

Maṃ passitu'ñcā'gamanaṃ vara'nti

Saṅgaṇhi taṃ sādhu sudhī pasanno

Upāgamī so gajabāhubhūpaṃ

36.

Paccuggamitvā mahipo kumāra'

Māropayitvā saṭhitaṃ mahebhaṃ

Pamodavā pāvisi rājagehaṃ

Vasaṃ tahaṃ so caturo upāye

37.

Pesetva lekhaṃ janikāya tuṇṇaṃ

Nijānujaṃ bhaddavatiṃ kumāriṃ

Ānāpayitvā gajabāhu rañño

Samappaya'tthaṃ nijahatthaga'ṅkā

38.

So kañcikālaṃ nivasaṃ bahiddhā

Tammaṇḍalīyesu vipakkhapakkhe

Ñātu'ñcinitvā nijasāmibhatti

Purassare keca'higuṇṭhike'va

39.

Sāmuddikaññū viya keci vejja

Nibhe'va mādi purise pavīṇe

Aññātavesena tahaṃ taha'mpi

Pesesi vuttanta 'mavedayuṃ te

40.

Kumāraseṭṭhassa tu vikkamādi

Guṇassilāghaṃ kathitaṃ janehi

Sutvā narindo gajabāhusaṅkaṃ

Janesi tasmiṃ puriso mahā'yaṃ

[SL Page 075] [\x 75/]

41

Ñatvāna dussaṅka 'mimaṃ pahāya payāna'magga'nti vicintayitvā

Pure taraṃ sassa balaṃ janādi-

Padavhaṭhānaṃ pahiṇitva bhūpaṃ

42.

Upāgamitvā sajane'pi daṭṭhuṃ

Gacche'ti vatvā yuvarājaraṭṭhaṃ

Rattiṃ'bhinikkhamma purā saravha-

Gāma'ṅgato vāhiniyā samaṃ'va

43.

Kittissirī megha pabhū pavīṇa

Kumārapattiṃ pana sutva rañño

Gharaṃ sametū'ti kumārañattaṃ

Pāhesi dūte'mhi vilambamāne

44.

Upāgamitvā ratanāvalī taṃ

Ādāya dassesi mahīpatissa

Samekkhiyā'modamano kumāra'

Mavoca'maccābhimukhamhi'yitthaṃ

45.

Tumhe kumāraṃ anuvattathe'ti

Tesaṃ hi nīyyātayi taṃ tato hi

Kittissirīmeghanarissaro so

Mato sikhīkicca 'makā'ssa dehe

46.

Tato kumāro sivasaṃsinī'va

Nakkhattayogamhi mahādipādaṃ

Patvā padaṃ taṃ gajabāhurañño

Ñāpesi māṇābharaṇassa cā'pi

47.

Saṅghayha'macce padavippadānā

Rajjassa sīmāya samantakūṭā

Āsāgarappattanato sasenaṃ

Nivesayī tatra ca tatra yoggaṃ

48.

Samattalaṅka'ṅkira chatta'me kaṃ

Kattu'mpi'dhiṭṭhāya sadhaññake hi

Sabbādi'middhaṃ vijitaṃ sakassa

Kātuṃ viditvā la'mitī'dipādo

[SL Page 076] [\x 76/]

49

Āhūya'macce sarakhātakādiṃ

Bandhāpiyā'suṃ kasi kamma vuddhiṃ

Kattuṃ niyojesi vana'mpi vuṭṭhi

Jātaṃ vinā lokahitaṃ parittaṃ

50.

Mā gañchi sindhuṃ maṇihemajāta-

ṭhānaṃ ṭhapetvā aparatra khette

Kārāpituṃ vedayi te sajīvā'

Rabhiṃsu vaḍḍhetu 'mato salokā

51.

Setummukhā jajjaranāmanajjā'

Rattakkaravhā sutakoṭṭhabaddhaṃ

Bandhāpayitvā suthiraṃ gabhīraṃ

Sumātika'ṅkārayi setumaggaṃ

52.

Ubhosu passesu mahāṭaviṃ'sā

Chedāpiyabbīhi sahassavāhe

Khette pavattāpayi'dāni so kho

Deso kasīyā vidito 'si kamme

53.

Parakkama ssindhu mahāsarādī

Ekūna tāḷīsa pamāṇa vāpī

Bandhāpayitvā paṭisaṅkharitvā

Saṃvaḍḍhayī dhañña siriṃ vara'mpi

54

Muttā maṇibhādi vaṇijjadabbe

Tarīhi desantarakesu'neke

Pesetva vittaṃ pacuraṃ cinitvā

Raṇatthiko'nekavidhāyudha'mpi

55.

Kaṇṇāṭa coḷā di padesa vāsī

Raṇe pavīṇe ci'dha ānayitvā

Senāninaṃ cheka sahassa saṅkhe

Cakke padatvā'bhavasañcaye'pi

56.

Paccādiyitvā malayādirāja

Senānino'nekasahassasenā

Datvāna ratta kkura vāka raṭṭhe

Nivesayī taṃ damiḷāna 'mīsaṃ

[SL Page 077] [\x 77/]

57

Laṅkā mahālāna di lamba kaṇṇa

Vaṃsubbhave pañca kumāra seṭṭhe

Sahassa saṅkhe 'jibhaṭe pavīṇe

Visuṃ visuṃ moriyaraṭṭhato hi

58.

Ānāpayitve'kapadesakamhi

Nivesayī tappamukhe vidhiññū

Abbhantare bārasa maṇḍalīye

Katve'ka'me kassa hi sūravīre

59.

Bhaṭe sahassāni duve duve'dā

Nisāraṇe jekasahassa'mekaṃ

Sajjetva candā tapa cāpa dhārī

Sa'camma vammā di'madāsi tesaṃ

60.

Kāretva kammappaṭavo'va vyādha

Sahassasaṅkhe'pi yathānurūpaṃ

Satyādikaṃ tesa'madā'dipādo

Pacceka'mattha'ñca bala'mpi dvejjhaṃ.

61.

Katva'ggamaccesu ṭhapesi dvīsu

Vibhajja sabbaṃ vijita'mpi raṭṭhaṃ

Samaṃ ṭhapesī gaṇakesu dvīsu

Kamāgatesu sacivesu khatto

62.

Samuddarodhe ratanākaramhi

Raṭṭhe mahāmālayike'taramhi

Visu'ṅkaritvā'khilasāraṭhānaṃ

So'vantaraṅgaṃ padavi'mpi katvā

63.

hapesi'yekaṃ sacivaṃ matīmā

Sa'daṇḍanāthaṃ gajabāhurañño

Āhūya rakkhaṃ malayaṃ gahetvā

Dātuṃ niyojesa'tha saṅgahetvā

64.

Mahādipādassa vaco'tigāḷhaṃ

Rakkho paṭiggayha sa'yujjhiyā'suṃ

Nihacca verī atha dumbarādī

Raṭṭhāni gaṇhī sacive ca sūre

[SL Page 078] [\x 78/]

65

Tasmiṃ pasanno'ca ta 'mā nayitvā

Sa'kesadhātvīsapadaṃ padatvā

Pesesi rañño gahitu'ñca raṭṭhaṃ

Jayaṃ labhī majjhima vaggayuddhe

66

Sa'lokajitvāṇa suto ca rakkha-

Laṅkādhinetā bala'mādiyitvā

Hūkittilaṅkāpabhunā sahe'va

Yujjhitva taṃ ghātiya rerupalliṃ

67.

Raṭṭhaṃ'gahesuṃ sa'mahādipādo

Samantamallaṃ savasaṃ'va sāmā

Netvāna datvā mahatiṃ siri'mpi

Ta'ṅgaṇhituṃ yojayi kosavaggaṃ

68.

So cu'tturāmallaka vissutādī

Mahāhavaṃ katva ripū nihacca

Ta'mādiyiṃsū malayaṃ samattaṃ

Nirākula'ṅkārayi sutthira'ñca

69.

Sa'rājaraṭṭhaṃ gajabāhurājā

Sakaṇṭaka'ṅkā puna ādipādo

Niyojayī daṇḍapatī sametuṃ

Likhitvu'pāyaṃ samarassa sāmaṃ

70.

Sāmantakānaṃ pana dāpayitvā

Laṅghetu mā rekhalava'mpi jātu

Niyojayī ta'ñca paṭicchayuṃ'te

Camūpatī mālayarāyarākhyo

71.

Tammalla vāḷāna ṭhita'mpi kombā-

Bhiññaṃ raṇesaṃ gajabāhurañño

Taṃ chattagāhādhipatiṃ sasenaṃ

Palāpayī yujjhiya gaṇhi duggaṃ

72.

Tato vikikkhamma savābhinī so

Nāvāhi muttā kara santikaṭṭhaṃ

Saṅkamma tatra ṭṭhitakena daṇḍā-

Dhipena yujjhitva jale vijesi

[SL Page 079] [\x 79/]

73.

Atho parakkantibhujassa tassa

So rakkhadivānabhidho sajīvo

Gokaṇṇamaccaṃ asakiṃ sacakkaṃ

Raṇātisūraṃ samare vijesi

74.

So ādipādo kira laṅkanātha

Senāninaṃ jānapadavharaṭṭhaṃ

Pesesi so sājipavīṇako'va

Mahābhavaṃ katva tahaṃ taha'mpi

75.

Gantvā'ggahī taṃ gajabāhurājā

Devādilaṅkādhipati'ñca'maccaṃ

Verī nisedhāya'pi dāṭhabhārā

Macca'ñca pesesi bala'ñca datvā

76

Laṅkādhinātho samaraṃ hi tehi vattetva tejetva yagāllaṭhānaṃ

Gaṇhī tato so gajabāhubhūpo'

Pāyena taṃ sassa vasa'mpi kattuṃ

77.

Paheṇake tassa mahagghikāni

Accantabhatyā pahiṇī sajīvo

So tāni pesesi sasāmino'tha

Disvāna tuṭṭho'ssa hi peseyī te

78.

Niyoga'māgamma parakkamādi

Bhujassa devo sacivo'tisūro

Kāḷassarorūsaritāya hāri'

Māyāma hatthadvisata'ntisattiṃ

79.

Taṃ vitthata bbīsati hattha matta

Mahodalābaddha'managgha setuṃ

Kaṭṭhammaya'ñcā'pi catubbidhena

Balena gantabba'makārayittha

80.

Sāmantake keci tahaṃ ṭhapetvā

Nikkhamma senāpati tattha tattha

Mahāhavaṃ vattaya 'maggadugge

Gahesi duggāni nava'ñca'kāsi

[SL Page 080] [\x 80/]

81

Rājā sasāmantaka rāmanīla-

Giriṃ pamokkhe api ta'nnihantuṃ

Pesesi terī nikaṭaṃ ubho'tra

Pavattayiṃsū dhajinī mahājiṃ

82.

Sāmantakaṃ nīlagiriṃ sayodhaṃ

Māretva yuddhamhi kaḍakkuḍavhaṃ

Yodha'ñca aññe ca hi jīvagāhaṃ

Gahetva pesesi sasāmino te

83.

Mahinda macco sacivāna'mesaṃ

Pavikkamaṃ sutva'bhijātamāno

Puraṃ'nurādhaṃ panagayha demi

Datvā paṭiññaṃ bala'mādiyitvā

84.

Gantvā'nurādhākhyapurāvidūre

Vattetva yuddhaṃ ripavo vijitvā

Gaṇhī puraṃ rohaṇakādhipaccaṃ

Gato sa'māṇābharaṇo hi rañño

85.

Sāmantakehī bahuso tadāni

Yujjhitva sampatta parājayo'ca

Raṇe manaṃ chaḍḍhiya rājinā'mā

Sandhi'ṅkaritvā vasi kañci kālaṃ

86.

Tato parakkantibhujassa thāmaṃ

Sutvāna sandhiṃ gajabāhurañño

Pahāya sandhāna'makā dipāda-

Varena vāsa'ṅkatavā tathe'va

87

Laṅkādhināthappamukhā camīsā

Pavattayuṃ te gajabāhunā'jiṃ

Puraṃ palāta'ñca puḷatthisaññaṃ

Bhūpaṃ'gahesuṃ atha jīvagāhaṃ

88.

Jayaddhatā maṇḍalikā sayodhā

Gehesu dvarāni ca bhindiyā'suṃ

Vasuṃ vilumpuṃ pana nāgarā te

Maccā ca sambhūya bhusaṃ paruddhā

[SL Page 081] [\x 81/]

89

Gantvāna māṇābharaṇopakaṭṭhaṃ

Nivedayitvāna'tha taṃ pavattiṃ

Āyātu amhehi pagayha rajjaṃ

Demā'ti sāhāyya'mayācayiṃsu

90.

Sutvāna'maccehi ca mantiyā'suṃ

Rājaṃ pamocetu'mivā'gamitvā

Vattetva yuddhaṃ kaṭṭhina'mpi senaṃ

Nāsetva gaṇhittha puraṃ manuññaṃ

91.

Vītikkamitvā katipāha'mitthaṃ

Sāmantake so gajabāhurañño

Hantvā mahīpaṃ pana kārabhāraṃ

Pavesayitvā'ggahi vittarāsiṃ

92.

Karaggata'ṅkatva thira'nti rajja'

Maññāya sīghaṃ dasanaggadhātuṃ

Sa'pattadhātu'ñca samātara'ñca

Sarodha'mānāpayi rohaṇasmā

93.

Hantuṃ mahīpaṃ sakamātuyā'mā

Raho sa'mantetva upakkamittha

Upadduto so gajabāhurājā

Satāṇa'māyāciya ādipādaṃ

94

Pesesi guyhaṃ'nucare'tikhinna mano vinaṭṭhesu balesu yuddhe

Mocetu'metaṃ kasiru'ttari'mpi

Modetva'macce padavippadānā

95

Savāhinī pesayi te pura'mpi

Rodhetva yujjhitvi'bhabāhurājā

Pamocito tehi sajīvakehi

Palātavā'sī sa'hi koṭṭhasāraṃ

96

Pavattayanto samaraṃ mahantaṃ

Raṇe mate cakkapatimhi tatra

Asakkuṇanto vasitu'mpi dāṭhā

Dhātu'ñca pattaṃ sakamātara'ñca

[SL Page 082] [\x 82/]

97

Suddhantaka'ñcā'diya rohaṇaṃhi

Gato'si māṇābharaṇo sa'rattiṃ

Mahāhavaṃ katva'sakiṃ sahattha

Gata'ṅkata'ñcā'ggapuraṃ'nukampo

98

Saṅghassa'nuññāya mahādipādo

Datvāna dantibbhujarājino'tha

Saka'ñca raṭṭhaṃ'pagato'si dhīmā

Dayāparattaṃ'chariyaṃ pabhussa

99

Gaṅgātaṭaṃ katva'tha rājadhāniṃ

Sukhaṃ vasī so gajabāhu bhūpo

Tato'pi māṇābharaṇādipādo

Rājena sandhiṃ pana kattukāmo

100

Pāhesu'do'pāyana'massa sandhi'

Maniccha'māgañchiya maṇḍaliddiṃ

Vihāraka'mme pana rājaraṭṭhaṃ

Dinnaṃ parakkantibhujādhipassa

101

Pāsāṇa piṭṭhamhi likhāpayitvā

Gaṅgātaṭāke nivasaṃ tadāni

Nipīḷite'kāyarujāya rājā

Bāvīsavassāni mato vasitvā

102

Sambhūya'maccā gajabāhurañño

Athe'tumāṇābharaṇo'ssa dūte

Sampesayuṃ so matasāsanaṃ hi

Sutvā parakkantibhujo bala'mpi

103

Sannayhu'pāgañchi puḷatthisaññaṃ

Puraṃ tato'maccagaṇā sabhattā

Rajjibhisekaṃ'suvidhātu'mevā'

Yāciṃsu'nekabbidha dassanena

104

Paṭiggahetvā subhasūcake taṃ

Nakkhattayoge makuṭaṃ sirasmiṃ

Dhāretva rājābharaṇābhibhūsī

Padakkhiṇa'ṅkāsi puraṃ viyi'ndo

[SL Page 083] [\x 83/]

105

Tato'pi māṇābharaṇādipādo

Rajjatthiko'nekabalaṃ gahetvā

Sa rājaraṭṭhābhimukho payāto

Raññā parakkantibhujena vassaṃ

106

Tahaṃ tahaṃ vattayi saṃyugaṭṭha-

Paññāsamatta'mpi ca tatra tatra

Raṇesu sampattaparājayo'va

Manaṃ jahāsī samare'yatiṃ so

107

Tato parakkantibhujā pajesā

Mahabbhayā jātamayena phuṭṭho

Maccantikasmiṃ nijasūnu'magga'

Māhuya kittissirimeghanāmaṃ

108

Sadā parakkantibhujena vutta

Kkamena vatta'ssa'nukūlako'va

Vatvāna evaṃ'sa'sahaṃ'vatejaṃ

Para'ṅgamī loka'mimaṃ jahitvā

109

Nisammatassaccayataṃ sa'sīghaṃ

Bhūpo parakkantibhujo vidhiññū

Kittissirīmeghakumārahāri'

Mānāpayī sannikaṭaṃ yasassī

110.

Atha saciva samūho saṅgamitvā namitvā

Naravativaraṃ taṃ yāci moḷīsiva'mpi

Vihitu'subhamuhutte laṅka'mekātapattaṃ

Kariya dutiyavasse'kā dutiyābhisekaṃ

Bhāṇavāraṃ tettiṃsatimaṃ

----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse pañcarāja dīpano nāma

Tettiṃsatimo paricchedo.

[SL Page 084] [\x 84/]

Catuttiṃsatimo paricchedo.

------------------

1

Pattā bhiseko vasudhādhipo so

Vossagga saṃsattamano'nukampo

Vassāpayaṃ cāgapavuṭṭhi'maggaṃ

Sampūrayī jīvamanassarāni

2

hānantarā'dāsya'rahesu pīto

Bheri'ñcarāpetva vaṇibbake'pi

Samāharitvā puna tesu sammā

Tadā tulābhāra'madā'nucassaṃ

3

Sampatthayaṃ sāsana suddhi vuddhiṃ'

Tekicchake duppaṭipatti yutte

Vajjetva vaṃsattitayaṃ samagga'

Makā payāsena sahaṃ sudukkhaṃ

4

Sālā catasso'pi catummukhā so

Kāretva majjhe'nudinaṃ purasmiṃ

Akampito bhikkhugaṇassa pañño

Dānaṃ pavattesi samatta yuttaṃ

5

Kāretva'nekassatasaṅkharogī

Vāsappayogga'mpi visāla sālaṃ

Tadattha'maggosadha vitta dhañña

Rāsiṃ ṭhapasī uda vejja vuttiṃ

6

Tato parakkantibhujo pajeso

Nāmāvasesaṃ nagaraṃ puḷatthiṃ

Kāretu'māsuṃ'rabhi rāmaṇeyyaṃ

Visālaka'ñcā'tha samantato hi

7

Parikkhipitvā pana khandhavāraṃ

Purassa pākārabhicakkato hi

Vitthiṇṇa pākāra niyūra'muccaṃ

Kāresi goraṃ saradambudaṃ'va

[SL Page 085] [\x 85/]

8

Khudda'mpi pākāratayaṃ tato hi

Parikkhipitvā'nukamaṃ sa'racchaṃ

Kārāpayī gabbha sahassa sobhiṃ

Pāsādikaṃ sabbadhi satta bhūmaṃ

9

Sa'vejayanta vha mahīpa gehaṃ

Māpesi rājā viya vissakammo

Sarassatīmaṇḍapa sañña vesma'

Makārayī kappadumena bhāsiṃ

10

Sa'maṇḍapa'ṅkāriya rājavesī

Bhujaṅganāma'ñca sudhammatulyaṃ

Disampati mandirasantikasmi'

Muyyānaka'ṅkārayi nandanaṃ'va

11

Dhamme vinīto sa'mahinda nāmo'

Macco'ggasaddhammasuphassitassa

Dāṭhā bhadantassa tu vaḍḍhanattha'

Manuggahenā'vanipassa sammā

12

Suvaṇṇa chaddappaṭihāra vāta

Pānūpasobhiṃ bahi rantarāḷe

Susaṅkatā'neka vicitta kammaṃ

Pāsādaka'ṅkāsi harīgiriṃ'va

13

Patibbatā rūpavatī surūpā

Vasundharādhīsamahesikantā

Suvaṇṇayaṃ thūpavaraṃ mahantaṃ

Majjhepurekārayi dassaneyyaṃ

14

Tibhūma pāsādatayena sammā

Laṅkīkataṃ sannikaṭe pavittaṃ

Veḷuvanesīpatanavhakosi-

Nārabbihārattayanātha'maggaṃ

15

Na'rājavesībhujaga'ñca rāja-

Kulantakākhyaṃ vijitaṃ tathe'va

Nānappakāra bbisikhā vicittaṃ

Kāresi sākhānagarattaya'ñca

[SL Page 086] [\x 86/]

16

Pure puḷatthimhi sa'rājadvārā

Dikaṃ sa cātuddasadvārahāriṃ

Purā tikhuddaṃ purapuṅgava'ñca

Sajjesi dibbaṃ nagaraṃ viye'vaṃ

17

Vināsayuṃ coḷabalā'nurādha-

Pura'mpi taṃ bhūpati'macca'mekaṃ

Ānetva sammāpaṭisaṅkharitvā

Yathāpurā sajja samādisī so

18

Tato paṭiggayha mahīpadesaṃ

Pura'ṅgamitvāna yathe'vapubbe

Pākāra racchopavanādi sabbaṃ

Kāresi'macco na cirena sādhuṃ

19

Parakkamākhyaṃ nagaraṃ narindo

Laṅkīkata'ṅkāsi purassirīhi

Tahaṃ tahaṃ'maccagaṇā pajāyo

Gaṇhantva'pīḷetva'disī kara'nti

20

Matamhi māṇābharaṇe'ssa mātā

Sāmantakānaṃ sugalā girāyo

Nisamma sā dāmarikā'va hutvā

Raṇaṃ'rabhī ce'pi parājayo'ssa

21

Patta'ñca dāṭhāpavara'ñca dhātuṃ

Samādiyitvā varajambudīpaṃ

Palāyituṃ sogatabhūbhujassa

Pesesi dūte turitaṃ tahiṃ sā

22

Parakkamabbāhu vasundharindo

Ñatvāna taṃ cakkapatiṃ sa'rakkhaṃ

Ānetva gantvo'bbhuta sattu dāvā

Nalaṃ sunibbāpaya pattivuṭṭhyā

23

Icce'va'mā dissiya datva senaṃ

Niyojayī rohaṇakaṃ payātuṃ

Tahaṃ tahaṃ so gatavā raṇesu

Laddhajjayo devimukha'mbhigañchi

[SL Page 087] [\x 87/]

24

Bhūtādhikārippamukhe'tha senā-

Nāthe'pi pāhesi vijetave taṃ

Mahābhava'ñcā'bhavi tesu'bhosu

Dhātudvayaṃ yujjhiya gayha seṭṭhaṃ

25

Nivedayuṃ bhūpatino ta'matthaṃ

Sutvā'bhisitto'va'matena rājā

Lahuṃ panetuṃ vara dhātu dvandaṃ

Pesesi dūte sacivopakaṭṭhaṃ

26

Sandesa'mākaṇṇiya'nīka nāthādhikārino dhātuyugaṃ puḷatthiṃ

Pura'mpavesetumane'kamaccaṃ

Rakkhāya yojīya mahāmahena

27

Mañjudhikārissa sakāsa'māsuṃ

Sampesayuṃ so'ñjanakammanāthaṃ

Paccuggamitvā mahati'ñca pūjaṃ

Pavattayaṃ yojiya dhātuguttaṃ

28

Dhātudvayaṃ sambhamapubbako'va

Pesesi rañño tuvaṭaṃ sakāsaṃ

Sutvāna dhātvānayanakkamaṃ so

Mayā suladdhaṃ vata jīvita'nti

29

Pamodito bhūpati sīghasīghaṃ

Nahātavā so suvilepalitto

Sumaṇḍito laṅkata sūnu macca

Purakkhato yojana matta ṭhānaṃ

30

Paccuggamitvā paṭhame'va dhātu

Padassane'nekamahagghikena

Muttāmaṇādiccana bhūrivatthu

Jātena mānetvu'da dhātu dvandaṃ

31

Aṅgīrasasmiṃ dharamāni'ca'gge

Mudāhi sandassita sambhamo'va

Sabhaṃsudhammaṃ viya dantadhātu

Gharaṃ pure kāriya sādhu majjhe

[SL Page 088] [\x 88/]

32

Dhajappatākādihi nijjarinda

Vīthiṃ'va pajjaṃ samalaṅkaritvā

Khaṇāpiya'ggaṃ'rumaṇiṃ sugandha

Cuṇṇena pūretva tahaṃ pasatthaṃ

33

Vaḍḍhetva sammā radadhātusāmiṃ

Caṅgoṭakasmiṃ ratanammayamhi

hapetva taṃ hemamaye samugge

Nidhāya pattaṃ pavara'ñca dhātuṃ

34

Sovaṇṇaye cakkacatukkakasmiṃ

Patiṭṭhite maṇḍapake'sanasmiṃ

Vaḍḍhetva gantvā nagaraṃ mahena

Dāṭhaggadhātussadanaṃ vicittaṃ

35

Vaḍḍhetva dhātūyugalaṃ sapañño

Puḷatthisaññe nagare narindo

Sabbatra so sattanisaṃ padīpa

Pūjāvidhi'ṅkārayi gāravena

36

Tato sayodhā sacivā'ssa rañño mahāhavaṃ bhiṃsanaka'ṅkaritvā

Sajīvagāhaṃ subhalaṃ pamokkha-

Macceha'mā gayha disampatissa

37

Upānayiṃsū nikaṭaṃ tathe'va

Nikkaṇṭakaṃ rohaṇaka'ṅkaritvā

Atippamodo mahipo salokaṃ

So sāsanaṃ rakkhi dayo matīmā

38

Rāmañña laṅkīya janā samattā

Accantamittā pana sogatattā

Vasiṃsu dvīsū visayesu bhūpā

Tathā sade'vā'su'mato sucetā

39

Raññā parakkantibhujena sandhiṃ

Rāmaññabhūpo sucirāgata'mpi

Tāyaṃ athe'kaṃ samayaṃ hi kaṇṇa-

Japāna'mākaṇṇiya bhāratiṃ so

[SL Page 089] [\x 89/]

40

Laṅkinda dūtesu ca dīyamānaṃ

Vuttiṃ purāṇaṃ parihāpayitvā

Vikkīyamāne'pi gaje bahiddhā

Māvikkiṇantū'kari sammati'mpi

41

Satassa vā rūpiya tikkalānaṃ

Gajā sahassassa purā sukītā

Dvayassa vā tehi tayassa vā'pi

Ito sahassāna'tu vikkiṇīyā

42

Durāsayo so parimāṇa'mevaṃ

hapesi vitta'ñca karī ca nāvā

Laṅkesa dūtehi vilumpayitvā

Tesa'mpi'kā'nekavidhaṃ papīḷaṃ

43

Rāmaññadesaṃ'vanipo gataṃ so

Vācissarāceravaraṃ tathe'va

Taṃ dhammakittiṃ vidūraṃ sachidda

Nāvāya vissajjayi sāgarasmiṃ

44

Kambojadesa'mpati rājakaññaṃ

Laṅkādhinā pesayi taṃ pasayha

Rāmaññarājā'vaharī sa'tena'

Nekabbidhaṃ kāritavippakāraṃ

45

Sutvā parakkantibhujo sajīve

Āhūya rañño arimaddanassa

Gāhaṃ'thavā hiṃsanataṃ vidheyyaṃ

Iccā'ha so rosa sikhī paditto

46

Tahiṃ ṭhito so damiḷādhikārī

Paṇāya mā yojayitū'payātuṃ

Mahāsajīveha'la'micca'voca

Sutvā pasanno'ssa giraṃ mahīpo

47

Nāvā ca'nekā satasaṅkhakāyo

Sampādayitvā pana pañcamāsā

Samāharī pallava vaṅka titthaṃ

Samappahoṇaṃ cita sambala'mpi

[SL Page 090] [\x 90/]

48

Yuddhāyudhā dopakarañña'māsuṃ

Samāharitvā sabale bhaṭese

Raṇāya yātuṃ damiḷādhikāriṃ

Samappayitvā'disi ta'ñca sabbaṃ

49

Tarīsu āropiya taṃ samaggaṃ

Samaṃ'va pesesi samudda majjhe

Rayena gacchaṃ taraṇī samūho

Taso sa'dīpo nanu dissate'va

50

Taṃsaṃ viruddhena samīraṇena

Kāci bbidesaṃ pavisiṃsu kāci

Naṭṭhā samudde 'katariṭṭhitā'pi

Bhaṭo'tariṃsū kira kākadīpaṃ

51 Pavattayitvā samaraṃ tahiṃ te

Taddīpike gaṇhiya jīvagāhaṃ

Laṅkādhināthassa padassayiṃsū kitti ppuraddippamukhā suvīrā

52

Te pañcanāvāsu bhaṭā pavīṇā

Rāmaññadese kusumavhatitthaṃ

Samotaritvāna dhatā yudhā'suṃ

Raṇa'ṅkarāṇā bhayajaṃ kurūraṃ

53

Tahaṃ'have'neka sahassa saṅkhaṃ

Balaṃ hanantā'va maduddhate'bhā

Sikhiṃ khipannā pana gāmakesu

Rajjassa bhāgaṃ suvināsayiṃsu

54

Samotaruṃ ye damiḷādhikārī

Mukhyā'pi papphāla samavha titthaṃ

Bhīma'ṅkarontā samaraṃ samaggā

Rāmaññabhūpa'ñca vighātayiṃsu

55

Sahatthagaṃ 'tho ramaṇa'ṅkaritvā

Laṅkissarāṇāya taha'mpi bheriṃ

Carāpayuṃ tamhi bhayādhutā te

Sambhūya sabbe'va sumantayitvā

[SL Page 091] [\x 91/]

56

Sama'mpati'mhehi tu yāvadicchaṃ

Paṭṭhāyi'to 'bhe nayituṃ karatthaṃ

Laṅkādhipassā'nugatā'va ṭhātuṃ

Kāmatta'mācikkhiya sambhamena

57

Laṅkāmahīpappaṭighānala'mpi

Nibbāpayitvāna dayāya saṅgho

Khamāpayātu'vanipassa niccaṃ'

Nusāsakaṃ bhikkhugaṇaṃ salekhe

58

Pāhesu 'māsuṃ 'vanatā'va dūte

Saṅghassa vācāya sanuddayāya

Mudutta'māgamma mahāmahīpo

Sa'saccasandhāna'makāsi tehi

59

Coḷiyarājā kulasekharākhyo

Raṇatthiko vāhiniyā'gamitvā

Parakkamākhyassa'tha paṇḍurañño

Puraṃ parundhī madhuraṃ gahetuṃ

60

Sa'jambudīpe saraṇāraha'mpi

Rājaṃ adisvā saraṇaṃ raṇāya

Yācitva laṅkādharaṇīsañattaṃ

Pāhesi dūte tuvaṭaṃ dharāpo

61

Nisamma tesaṃ vacanaṃ sa'laṅkā

Dhipo anāthassa'pi appatiṭṭhā

Nayujjate jātvi'ti mādisassa

Viññāya laṅkāpuradaṇḍanātha

62

Māretva rājaṃ kulasekharākhyaṃ

Parakkamaṃ paṇḍupatiṃ sarajje

Ehī patiṭṭhāpiya'icca'voca

So daṇḍanātho mahipāṇa'mevaṃ

63

Samādiyā'jikkhamavāhinīyā

Purakkhato'pāga mahādititthaṃ

Tadantarasmiṃ kulasekharena

Gantvāna paṇḍūmahīpaṃ pura'ñca

[SL Page 092] [\x 92/]

64 Sayaṃ gahīta'nti suṇitva raññā

Taṃ vaṃsajassā'pi gahetvarajjaṃ

Detū'ti so'tho viniyojito'va

Paṇḍussa raṭṭhe talabilla titthaṃ

65

Samotaritvāna tahiṃ ṭhite'piva

Palāpayitvā damiḷe'tra titthe

Senānivesa'ñca karīya ghore

Cattāri vattetva raṇe pavīro

66

Gantvā balaṃ dāmiḷakaṃ hi pañca

Sāmantakehī saha pañca yuddhe

Katvāna rāmissara'maggahī so

Tahiṃ'have katva navā'tibhīme

67

Mahāraṇasmiṃ dasame silādi-

Meghappamukhyeva cha'tha pañcake ca

Sāmantake jetvu'da dāmiḷese

Rāmissarā yojanikamhi ṭhāne

68

Patiṭṭhita'ṅgañchi sa'kundukālaṃ tatrā'bhavasmiṃ damiḷe pahūte gahetva laṅkāya purā hi

tehi

Vidārite kārayituṃ'ruthūpe

69

Laṅkādhipāṇāyi'dha pesayitvā tahaṃ parakkanti pura ppasiddhaṃ

Senānivesa'ñca pabandhayitvā

Punappunaṃ ghoraraṇa'ṅkarittha

70 Coḷīyake jetva'tha paṇḍuraṭṭhaṃ

Hatthaggata'ṅkāsi matassa rañño

Paṇḍussa sūnuṃ malaye nilīna'

Mānesi pesitva sa'lekhahāraṃ

71

Akiñcanassā'gamana'mpi vīra-

Paṇḍussa'dhīrassa tadā vaditvā

Laṅkā mahārāja varassa laṅkā

Puro sa'paṇṇaṃ pahiṇī pasatthaṃ

[SL Page 093] [\x 93/]

72

Sallakkhiyā'sesa bhiseka yogge

Pasādhanādīni'pi pesayanto

Rajje'bhisiñcassu kumāraka'nti

Pāhesi dūte duratikkamāṇo

73

Haṭṭho kumāro hi paheṇakaṃ taṃ rañño disaṃ natva paṭiggahesi

So daṇḍanātho atha gaṇhituṃ sem-

Ponmāri'māsu'ṅgami vikkameso

74

Duggaṃ purā gaṇhitu'māgatā'pi

Yujjhitva tibbaṃ dvisamaṃ gahetuṃ

Coḷā na sakkhiṃsva'ridappadārī

Te sīhalā'ddhaṃsa'mahassa kālaṃ

75

Nā'tikkamitvā varaṇe duve ca

Bhinditva cattāri ca gopurāni

Duggaṃ paviṭṭhā satasaṅkhiye'pi

Māretva'neke damiḷe'ggahesuṃ

76

Atho parakkantabhujena raññā

Jagajjayākhyo dhajinī patī'pi

Nīto upatthambhayituṃ'sa laṅkā-

Purantikaṃ so samare pavīro

77

Samāgato 'bho'pi tahaṃ tahaṃ hi

Parājitaṃ taṃ samaresva'tho'pi

Raṇāyu'pāgaṃ kira rājinavhaṃ

Puraṃ pasajjaṃ kulasekharākhyaṃ

78

Bhūpaṃ palāpetu'maraṃ purasmā

Bahī'bhavaṃ bhiṃsanaka'ṅkariṃsu

Bhītā sabhūpā damiḷā puranto

Pidhāya dvārāni ṭhitā ahesuṃ

79

Te daṇḍanāthappamukhā'tidakkhā

Yodhā sasajjā varaṇaṃ purassa

Dvāra'ñca bhetvā pana rājinanto

Patvā balaṃ dāmiḷakaṃ nihantvā

[SL Page 094] [\x 94/]

80

Puraṃ'gahesuṃ kulasekharavho

Rājā palāto sahasā purasmā

Laṅkissarāṇāya tu vīrapaṇḍuṃ

Rajje'bhisiñcetu'mathā'rabhiṃsu

81

Bheriṃ carāpetva pure samagge

Sāmantake cakkapurakkhate'pi

Te sannipātetva'bhiseka'maggaṃ

Kārāpayuṃ paṇḍukumārakassa

82

Atho palāto kulasekharo so

Yuddhāya senaṃ pabalaṃ cinitvā

Duggā'gamitvā'dhipatihi saddhiṃ

Parājito sīhalikehi yuddhā

83

Tato saseno sakamātule dve

Tesaṃ bala'ñcā'pi bahūhaye ca

Gahetva coḷādhipatī samatte

Agā palaṅkoṭṭa samañña ṭhānaṃ

84

Laṅkāpuravho ca jagajjayo ca

Gantvā tahaṃ yujjhiya tena yodhe

Ghātetva rāja'ñca palāpayitvā

Sātaṃ palaṅkoṭṭa 'maraṃ'gahesuṃ

85

Taṃ sīhalīyā'pa'nu bandhayantā

Vinibbhayā te caturā ca coḷaṃ

Gantvāna yujjhitva'tha coḷa senā

Ghātetva rājaṃ kulasekharākhyaṃ

86

Palāpayuṃ ponamarāvatīyā

Parājaye'so carimo'ssa nūna

Laṅkāpure bhīmaparakkamo so

Sa'sampahārabbijayaggahītaṃ

87

Vasaṃ'ṅgatassa'gga yasa nnigāla-

Dharāyarassa ddadi coḷadesaṃ

Akaṇṭaka'ṅkatvu'dapaṇḍuraṭṭhaṃ

Sato parakkanti bhujassa rañño

[SL Page 095] [\x 95/]

88

Kahāpaṇe savhasamaṅkite'va

Raṭṭhe tahaṃ voharituṃ niyujja

Coḷā ca paṇḍūvijitā gahīte

Bhūrī manusse karino haye ca

89

Pesesi laṅkaṃ tuvaṭaṃ tadāni

Rājā parakkantibhujo vijetā

Sapaṇḍuraṭṭhajjitisūcakaṃ hi

Katvāna paṇḍubbijaya'nti gāmaṃ

90

Bhovādinaṃ positacāgaveto

Ta'middha'maggaṃ'khilakālika'ñca

Katvā adā dīnahite patiṭṭho

Kadā'diso dissati'dātadabbo

91

Vidita vanipatī bhā nanta dappugga kumha

Puṭanabalamigindekapparakkantabāhu

Dharaṇipati silokāyā'jiyā so jayaggaṃ

Samabhilasi tu rajje gaṇhituṃ no nikantyā

Bhāṇavāraṃ catuttiṃsatimaṃ

----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse mahā

parakkamabāhubhūpatidisāvijayādidīpanonāma

Catuttiṃsatimo paricchedo.

[SL Page 096] [\x 96/]

Pañca tiṃsatimo paricchedo. -------------------

1

Atho mahīpo samara ssama'mpi

Vinodayitvā muni sāsanassa

Suddhi'ñca vuddhiṃ sucira ṭṭhiti'ñca

Sa'kattukāmo vinaye nayaññuṃ

2

Sataṃ mahā kassapa thera pādaṃ

Dhura'ṅkaritvā parisuddha sīlaṃ

Vaṃsattaye bhikkhu gaṇaṃ pavittaṃ

Susannipātetavu'pasampa da'ñca

3

Kāretva vassaṃpati sabba saṅghaṃ

Sambuddha kāle'va pavattayittha

Adhī'ritaṃ kañci'pi sāsanassa

Lokassa vuddhi kiraya'massa rañño

4

Bhūpo'sabhūrī sata saṅkhiyānaṃ

Tappassinaṃ jetavanaṃ vihāraṃ

Nidassituṃ jetavanassiri'va

Kāresi citra ati vimhitaṃ'ñca

5

Sārīsūta tthera varassa tatra

Sahammiyaggabbha sulaṅkata'mpi

Pāsāda'magga'ñca tivaṅka bimba

Sāmissa tannāma gharaṃ mahagghaṃ

6

Kāresi nettagga rasañja naṃ'va

Miginda rūpādihi bhāsura'mpi

Vaṭṭaṃ subhaṃ selamayaṃ vicittaṃ

Dantagga dhātu ssadanaṃ visālaṃ

7

Tahiṃ ghare pañca sata'ñca vīsa'

Māḷāhaṇavhaṃ pariveṇa ma'ggaṃ

Kāresi tattho'ru subhadda rūpa-

Vatya gga thūpe ca duve mahindo

[SL Page 097] [\x 97/]

8

Tato'pi laṅkātilakaṃ paṭīmāva

Ghara'ñca savhaṃ paṭimaṃ ṭhita'ñca

Sajīva buddhā yatakaṃ manuññaṃ

Kāresi laṅkā tilako matīmā

9

Sīmaṃ mahantiṃ api khaṇḍa sīmā

Tisso ca bandhāpayi pacchima'ñca

Salaṅkataṃ'rāma'mathu'ttaraṃ so

Kāresi 'rāmañca vibhediya'ddiṃ

10

Sa'paṇḍu rajjā damiḷe gahīte

Visālatāya ttisatādhika'ñca

Sahassa hatthaṃ damiḷoru thūpaṃ

Kāresi kelāsa'mivā'parañca

11

Suvaṇṇamālī ca'bhayaddiko'ca

So jetavanyaṃ maricā di caṭṭi

Thūpe vare neru sarikkhake'te

Vasundharindo paṭisaṅkharittha

12

Rājā purā coḷa vidārita'nnu

Hatthassataṃ'keka mukhā samantā

Vitthiṇṇakaṃ tattaka'muccato'pi

Pāsāṇa thamhe chasataṃ sahassaṃ

13

Nidhāya gabbhassata saṅkhiyehi

Vibhūsitaṃ sobhana nekabhūmiṃ

Taṃ lohapāsādavaraṃ manuññaṃ

Kāresi kāmaṃ 'chariyāvahantaṃ

14

So saṭṭhi pāsādapabhāsuraṃ hi

Sepaṇṇipupphavhaya yūpa 'maggaṃ

Naṭṭha'mpi pāsāda varaṃ mahinda-

Senā samaññaṃ pana kārayittha

15

Parakkameso vanipo matīmā

Sa'rāja raṭṭhamhi tahaṃ tahaṃ hi

Kāresi ye'kūna sataṃ nave'pi

Thūpe ca tesattatimatta cetye

[SL Page 098] [\x 98/]

16

Sataṃ mahīpo chasahassaka'mpi

Bimbālaye sampaṭisaṅkharitvā

Nave ca jiṇṇe tisataṃ paṭīmā

Gehe ca kārāpayi suddha buddhi

17

Chasatti 'ñcā'pi catussataṃ hi

Nānappakārappaṭima'kkha hārī

Vāse yatīnaṃ dvisata'ñca tiṃsaṃ

Kāresi vāsattha'masesapīne

18

Rammā chapaññāsatidhammasālā

Kāresi rājā nava caṅkameva

Sata'ñca cottāḷisa gopurāni

Tathā sataṃ dvānavutiṃ vicitre

19

Pupphāsanoke caraṇe ca satta

Saṭṭhi'ñca'tho terasa deva vesme

Āgantukatthaṃ'pavane manāpe

Sa'bārasa kkārayi vikkamindo

20

Sālā'tithinaṃ dvisata'ñca tiṃsaṃ

Kāresi citrā vara dhamma sālā

Ekūnatiṃsa'ñca guhe 'katiṃsaṃ

Pañco'pavanyo ca tithīna'sālā

21

Paññāsa'mekaṃ sura mandirāni

Navādhikaṃ sattati'meva jiṇṇe

Tato ca aññe paṭisaṅkharitvā

Mahāsayo sañcini puñña'mevaṃ

22

Dayāparo so vijite'tra sassa

Samiddhi siddhi'ñca'bhipatthayāno

Vāpiṃ parakkatti samudda sañña'

Maññaṃ samuddaṃ viya vissuta'ñca

23

Vāpiṃ parakkantitaḷākanāmaṃ

Parakkamassāgarasavhavāpiṃ

Saraṃ mahindāditaḷākasaññaṃ

Kārāpaya'ññā pacuro'ru vāpī

[SL Page 099] [\x 99/]

24

Sahassa'mekādhikasattati'ñca

Catussataṃpallalake matīmā

Kāresi rājāmaṇibhīrakādi

Mahāsare pākatika'ñca jiṇṇe

25

Sa'satta saṭṭhi'ñca catussata'mpi

Naṭṭhā nuvāpī ca bahū saresu

Jiṇṇāni ṭhāne tisataṃ sahassaṃ

Thira'ñca pañca nnavutiṃ manuññaṃ

26

Bandhāpayī khuddaka mātikāyo

Pañca ssata'ṅkā catutiṃsati'ñca

Tīni ssataṃ kho tisahassamattā

Naṭṭhā'pi'kā pākatikā mahīpo

27

Vibhūsitaṃ puppha phalākulahi

Terūhi kāresi sa'nandanavhaṃ

Uyyāna'maggaṃ atha nāḷikera

Rambhādi sāle pati lakkhaka'mpi

28

Ekeka vaggā pana ropayitvā

Lakkhavha'muyyāna'makārayī taṃ

Atvattha saññāya suvissutaṃ so

Saṅghassa'dānī yasasa'gga yāto

29

Uyyāna khātehi'parehi laṅkaṃ

Salaṅkata'ṅkā sa'tha laṅka nātho

Tahaṃ tahaṃ no yuva rāja raṭṭhe

Kāresi'neka bbidha kicca jāte

30

Sajātaṭhāne sata vīsa hattha

Tuṅga'ñca sūtīghara thūpa rājaṃ

Bāvīsa cetye ca sata'ñca bimbā

Laye guhāpañcadasa'ssu'kāsī

31

Sa'rohaṇasmiṃ janikāya sassa

Susāna ṭhāne pana khīra gāme

Ārohato hattha sata'ñca vīsaṃ

Kāresi thūpaṃ ratanāvalivhaṃ

[SL Page 100] [\x 100/]

32

Thūpe vare soḷasa satta bodhi-

Gehe ca koṭṭhe puna tattake'pi

Citre titāḷīsa dvibhūma bimbā

Laye ca kāresi dvidhammasālā

33

Thūpe ca bimbāvasathe ca bodhi-

Koṭṭhe ca dhātū nilaye guhāca

Dīghe ca yūpe vara dhamma sālā

Sa'caṅkame vāsa ghare maroke

34

Āgantukoke varaṇe ca dvāra-

Koṭṭhe ca potthāvasathe 'pareca

Saṅkhārayitvā uruvela saññe

Mahāsare khuddakavāpiyoca

35

Bandhesi pāsāṇamayā paṇālī

Kāretva bhūrī matimā cirassaṃ

Pavattinaṃ sāsanaloka'māsu'

Makārayī vikkama sāli bhūpo

36

Sataṃ pasattho suta kassapavho

Dhīmā mahāsāmi tipeṭake ca

Satthantarasmiṃ nipuṇo'va bālā-

Vabodhana'ṅkāsi pajā hitāya

37

Sa'laṅkiko dhamma yaso vipassi

Rūpāvatārassuta sakkatīyaṃ

Ganthaṃ varaṃ vyākaraṇaṃ 'sa rañño

Kāle pasatthaṃ vyaracittha sabbhi

38

Itthaṃ visuddha matimā sakala'mpi laṅka'

Mārāma thūpa paṭimā ghara gabbharehi

Vejjālayā tithi nikāya sudhamma sālā

Uyyāna khāta sarasādihiva'laṅkarittha

39

Dibbā surā sura raṇe'tipurā jiniṃsu

Yuddhaṃ sace puna'pi hehiti rajjato'ssa

Tettiṃsame siri parakkamabāhurājaṃ

Vasse pavīra pavaraṃ nu samavhayiṃsu

[SL Page 101] [\x 101/]

40

Kāme samappita mane vibudhe pamatte

Nānāvidhesu kusalesu hitāvahesu

Sikkhāpituṃ diva'magā viya puññasippī

Kasmā nu patthivacaraṃ na samādiseyyuṃ

Bhāṇavāraṃ pañca tiṃsatimaṃ. -----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse mahā parakkama bāhu bhūpatino

Loka sāsana kicca dīpano nāma pañcatiṃsatimo paricchedo.

[SL Page 102] [\x 102/]

Chattiṃsatimo paricchedo.

-----------------

1.

Tadaccaye tassa rañño-bhāgineyyo sahassake

Sattasatekatālīsa-mite sambuddha hāyane

2

Sato vijayabāhū'ti-vissuto dutiyo sudhī

Laṅkā dīpe patthivo'si-kavi ketu yaso cayo

3

Tadā dayo parakkanta-bhujindena damāya ca

Kārā gāresu nikkhitte-jīve mocesi modato

4

Kurumāno rāja savha-manvatthaṃ'va sakaṃ sakaṃ

Tesaṃ tesa'madā gāma-kkhettādiṃ sa'disampati

5

Ādiṃ vijaya bāhū'va-papitā sassa māgadhaṃ

Pesetvā ramaṇindassa-lekhaṃ sakhyaṃ ghaṭesi so

6

Sāsanaṃ joyatī bhikkhū-'paṭṭhahī paccayehi ca

Manu nīti'mavokkamma-lokaṃ rañjesi vatthuhi

7

Parakkama bhujaṃ rāja-mupagantuṃ'va mātulaṃ

Cinanto vividhaṃ puññaṃ-samaṃ rajja'makā pabhū

8

Mahinda sañño kāliṅgo-mittaddūbhi mahīpatiṃ

Ghātetvā rajja'makari-pañcāhaṃ sammatiṃ vinā

9

Mahindaṃ chaṭṭhamaṃ hantvā-rañño vijaya bāhuno

Kittinissaṅka nāmo'pa-rājā kāliṅgiko tato

10

Pattā bhiseko so rajje-puḷatthi pura puṅgave

Silāmayaṃ danta dhātu-ghara'ṅkāresi bhūbhujo

11

Khaṇḍa phullaṃ saṅkharitvā-ratanāvali cetiyaṃ

Salaṅkarittha sovaṇṇa-thūpikāya naruttamo

12

Sābhidhānaṃ vihāra'ñca-pāsāda sata bhūsitaṃ

Kāretvā bhikkhu saṅghassa-nīyyātayi mahāsayo

13

Hema sajjhu bbhāsabhitti-thamhātimattābhāsuraṃ

Kambucchaddiṭṭhikaṃ kantaṃ-hiṅgulammayabhūmikaṃ

14 Kāretvā jambukoḷavhaṃ-vihāraṃ tatra citrakaṃ

Patiṭṭhāpesi paṭimā-sovaṇṇiyā tisattatiṃ

15

Tato soṇṇa girī jambu-koḷo'ti vidito tahiṃ

Rañño dārumayaṃ bimbaṃ-kammanta paridīpakaṃ

[SL Page 103] [\x 103/]

16

Disampati manakkāraṃ-ṭhapesa'jjā'pi dissate

Pañcakkhattuṃ pativassaṃ-tulā bhāra'madā sato

17

Soṇṇa tissaṃ maṇicoraṃ-gaṅgā taṭavhayaṃ padiṃ

Vāpiyo tā pabandhesi-sadā jana hite rato

18

Dakkhiṇe sindhu dese'va-likhitvā tambasāsane

Gāma bhūmi ppadānaṃ hi-ādi'mārabhi bhūbhujo

19

Vidhāya vividhaṃ puññaṃ-navame hāyane dayo

Nara devo deva piyo-gami deva sahavyataṃ

20

Tadaccaye tassa suto-vīrabāhu disampati

Katve'kaṃ'va nisaṃ rajja-'māyuṃ jahāsa'kāmato

21

Akā vikkamabāhū'ti-patthivo dutiyo atho

Kittinissaṅka bhūpassa-rajjaṃ māsattayaṃ'nujo

22

Hantvā taṃ kittinissaṅka-rājino bhaginī suto

Navamāsaṃ'vanipati-rajja'ṅkā coḍagaṅgako

23

Tassa cakkhu'ppāṭayitvā-'vanipaṃ apanetva'tho

Kitti senā patī rañño-parakkama bhujassa tu

24

Kāresi tisamaṃ rajjaṃ-līlāvati mahesiyā

Tade'va racayī kabba-tilakaṃ koci paṇḍito

25

Tato yāhasa mallavho-okkāsa kulajo pabhū

Dvicassaṃ rajja'makari-ta'mpanetvā mahabbalo

26

Āyasmanta vha senānī-kittinissaṅkadeviyā

Kaḷyāṇavatiyā rajjaṃ-kārāpayi chahāyanaṃ

27

Sā rājinī paṇṇa sāla-gāme saka samaññikaṃ

Vihāra'ṅkārayī khandhā-vārābhijana sambhavo

28

Āyasmanto camupati-valligāme vihārakaṃ

Sanāmapariveṇa'ñca-kāresi kusalatthiko

29

Catubbaṇṇa'ñca saṅkiṇṇaṃ-katvā'saṅkiṇṇakaṃ tadā

Dhammādhikaraṇa'nnāma-niti sattha'makārayī

30

Athā'yasmanta senānī-dhammāsoka samavhayaṃ

Temāsikaṃ'bhisiñcitvā-samaṃ rajjaṃ vicārayī

[SL Page 104] [\x 104/]

31

Tato kumāro'ṇīkaṅgo-sabalo'gamma coḷato

Puḷatthi nagarādhīsaṃ-dhammāsokaṃ mahīpatiṃ

32

Sāyasmantaṃ nihantvāna-so sattarasavāsaraṃ

Rajja'ṅkā atha tasse'va-camūnakka balādhipo

33

Hantvā'ṇikaṅga mahipaṃ-purā rājiniyā samaṃ

Kantāya līlāvatiyā-rajja'ṅkārayi sundaraṃ

34

Tato lokissara khyāto-bhūbhujo'dāya dāmiḷaṃ

Āgammi'dha'khilaṃ laṅkaṃ-savase vattayaṃ pabhū

35

Nava māsaṃ sāsi rajjaṃ-puḷatthi nagare subhe

Tadā parakkanta camū-pati rāja gga deviyā

36

Lilāvatyā satta māsaṃ-rajja'ṅkārāpayī puna

Athā'gamma parakkanta-paṇḍu rājā savāhinī

37

Līlāvatiṃ'panetvāna-senāpati'ñca vikkamaṃ

Rajja'ṅkāsi tivassaṃ sa-'puḷatthi nagare vasaṃ

38

Atha laṅkā pajā jāta-kibbisene'va sabbaso

Laṅkā laṅkāra pāsāda-phuliṅga sannibho pabhū

39

Kāliṅga vaṃsajo māgha-nāme'ko patthivo balova

Catu vīsa sahassa cci-yodhe'dāyi'dha'gamma so

40

Laṅkā rajjaṃ nipīḷetuṃ-niyojesi tahaṃ tahaṃ

Tato kharā mahā yodhā-'maccānaṃ'chindayuṃ dhanaṃ

41

Vihāre paṭimā vāse-dhaṃsesuṃ pubba rājunaṃ

Kitti gatta nibhe tuṅge-ratanāvalī mukhyake

42

Pātentā cetiye dhātu-satthussa'ntaradhāpayuṃ

Mocetvā rajjuto seṭṭha-potthake vikiruṃ tadā

43

Bhinditvā dhātu gabbhe ca-dhanasāraṃ samaggahuṃva

Loka'ñca sāsanaṃ yodhā-nāsayuṃ māraseni'ca

44

Nirundhiya puḷatthi vha-puraṃ paṇḍū parakkamaṃ

Patthivaṃ parigaṇhitvā-tassu'ppāṭiṃsu locane

45

Muttā maṇi veḷuriyā-dikaṃ vittaṃ vilumpayuṃ

Kāliṅga māghaṃ rajje'ha-'bhisiñciṃsu yathā ruci

[SL Page 105] [\x 105/]

46

Laṅkaṃ hattha gata'ṅkatvā-puḷatthi nagare vasaṃ

Laṅkā laṅkata kantāya-kudiṭṭhi visa lakkhaṇe

47

Janaya'ñca catu bbaṇṇaṃ-saṅkiṇṇa'makarī tadā

Gāma kkhettādikaṃ sabbaṃ-sīhalā dhīna'muttamaṃ

48

Sakīyāna'madāpesi-vihārā yatanāni ca

Pariveṇe ca yodhānaṃ-vāsāya parikappayī

49

Tadā mahāsayā therā-dayā vācissarādayo

Bhītiyā māghato danta-dhātuṃ patta'ñca satthuno

50

Samādiya puḷatthivha-purā kuntamalavhaye

Dese nidhāya ṭhānamhi-kheme pāra'ṅgamuṃ sayaṃ

51

Pasayha me'vaṃ katvāna-māgha nāma mahīpati

Laṅkā rajja'makāresi-saṃvacchare'kavīsatiṃ

52

Tadantare durā rohe-'rātīhi subha pabbate

Puraṃ katvā subho sena-pati tattha vasaṃ disaṃ

53

Sāsana'ñca susaṃrakkhī-govindaddimhi rohaṇe

Puraṃ katvā bhuvenaka-bhujo'dipāda bhūpati

54

Vasaṃ tahaṃ sāsana'ñca-raṭṭhaṃ pālesi bhattiyā

Saṅkha nāmo cakka pati-maṇimekhala vissūte

55

Vijite tuṅga gaṅgādi-doṇiddimhi puraṃ varaṃ

Kāretvāna vasaṃ tamhi-gopesi loka sāsanaṃ

56

Lambakaṇṇakula bbhūta-saṅgha bodhi tvayāgato

Rājā vijayabāha vhova-ribhayā'tha tahiṃ tahiṃ

57

Vana dugga'mupāgamma ciraṃ tattha vasaṃ sayaṃ

Vanni rājattanaṃ patvā-'macce sihalike'khile

58

Savase vattayaṃ sassa-senāya parivārito

Nikkhamitvā tato'rāti-balaṃ saṃyugasajjitaṃ

59

Dhaṃsayanto yathākāmaṃ-nivasante tahiṃ tahiṃ

Palāpesa'khile yodhe-dāmiḷe'pitato tato

60

Jambudoṇi cale katvā-māyāraṭṭha'makaṇṭakaṃ

Vidhāya nagaraṃ rammaṃ-rajja'ṅkāsi vasaṃ tahaṃ

[SL Page 106] [\x 106/]

61

Suto vijayabāhū'ti-tatiyo dharaṇissaro

Purā pāraṃ gate there-vācissaravhayādayo

62

Pesetvā sacive'bhiññe-puna'vhāpesi sambhamaṃ

Natvā'gate mahāthere-pucchi dhātudvayaṃ kuhaṃ

63

Asukasmi'nti vutte tu-pitiyā puṇṇa mānaso

Purakkhatvā mahāthere-sa'kuntamalayā calaṃ

64

Saseno'gami dāṭhā ca-patto dhātu yugaṃ tahaṃ

Disvā'matābhisitto'va-mahena mahatā sutaṃ

65

Jambudoṇi puraṃ netvā-mālūra sikharu'ṇṇate

Pākāra gopurā dagga-parihāra samaññutaṃ

66

Divāgataṃ vyamha'miva-dāṭhādhātu gharaṃ varaṃ

Kāretvā tattha vaḍḍhesi-dhātu dvandaṃ sa'puññavā

67

Dhātu tāṇā dhissarānaṃ-yatīnaṃ sādhu sīlinaṃ

Nānā pāsāda sambhāsaṃ-saṅghā rāma'ñca kārayi

68

Datvā dāna gga vaṭṭa'ñca-paṭṭhapī'nuddayo tadā

Pūjā vidhiṃ pavattetuṃ-vavatthāpayi patthivo

69

Nāsitānā'rīhi dhamma-pasattha bahu potthake

Sutvāne'ti sādhu sīgha-lekhanābhiññake tato

70

Saddhe pasanne pacure-sannipātetva bhūpati

Likhāpayī tepiṭakaṃ-sammā sambuddha bhāratiṃ

71

Asamaggaṃ samagga'ñca-kāretvā bhikkhunaṃ gaṇaṃ

Sattāha'mupasampatti-maṅgalaṃ kārayī sudhī

72

Kāresi saka saññāya-'rāmaṃ vijaya sundaraṃ

Tato vattala gāmasmiṃ-vihāraṃ vijayabbhujaṃ

73

Kaḷyāṇi nāme viddhastaṃ-vihāre damiḷehi so

Bandhāpetvā mahā thūpaṃ-kāresi soṇṇa thūpikaṃ

74

Tathe'va māyā raṭṭhasmiṃ-jiṇṇe ca paṭimā ghare

Vihāre pariveṇe ca-pāsāde paṭisaṅkhari

75

Rañño parakkanta bhujo-bhuvaneka bhujo sutā

Tesu parakkanta bāhuṃ-'trajaṃ sapuñña lakkhaṇaṃ

[SL Page 107] [\x 107/]

76

Saṅgha rakkhitābhidhāna-mahā sāmi padhānake

Nīyyādetvāna saṅghasmiṃ-vijayabāhu bhūbhujo

77

Puna tassā'pi dāṭha gga-patta dhātu yugaṃ tathā

Saṅgha'ñca sakalaṃ laṅkaṃ-nīyyadetvā'nusāsayī

78

Vidita samaya sattho puñña pūgaṃ cinitvā'

Yati phala'miti kaṅkhaṃ laṅka pāmokkha khette

Naravara varabījaṃ nikkhipitvāna nāka'

Magami catu samaṃ so patthivo katva rajjaṃ.

Bhāṇavāraṃ chattiṃsatimaṃ.

---------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse cuddasa rāja dīpano nāma

Chattiṃsatimo paricchedo.

[SL Page 108] [\x 108/]

1

Atho tassa'ccaye rañño-parakkamabhujo suto

Dutiyo sahasse satta-sate catunavutime

2

Hāyena paṭhamaṃ rajjā-bhiseka maṅgalaṃ varaṃ

Kāresi jambudoṇīyaṃ-purisaṃ mahatā mahā

3

So kalikālasāhicca-sabbaññū paṇḍito iti

Samaññaṃ'labhi paññāta-paṇḍitattā disampati

4

Yuvarajje'bhisiñcitvā-bhuvanekabhujaṃ'nujaṃ

Rajjabhāga'madā tassa-sirimā dharaṇissaro

5

Vidhātukāmo dasana-dhātumānana 'mādito

Rājamandirañattasmiṃ-dāṭhādhātugharaṃ varaṃ

6

Kāretvā'nagghikaṃ dāṭhā-dhātuṃ māḷuva pabbatā

Samānesi jambudoṇi-puraṃ mahussavena so

7

Yathākkamaṃ maṇisoṇṇa-sajjhumayakaraṇḍake tayo kāresi dhātussa-maṇinā dhāraka'mpi

ca

8

Tato dhātumahaṃ katvā-dāṭhādhātuṃ sapāṇinā

Samādaraṃ samādāya-saṅghamajjhamhi satthuno

9

Guṇaṃ saṃvaṇṇayaṃ sacca-kiraya'ṅkā pāṭihāriyaṃ

Dāṭhā dhātu sāmi varo-sādhu dasseyya me iti

10

Ta'ṅkhaṇaññe'va dasana-dhātu kararavindato

Vehāsa'muggamitvāna-canda lekhe'va pīvaraṃ

11

Māpetvā mārajī rūpaṃ-chabbaṇṇa buddha raṃsiyo

Vissajjetvāna kasiṇa-pura'mohāsiya'bbhutaṃ

12

Pāṭiheraṃ padassetvā-sajanaṃ mahipaṃ bhusaṃ

Vimbhāpayanti nabhaso-'ruyha rañño kareṭhito

13

Jīvitaṃ vata me ajja-saphala'nti mudā vadaṃ

Dhātu pādaṃ samuggesu-vaḍḍhetvā paṭipāṭiyā

14

Patiṭṭhāpiya dhātvagga-karaṇḍaṃ dhātu mandire

Dhātupūja'ṅkāsi rājā-sattāhaṃ modamānaso

15

Tato mahājanā sabbe-sabhikkhū maharājini

Pasannā'tisayaṃ'hesuṃ-patāpāvanatā'ttano

[SL Page 109] [\x 109/]

16

Sesā narādhipā tassa-paṇṇākārāni pesayuṃ

Tesaṃ camū sasenā ca-sannipātetva ekato

17

Senānivese kāretvā-tatra tatra ṭhite hi ca

Balakkāra'ṅkarontehi-dāmiḷehi viyujjhiya

18

So'ppāṭetvā'rāti rañña-thambhaṃ samūlakaṃ lahuṃ

Nikkaṇṭaka'ṅkā siriyā-laṅkāvanitalaṅkitaṃ

19

Kāretu'middhaṃ laṅkaṃ tu-samāraddhe'ssa rājino

Vasse'kādasame canda-bhānū'ti vidito tadā

20

Jāvake'ko mahīpālo-laṅka'motari senayā

Maya'mpi sogate'tya'mha-māyaṃ vidhāya jāvakā

21

Yodhā visa vididdhehi-bāṇehi diṭṭhadiṭṭhake

Jane nipīḷayantā te-nāsayuṃ laṅka maṇḍalaṃ

22

Raṇāya jāva yodhehi-vīrabāhu dharāpatiṃ

Bhāgineyyaṃ sahabalaṃ-pesesi sīhavikkamaṃ

23

Dāruṇo so vīrabāhu-sobbhānu raṇa pesalo

Candabhānuṃ bhusaṃ rundhī-saṃyugambarapaṅgane

24

Yodhe pavīre laṅkīye-niyojīya tahaṃ tahaṃ

Yujjhitvā jāvake yodhe-ghātetvā secake bhaṭe

25

Palāpesi atho deva-puraṃ gantvāna kesavaṃ

Dibbaṃ natvā'bhipūjesi-tahaṃ nandana saññakaṃ

26

Pariveṇa'ñca kāretvā-jambudoṇi puraṃ puna

Gantvā parakkantibhujaṃ-passi rājā'pi pitimā

27

Tato mahīpati loka-sāsanodayike subhe

Kicce'rabhī kārayituṃ-dayā sampuṇṇa mānaso

28

Purā'rātīha'vahaṭe-'nvayappaveṇike subhe

Gāma kkhettā dayo tesaṃ-tesaṃ dāpesi sāminaṃ

29

Vihāra cetiyā yatte-bhoge pādā sanantane

Panodiyā'lajjī gaṇaṃ-sāsanaṃ parisodhayī

30

Atho sīla samiddhe tu-tipeṭaka dhare yatī

Coḷato netvi'dhā'kāsi-samaggaṃ sāsana dvayaṃ

[SL Page 110] [\x 110/]

31

Tamba raṭṭhe lajji bhikkhu-gaṇesu seṭṭhata'ṅgataṃ

Dhamma kitti ssutaṃ thera-'mānetvā samupaṭṭhahi

32

Mahātherānaṃ'maṭṭhanna-'maṭṭhāyatana vāsinaṃ

Gāmā raññika therānaṃ-nivāsā raha rāmake

33

Kāretvā bahavo'dāsi-cinitvā gāma raññake

Yo dhutaṅga dharā tesaṃ-puṭa bhatta mahīdhare

34

Kāretvā 'rañña vāsaṃ so-datvā tesa'mupaṭṭhahī

Idhā'gamadharā dīpe-viralā'ti dharāpatī

35

Samatta potthake jambu-dīpā'netvā yaticcayaṃ

Dhamme paṭutaraṃ sabba-satthesu ca sa 'kārayī

36

Yuvarājaṃ'nujaṃ sassa-bhuvanekabhujaṃ budho

Kosalaṃ kārayī tīsu-piṭakesu ca sundaraṃ

37

Vācetvā taṃ thera dhammaṃ-suṇataṃ bhikkhūnaṃ tahaṃ

Saṅgha majjhe padāpesi-thera sammuti'muttamaṃ

38

Kāretva'ṭṭhasu vāresu-saṭṭhitthambhaniketanaṃ

Vicitta maṇḍape tamhi-yathābuḍḍhaṃ tapodhane

39

Nisīdāpiya vattento-maha'magga'ñca paccahaṃ

hānantara'madāpesi-bhikkhūna'ñcayathārahaṃ

40

Dāpetvā sāmaṇerāna-'mupasampatti'muttamaṃ

Bhūpo aṭṭhu'pasampatti-maṅgala'ṅkārayī tadā

41

Atho sayañjāta pure-sirivaḍḍhananāmike

Mahāvihāra'ṅkāresi-vihāraṅgehi bhāsuraṃ

42

Jambudoṇi purā yāca-seṅkhaṇḍa sela ṭhāniyaṃ

Kāretvāna'yana sammā-samaṃ bheri talopamaṃ

43

Vicitta toraṇā dīhi-sajjāpetvā salaṅkate

Mahārathe'ropayitvā-dāṭhā patta gga dhātuyo

44

Mahena mahatā netvā-sirivaḍḍhana vissūtaṃ

Puraṃ vihāraṃ majjhamhi-mahaggha maṇimaṇḍape

45

Buddhāsana matthakasmiṃ-patiṭṭhāpiya mānanaṃ

Kāretvā katipāhaṃ tā-jambudoṇi puraṃ nayī

[SL Page 111] [\x 111/]

46

Sirivaḍḍhana pure ramme-parakkama bhuja vhayaṃ

Pariveṇa'ñca kāresi-pāsāda panti bhūsitaṃ

47

Yuvarājena tannāmaṃ-bhuvaneka bhuja ssutaṃ

Kāresi pariveṇañca-yūpa maṇḍapa maṇḍitaṃ

48

Hatthi sela pure rājā-tannāmaṃ yuva rājinā

Mahā vihāra'ṅkāretvā-tatthe'vā'ti mano haraṃ

49

Mahā mahinda bāhū'ti-pariveṇa'ñca kāriya

Raññā yaṭālatissena-kalyāṇi pura puṅgave

50

Yūpaṃ kārāpitaṃ jiṇṇaṃ-pañca bhūmaka'muttamaṃ

Paṭisaṅkhārayī sammā-atho pākatika'ñca'kā

51

Sayita ppaṭimoka ñca-tivaṅka paṭimālayaṃ

Paṭisaṅkhārayitvā'tra-mahācetiya cavvaraṃ

52

Puthūlehi chādetvā-vidhāpiya samattalaṃ

Maṇḍapaṃ kārayī assa-pūrato'ti manoramaṃ

53

Tato goṭhābhaya vhena-rājinā kāritaṃ purā

Vaṭṭadhātugharaṃ hattha-vanagalla vihārake

54

Kārāpayī'naggha hema-siṅgika'ñca tibhūmakaṃ

Tahaṃ sapitubhūpatta-bhāva nikkhepa bhūmiyaṃ

55

Kārāpetvā cetiya ggaṃ-aṭṭhaṃsa paṭimā layaṃ

Vidhāpiya tahaṃ bimbaṃ-ṭhapāpayi silā mayaṃ

56

Mahākassapa therassa-mahākhīṇā savassa tu

Dāṭhādhātu pane'kākī-bhīma tittha vihārake

57

Vattatī'ti suṇitvā so-bhūbhujo tuṭṭha mānaso

Samaṃ senāya gantvāna-sampūje'si dinattayaṃ

58

Atha deva pure rājā-jiṇṇaṃ hari surā layaṃ

Sutvā vyamhaṃ'va kāretvā-navaṃ sasirikaṃ puraṃ

59

Vidhipetvā pati samaṃ-'sāḷhi maṅgala'mussavaṃ

Niyojesi pavattetuṃ-devaccana'makārayī

60

Patthivo'ccanta pāmojjo-'sakiṃ rajjena pūjituṃ

Cintetvā rāja bhavanaṃ-vejayantaṃ'va kāriya

[SL Page 112] [\x 112/]

61

Dibbaṃ puraṃ'va'laṅkatvā-puraṃ sīhāsane vare

Danta dhātuṃ ṭhapetvāna-mahāpūjā pavattayī

62

Atho rājā caturaṅga-senāya parivārito

Sumana ddiṃ yaso gamma-vanditvā pada lañchanaṃ

63

Taṃ samantā janapadaṃ-ratanā kara bhūsitaṃ

Dasa gāvuta matta'mpi-sirīpādassa'dā sato

64

Atho so dharaṇī pālo-cinituṃ puñña sampadaṃ

Devappatīrājamaccaṃ-kattu'mpi loka saṅgahaṃ

65

Niyojesi sasaññāya-so vā'do sacivo dayo gaṅgā siri puraṃ gantvā-sumanānimisassa tu

66

Kārāpetvā varaṃ rūpaṃ-'laṅkatvā ratanādihi

Ta'mādāya samantaddiṃ-'gami setū ca kārayaṃ

67

Sirī pādaṃ namassitvā-pūjetvāna samādaraṃ

Dibba bimbaṃ tahaṃ pāda-cetiyā jira kuñjare

68

Patiṭṭhapetvā caraṇa-lañcha cetiya maṇḍapaṃ

Kārāpetvā taṃ samantā-caraṇa'ñcā'pi bandhayī

69

Sirīpādappanāmāya-janānaṃ gacchataṃ bhusaṃ

Phāsuyā'ddha'ñca kāresi-vissāmasadanānica

70

Pāsāṇa rohaṇe tattha-tattha bandhāpayī lahuṃva

Likhipetvā 'khilaṃ vuttiṃ-silāthamhe ṭhapāpayī

71

Gantvā'tha sacivo hattha-vanagalla vihārakaṃ tubhumaka'ñca pāsādaṃ-kāretvā rājino varaṃ

72

Āgamma'nomadassissa-mahāsāmissa taṃ dadi

Paṭṭhapetvā dānavaṭṭaṃ-silālekhaṃ ṭhapāpayī

73

Athā'macco bhīmatittha-paṭṭanaṃ gatavā tahiṃ

Kāḷī nadī mukhe setuṃ-'kāsi chāsītihatthakaṃ

74

Kadalī sena gāmasmiṃ-sālaggāmāpagāyaca

Sāla pādapa sobbhe ca-setu bandhāpayī yaso

75

Sacivo bhīma tittha vhā-vihārā'kāḷa sindhuyā

hāne'pi yojanā yāte-nāḷikera samākulaṃ

[SL Page 113] [\x 113/]

76

Mahuyyānaṃ parakkanta-bhuja rājā bhidhānato

Kārāpayi pāṇi gaṇa-hitatthi mahatu'ssahā

77

Chedāpetvāna likuca-vanaṃ saṃvasathaṃ subhaṃ

Kārāpetvāna paṇasa-kānanaṃ puna ropiya

78

Tahaṃ tibhūmaṃ paṭimā-gharaṃ rāma'ñca rammakaṃ

Bodhi cetiya pākāra-saññuta'ṅkārayī mato

79

Saya'ṅkate patirāja-pariveṇe'dhipokavi

Siddhanta saṅgaha'ṅkāsi-sīhalaṃ saddalakkhaṇaṃ

80

Parakkamabhujo rājā-pūtakitti kaviddhajo

Kabbacūḷāmaṇiṃ kabbaṃ-kabbānaṃ'va siromaṇiṃ

81

Visuddhi magga byākhyāna-'mathe gambhīra gabbhitaṃ

Vinicchayassa viniye-byākhya'ṅkāya'ttha sūcakaṃ

82

Mayūrapāda vha pari-veṇe'dhīso yatissaro

Pūjāvalī dhamma ganthaṃ-tade'vā'kā sabhāsato

83

Vyattā vyaracayuṃ dhīrā-thūpavaṃsaṃ tathe'va ca

Vihāramhi vaṃsaṃ hattha-vanagalla samaññake

84

Dhammakitti ssuto thero-sirimeghādi vaṇṇato

Paṭṭhāya yāva dutiya-parakkamabhuja vhayaṃ

85

Pavatti maggaṃ laṅkāyaṃ-saṅghaṭṭiya yathākkamaṃ

Antogadha'ṅkāsi mahā-vaṃsamhi suddhabuddhiyā

86

Athe'kadā tu laṅkāyaṃ-yena kenaci hetunā

Samatta tāpako gimho-āsi dubbhikkha bhīti ca

87

Bhūpo vatthuttayaṃ nātha-devādayo mahiddhike

Pūjetvā bhikkhu saṅghena-paritta'ñca bhaṇāpiya

88

Radadhātuṃ puraṃ ramma-kāretvā padakkhiṇaṃ

Samadhiṭṭhahi devotu-vassatū'ti mahādayo

89

Ta'ṅkhaṇa ññe'va pāvassi-vassanaṃ gajjayaṃ nabhaṃ

Bhūsayaṃ sassa sampattiṃ-dubbhikkhassa'pahāsayaṃ

90

Kavissaro parakkanta-bāhu rājā mahāsayo

Pāva vuddhattanaṃ nīyyā-detuṃ rajjaṃ sakaṃ puna

[SL Page 114] [\x 114/]

91

Bhāgineyyaṃ vīrabāhuṃ-tathā vijayabāhu ca

Bhuvanekabhujavho ca-tathā tilokamallako

92

Parakkamabbāhu sañño-jayabāhā bhidho tathā

Icce'te pañca putteca-samāhūyo'vaditva'tha

93

Mahājanaṃ mahāsaṅghaṃ-sannipātetva sādaraṃ

Ko ve'tesaṃ rajjayoggo-sahatiṃpucchi patthivo

94

Mahā saṅgho tahaṃ'voca-bhūpe'te ca mahādhitī

Bhāgadheyyā rajjayoggā-'bhavuṃ tathā'pi jeṭṭhako

95

Suto vijayabāhavho-rajjakkhamo 'ti tagguṇaṃ

Saṃvaṇṇayaṃ para'mpī'daṃ-rajja'meva na kevalaṃ

96

Pāletuṃ jambudīpa'mpi-vijjate subha lakkhaṇaṃ

Sutvā bahū guṇe tassa-bhāsassu temitakkhako

97

Sutaṃ vijayabāhū'ti-viditaṃ'hūya sādaraṃ

Samāsane samīpasmiṃ-nisīdāpiya patthivo

98

Akāritaṃ sayaṃ sabbaṃ-loka sāsana kāriyaṃ

Kattabba'nti puḷatthivhaṃ-nagara'mpi yathā purā

99

Purā dāṭhā dhātu ghare-danta patta gga dhātuyo

Patiṭṭhāpaya tatre'ti-nivediya mahāmati

100

Pubba rāja gga nagare-'bhiseka maṅgalussavaṃ

Kattu'micchāmī'ti vatvā-rajjaṃ ṭhapesi takkare

101

Atho vijayabāhū'pi-paṭissutvā tathe'ti so

Rājino pituno rajja-bhāraṃ vahi disampati

102

Mā hotu pituno rañño-soko 'trajaviyogajo

Parakkamabhujavho ca-jayabāhū'ti dve'nuje

103

Rājantike nivāsetvā-ato tilokamallakaṃ

Pakkosetvā jambudoṇi-purā ā dakkhiṇaṇṇavā

104

Tadantarappadesaṃ'sa-datvā rakkhāya rājino

Koḷambanagarā sanne-mahāvattala gāmake

105

Niyojetvā bhuvaneka-bāhuno'ttarakaṃ disaṃ

Datvā taṃ rakkhituṃ vāsaṃ-kāresi subha pabbate

[SL Page 115] [\x 115/]

106

Atho so vijayo vīra-bāhunā saha sajjito

Caturaṅgabalaṃ gayha-nikkhamī purato tato

107

Mahāduggaṃ vātagiriṃ-gantvā bhūdharamuddhani

Rājāgāra'ñca kāretvā-pitudattaṃ mahāddhanaṃ

108

Nidhabhitvāna'padatthaṃ-tahiṃ ṭhapesi sopuna

Kāretvā tattha rāma'ndā-sumaṅgala yatissare

109

Atha gaṅgāsiripuraṃ-gantvā tatra purātane

Nigamaggāmapāsāda-vihāre khaṇḍa phullakaṃ

Paṭisaṅkhārayī bhūpo-sinduravāna savhaye

110

hāne vihāra'ñca vana-ggāmapāsāda'muttamaṃ

Pariveṇa'ñca abhaya-rājanāmaṃ sa'kārayī

111

Atho hatthi ssela puraṃ-gantvā cullapitussa tu

Rañño'ttabhāva nikkhepa-ṭhānaṃpassiya dukkhito

112

Tahaṃ tibhūmakaṃ bhūpo-munelaya'mudu'ttamaṃ

Kāretvā buddhapaṭimaṃ-cullapitu sarikkhakaṃ

113

hapesi rūpaṃ kāretvā-sabbā bharaṇa saññutaṃ

Tannāma pariveṇa'ñca-kāresi tattha khattiyo

114

Tato nikkhamma mahipo-senaṅgehi purakkhato

Subhācalapuraṃ'gañchi-purā yuddhe palāpito

115

Puna'rapya'vanī pālo-candabhānu suvissuto

Paṇḍuppabhuti raṭṭhehi-mahāsenaṅga'mādiya

116

Otaritvā mahātitthaṃ-sajāvakabhaṭo bahū

Sīhale ca vasī katvā-gantvā subhagiriṃ puraṃ

117

Khandhāvāraṃ tahaṃ bandhī-tadā vijayabāhu'pi

Sammantitvā vīrabāhu-nāmena vīrasālinā

118

Gantvā sena'mpi sajjetvā-raṇāya candabhānunā

Dhajiniṃ tassa rundhitvā-pavattesuṃ mahāraṇaṃ

119

Candabhānubhaṭā yācuṃ-saraṇaṃ'ṅke tahaṃ raṇe

Ito ci'to'pare yodhā-dhāviṃsva'tha bhayadditā

120

Hantvā bahū bhaṭe tamhi-candabhānuṃ palāpiya

Jayacchattā dikaṃ tassa-sabbaṃ gaṇhiya bhūpati

[SL Page 116] [\x 116/]

121

Mahārājantikaṃ nesi-taṃ khila'ñca mahādhanaṃ

Laṅkaṃ vijitasaṅgāmo-'kātapatta'makā lahuṃ

122

Athā'pi taṃ pura'mucca-varaṇapparikhāvutaṃ

Sajjetvā bhūpapāsādaṃ-kāripayi manoramaṃ

123

Subhācale bhuvaneka-bhujaṃ sahajakaṃ pana

hapesa'tha mahīpālo-'nurādhapurapuṅgavaṃ

124

Gantvāna thūpārāmādi-cetiyānaṃ samantato

Saṃvaḍḍhitaṃ mahāraññaṃ-chedāpetvā mahīpati

125

Navakammāni kāretvā-thūpānaṃ sādhu sabbathā

Pituraññā samāraddhaṃ-ratanāvalicetiye

126

Katvāna'niṭṭhitaṃ sabbaṃ-navakammaṃ suniṭṭhitaṃ

Kattukāmo lahuṃ sippī-janaṃ yojiya sikkhitaṃ

127

Takkārāpana bhāraṃ hi-saṅghe ṭhapetva sambhamaṃ

Tato puḷatthi nagaraṃ-'gañchittha tattha vaḍḍhitaṃ

128

Mahāvanaṃ visodhetvā-mahārājassa'nuññayā

Visāradehi sippīhi-siddhaṭṭhānāni pubbike

129

Rājamandira pākāra-gopurapparikhādikaṃ

Sabbaṃ kārāpayitvāna-yathāpurā puruttamaṃ

130

Puraṃ puraṅga saññuttaṃ-katvā niṭṭhāpayī pabhū

Pure tahaṃ siriṃ disvā-asahanti'marāvatī

131

Adissamānā'pagatā-viyā'bhiseka maṅgalaṃ

Kātu'māgacchatu'dāni-piturājantikaṃ lahuṃ

132

Dūtaṃ pāhesi nikhilaṃ-vatvā vuttiṃ yathākkamaṃ

Sutvā dūtamukhā sabbaṃ-pīto cakkapurakkhato

133

Mahussavena so mūla-rājadhāni'magā yaso

Rājā vijayabāhū'pi-paccuggantvā'nayī pabhuṃ

134

Ramme pure rājino 'tha-'bhisekamaṅgalussavaṃ

Pavattayittha sattāha-yathākāmaṃ yathākamaṃ

135

Vīrabāhuṃ rājaraṭṭhe-nivattetvāna satthuno

Dhātuye'nemi rājena-jambudoṇipura'ṅgami

[SL Page 117] [\x 117/]

136

Jambudoṇi purā'yāva-puḷatthi pura kuñjaraṃ

Samīkataṃ mahāmaggaṃ-'laṅkaritvāna 'nekadhā

137

Mahārathe mahagghasmiṃ-saṇṭhapetvā dvidhātuyo

Pavattento mahāpūjaṃ-mahena tā puraṃ nayī

138

Purātane dhātughare-pallaṅke ratanammaye

Patiṭṭhāpayi dhātvagge-vattamāne mahussave

139

Tato paṭṭhāya'nudinaṃ-'neka pūjāvidhiṃ mudā māsattayaṃ pavattesi-rājañño 'timanoharaṃ

140

Atho'pasampadaṃ seṭṭhaṃ-maṅgalaṃ tattha bhūpati

Sahassatitthe kāretuṃ-pūjāvatthuṃ mahagghikaṃ

141

Saṭṭhitthambhālayaṃ netvā-yatayo sīlasampadā

Sannipatantū'ti vatvā-dūte pāhesi sabbadhi

142

Samāgataṃ bhikkhusaṅghaṃ-samupaṭṭhiya sādaro

Pavattesa'ddhamāsaṃ so-upasampattimaṅgalaṃ

143

Tato paraṃmahāsāmi-padādiṃ yatinaṃ varaṃ

Dāpesi vijayabāhu-bhūpo sāsana māmako

144

Pitupatthiva saññāya-loka sāsana saṅgahaṃ

Katvāna taṃ'khilaṃ rañño-nivedesi mahāmati

145

Itthaṃ gatta pavutti citta'makhilaṃ lokamha'tho sāsane

Yojento janayaṃ'bhivuddhi'manisaṃ patta gga puñña ssiri

Nīyyādetva sutassa rajja'matulaṃ dibbattanaṃ hāyane

Pañcattiṃsatime parakkamabhujo laṅkissaro'gā sudhī

Bhāṇavāraṃsattatiṃsatimaṃ

---------------

Itisajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse paṇḍita parakkamabāhu bhūpassa

Rajjappavatti dipano nāma sattatiṃsatimo paricchedo.

[SL Page 118] [\x 118/]

Aṭṭhatiṃsatimo paricchedo ------------------

1.

Tadaccaye jeṭṭhasuto hi tassa

So bodhi sattavhasuto catuttho

Laṅkissaro'sī vijayādibāhu

Rajjaṃ'nusāsaṃ dvisamaṃ manuññaṃ

2

Kārāpita'ttena atho puḷatthi

Pure vasī sāsanavuddhisatto

Tadāni mittaddubhi mittanāmo

Senāpatī'bbhantarikaṃ'va rañño

3

Laddhā sakhaṃ tassa padatva lañcaṃ

Dāsena tene'kadinamhi ratto

Bhūpaṃ nighātāpayi rajja lobhā

Sutvā pavattiṃ ta'maraṃ'sa rañño

4

Khatto sagabbho bhuvanekabāhu

So jambudoṇinagarā subhaddiṃ

Duggaṃ pura'ṅgā atha jambudoṇi

Pura'ṅgamitvā sa'himittanāmo

5

Sīhāsane bhūpati mandirasmiṃ

Nisajja rājābharaṇābhibhāsaṃ

Dassesi sabbassa sayaṃ'va attaṃ

Sapakkhikā te sacivā samecca

6

Saṅgaṇhituṃ saṃyugasena 'māsuṃ

Bhatippadānena samārabhiṃsu

Sattassatā ṭhākurakādyarīya

Khattā bhaṭā ta'ñca paṭikkhipitvā

7

Ta'ṅkāraṇā mittamukhe vadema

Itī'rayitvā puna rājavesmaṃ

Gamiṃsu tasmiṃ ṭhakuro abhīto

Yodho'sinā mittavamūpatissa

[SL Page 119] [\x 119/]

8

Sīghaṃ tva'raṃ chindi samāgatehi

Kasmā tvaye'taṃvihita'nti puṭṭho

Pune'dame'vaṃ bhuvanekabāhu

Khattassa'ṇāyā'ti kataṃ vadittha

9

Hotū tathā taṃ'riyakhattiyāte

Ekī bhavitvā bhuvanekabāhuṃ

Pabhuṃ subhā bhūdharato hi jambu

Doṇīpuraṃ netva 'bhisiñcayiṃsu

10

Pattābhiseko bhuvanekabāhu

Rājā tato vetanadānato'pi

Senaṅga'mattānupavattana'ṅkā

Rajjatthike'tho pana pāratīrā

11

Kāliṅgarāyārapadhānake 'trā'

Gate bhaṭe sīhalavaññabhūpe

Sabbe'panoditva'tha sabbalaṅkaṃ

Nibberikaṇṭa'ṅkari sabbathe'va

12

Tahiṃ vasitvā sa'hi kañci kālaṃ

Subhācala'ñcārupura'ṅkaritvā

Vasaṃ tahaṃ sassa pite'va saddho

Tipeṭakaṃ viññūjanehi sammā

13

Lekhāpayitve'ha tahiṃ tahiṃ hi

Vihāraseyyosu patiṭṭhapesi

Rājā puḷatthinagarā sa'danta-

Dhātuṃ varaṃ netva subhācalasmiṃ

14

Pure ṭhapetvā'nudinaṃ mahantaṃ pūjāvidhiṃ vattayi sādaro'va

Vāresu'nekesu'pasampada'ñca

Kārāpayī maṅgala'mussavena

15

Subhaṃ bhusaṃ so bhuvi bhūri maggaṃ

Cinitva sammā bhuvanekabāhu

Laṅkissare'kārasavassa'mevaṃ

Rajja'nnusāsitva sivaṃ diva'ṅgā

[SL Page 120] [\x 120/]

16

Asse'va rañño samayamhi paṇḍu

Desīyako so'riyacakkavatti

Suto'taritve'ha puraṃ subhaddiṃ

Gantvā bhadantaṃ dasanaggadhātuṃ

17

Sāraṃ dhana'ñcā'pigahetva sabbaṃ

Gantvāna paṇḍuvisayaṃ tadāni

Pabhussa tasmiṃ kulasekharākhya

Rañño adāsī varadantadhātuṃ

18

Atho catutthabbījayādibāhu

Rājassuto'ṇhaṃ'va nivārayanto

Dovo parakkantibhujo tatīyo

Ussapayī seṭṭhasitātapattaṃ

19

Paṇḍuṃ purānīta'managghadāṭhā

Dhātuṃ bhadantaṃ'bhijanāgata'mpi

Sāmaṃ vinā'netu'mupāya'mañña'

Mapassayaṃ kehici sikkhitehi

20

Yodhehi saddhi'ṅgami paṇḍuraṭṭhaṃ

Disvāna paṇḍūmahipaṃ kathañci

Tosetva raññā'diya danta dhātuṃ

Laṅkaṃ paviṭṭho sa'puḷatthisaññe

21

Pure puraṅgaggagate purāṇe

Dāṭhaggadhātvāvasathamhi kante

Patiṭṭhapetvā dvijadhātu'maggaṃ

Kāresi dhātūpacitiṃ pahūtaṃ

22

Puññaṃ cinitvā vividhaṃ mahīpo

Diva'ṅgatopañcamahāyanamhi

Vuttho puḷatthivhapure 'sa'panto

Āsī parakkantibhujo pajeso

23

Tadaccayā'tho bhuvanekabāhu

Subhaddi dhisa ppaṭhamassa rañño

Suto dutīyo bhuvanekabāhu

Khatto dvipaddivhapure'si bhūpo

[SL Page 121] [\x 121/]

24

Rājaggasampatyucitaṃ'nuvassaṃ

Kāretva so moḷisivaṃ visiṭṭhaṃ

Atho'pasampattimahaṃ hi jeṭṭha

Mūlamhi māsamhipavattayittha

25

Sāhassikānaṃ satataṃ yatīnaṃ

Puññatthiko paṭṭhapi pākavaṭṭaṃ

Cinitva puññaṃ dvisamaṃ sa'rajja'

Mevaṃ'nusāsitva gamittha maccuṃ

26

Atho'trajo tassa parakkamādi-

Bhujo catuttho vidito kavī'ti

So hatthiselavhapure vasanto

Rajjaṃ vicāresi siva'ṅkarāṇo

27

Tahiṃ narindo dasanaggadhātu

Gharaṃ sa'kāretva tibhūma'maggaṃ

Dhātudvayaṃ satthuradaggapattaṃ

hapetva tasmiṃ'paciti'ṅkarittha

28

Vasundharindo'nudinaṃ radopa

Hārussavaṃ sādhu pavattayittha

Sabhāsato'ssa'ddhani dantadhātu

Vārittanāmaṃ viracittha ganthaṃ

29

Coḷīya desā gata'matra nānā

Bhāsāsu satthantarakesu'bhiññaṃ

Rañño garuttamhi ṭhapetva thera'

Mekaṃ tato theravarā narindo

30

Paññāsa pañcassata jātakāni

Sātthaṃ samuggayha sabhāsato'va

Yathākkamaṃ te parivattayitvā

hapesi lekhāpiya sabbadhī'ha

31

Yaṃ titthagāme pavare vihāre

Kāresi rājā vijayādibāhu

Yūpo'si dīgho parijiṇṇa ko so

Tahaṃ parakkanti bhujo narindo

[SL Page 122] [\x 122/]

32

Dīgha'mpi pāsādavaraṃ dvibhūmaṃ

Kāretva tasmiṃ pariveṇanetu

Sa'kāyasatthitthavirassa suddha

Sīlassa pādāsi kavissarassa

33

So sāsanassa 'bbhudayaṃ samicchaṃ

Vāresva'nekesu'pasampada'ñca

Kāresa'tho pañcasahassanāḷī

Kerāgayuttaṃ pana titthagāme

34

Kāresi'yārāmavara'mpi vaṇṇu-

Ggāme vihāramhi sanāmadheyyeṃ

Dvibhūmakaṃ dīghamanuññayūpaṃ

Kāretva saṅghassa padāsi bhūpo

35

So rājagāma nnikaṭe narindo

Ghanādinandaṃ siri mukhya'maggaṃ

Vihārakaṃ viddūma nāmagāme

Kāretva coḷīyagarussa 'dāsī

36

Māyādhanavhe vijite nava'mpi

Puraṃ vidhāyā'maramandiraṃ hi

Kāretva tasmiṃ harirūpahāriṃ

hapetva vattesi baliṃ mahantaṃ

37

Lokassa so sāsanakassa vuddhiṃ susādhayaṃ'nekavidha'mpi puññaṃ

Katvā narindo vibudhavhito'va

Dibbattana'ṅkā sakakammasādiṃ

38

Tadaccaye vaññasuto tatīyo

Rājā bhavīso bhuvanekabāhu

Tassa'ccaye pañcamako mahīpo

Rajja'nnusāsī vijayādibāhu

39

Hatthācalaṭṭhāniya pacchimassa

Rañño piyā yonaki kucchi jāto

Vatthādhibhū sūnu ca bhūmapagga-

Mahesiyā sīhalikāya putto

[SL Page 123] [\x 123/]

40

Duve 'bhavuṃ tesu ca vatthusāmī-

Baṇḍāranāmo sacivopakārā

Laddhāna rajjaṃ janikāya laddhiṃ

Dulladdhikaṃ gaṇhi tato'ppasannā

41

Sabbe sajīvā pana buddhabhattiṃ

Jahāsi yo so idha rājatāya

Mantetva'yoggo,ti kathañci āsuṃ

Mārema taṃ nicchiya hatthisele

42

Paritta maṇḍappa vara'ṅkaritvā

Tahaṃ parittaṃ suṇitu'nti netvā

Māretva pātetva'calā ta'mā suṃ

Rajje'bhisiñciṃsva'paraṃ kumāraṃ

43

Atho catuttho bhuvanekabāhu

Gaṅgā sirivhe nagare manuññe

Rajja'nnusāsitva catuttha vasse

Sa'kitti sesattana'māga rājā

44

Senāpatī sinduravāna gāme

Sepaṇṇisele'bhinavaṃ vihāraṃ

Kāresi laṅkātilaka'mpisenā-

Laṅkāranāmo kusalesi niccaṃ

45

Senāni so'vanipatissa bala'mpi laddhā

Sambuddha sāsana varassa visuddhi'mattā

Kāresi bhūpasacivā kusala'ṅkaritvā

Sagga'ṅgamuṃ cinuthapuñña'manantada'mbho

Bhāṇavāra maṭṭhatiṃsatimaṃ

---------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse

Navarājadīpanonāmaṭṭhatiṃsatimo paricchedo.

[SL Page 124] [\x 124/]

Ekūnatāḷīsatimo paricchedo.

-------------------

1.

Atha pañcamako rājā-parakkantibhujavhayo

Pañca vassaṃ rajja'makā-gaṅgā siri pure vasaṃ

2

Vuttho devappure koci-dhīmā yatipatī tadā

Setacchadavhasandesaṃ-akāsi sumanoharaṃ

3

Vikkamabbāhu bhūpālo-tatiyo'sitadaccaye

Pañca rasa samaṃ rajja-'ṅkāsi rājā tahaṃ vasaṃ

4

Bhūpo so cetiye'kasmiṃ-sirivaddhana ṭhāniye

Patta dhātuṃ munindassa-pavaraṃ sunidhāpayī

5

Asse'va rañño samaye-girivaṃsā bhisambhavo

Pabhurājā'si'laggakko-nāranāmo mahāyaso

6

Perādoṇi sucikhyāte-pure vāsa'makappayī

Patīci dadhi sāmanta-desaṃ gepayituṃ puna

7

Rayiggāme vasī so hi-kaḷyāṇī nagarantike

Dārūrugāme mahati-taḷāke varaṇādihi

8

Bhāsuraṃ nagaraṃ rammaṃ-jayavaddhana vissutaṃ

Dugga'ñca katvā matimā-puna tattha vasī ciraṃ

9

Uttarasmiṃ disā bhāge-dīpe'smiṃ koci desako

Damiḷānaṃ'bhavā'yatto-yāpāpaṭṭana vissutaṃ

10

Tesaṃ padhāna nagara-'māsitatrā'dhipo tadā

Ariyo cakkavattī'ti-vidito'nariyo pabhū

11

Rajje'smiṃ sīhale sālā-vatthusmiṃ madhugāmake

Koḷamba nagare tesu-ṭhānesu janataṃ bhusaṃ

12

Gāhāpayaṃ karaṃ niccaṃ-pīḷesa'dhika dāruṇo

Tadā'lakissaro vīro-sabalocakkavattinā

13

Yujjhitvā ta'ñca senaṅgaṃ-palāpetvā'riyassahi

Karaddānaṃ nivattesi-'rātikaṇṭaṃ vinodayī

14

Tassa rañño'ccaye senā-laṅkārassa satīmato

Bhāgineyyo pañcamako-bhuvanekabhujavhayo

[SL Page 125] [\x 125/]

15 Gaṅgā siri pure rājā-bhavi saddhā guṇā layo

Bhikkhavo sannipātetvā-dussīle vicinitva so

16

Uppabbājetva munino-sāsanaṃ parisodhayī

Sajjhu satta sahassena-sajjetvā sampuṭaṃ tahaṃ

17

Vaḍḍhesi rada dhātvaggaṃ-saddhā bhatti purassaro

Bhūbhujo carime kāle-jayavaddhana ṭhāniye

18

Vasaṃ vīsatime vasse-maccuvasa'mupāgami

Tadā'pi pabhurājoso-lakissarasamavhayo

19

Rayiggāme vasī niccaṃ-cinanto puñña sañcayaṃ

Tasse'va rañño samaye-buvanekabhujassatu

20

Nattā garuḷa cerassa-dhīmā kavissaravhayo

Akā mayūra sandesaṃ-pajja kabbaṃ sabhāsato

21

Bhuvanekabhuje bhūpe-jayavaddhana ṭhāniyaṃ

Gate sālo tassa rañño-senālaṅkāra puttako

22

Dutiyo vīrabāhū'ti-suto gaṅgā sirī pure

Rajjaṃ patto'si so tassa-jeṭṭho sodariyo tadā

23

Vīrālakissaro nāma-kumāro sanujassa hi

Rajjaṃ gaṇhitu'māgamma-rayiggāmapure raṇe

24

Parājito'va so vīro-jambudīpa'magā tadā

Pañcame saraderājā-vīrabāhu diva'ṅgami

25

Asse'va rājino'sāna-kālamhi devarakkhito

Jayabāhu mahāthero-akā nikāya saṅgahaṃ

26

Jambudīpaṃ tadā yāto-so vīrādyalakissaro

Laṅka'māgamma vijaya-bāhunāmena vissuto

27

Chaṭṭho so bhūpatī hutvā-jayavaddhana ṭhāniye

Vasī tadā cīna senā-pati ciṃhl̥ samavhayo

28

Pūjā dabbe samādāya-siddhaṭṭhānāni vandituṃ

Laṅkādīpaṃ samāyāto-dhajiniṃ ta'ñca gaṇhituṃ

29

Rājo'ssahittha senānī-kathañci sabalo tato

Muñcitvā nāma'māruyhi-'parasmiṃ samaye'ttano

[SL Page 126] [\x 126/]

30

Kataṃ khepaṃ saraṃ yuddha-sena'mādāya cīnato

Koḷambatittha'māgamma-etha gaṇhatha suṅkake

31

Dūtaṃ pāhesi rājassa-tassa vañcaka senino

Saddahitvā giraṃ bhūpo-tacchato taraṇi'ṅgami

32

Pasayhaṃ taṃ gayha pabhuṃ-nesi nāvāya cīnakaṃ

Akā'lakissaro rajjaṃ-pabhurājā'tha hatthagaṃ

33

Lamba kaṇṇanvaya jaya-mālappiyā kaliṅgajā

Devī sunettā bālatte-ṭhitaṃ puttaṃ'ribhītiyā

34

Vidāgamavihārādhi-patino therasāmino

Nīyyādesi mahāthero-gopesi taṃ kumārakaṃ

35

Tasmiṃ soḷasavassaṃhi-patte vuttanta'mādito

Kumārassa mahāthero-mahāmacce'vadittha so

36

Sacivā taṃ paṭiggayha-pabhurājaṃ'lakissaraṃ

Hantvā rajjaṃ kumārassa-samappesuṃsamādarā

37

Rayiggāme vasaṃ tīni-vassāni jayavaddhanaṃ

Pura'ñca rājavesma'ñca-kāretvā cetiyādayo

38

Sogatasmiṃ sahassasmiṃ-vasse navasatepuna

Aṭṭhapaññāsame chaṭṭho-parakkamabhujavhayo

39

Jayavaddhanapure ramme-rajjābhiseka'muttamaṃ

Patvā lokaṃ sāsana'ñca-kātuṃ'rabhi savuddhikaṃ

40

Muninda rada dhātussa-narindo mandiraṃ tahaṃ

Kārāpesi tibhūmaṃ so-dassaneyyaṃ manoramaṃ

41

Maṇikkhacita sovaṇṇa-samuggesu catusva'pi

Dāṭhādhātubhadantaṃ hi-saṃvaḍḍhesi yathākkamaṃ

42

Niccaṃ pūjussavaṃ dhātu-sāmindassa pavattayī

Bhikkhūnaṃ tīsu raṭṭhesu-saṅgaha'ṅkāsi sabbadā

43

Samātatthāya tannāmaṃ-pappaṭabbipine subhaṃ

Sunettapariveṇa'ñca-saṅghārāma'ñcasundaraṃ

44

Kāretvā'dāsi saṅghassa-gāmakkhetta samaññutaṃ

Tepiṭakaṃ sāṭṭhakathā-ṭīkaṃ sādhu likhāpiya

[SL Page 127] [\x 127/]

45

Sāsanappaggaha'ṅkāsi-mahiyaṅgaṇacetiye

Khaṇḍaphullaṃ pākatikaṃ-gaṇḍalādoṇiyādisu

46

Kāresi'nekavāresu-upasampattimaṅgalaṃ

Pūjāvidhiṃ pavattento-kāresi samahaṃ bhusaṃ

47

Tadā rañño'trajaṭṭhāne-vaḍḍhito campakavhayo

Kumāro seṭṭhasenānī-yāpāpaṭṭana dhīpatiṃ

48

Mahābalaṃ'riyacakka-vattiṃ damiḷanāyakaṃ

Parājetvā ta'ñca desaṃ-gaṇhi so sīhavikkamo

49

Tuṭṭho rājā tena tassa-taddesādhipatittanaṃ

Adā tato'parasmi'mpi-samayasmiṃ narissaro

50

Pūretvā nāvaṃ vāṇijja-bhaṇḍānaṃ yāpapaṭṭanaṃ

Pesesa'tha vīra rāma-mālarāyara vissuto

51

Coḷādhipatiko yāpā-paṭṭanantikasāgare

Sabhaṇḍaṃ taraṇiṃ gaṇhi-kuddho taṃ sutva bhūmipo

52

Satasaṅkhā'pi nāvāyo-sasenā pesayī tahaṃ

Sīhalā pabalā yodhā-māretvā coḷadhissaraṃ

53

Coḷaraṭṭhe katipaye-pure gaṇhiṃsu pesale

Tatoppabhūti'dhā'nesu-karaṃ te paṭivaccharaṃ

54

Rājino'ssa'ddhani laṅkā-dīpo satthātapenaca

Pajjalittha bhusaṃ satthā-gamadhārīhi viññuhi

55

Sunetta pariveṇādhi-patimaṅgala savhayo

Mahāsāmī suvidito-dhamma sattha visārado

56

Paññāto padumavati-pariveṇādhipo sato

Kavīso vanaratana-samañño saṅghabhūpati

57

Tittha gāmamhi vijaya-bāhu saññā suvissute

Pariveṇe'dhibhū dhīmā-nimuggo sattha sāgare

58

Rāhulo saṅgharājāca-chabbhāsā paramissaro

Kavayo'ccādayo loka-sāsanaṃ jotayuṃ tadā

59

Tesaṃ kavī nāma seso-vattamāne'pi rāhulo

Demaṭāna byāta gāme-khandhāvāra nvaya bbhavo

[SL Page 128] [\x 128/]

60

Vikkamabbāhu saññassa-maṇḍalesassa atrajo

Parakkama bhujindassa-sutaṭṭhāne pavaḍḍhito

61

Mahāvīdāgamatthera-varasissosuvissuto

Saṃvuttho tittha gāmasmiṃ-kavi ketū 'sikittimā

62

So pañcikāpadīpa'ñca-kabbasekhara'muttamaṃ

Sārikā nāma sandesaṃ-pada sādhana ṭīkakaṃ

63

Pārāpatavhasandesaṃ-jana sota rasāyanaṃ

Bhāsāsatthantaravuddhi-siddhi'miccha'makā bhusaṃ

64

Lokopakāra kattāca-raṇasgallṚtivissuto

Yatissaro santhavidū-sataṃ majjhe virājito

65

VŚttŚvṚ sāmipādo ca-guttilakkabbakārako

Buddhasataka'ñca vutti-ratanākarapañcikaṃ

66

Tathāyovuttamālākhyaṃ-'kā sirīrāmacandako

Kavibhāratī ca tittha-ggāmasāmissa sissakā

67

Dhammakittinvayā yāto-vimalakitti vissuto

Mahāthero viracittha-saddhammaratanākaraṃ

68

Parakkantibhujindagga-dhītūlakuḍayappiyo

Nannūrutunayārmantī-nāmāvali'makā tadā

69

Nareso ratanamālā-nighaṇḍuṃ vyaracittha so

Kokilassuvahaṃsā di-sandesā'pya'bhavuṃ tadā

70

Parakkamabhujo rājā-katvā 'nekavidhaṃ subhaṃ

Dvipaññāsatime vasse-kittimā tidiva'ṅgami

71

Paputto tassa dutiyo-jayabāhu tadaccaye

Patvā laṅkādhipacca'ṅkā-rājā rajjaṃ dvihāyanaṃ

72

Atho campaka paññāto-yāpā paṭṭana dhissaro

Sabalo'gamma rājānaṃ-jayabāhuṃ nighātiya

73

Bhuvanekabhujavhena-chaṭṭhamena suvissuto

Rājā hutvā sattavassaṃ-rajja'ṅkāsi yathāmati

74

Tade'va dutiyo vīdā-gamo mettiya savhayo

Mahāthero buddhaguṇā-laṅkāraṃ racayī varaṃ

[SL Page 129] [\x 129/]

75

Vaḍḍhito'pi tassa suta-ṭṭhāne pabhu tadaccaye

Kavittā sattamo vidvā-parakkantibhujavhayo

76

Khattorajjaṃ pāpuṇitvā-jayaddhanaṭhāniye

Vasaṃ rajjaṃ'nusāsittha-dasa saṃvaccharaṃ sato

77

Vara mati karuṇādī sagguṇassampayātā

Nicita kusala kammā sāsanaṃ jotayitvā

Avanipati samattā rañjayitvāna lokaṃ

Surapura'mupagañchuṃbho bhajavho sivaggaṃ

Bhāṇavāramekūnatāḷīsatimaṃ

----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse dasarāja dīpano

Nāmekūna tāḷīsatimo paricchedo.

[SL Page 130] [\x 130/]

Cattālīsatimo paricchedo.

------------------

1

Dvisahassattiṃsatime-sogate vīra vissuto

Parakkantibhujo khatto-aṭṭhamo paṇḍita ssutaṃ

2

Parakkantibhujaṃ hantvā-jayavaddhanaṭhāniye

Rajjaṃ sīhāsanāsīno-bāvīsatisama'ṅkari

3

Asse'ca rājine'kūna-vīsatimamhi hāyane

Jambudīpe'kadesamhi-govadesādhipo tadā

4

Don [f]prunsiskl̥ da almṚdā-patikāl jātiko'ttajaṃ

Don ll̥ransu da almṚdā-samaññaṃ taraṇipatiṃ

5

Māhammadika nāvāyo-gaṇhituṃ pesayi'ssa'tha

Aṇṇavo tiṇṇa nāvāyo-salila bbhama peritā

6

Anapekkhamānā gālu-pura tittha'mupāgamuṃ

Tadā laṅkāya vāṇijje-payutā caturā bhusaṃ

7

Muslimjanā'bhavuṃ tasmiṃ-ṭhitā te bhaya tajjitā

Māyāvino sīhalinda-rañño'ggapuṭa bhedanaṃ

8

Gālūpura'nti vatvāna-almṚdā nāvikā dhibhuṃ

Mahīpo'tya'paraṃ tasmiṃ-dassetvā vañcayuṃ tadā

9

Patikāl desiko rāja-patirūpa'ñca koṭṭhakaṃ

Yāci bandhitu'mokāsaṃ-laddhā taṃ modamānaso

10

Idhā'do tassa sampatta-dīpako pala thambhakaṃ

Patiṭṭhapetvā kañca 'ddhaṃ vasitvā'gā sadesakaṃ

11

Atho vīraparakkanta-bāhurañño'trajo varo

Dhammassūto parakkanti-bhujo hi navamo dayo

12

Jayavaddhana pure bhūpo-āsi sodariye nijo

Devappure vasaṃ desaṃ-rakkhittha vijayabbhujo

13

Ll̥ransu da almṚda vha-patikāljātikassi'to

Purāgamanato bhāvaṃ-laṅkāyā'naggha vatthunaṃ

14

Aññāsuṃ patikāljantū-tato laṅkaṃ sahatthagaṃ

Kattukāmā'bhavuṃ buddhe-dvisahassekasaṭṭhime

[SL Page 131] [\x 131/]

15

Ll̥pl̥sl̥rasda albargṚ-riya vho patikālvaro

Nāvādhipatiko satta-rasa nāvā samaññuto

16

Bandhituṃ koṭṭhakaṃ satta-satasenāhi nibbhayo

Koḷamba tittha'māgamma-māndhituṃ'rabhi koṭṭhakaṃ

17

Sīhalā tattha vuttantaṃ-sabba'ntaṃ nijarājino

Nivedayiṃsu bhūpo'pi-sāmacce yuva patthive

18

Samāhūya pavattiṃ taṃ-vatvā sampati ki'mpana

Kattabba'nti amātehi-mantayī sa'narādhipo

19

Tato cakkāyudhavhe'ko-pavīṇo pabhuko tahiṃ

hito tesaṃ bhāva'mupa-parikkhissaṃ samabruvi

20

Taṅkhaṇaññe'va rājena-āṇatto tuvaṭaṃ pabhu

Aññātakena kappena-koḷambapura'muttamaṃ

21

Patvā tesaṃ nisagga'ñca-samparikkhiya sabbaso

Vāḷattaṃ patikālnāma-janānaṃ raṇa sūrataṃ

22

Ñatvā laṅkinda nikaṭa-'māgammā'mhehi yujjhituṃ

No sakkā tehi'mā jātu-vāso sāmaggiyā varo

23

Iccā'rocayi so rājā-sāmacco tassa maññanaṃ

Paṭigaṇhi tato tehi-saddhiṃ sāmaggi'tu'ttarā

24

Vāṇijjāya tu koḷamba-pure koṭṭha'ñca khuddakaṃ

Bandhituṃ bhaṇḍavāsa'ñca-tesaṃ dātuṃ'vakāsakaṃ

25

Laṅkāyā'rāti sampatti-vāretabbā'ti tehi tu

Itī'disā paṭiññā'pi-ubhinna'mabhavī tahiṃ

26

Bhaṇḍāgāra'ñca koṭṭha'ñca-bandhitvālahu'matthiraṃ

Vāṇijjāya payojetvā-sajātijanataṃ bhusaṃ

27

Atha albargṚriyādhi-vacano patikālpabhū

Sabhāgineyyassa juvan-silvṚrā nāmikassa tu

28

Nīyyādetvā sahakoṭṭhaṃ-senaṃ romānupūjakaṃ

Nivattāpiya senānī-gocaraṭṭha'magā puna

29

Tato paṭṭhāya laṅkāya-purā romapurā gatā

Romānu laddhi vallī'si-janayantī dale tatā

[SL Page 132] [\x 132/]

30

Tato parasmiṃ tatiye-vasse biraṭl̥bhidhānake

Patikāl yuddha senādhi-patismiṃ 'gamma koṭṭhakaṃ

31

Sutthiraṃ bandhituṃ'raddhe-māhammadika jantunaṃ

Vañca vācā nisāmetvā-vāretuṃ koṭṭha bandhanaṃ

32

Rājā dhammaparakkanti-bhujo saṃyuga vāhiniṃ

Pesesi tatra tuvaṭaṃ-tathā'pi pakikāl janā

33

Sīhalaṃ yuddha senaṅgaṃ-palāpesu'manussahaṃ

Tato paṭṭhāyu'bho sāmaṃ-vattayuṃ aciraṃ'ca te

34

Kāle'smiṃ tambapaṇṇimhi-badulla pubhdaiane

Gaṅgāsiripure perā-doṇi devapuresu ca

35

Narādhipā maṇḍalikā-sādhipacca'mapekkhakā

Asamaggā tattha tattha-ruciṃ vāsa'makappayuṃ

36

Tato'rātibalaṃ vuddhi-'magā sabbattha sabbaso

Sīhalā abalā kiṃ hi-parādhīnaṃ vinā siyā

37

Bāvīsatisamaṃ rajjaṃ-'nusāsitva yathābalaṃ

Accaya'ṅgā'vanipati-dhammaparakkamabbhujo

38

Tato devapure vuttho-vijayabāhu sattamo

Jayavaddhanavhe seta-cchatta'mussāpayī pure

39

Pubbarañño samayasmiṃ-vattitaṃ bala'mappakaṃ

Vaḍḍhayanto'dāni sindhu-nikaṭasmiṃ navaṃ navaṃ

40

Desaṃ pasayha'māyatta-'makaruṃ pakikāl janā

Patiṭṭhapesuṃ vāṇijja-sālāyo ca tahaṃ tahaṃ

41

Ghātesuṃ sīhale bhūrī-dhanasāraṃ vilumpayuṃ

Sīhalā dhīnataṃ lesa-matha'mpi namamaññare

42

Tato ruṭṭhā tesu bhusaṃ-palāpete'mito lahuṃ

Daddallamānā kopena-rayena daḷha mānasā

43

Aṇṇavantikadesamhi-sīhalīyā samosaṭā

Visasahassa ppamāṇā-bhaṭā nānāyudha'ndharā

44

Gantvā koḷamba koṭṭhaṃ taṃ-parikkhepuṃ samantato

Sarāsanehi vijjhantā-hanantā sallakehi ca

[SL Page 133] [\x 133/]

45

Paharantā laguḷehi-kaṭṭhinaṃ dussahaṃ raṇaṃ

Pavattayuṃ pañcamāsaṃ-pīḷayuṃ patikāl jane

46

Accanta byasanā pannāva-kocin nagarato puna

Taraṇīyā'gatāyā'suṃ-laṅkiketepalāpayuṃ

47

Vijayabāhu rājassa-paṭhamāya mahesiyā

Bhuvanekabāhu rayi-ggāmabaṇḍāra nāmako

48

Māyādhanū'ti tanayā-bhaviṃsu bhāgadheyyakā

Mahesiyā matāya'ssā-'nayī deviṃ paraṃ piyaṃ

49

Jīvantesu sattajesu-sacivehi sa'mantiya

Attaccaye mahesīyā-dutiyāya sagabbhakaṃ

50

Devarājavhayaṃ rajje-sāmika'ṅkāsi dummano

Taṃ ñatvāna kumārā te-jayavaddhana ṭhāniyā

51

Palāyitvāna seṅkhaṇḍa-sela puṅgava ṭhāniye

Vikkamabbāhu rājamhā-laddhopakārato bhusaṃ

52

Tato'gamma puraṃ hattha-gataṃ katvāna rattiyaṃ

Solaman nāma dheyyona-māhammadanarenabhi

53

Ghātāpayiṃsu'vanipa-'mevaṃ sa'catuhāyanā

Puraṃ jayavaddhanavhaṃ-hitvā maccupura'ṅgami

54

Bhuvanekabhujo jeṭṭho-kumāro sattamo tahiṃ

Laṅkā sīhāsanā sīno-pite'vā'sa'tidubbalo

55

Rayiggāmādibaṇḍāra-kumāro rayigāmake

Māyādhanavhayo khatto-kārite attanaṃ subhe

56

Sītāvakapure cā'suṃ-patthivā sahajā ubho

Bhuvanekabhujo bhūpo-'napekkhiyā'nuje pabhū

57

Patikālikehi'mā mettiṃ-vattetvā rajja'muttamaṃ

Pasāsitu'mārabhittha-accanta kupito tahiṃ

58

Māyādhanavho'vanipo-bhūpaṃ'panetu'rajjato

Yonakādhipatismā'pi-laddhopakārako balo

59

Sarayiggāmabaṇḍāra-rājo'va jayavaddhanaṃ

Puraṃ rodhetva kalahaṃ-tikkhattu'ṅkāsi rājinā

[SL Page 134] [\x 134/]

60

Nāhosi saphalo tassa-kathañcana parakkamo

Bhuvanekabhujo rājā-asuto dhītaraṃ sakaṃ

61

Samuddādeviṃ vedheya-baṇḍāra khattiyassa tu

Piya'ṅkari piyo tassā-dhammapālavhayo suto

62

Rājā nattu sakaṃ rajja-'māyattaṃ kattumānaso

Dhammapālappamāṇena-rūpaṃ kaṭṭhamayaṃ subhaṃ

63

Mahaggha ratanubbhāsaṃ-sovaṇṇamakuṭaṃ varaṃ

Kāretvā sellappu nāma-āraccila mahāsayaṃ

64

Dhura'ṅkatvāna patikāl-dese lisban puruttamaṃ

Pesetvā te tatra raññā-jl̥n samaññena dhīmatā

65

Pañcāsītyadhikasmiṃ dvi-sahasse munivacchare

Piḷandhāpayi makuṭaṃ-dhammapālassa bimbake

66

Donjuvan ityabhidhānaṃ-paraṃ'dāsi tadussave

Patikālindass rajja-'mida'māya ttakaṃ'disi

67

Visuddha buddha saddhamma-suddha laṅka'mpi sabbaso

Micchāladdhi kālaṅkehi-lakkhituṃ romapūjake

68

Tena sellappu nāmena-samaṃ mahāsayenaca

Pesesi patikālrājā-sādhirajja balatthiko

69

Bhuvaneka bhujo kāsā-samuddanikaṭe sute padese pūjakā tattha-tattha te samayaṃ sakaṃ

70

Gāhāpayuṃ daḷhabhatyā-desetvā laṅkike jane

Bandhetvā palliyo tesaṃ-thiraṃ vāsa'ṅkaruṃ tadā

71

Romānupūjako[f]prunsis-kṣāviyarnāma vissuto

Mannāramappadesamhi-siva bhatti jane bahū

72

Saladdhi'mpāpayī daḷha-parakkamena nūtanaṃ

Tadā yāpāpaṭṭanasmiṃ-'dhipo sankiḷināmiko

73

Siva bhatti paro bhūpo-sajāti janataṃ bhūsaṃ

Laddhiyā tāya vāretu-'mussahī'pya'phalo'bhavi

74

Romānupūjakānaṃ hi-paskoli'ti samavhayo

Dvisahassekanavuti-mattamhi munihāyane

[SL Page 135] [\x 135/]

75

Pūjakehi dvīhi samaṃ-uddharaṭṭha'maghaṃ bhusaṃ

Gantvā sirivaddhanavha-purasmiṃ jayavīrakaṃ

76

Rājaṃ samupasaṅkamma-sādhetuṃ devamandiraṃ

Laddhāvakāsorājasso-'pakārā'yatanaṃ thiraṃ

77

Bandhāpiya tahaṃ vāsī-saladdhiyā samappituṃ

Yatayī rājinī tasmiṃ-sogatā kupitā bhusaṃ

78

Athi'pi māyādhanuko-bhūpo saṃkuddhamānaso

Bhuvanekabhujindassa-bhāgaṃ yujjhiya rajjato

79

Katvā'yattaṃ sakaṃ rundhi-jayavaddhana ṭhāniyaṃ

Govādhipatinā nītaṃ-dakèsṭrl̥ nāma seninaṃ

80

Laddhāna sājisenaṅgaṃ-bhuvanekabhujissaro

Māyādhanuṃ palāpetvā-yāvasitāvakāparaṃ

81

Ahāsi dhanasāra'ñca-sañcitaṃ rājamandire sītāvakapuraṃ rammaṃ-nāsesi cittitaṃ bhusaṃ

82

Bhuvenakabhujaṃ rājaṃ-sattarasasamaṃ sakaṃ

Rajjaṃ bhuttaṃ sevakenava-māresa'tha kumantanā

83

Itthaṃ mahīpā saka rajja lakkhiṃ

Nubhottu'magga'mpi yathābhilāsaṃ

Asakkuṇantā'va suladdhi'māyuṃ

Jahiṃsu bho mājahatha'ggadiṭṭhiṃ

Bhāṇavāraṃ cattāḷīsatimaṃ

----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janeka dīpavaṃse paraṅgiyāgamanādi dīpanonāma

Cattāḷīsatimo paricchedo

[SL Page 136] [\x 136/]

Ekacattāḷīsatimo paricchedo

-------------------1

Pañcāsītyadhike vasse-'pagate dvisahassake

Saṅghabodhitvaye jāto-vīravikkama vissuto

2

Seṅkhaṇḍa sela nagare-patthivo'si mahābalo

Jane saṅgayha vatthūhi-puñña'ñcinitu'mārabhi

3

Rāja mandira sāmante-dhātu vaḍḍhetva cetiyaṃ

Kāretvāna tadāsanne-dvibhūma'natimanoramaṃ

4

So'posatha mālaka'ñca-bhūrī saṅghaniketane

Kāretvā yatinaṃ'dāsi-potthake ca likhāpayi

5

Sambuddhapaṭimāyo ca-kāresi dhātusampuṭe

Samantakūṭaṃ gantvāna-vanditvā padalañchanaṃ

6

Varamaggaṃ sādhayituṃ-duggamaggaṃ visodhiya

Sātatthaṃ gacchataṃ tasmiṃ-parattha sukhakāmato

7

Kāresa'smehi sopāne-kāretu'mupasampadaṃ

Tīsu raṭṭhesu yatayo-nimantetvā mahāmahaṃ

8

Pavattento dhammakitti-mahātheraṃ dhuraṃ varaṃ

Katvāna nadiyaṃ bhikkhu-saṅgha'ñca pañcatiṃsatiṃ

9

Dāpesu'pasampada'ñca-niccaṃ puññaparāyano

Dasavassamattaṃ puññaṃ-katvā para'magā ito

10

Tadaccaye tassa suto-jayavīra iti ssuto

Rājā abhavi seṅkhaṇḍa-selavha pura puṅgave

11

Bhuvanekabhujindassa-sattamassa'ccayena taṃ

Don juvan dhammapālavhaṃ-kumāraṃ patikāl janā

12

Pañcanavutime vasse-dvisahasse mahesino

Jayavaddhanavhayasmiṃ-pure rajje'bhisiñcayuṃ

13

Sabhāturājino maccu-payāna'ñca pavattitaṃ

Sutvāna sabbaṃ vuttantaṃ-māyādhanavhayo pabhū

14

Bhaṭasenaṅga'mādāya-rajjaṃ gaṇhitu mānaso

Purantika'magā tasmiṃ-dhammapālapitā tadā

[SL Page 137] [\x 137/]

15

Vedheyabaṇḍārabhidho-māyādhanudharāpatiṃ

Palāpesa'tha yujjhitvā-tato'cirena mantiya

16

Dulladdhitāye'dha rañño-jayavaddhana ṭhāniye

Muninda radadhātvaggaṃ-rājarājūhi gopitaṃ

17

Rahasse'va samādāya-yatayo sabaravhaye

Gāmappadese labuja-gāme vihārapuṅgave

18

Kārite dvijadhātussa-mandirasmiṃ manorame

Vaḍḍhetvā'pacitiṃ sammā-vattayiṃsu yathābalaṃ

19

Atho rañño'ccayaṃ dūta-mukhā nisamma vegavā

Govādhipati nl̥rl̥ñño-samañño sena'mādiya

20

Toḷambapura'māgamma-pathe rakkhāya vāhiniṃ

Nivattāpiya sabhaṭo-jayavaddhanaṭhāniyaṃ

21

Patvā tahiṃ ṭhite mukhye-bandhāpetvāna sīhale

Pavisitvā rājagehaṃ-cirassaṃ sañcitaṃ dhanaṃ

22

Pasayhaṃ paharī sabbaṃ-vimbhitā janatā tahiṃ

Bhītā palātā tasitā-māyādhanu'mupāgamuṃ

23

Māyāvī sa'hi nl̥rl̥ñño-sakhya'māvediyā'paraṃ

Dhammapālaṃ pavāretvā-yuddhasenaṅga'mādiya

24

Sītāvakapuraṃ pacca-'gañchi 'ṅa kalahaṅkaro

Māyādhanū vanipatī-taṃ sutvo'paparikkhiya

25

Tahaṃ jaya'mapassanto-puraṃhitvā'pagā tadā

Puraṃ pāvekkhi patikāl-pati assāmikaṃ subhaṃ

26

Rājagehe'mupāvissa-mahagghaṃ dhanasañcayaṃ

Nippabhīto samādāya-koḷambapura'māgato

27

Vedheyo pakikāljāti-janānaṃ'nucitakirayā

Saṅkuddho'dikkhamāno so-gālūpura padesakaṃ

28

Gacchanto sammukhībhūte-palliyo vā'pi bhattike

Vināsetvā sadevīyā-pañcayojanaraṭṭhake

29

Pèlanda iti vikhyātaṃ-patvā saṃvasathaṃ subhaṃ

Thiraṃ puraṃ karitvā taṃ-tatthā'vasi yathāruci

[SL Page 138] [\x 138/]

30

Tadā koḷambanagare-'dhipo so patikālvaro maddituṃ vedheyabalaṃ-māyādhanavharājinā

31

Paṭissava'ṅkāsi lahuṃ-tato māyādhanavhayo

Saputta rājasīhena-sahe'va patikālbalaṃ

32

Gahetvā vedheyarāja-'manubandhi mahabbalo

Hitvā niyaṃ puraṃ rammaṃ-vedheyo rakkhaṇaṃ sakaṃ

33

Gavesayaṃ devamajjha-desa'ṅgami tahaṃ'dhipaṃ

Edirīmanusūravhaṃ-rājaṃ ghātetva kenaci

34

Samussahi tahiṃ bhūpo-bhavituṃ mūḷhamānaso

Tasmiṃ mārāpane rājaṃ-saṅkuddhā janatā tadā

35

Māyādhanavharāja'ñca-patikāl jātike'pica

Samāyācu'mupakāraṃ-sarantyā'guṃ sudussahaṃ

36

Vedheyabhūpo ta'ññatvā-tato 'gā yāpapaṭṭanaṃ

Tahiṃ damiḷarājena-mettiṃ vaḍḍhetva so vasī

37

Tato kenaci ṭhānena-kupito vedhayavhaye

Ghātāpayī taṃ damiḷa-rājā'tisaya kakkhalo

38

Vedheyassa yathā gattaṃ-'yattaṃ damiḷa rājino

Saya'ñcitaṃ dhanadāraṃ-tathā tassā'bhavī tadā

39

Vedheyamaraṇaṃ sutvā-māyādhanu narādhipo

Patikālpabhunā saddhiṃ-kataṃ paṭissavaṃ jahi

40

Palāpetuṃ sa'laṅkāya-patikāljanataṃ lahuṃ

Thiraṃ katvā sakaṃ rajjaṃ-rājasīhassutena'mā

41

Asakiṃ patikālavha-janaṭṭhānesu yujjhiya

Asampattajaye'kasmiṃ-kāle māyādhanutrajaṃ

42

Rājasīhakumāraṃ taṃ-sasenaṃ tehi āhavaṃ

Kattuṃ peseyi koḷamba-puraṃ pati pathantare

43

MullṚriyavhagāmasmi-'mubhinnaṃ kharasaṃyugaṃ

Bhavī tasmiṃ rājasīha-kumārassa bhaṭā balā

44

Ghātesuṃ patikālpāṇī-bhūrī tatra sara'mpi ca

Tesaṃ rattena lulitaṃ-soṇava ṇṇā'si sabbaso

[SL Page 139] [\x 139/]

45

Punā'pi rājasīhavho-kumāro thiravikkamo

Mahāsenaṅga'mādāya-jayavaddhanapaṭṭanaṃ

46

Koḷambanagara'ñcā'pi-rodhetvāna samantato

Vāretvā pana panthesu-gamanāgamana'mpica

47

Vattesi tumulaṃ yuddhaṃ-'rātīhi catumāsakaṃ

Tahaṃ parājayaṃ passaṃ-pakikālanikādhipo

48

Seṅkhaṇḍasela nagare-jayavirassa rājino

Dūte pāhesi turitaṃ-senaṃ netuṃ raṇāya so

49

Pañca sahassa ppamāṇaṃ-pesesi paṭuvāhiniṃ

Rājasīhakumāro taṃ-sutvā dūta mukhā padaṃ

50

Sīghaṃ sītāvakapuraṃ-'gamāsi sahavāhinī

Donjuvandhammapālavho-patthivo jayavaddhanaṃ

51

Puraṃ pahāya pāvekkhi-koḷambanagaraṃ bhayā

Kārite'ttāna'muddissa-tahaṃ patissave vasaṃ

52

Yathākāma'masakkonto-rajjaṃ bhottuṃ sa'dukkhito

Parādhīno'va sarade-dasame accaya'ṅgami

53

Saya'ṅkate saṃyugasmiṃ-patikāljanatāya'mā

Parājayo jayavīraṃ-nissāyā'sī'ti cintiya

54

Saṅkuddhamānaso yuddha-sena'mādāya bhiṃsanaṃ

Jayavīrapatthiva'nnu-bandhitvā sirivaddhanaṃ

55

Puraṃ patvā rājasīho-kumāro tena yujjhiya

Bhūbhujaṃ taṃ parājesi-jayavīro palātavā

56

Sadhītuyā sayaṃ patvā-mannārama padesakaṃ

Romaladdhiṃ samādāya-donpilip iti vissuto

57

Dhītā dl̥nakatirīnā-iti nāmā piyaṃ vadā

Tesaṃ vase vasī tasmiṃ-yathāniyati dukkhito

58

Samaraticaturo so rājasīho kumāro

Gamiya sapituraññā tatra tatrā'jiyā'suṃ

Satatavijayagāhī sakkarenā'tidaḷho

Nijapituvararājaṃ hantva rajjaṃ gahittha

Bhāṇavāramekatāḷīsatimaṃ

---------------

Iti sajjanānandasaṃvegajanake dīpavaṃse sīhalaparaṅgi

Saṅgāma dīpano nāmeka tāḷīsatimo paricchedo

[SL Page 140] [\x 140/]

Dvicattāḷīsatimoparicchedo

-------------------

1

Pañcavīsatime vasse-satasmiṃ dvisahassake

Atho'tra rājasīhavho-chatta'mussāpayī sitaṃ

2

Ye keci rajjassā'yattaṃ-vadanti te 'khile nije

Sagabbha pamukhe sabba-paṭhamaṃ mārayī tadā

3

Sītāvakapure cāsaṃ-kurāmāno pane'kadā

Datvā dānaṃ mahāthere-pitu ghātaka kibbisaṃ

4

Nāsemi'ti kathaṃ pucchi-desetvā dhamma'muttamaṃ

No sakkuṇiṃsu'rādhetu-duṭṭhacittaṃ visāradā

5

Kataṃ saya'maghaṃ sakkā-no'ti nāsetu 'mīritaṃ

Daṇḍappahaṭa sappo'va-suṇantokupitobhusaṃ

6

Pucchitvā sivabhatte'pi-nāsetuṃ sakkuṇoti taṃ

Iti sutvā'mata'miva-sivabhatti'magaṇhi so

7

Ghātento bhikkhavo dhamma-potthake cā'pi jhāpayaṃ

Bhedāpento subhe'rāme-uppannaṃ sumanācale

8

Yojesi lābha'mādātuṃ-sivatāpasake tadā

Micchidiṭṭhi samādānā-nāsesi muni sāsanaṃ

9

Patthivassa kharattasmiṃ-dulladdhigahaṇe tathā

Ahesu'mappiyā bhūrī-ratā sugata sāsane

10

Athā'pi sakalaṃ laṅkaṃ-nirātikaṇṭakaṃ thiraṃ

Kattukāmo mahāsenaṃ-nānāyudhe ca pācure

11

Samādāya 'gato sīghaṃ-koḷamba pura puṅgavaṃ

Samantato rodhayitvā-'rātīhi bhiṃsanaṃ raṇaṃ

12

Vattesi samare vatta-mānasmi'muddharaṭṭhiyā

Janayuṃ kalahaṃ taṃ hi-sutvā koḷamba saṃyugaṃ

13

Pahāya pāvekkhi sena-'mādiyitvo'ddha raṭṭhakaṃ

Sametvā taṃ kalakalaṃ-tasmiṃ mukhya'nti saṅkayā

14

Perādeṇi rāja vaṃse-sambhutaṃ vīrasundaraṃ

Baṇḍāraṃ sacivaṃ yuddha-sūra'māhūya vañcato

[SL Page 141] [\x 141/]

15

Māresi niddayo tasmi-'māgusmi'ñca tadattajo

Koṇappubaṇḍāra nāmo-koḷambanagaraṃ varaṃ

16

Āgamma kittu samayaṃ-samādāya'ttano pitu

Kata'māguṃ saraṃ donjl̥n-saññāya vidito vasī

17

Rājasīhavhayaṃ rājaṃ-paccuddharaṭṭhapāṇinaṃ

Viditvāna'ppasādattaṃ-patikāljanatādhipo

18

Donjl̥n koṇappubaṇḍāra-kumāraṃ raṇasūrinaṃ

Donpilip iti nāmena-jayavīrassa rājino

19

Bhāgineyya kumārena-saddhiṃ mènḍl̥sa nāmikaṃ

Senāpatiṃ dhuraṃ katvā-datvā sena'ntivikkamaṃ

20

Sirivaddhana ṭhānīyaṃ-nayī vela'mudikkhayaṃ sampattesu puraṃ tesu-ṭhitā sīhalikā tahiṃ

21

No virodha'madassesu-tahaṃ tesaṃ kathañcana

Tasmiṃ pilipkumārassa-rājattaṃ patikāljanā

22

Jl̥n samañña kumārassa-senāpati dhuraṃ tathā

Parināmiya'tho'gañchuṃ-sītāvakapuraṃ pati

23

Don jl̥n koṇappu baṇḍāra-senānī patthivaṃ sakaṃ

Don pilip iti vikhyātaṃ-ghātetvā'bhavi bhūbhujo

24

Tato so patikāljantu-sattū ri'va vicintiya

Hantuṃ taṃ janataṃ tasmiṃ-cinteyā'dhika vikkamo

25

Patikāljanatā tasmiṃ-ṭhānaṃ ñatvā lahuṃ lahuṃ

Palātā koḷambapura-'māsuṃ sabhītikā tato

26

Rājasīho dharaṇipo-sabba'ntaṃ'vecca tacchato

Varime vaye ṭhito ce'pi-samara kkara kaṇḍuniṃ

27

Vinodetuṃ'va nibbhīto-'citasīha parakkamo

Koṇappubaṇḍāra sañña-pabhusattiṃ pamaddituṃ

28

Senāparivuto gacchaṃ-mahānagara desakaṃ

Pathantare balanavha-ṭhānantike mahābhavaṃ

29

Koṇappubaṇḍārakassa-camūhi saha vattayī

Rājasīho sīhabalo-parājito raṇā'tigo

[SL Page 142] [\x 142/]

30

Petaṃgoḍa vhayuyāne-pādābādhena pīḷito

Ruvanvèlla iti byāta-gāmasāmantake kharā

31

Vedanā vediyamāno-ekavīsati vaccare

Kittisesattanaṃ'gañchi-samare maccuno tathā

32

Atho donjl̥na bhiññāto-vimaladhammasūriyo

Iti seṅkhaṇḍaselasmiṃ-setacchattaṃ pure tahaṃ

33

Dvisahasse sate yāte-pañcatiṃsati vacchare

Samussāpiya kittussa-samayaṃ navakābhidhaṃ

34

Jahāsi seṭṭhanagaraṃ-parikkhippa samantato

Kāretvā pana pākāraṃ-mahantaṃ sahakoṭṭhakā

35

Nivesetvā rakkhabhaṭe-bale tahiṃ tahiṃ thiraṃ

Lokasāsana saṅgāhaṃ-kattuṃ'rabhi jane suto

36

Dāṭhādhātuṃ munindassa-vicāretvā kuhiñci'ti

Vihāre labujaggāme-iti sutvāna patthivo

37

Amatenā'bhisitto'va-pīto samandirantike

Dvibhumaṃ dhātusadanaṃ-kāretvā'timanoramaṃ

38

Gāhāpetvā tato dhātu-bhadantaṃ sambhamaṃ pure

Vaḍḍhetvā dhātupāsādaṃ-pūjāvidhiṃ pavattiya

39

Namassitvā patidinaṃ-cāritta'ñca yathāpurā

Pavattetuṃ niyojesi-saddhābhatti purassaro

40

Virodhī'riva maññanto-patikāljanatāyatu

No jahī paṭighaṃ bhūpo-cirabaddhaṃ kathañcana

41

Athā'parasmiṃ samaye-koḷamba patikālpati

So '[f]prunsisku da silvākhyo-govādhipatino lahuṃ

42

Sattiṃ vimaladhammassa-rājino madditummano

Ñāpesi bhaṭasenaṅgaṃ-pesetuṃ nipuṇaṃ raṇe

43

Govādhibhū'ticaturaṃ-lopassl̥sā samavhayaṃ senāniṃ pamukhaṃ katvā-datvāna mahatiṃ

camuṃ

44

Sace laṅka'ṅkareyyāsi-sāhatthika'manūnakaṃ

Bhāgineyyassa te dl̥na-katarīnābhidhaṃ piyaṃ

[SL Page 143] [\x 143/]

45

Jayavīrāvanipati-dhītaraṃ bhariyattane

Samappiya piyaṃ laṅkā-rajjaṃ dassa'nti pāvadi

46

Tabbācā daḷhaceto so-sl̥sā camupatī tato

Sabalo bhāgineyyena-saddhiṃ nānāvidhāyudhe

47

Samādāyā'vatiṇṇo'va-mannāramappadesakaṃ

Kumāriṃ katirīnavha-'mānetvā sirivaddhanaṃ

48

Puraṃ pati gamissanto-madhuggāmassa santike

Vīsasahassappamāṇa-senāya parivārito

49

Jayavīrādi baṇḍāra-vissute'ko pabhūvaro

Samāgamma sl̥sa yuddha-camuyā'gā purammukho

50

Vuttantaṃ taṃ'khilaṃ sutvā-vimaladhammasūriyo

Jayavīramhi senindaṃ-bhedesisamupāyato

51

Sl̥savhayo cakkapati-jayavīrassutaṃ pabhuṃ

Ghātesa'sipahārena-tato sīhalikā bhaṭā

52

Bhītā palātā sl̥savhaṃ-hitvā āsuṃ tahaṃ tahaṃ

Kupite'ke balā yodhā-rājāna'mupasaṅkamuṃ

53

Balanavhaṃ sampahāra-dharaṇiṃ pakikālbale

Sampattasmiṃ sasenāniṃ-senaṃ haniṃsu sīhalā

54

Sajīvagāhaṃ subhagaṃ-kumāriṃ dl̥nakatiranaṃ

Gahetvāna mahesitte-ṭhapesuṃ maharājino

55

Athe'kadā gocaraṭṭha-desādhīso purā'gataṃ

Samuccinitvā senāniṃ-balaṃ datve'ha pesayī

56

Donjeraṇīml̥daasa-vṚdū'ti viditaṃ tahaṃ

Samuccinitvā senāniṃ-balaṃ datve'ha pesayī

57

Tambapaṇṇiṃ samotiṇṇo-karāṇo ninditakirayaṃ

Sīhala bbijaya bbhūmiṃ-balanavhaya duggamaṃ

58

Bahukkhattuṃ'gammatatra-janānaṃ sakajātinaṃ

Bahunnaṃ māraṇaṃ sutvā-daḷhatāya'ttano'nisaṃ

59

Jayo vā maraṇaṃ hotu-hanissaṃ sīhale'khile

Yuddhasajjo sasenāya-sayaṃ'si parivārito

[SL Page 144] [\x 144/]

60

Pavattayuṃ sīhalehi-tahaṃ bhiṃsanakaṃ raṇaṃ parājitā palāyiṃsu-asavṚda vha vāhinī

61

Senāpatī asavṚdū-nāmiko'dhika kakkhalo

Vimaladhammasūrassa-bhūpassa bala'makkhamo

62

Bhūpaṃ rahasi māretuṃ-yojesi caraporise

Kumantanaṃ khara'meko-mudalī rājabhattiko

63

Viññāpesī rājino'tha-te'pi mānusaghātake

Balanavhaya duggamhi-ghātesuṃ rājaporisā

64

Jahāsa'thu'ddharaṭṭhāsaṃ-patikāljanatā ito

Samuddanikaṭe dese-vāsaṃ sutthiraka'ṅkari

65

Purā yati vihiṃsāya-sopasampada bhikkhunaṃ

Vihīnattā'va vimala-dhammasūriya bhūbhujo

66

Rakkhaṅga desaṃ pesetvā-'macce saddhe pavīṇake

Nandicakkādayo'netvā-bhikkhavo sīlabhūsane

67

Gaṇṭhamba sañña titthasmiṃ-mahāvāluka sindhuyaṃ

Kāretvānu'dakukkhepa-sīmāmālaka'muttamaṃ

68

Dvikasahassassatato-'paritāḷisavacchare

Kulaputtu'pasampanne-kāretvā bahayo sato

69

Pabbājetvā guṇī bhūrī-tathe'va kulaputtake

Saddho dhammarato sammā-rakkhi sugatasāsanaṃ

70

Chatāḷīsatime vasse-satasmiṃ dvisahassake

l̥landanāma paññātā-patīvidisikā janā

71

Sattattarīhi sampattā-laṅka'motaru'muttamaṃ

Nāvikādhipatī jl̥ris-cènspīlbarjan itissuto

72

Patvā puraṅga sampannaṃ-sirivaddhanaṭhāniyaṃ

Vimaladhamma sūravha-'mupasaṅkami patthivaṃ

73

Paṭiggahetvā taṃ sammā-tabbijitesu vattanaṃ

Rajjakkama'ñca talladdhiṃ-raṇavutti'ñca pucchi taṃ

74

Kathāya sampayogena-rañño bhāva'ñca vediya

Palāpetu'ñca laṅkāya-patikāljanataṃ lahuṃ

[SL Page 145] [\x 145/]

75

Sāhāyya'mattano rañño-nekatiko nivediya

Bandhituṃ koṭṭhakaṃ laṅkā-janehi saha nibbharaṃ

76

Payojetuṃ vaṇijjaṃ co-'kāsaṃ yāci narissaraṃ

Rājā pamudito tasmiṃ-dadi tassā'vakāsakaṃ

77

Sammadātisayo vèns pil-barjan nāvikanāyako

Saya'mpi patikālīya-janānaṃ paṭipakkhataṃ

78

Ñāpetuṃ rājino tesaṃ-tisso taraṇiyo'ṇṇave

Pasayhaṃ paggahetvāna-'vanipaggassa tā dadi

79

Padassetvāna sambhatta-ta'mitthaṃ nāvikādhipo na cirena sakaṃ desa-'magamāsi hite rato

80

Taññatte hāyane tesa-'meko sī bl̥ldavāḍi'ti

Vissuto taraṇidhīso-laṅka'māgamma laddhake

81

Seṅkhaṇḍasela ṭhānīye-rājāna'mupasaṅkami

Saṅgaha'ṅkāsi mahipo-ta'magghaṃ paṭigaṇhiya

82

Tato so nāvikādhīso-paṭhamaṃ gahitā tarī

Anārociya bhūpassa-vossajī sakakāmato

83

Ta'mavecca'situṃ bhūpo-pācidesa'mupāgami

Tadantare da vāḍnāmo-samupāgamma patthivaṃ

84

Taraṇīyo no sandaṭṭhu-'mayācitthe 'tu bhūbhujo

Taṃ paṭikkhipi bhūpālo-'vatthocitavacīhi ca

85

Tahaṃ taripatī majja-matto'sabbhagiraṃ vadi

Ta'ṅkhaṇa ññe'va kupito-tasmiṃ dubbaca jātike

86

Bhūpo taṭataṭāyanto-daḍḍho khāṇu'va tinduko

Bandhathi'maṃ sārameyya-'miccu'vāca pabhāvacā

87

Ta'ṅkhaṇaṃ'vanipasse'ko-bhaṭo ghātesi dubbacaṃ

Yoggaṃ kiraya'mimaṃ'voca-pīṭars upatarīpati

88

Bhūpo puna puraṃ gantvā-cinitvā kusalaṃ bahuṃ

Nijaṃ'nujaṃ pabbajita-'muppabbājesi taṃ paṭuṃ

89

Niyojiya nije rajja-bhāre yuttiyuto budho

Vasse dvādasame bhūpo-yathākamma'magā paraṃ

[SL Page 146] [\x 146/]

90

Itthaṃ bhūpatayo visiṭṭhamatiyā yu ttā'pi laddhiṃ sivaṃ

Hitve'ke siriyāmadena muditā'nīghaṃ'nubhutvāni'ha

Ekacce balino samādiya varaṃ laddhiṃ satā'smiṃ sukhaṃ

Vinditvāna para'ṅgamiṃsu satimā medho kare diṭṭhijuṃ

Bhāṇavāraṃ dvitāḷisatimaṃ

----------------

Iti sajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse l̥landāgamanādi dīpanonāma

Dvicattāḷīsatimoparicchedo

[SL Page 147] [\x 147/]

Ticattāḷīsatimo paricchedo

-------------------

1

Tadaccaye tassa suto-māyādhanū'pabhūpati

Ūvadesādhipo rañño-kaṇiṭṭho cā'tivikkamo

2

Senāratanavikhyāto-rajje sāmitta 'mabravuṃ

Siyā yadi raṇaṃ tesaṃ-patikāljanatāya tu

3

Parihāni pathā patti-bhaveyyā'ti vicintiya

Viditā katirīnā'ti-lokanāthā mahesikā

4

Rajjaṃ sayaṃ'nusāsanti-sacive 'pi samāniya

Rajjassa patirūpattaṃ-sassa sassa pakāsituṃ

5

Nivedayī kila tesa-'mubhinnaṃ'dhika sattinaṃ

Sabhaṃ samupasaṅkante-hanitvā sāyakena taṃ

6

Ghātesi māyādhanukaṃ-senāratana khattiyo

Rajja'maggahi so rañño-deviṃ katirinavhayaṃ

7

Mahesitte'bhisiñcitvā-hāyane dvisahassake

Sogatasmiṃ sate satta-tāḷīsame'si bhūpati

8

Pattābhiseko so rājā-puññakammaparo dayo saṅgaṇhi janataṃ niccaṃ-saṅgahehi catūhi'pi

9

Dāṭhā dhātu bhadantassa-cāritta'mavilaṅghiya

Pūjāvidhiṃ pavattesi-siva magga rato sudhī

10

Rajjato pañcama vassa-ppamāṇe rājino sakaṃ

Puraṃ patya'savṚdavho-patikālpati kakkhalo

11

Mahāsamara senāya-gamittha parivārito

Taṃ suṇitvā'risenāya-thāmattaṃ ca'ttanobalaṃ

12

Dubbalatta'mavekkhitvā-patthivānaṃ siraṃ viya

Dāṭhādhātuṃ pañcasata-raṭṭhaṃ vaḍḍhetva duggamaṃ

13

Khemaṭṭhāne sugopetvā-'paciti'ṅkāsi gāravā

Rañño jeṭṭhasutaṃ hattha-sāra'ñca gabbhiniṃ nijaṃ

14

Mahesi'ñcā'diyitvāna-tato'gā mahiyaṅgaṇaṃ

Saseno patikālindo-asavṚdavhayo atho

[SL Page 148] [\x 148/]

15

Mahāpura'mupāvissa-'nagghikaṃ rājamandiraṃ

Jhāpetvā balanaṭṭhāne-balakoṭṭha'ñca bandhayī

16

Lokanāthā rājadevī-mahiyaṅgaṇakuñjare

Subhasūcakanakkhatte-rājasīhavhayaṃ varaṃ

17

Rajjakkhamaṃ mahātejaṃ-pasūtā tanayaṃ piyaṃ

Verijeṭṭho tadā rattiṃ-supinaṃ passi bheravaṃ

18

Paṭipakkhajanā sabbe-supinā bhayatajjitā

Palāyiṃsu puraṃ hitvā-jāta teja ggi dayhitā

19

Tato'parasmiṃ samaye-lokanāthā mahesiyā

Jeṭṭho suto mato rāja-suriyo pubbarājino

20

Tena sokāturā devī-katirīnavhayā matā

Atho sampattasamayaṃ-viññāya'khila'mādiya

21

Sirivaḍḍhana ṭhānīyaṃ-patvā sabbaṃ yathāpurā

Kattu'mārabhi sambuddha-dvijadhātuṃ samāniya

22

Vaḍḍhetvā dhātugehasmiṃ-pūjāvidhiṃ pavattayī

Patthivassa'ṭṭhamavasse-daboskl̥varsamavhayo

23

l̥landanāvikādhīso-ṭhānīyaṃ sirivaddhanaṃ

Patvā laṅkissarenā'tha-paṭiñña'ṅkāsi sāsayā

24

Vattetuṃ patikālpāṇi-gaṇehi saha saṃyugaṃ

Patthivassu'pakārassa-karaṇāya paṭissavaṃ

25

Dadi so'landasenānī-tasmiṃ tuṭṭho mahīpati

Koṭṭiyāravhaṭhānasmiṃ-bandhituṃ koṭṭhakaṃ thiraṃ

26

Sāmaggiyā'va laṅkīya-janehi saha santataṃ

Vāṇijja'ñca payojetu-'mokāsaṃ dadi'nuddayo

27

Accantasammado bhūpo-tasmi'molandadhissaraṃ

Rañño'nusāsakanibhaṃ-nivattāpayi sappure

28

Patikāljātikā tasmiṃ-kāle catusahassakaṃ

Senaṅga'mpi datvāna-simankorasa nāmikaṃ

29

Senāni'mappasiddhena-maggena koṭṭiyārakaṃ

Pesayuṃ te tahaṃ patvo-'landakoṭṭha'ñca rakkhake

[SL Page 149] [\x 149/]

30

Nāsayiṃsu bhaṭe tasmā-saṅkuddho mahipo tadā

Pañcasahassappamāṇā-senāyo ca'nayī tahiṃ

31

Palāyuṃ patikālavhā-ṭhānaṃ taṃ hitva vegino

Tesaṃ bahūni vatthūni-bhaṭe cā'diya pācure

32

Seṅkhaṇḍasela'māyātā-pura'māsuṃ sadesikā

Atho'pu'bho saṃyugāya-sañciniṃsu mahabbalaṃ

33

Mahesiccayato sassa-sokasallena sallito

Senāratana rājindo-gelaññenā'si pīḷito

34

Gelaññaṃ rājino sutvā-pakikāljātikā janā

Disādhipatinā hṚrat-nāmena saha rājino

35

Kumantayitvā bhūpassa-tanaye cū'varaṭṭhake

Yuvarāja'ñca ghātetuṃ-yatayiṃsva'tha kakkhalā

36

Taññatā mahipo itthaṃ-kumantanakare'pare

Tāsetuṃ taṃ disādhīsaṃ-hṚratsaññaṃ hanāpayī

37

Taddesikā tato ruṭṭhā-'rātī hutvā'va rājino

Janayuṃ kalahaṃ bhīmaṃ-patikāljātikā api

38

Samāgatā tesa'māsu-'motāra'mpi gavesakā

Pesetvā mahipo senaṃ-samesi kalahaṃ lahuṃ

39

Bhūpasse'kādasamasmiṃ-vacchare patikāljane

Palāpetu'mito maññaṃ-daboskl̥var mahāsayaṃ

40

Taddesaṃ raṇasenaṅga-'mānetuṃ pesayī sato

Landesikā tena saddhiṃ-kattuṃ ne'cchuṃ paṭissavaṃ

41

Tato so nāvikādhīso-ḍenmākavhayaraṭṭhakaṃ

Patvāna tasmiṃ'dhipati-catutthaṃ kirasṭiyan sutaṃ

42

Rājaṃ samupasaṅkamma-sappayāna'mavoca'tha paṭiggahetvāna tassa-yācanaṃ guligèḍ iti

43

Senāniṃ vissutaṃ pañca-raṇanāvā padāpiya

Boskl̥varnāmikenā'smiṃ-pesesi sara'māyatiṃ

44

So phuṭṭharogo boskl̥var-suvissuta mahāsayo

Tariyaṃ mato'dhā'gacchaṃ-guliguḍ iti seniyo

[SL Page 150] [\x 150/]

45

Samotiṇṇo piyaṃ laṅkaṃ-rañño sorasavacchare

Passi bhūmipatiṃ seṭṭha-purasmiṃ taṃ samādaraṃ

46

Paṭigayha saṅgaha'ṅkāsi-sammā tathā'pi buddhimā

No icchi mahipo tassa-paṭiññaṃ paṭigaṇhituṃ

47

Tato senāni boskl̥var-mahāsayatarisva'pi

Paharitvā vatthujātaṃ-sakaraṭṭha'magā tadā

48

Samantato vattamāne-patikālkoṭṭhake thire

Udikkhamāno landesi-sāhāyya'mpi apassayaṃ

49

Samaraṃ saṅakulaṃ kattu-maññamāno disampati

Sīghasīghaṃ mahāsenaṃ-sajjesī'dhikavikkamo

50

Tadā'dho raṭṭhiyā dve'pi-mudalindā mahāsayā

Bhūpālapakkhā rahasi-'bhaviṃsu thiramānasā

51

Ittha'mbhūtaṃ mahussāhaṃ-bhūpatissa cirantanaṃ

Ñātā konstantīnudasā-patikāladhipo tva'raṃ

52

Yuddhasenaṅga'mādāya-mahantaṃ balavikkamo

Rañño catubbīsatime-majjhadesaṃ gamitva so

53

Nāsesi taṃ disaṃ gāma-vilopako'va takkaro

Dubbalattā'vanipassa-bhaṭehi tehi yujjhituṃ

54

Ūvaraṭṭhaṃ palāto'si-saseno mahipo lahuṃ

Patikāladhipo rājaṃ-nānubandhiya paccuhaṃ

55

Passaṃ nivattittha tasmiṃ-kāle govādhipo'tra tu

Patikālpatino'yattaṃ-kātuṃ laṅkaṃ'vilambitaṃ

56

Pesesyā'ṇa pamādasmiṃ-dosa'ñcā'ropayī bhusaṃ

Rañño chabbīsatimasmiṃ-patikālpatiko lahuṃ

57

Bāvīsatisahassassa-ppamāṇe sikkhite raṇe

Bhaṭe samādiyitvāna-badullanagara'ṅgato

58

Puraṃ taṃ paharitvāna-sīhalehi bhayānakaṃ

Vattesi saṃyugaṃ daḷhaṃ-'raññadoṇivhabhūmiyaṃ

59

Paraṅgikā tamhi rattiṃ-pāpuccāraṇakammunā

Devasaṃyācanenā'pi-vītikkamuṃ bhayadditā

[SL Page 151] [\x 151/]

60

Disampatibhaṭā tasmiṃ-vijayo no bhave iti

Maññamānā jayugghosa-'mugghosayiṃsu sammadā

61

Pabhāte samare vatta-māne katipayā satā

Paraṅgijanataṃ hitvā-mudalindāmahāsayā

62

Bhūpabbalaṃ samāyātā-raṇachekā'tivikkamā

Tesaṃ donkosmovjaya-sekharākhyo suvissuto

63

Mudaḷindo paraṅgīya-bhaṭassa sahasā siraṃ

Chedāpetvā saṅkunā taṃ-dassesu'kvippa nibbhayo

64

So rājapakkhapātatta-'mitthaṃ viññāpayī tadā

Sajātikajanā sabbe-ta'ṅkhaṇaṃ rājapakkhikā

65

Bhavuṃ paraṅgikā tesa-'manapekkhiya jīvitaṃ

Pavattayuṃ raṇaṃ rāja-senāya bhiṃsanaṃ kharaṃ

66

Mahipassa'ttajo rāja-sīho sūro kumārako

Raṇabhūmiya'mattānaṃ-dassento pabale bhaṭe

67

Yathāyoggaṃ niyojesi-sosattarasavassiko

Dutiyo divase yuddhe-bherave samupaṭṭhite

68

Konstantīnudasānāma-patikālpatinā samaṃ

Tassā'khila'mpi senaṅgaṃ-vināsayiṃsu sīhalā

69

Tato paṭṭhāya tu laṅka-'māyattaṃ kattukāmatā

Nā'bhavittha paraṅginaṃ-vighātā satti sabbaso

70

Sīhaparakkamo rāja-sīho kumāravissuto

Sighaṃ senaṅga'mādāya-karakaṇḍuṃ'vanodituṃ

71

Patto mahāvaṇṇunajjā-nikaṭasmiṃ paraṅginaṃva

Balakoṭṭhe'pi paggaṇhi-tato koḷambakoṭṭhakaṃ

72

Samantato'va rundhitvā-sabalo yujjhituṃ'rabhi

Patikālpatino maccuṃ-ñatvā govidhipo tato

73

Kocinnagarato cā'tra-mahatiṃ yuddhavāhiniṃva

Sattavīsatime vasse-rājino pesayī lahuṃ

74

Patte tasmiṃ yuddhabale-palātā sīhalā'bhavu

Ninayiṃsu ubho kiñci-kālaṃ sāmaggiye'kadā

[SL Page 152] [\x 152/]

75

Saṃsayaṃ maraṇe mañña-māno mantetva'maccake

Sasantake pabbatādi-parikkhitte ca raṭṭhake

76

Vibhajja tīsu pattesu-likhāpiya'visesato

Sabhāturājino putte-tanayaṃ ca'ttano'rasaṃ

77

Samānetvā tāni patte-dāṭhaggadhātusantike

hapetvā te bhāgadheyyo-gāhāpesi yathāpihaṃ

78

Kumārasīhavhayassa-tadu'caraṭṭhakaṃ tathā

Vijayapālasavhassa-mātulaṃ raṭṭhakaṃ subhaṃ

79

Pañcuddharaṭṭhakaṃ rāja-sīhassa sakasūnuno

Sampatte'vaṃ viloketvā-mudito'si mahīpati

80

Ta taṃ raṭṭhaṃ samāyātaṃ-kumārānaṃ yathāvidhi

Accantakaruṇo tesaṃ-'dāsi bhūpo tadatthiko

81

Iti dharaṇiya'massaṃ'rātikaṇṭe pahūte

Atisaya'mapanetvā sodhayitva'ggarajjaṃ

Anubhaviya yathāsaṃ tiṃsavassaṃ hi senā-

Ratana jagati pālo dibbaloka'ṅgamittha

Bhāṇavāraṃ titāḷīsatimaṃ.

---------------

Iti sajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse senāratana

Rājadīpano nāma titālīsatimo paricchedo

[SL Page 153] [\x 153/]

Catucattāḷīsatimo paricchedo

--------------------

1

Tadaccayasmiṃ dutiyo'trajo'ssa

Raṇe pavīno sutarājasīho

Seṅkhaṇḍaselavhapure varasmiṃ

Rājā'si rañjesi jane sa'dānā

2

Te bhāgiyā rājasutā mahīpā

Yathāvidhippattadisāsu tāsu

Payambutulyā satataṃ samaggā

Tebhātikā vāsa'makappayiṃsu

3

Sāmaggi'missaṃ bhavi ce pavattā'

Paraṃ paraṅgī manujo'nukampo

Seṅkhaṇḍaselavhapure naresaṃ

Taṃ rājasīhaṃ samupāgamitvā

4

Sugandhi nīra'mpi ca gandhasāra

Sāraṃ haya'ñcā'dadi bhūpatissa

Pīto mahīpo'pi pavecchi dantiṃ

Sa'taṃ gahetvā'ga kadambatitthaṃ

5

Bhūpā suladdhaṃ dviradaṃ digūda

MṚll̥ paraṅgī dhipatī pahāsi

So vāṇijo sassi'bha gaṇhitatta'

Mācikkhi rañño'bhimukhamhi ṭhitvā

6

Sa'vimbhito taṃ sutavā narindo

Pavuddharoso dviradaṃ para'mpi

Datvā'ssarakkheni'tarena saddhiṃ

Dayodasampūtamano nayittha

7

Tato'parasmiṃ samaye diguda-

MṚll̥pabhū vikkiṇituṃ haye dve

Mahāpuraṃ nesi purā kata'mpi

Sara'mpahārī turage sa'bhūpo

[SL Page 154] [\x 154/]

8

Dvipe vare teni'dha pesite no

Dassa'nti vāhe vadathā'didesa

Te vāṇijā sappabhuno varassa

Viññāpayuṃ taṃ nikhilaṃ pavattiṃ

9

Pavattijāta'ñca suṇitva sādhuṃ

DigudamṚll̥ patikāl patindo

Padittaghāto'rabhi rājinā'tho

Jayatthiko so tumulaṃ hi yuddhaṃ

10

Sadesadesantarikaṭṭhavīsa

Sahassamattaṃ bala'mādiyitvā

Seṅkhaṇḍasela ppura sannikaṭṭhaṃ

Payāsa'bhīto'va dhatāyudho so

11

Tadā pavīro vijayādipāla-

Khatto'dhipo mātularaṭṭhakamhi

Samādiyitvā mahati'ñca sena'

Mupāgamī patthivapakkhiko'va

12

Patte patīkālanike videsī

Bhayāvahantaṃ balanavhaduggaṃ

Paṭicca lesaṃ paṭighaṃ visāla

Senāvināsāya raṇaṃ rabheyya

13

Ta'mīrayitvāna na yuttaka'nti

Parakkamo bhūpati rājasīho

Tappūjakaṃ nesi digudamṚla-

Pabhussa ñattaṃ paṭiyātu'metto

14

Lava'mpa'sallakkhiya taṃ digūda

MṚlavhayo'pāharituṃ narindaṃ

Kharāya senāya samaṃ puraggaṃ

Pāvekkhi nāddakkhi puramhi kañci

15

Disampati so tadahe'rināsa

Kirayāvidhānaṃ'virataṃ karāṇo

Nīlambuṭhānamhi vasī'va sīho

Tadā paraṅgī jana sañcayasmiṃ

[SL Page 155] [\x 155/]

16

Pura'mpi jhāpetva parikkamante

Gannl̥ruvavhe'ribale samantā

Bhūpabbhaṭā rundhiya sampahāraṃ

Dātuṃ'rabhiṃsū satataṃ ripūnaṃ

17

Samuddhato so patikālpatindo

Vinibbidho pakkhahato'va pakkhi

Kharaṃ raṇaṃ tatra 'sahaṃ mahīpaṃ

Yācittha sāmaṃ pamukhaṃ panetvā

18

Duṭṭhassa mānammanaso kathañci

Giraṃ'gaṇetvāna'nivattayitvā

Yoddhuṃ nivedesi savāhinīnaṃ

Pavattayuṃ bhiṃsanaka'mpi yuddhaṃ

19

Sāyambhave'smiṃ dvisahassake'he

Satekasītīsarade pabhāte

Sanetarā'mā patikālpajāyo

Haniṃsu tettiṃsajane vihāya

20

Sajīvagāhaṃ gahite paraṅgi

Jane samatte vijayādipāle

Bhūpe nivattāpayi guttiyā te

Tato paraṃ mocayi maṇḍaleso

21

So rājasīho kupito tato taṃ

Khatta'ṅgahetuṃ vijayādipālaṃ

Senaṃ niyojesa'tha taṃ viditvā

Paraṅgiñatta'ṅgami so'tivegova

22

Tadā paraṅgīhi'pi vītachando

Govavhayaṃ maṇḍaliko saraṭṭhaṃ

Nīto'pi kittussamaya'mpi gayha

Mato tahaṃ maccadhipo'sa'kāmā

23

Gannl̥ru saṅgāma purā kumāra-

Sīho sa'ūvādhipatī mato'si

Tato'ddharaṭṭhe kasine'kasāmī'

Bhavī virājī sirirājasīho

[SL Page 156] [\x 156/]

24

Paraṅgipāṇīna'bhave'ha vāso

Sāmaggi no hehiti tāva sādhuṃ

Tīretva ittha'mpi saritva etto

Palāpituṃ te sari rājasīho

25

Manorathaṃ pūrayitu'mpi kāmaṃ

Sute betāvivhapuramhi'dhīsaṃ

Sohajja'molandajanāna'maggaṃ

Yācitva dūte'nayi rājasīho

26

Atho betāvīpuradhissaro so

Pāhesi senādhipatiṃ idhe'saṃ

Taṃ seniyo gammi'ha passi tena

Paṭissava'ñcā'kari rājasīho

27

Laṅkāya te nīharituṃ paraṅgi

Jane'tra rañño gahite ca koṭṭhe

Dātuṃ mahīpo samaramhi vitha

Bbaya'ñca kattuṃ sirirājasīhova

28

Landesikānaṃ satataṃ vaṇijjaṃ

Laṅkāya sabbattha payojitu'ñca

Ubbāhituṃ romanupūjake'tā

Bhavuṃ paṭiññā ca thirā dvipakkhe

29

Yathāpaṭiññaṃ dhajinīhi vèsṭar-

Volḍsavhayo cakkapatī raṇasmiṃ

Supesale'so dvisahassakamhi

Sate dvyasītimmitahāyanasmiṃ

30

Laṅkāvatiṇṇo sabalo'va pācī

Disāya koṭṭhe patikāl pajānaṃ

Yujjhitva sabbe'ggahi'to parasmiṃ

Tathe'va vasse madhugāmakoṭṭhaṃ

31

Paraṅgi landesi videsikānaṃ

Sāmaggi mattaṃ ci'dha kiñcikālaṃ

Pavatta'māsī dvisahassakamhi

Satasmi'mekūnasatamhi vasse

[SL Page 157] [\x 157/]

32

Sasīhalo landa sakhā ji senā

Vīsaṃ sahassaṃ thala nīrato'pi

Parikkhipitvā'va kadamba koṭṭhaṃ

Paraṅginaṃ'daṃsu pahāra'māsuṃ

33

Verī bha dappa ssira piṇḍa bhedī

Miginda tulyo siri rājasīho

Gāme vasaṃ raggahavattanāme

Bhaṭe payojesi raṇe'tisūro

34

Vattetva yuddhaṃ tumulaṃ bala'mpiva

Hanitva sesa'ñca palāpayitvā

Koḷambakoṭṭhaṃ suthiraṃ visālaṃ

Haṭhaṃ mahehāya sudaṃ'gahesuṃ

35

Saṃvacchare'to dutiye paraṅgi

Janehu'dagga puthulaṃ kata'mpi

Koṭṭhaṃ'gahuṃ yāpanika'ntimaṃ hi

Vāsāvasānaṃ'bhavi'tro'tra tesaṃ

36

Atho raṇe paggahite'ggakoṭṭhe

Landesikā bhūpatino padāye

Yathāpaṭiññaṃ nikatā na dajjuṃ

Tato'bhavuṃ te ripavo'ññamaññaṃ

37

Aṅgīrasasmiṃ dvisahassake dvi-

Satamhi vasse tatiye robaṭnl̥ks

Nāmiṅgirīsinvayiko satāto

Sakattariṃ pākatikaṃ pabhaggaṃ

38

Kattu'mpi laṅkāyi'dha koṭṭiyāra

Titthāvatiṇṇo bhami'to ci'toca

Purāvidesīna'mihā'gatānaṃ

Sasaṃsayo nekatikehi bhūpo

39

Paggaṇhituṃ te tuvaṭaṃ niyogaṃ

Nayī tato nl̥ks pamukhe gahetvā

Disāpatī majjhadisaṃ pavesī

Nivattayī sorasa'kekagāme

[SL Page 158] [\x 158/]

40

Yuvassa nl̥ksnāmavarassa tāto

Tato mato'sī dutiyamhi vasse

Suto robaṭnl̥kssusu vīsavassaṃ

Vasitvi dhā'gā niliye'ṅgalantaṃ

41

Mahāsayo nl̥ks vidito tahiṃ so

Bhūpassa bhāvaṃ atha tassa rajje

Pakāsakaṃ gantha'makāsi tassa'

Nusāsako bhūpatino sira'nti

42

Tassu'ddhaṭaṃ māna'matikkama'nti

Tato bhuvī daḷhataro'pi koci

Disampatī no'ti siyā sa'gatthe

Nidassitā tena'vicārakena

43

Tathā'pi vutto sirirājasīho

Rājā kurūro na bhave kathañci

Kāṭhiñña jotī ca videsikānaṃ

Pajjālito cetasi bhūpatissa

44

Etto purāṇe dvisahassakasmiṃva

Satamhi tettiṃsatimamhi vasse

Rèl[f]pic samañño paṭhamāgato'tra

Mahāsayo iṃgirisī'ti maññuṃ

45

Nekacca'molandapajāya tibbaṃ

Saraṃ'sahanto'vanipo sakīyaṃ

Janaccayaṃ daṭṭhu'makāmakāmo

Viyā'tidaḷha kiraya tapparo'si

46

So rājadhāniṃ pavaraṃ pahāya

Parissamaṃ vissamituṃ mahīpo

Nīlambuke saṃvasathe manuñño

Sātaṃ vasittho'hitabhārako'va

47

Tahaṃ vasaṃ so dvisahassake dvi

Sate'ṭṭhamasmiṃ munihāyanamhi

Pure'nuvassaṃ'va kata'mpi sāḷha

Mahussava'ṅkattu'nadajji bhūpo

[SL Page 159] [\x 159/]

48

Taṃ'rabbha jīvā mahipe tadāni

Purādhivāsī kupitā'timattaṃ

Bhūpaṃ nihantu'ñca kumantayitvā

Nīlambuke rājagahaṃ'varundhuṃ

49

Tato palāyato jagatīpatī so

Siluddhasaññaṃ balakoṭṭha'maggaṃ

Duggaṃ satāṇaṃ pihayaṃ rayena

Pāvekkhi dhīro tuvaṭaṃ nilīno

50

Rājaddubhī te kalahe pamokkhā

Sīghaṃ puraṃ'gamma mahīpasūnuṃ

Sukhedhitaṃ pūtayasaṃ kumāraṃ'

Bhisiñcituṃ taṃ yatayiṃsu rajje

51

Tathā'pi so rājasuto vidūra

Dassī paṭikkhippa mahipañattaṃ

Gato nilīyā'si tato'pi bhītā'

Tivimbhitā medhagikā palātā

52

Tasmiṃ vivāde samite narindo

Te rājadohī kalahe padhāne

Jane ca bhūrī yatayo ca keci

Gahetva ghātāpayi saṅkite te

53

Tato'paraṃ rājasuto cirassaṃ

Kuhiṃ gato'tī na ca koci macco

Aññāsi bhūpaṃ'va vinā pane'ke

Mārāpito'tī vanipena maññuṃ

54

Tato parasmiṃ sarade'ṭṭhamamhi

Pransanvaye'ko dhajinīpatindo

Laṅkāvatiṇṇo'bhavi monsīyarda

Lāhe'ti khyāto samare pavīṇo

55

Pāhesi rañño nikaṭaṃ'padāya

Samaṃ sadūte tuvaṭaṃ satīmā

l̥landiyānaṃ disata'mpi tesaṃ

Saritva sammāpaṭigaṇhi te tu

[SL Page 160] [\x 160/]

56

So seniyo seṭṭhakulaṃ lenl̥rl̥l

Mahāsayaṃ pesiya bhūpañattaṃ

Kirayāparo kicca'midha bbidhāya

Sīghaṃ pune'tu'ṅgamisindhudesaṃ

57

Mahīpatiṃ so'pagato'pi tassa

Tāruññamānuddhatamussitattā

Bhūpaṃ ca'nandiṃ nigaḷe sahatthe

Pāpesa'pubbaṃ'carimaṃ hate'hā

58

Kadāci laddhā mahipā mohoṭṭāl-

Padaṃ sadesiṃ parinīya kantaṃ

Duve labhī sūnuvare'parasmiṃ

Sagottikā'jjā'pi padissare'tra

59

Munindavasse dvisahassake dvi

Satamhi tevīsatime tato'pi

Virodha'molandajane pavattaṃ

Sametukāmo samupāya'maggaṃ

60

Vīmaṃsayitvā sutatappatī vènva-

Joyinsamañño pabhu bhūpatissa

Paheṇake pesayi'nagghike ca

Rājappacārehi pathe ṭhitehi

61

Tassū'padā tā paharitva dūtā

Palāpitā pāranadiṃ pasayha

Tenā'pi landesipatissa ceto

Ratho nahosī saphalo kathañci

62

Assa'ṅanī'landapatī vènādī

Joyinssamañño rayiklopvènādī

Joyinssuvikhyātabhidho loranspīl

Nāmo'ti'hā'suṃ viditā tayo'me

63

Tade'va bhūpassa nuti'ñca tanvaṃ

Sandesa'maggaṃ subhatambacūḷaṃ

So'laggiyabbaṇṇamukhādi vaṭṭi

Mahāsayo'kāsi sabhāsato'va

[SL Page 161] [\x 161/]

64

Bhūrī vihāre varacetiye ca

Vijjānikāye paṭisaṅkharitvā

So sāsanaṃ paggahakaṃ vidhāya

Lokatthasiddhi'ṅkari bhūmipālo

65

Sayaṃ kumāraṃ carime muhutte

Guttaṃ padassesi pajāpamodā

Savimhayā taṃ makuṭassa sāmiṃ

Kumāraseṭṭhaṃ paṭigaṇhi sammā

66

Thāmā rāti mahā mahīruha cayaṃ ummūlayanto bhusaṃ

Verabbo pavano'va vīrapavaro yuddhe'tisūro sadā

Bhutvā rajja'mimaṃ siriṃ sitayasopaññāsamedvādhike

Vasse savhayasesata'ṅgami suto so rājasīho dayo

Bhāṇavāraṃ catutāḷīsatimaṃ

----------------

Iti sajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse putugīsi vāsāvasānādi dīpano nāma

Catucattāḷīsatimo paricchedo.

[SL Page 162] [\x 162/]

Pañcacattāḷīsatimo paricchedo

---------------------

1

Vasse muninde dvisahassake dvi

Satamhi sattādhikavīsatīme

Tassa'trajo kho vimalādidhamma-

Sūro kumāro dutiyo'tha rañño

2

Rājā'si seṅkhaṇḍagirīpurasmiṃ

Nītāya pubbe madhurāpurasmā

Mahesiyā bhūpatino pitussa

Jāyattane paṭṭhapi dhītaraṃ so

3

Pattābhiseko jinasāsanasmiṃ

Pamodito so janacittakunde

Vikāsayanto'va dhuvaṃ dharāpo

Dhammena gopesi samena rajjaṃ

4

Giraṃ saranto carimaṃ pitussa

Rañño sarajja ssamayaṃ samattaṃ

Sāmaggiyā so ninayī ripūhi

Tadā pajāyo sukhitā vasiṃsu

5

Saddho sa' bhattosamayamhisatthū

Tibhūmakaṃ dhātugharaṃ manuññaṃ

Kāretva pañcādhikavīsatīyā

Sahassarūpīhi varaṃ samuggaṃ

6

Limpetva soṇṇena mahagghikāni

Khacāpayitvā ratanāni tamhi

Vaḍḍhetva dāṭhāpavaraṃ bhadantaṃ

Mahāmaha'ṅkāsi samānanaṃ'va

7

Tadā'dhisīlihi manuññalaṅkā

Rittā'si taṃ'vekkhiya sopadagge

Sandesa'magga'ñca daditva'macce

Rakkhaṅgadesaṃ pahiṇittha rājā

[SL Page 163] [\x 163/]

8

Santānatherādiyatī'dha'netvā

Tettiṃsake terasame'ssa rañño

Gaṇṭhambatitthamhi mahāpurasmiṃ

Najjaṃ'dakukkhepaka sīmagehe

9

Dāpetva sikkhaṃ kula puttakānaṃ

Pure'va vuddhiṃ munisāsanassa

Kubbaṃ sanāmiṃ paṭhamaṃ mahīpaṃ

Nidassayī sakakirayayā satānaṃ

10

Itthaṃ tadā so vimalādidhamma-

Sūro nareso vividha'mpi puññaṃ

Cinitva bāvīsatimamhi vasse

Kammaṃyathā'gañchi phala'nnubhottuṃ

11

Tadaccaye vīraparakkamādi-

Narindasīho mahipassa sūnu

Mahāpurasmiṃ sitachatta'magga'

Mussāpayī pāṇihitaṃ'vahanto

12

Nītā vinītā madhurāpuramhā

Kumārikā tassa mahesikā'sī

Purantike'rūru savantitīre

Uyyānavāmamhi sanālikere

13

So kuṇḍasālādhivacaṃ hi sākhā

Puraṃ samiddhaṃ pavidhāya tamhi

Vasī tato tassa hi kuṇḍasāla-

Rāje'ti bhatyā puna vohariṃsu

14

Pure tahaṃ saṅghaghare vareca

Kāretva vāsāpiya samāṇere

Dānādipuññaṃ satataṃ'va kubbaṃ

Saddhamma ganthe ca likhāpayī so

15

Purā kataṃ dhātugharaṃ satāta

Raññā'si jiṇṇaṃ navakaṃ dvibhumaṃ

Kāretva citraṃ radadhātugehaṃ

Pūjāvidhiṃ vattayi'nekadhā so

[SL Page 164] [\x 164/]

16

Saṅgayha bhikkhū kulaputtake ca

Pabbājayitvā kusalaṃ cinanto

Samantakūṭādivisuddhasiddha-

ṭhānāni gantvā padasā'bhivandi

17

Athe'kadā bhūparipūpadhāne'

Kacce nihantvā mahipaṃ sarajje

Paṭṭīyabaṇḍārabhidhaṃ ṭhapetuṃ

Kumantayuṃ duṭṭhamanā kurūrā

18

Tathā'pi rājaddubhinaṃ mahehā

Nāhosi tesaṃ saphalā kathañci

Paṭṭīyabaṇḍārabhidhaṃ gahetvā

Ghātesi tuṇṇaṃ'si hatā tato'sā

19

Narindasīho'pi pite'va'landa

Janehi sāmaggiparo vasittha

Mahesiyā tassa matāya'yīsāk-

Ogastiramp'landapatī'si sokī

20

Tade'va gannl̥ru varaṃdhi vāsī

Thero'vanīpācariyo sasatthe

Dhamme pavīṇo saniruttiyā'va

Samuggakabbaṃ viracittha citraṃ

21

Tato garuttaṃ gatavā'ssa rañño

So sāmaṇero saraṇaṅkarākhyo

Sammāvayātāgamasaddasattho

Sāratthasaṅgāhabhidha'ñca ganthaṃ

22

Purā parakkantibhujassa jambū-

Doṇippurādhippatino'ddhanī yaṃ

Thero sa'pañcappariveṇasāmī

Bhesajjamañjūsa'makāsi ganthaṃ

23

Tadattha byākhyānavaraṃ'rubodhi-

Vaṃse madhūratthapakāsinī'ti

Katvā tayo'me sakabhāsato'va

Jotesi sammā munisāsana'mpi

[SL Page 165] [\x 165/]

24

Narindasīho pana sīhalīyā

Nvayabbhavo so carimo narindo

Tettiṃsavassamhi silokasesa

Ttana'ṅgamī puññacayaṃ cinitvā

25

Tadaccaye tassa mahīpatissa

Mahesiyā sodariyo sabhāgo

Sirippatītabbijayādirāja-

Sīhābhidheno'rupure'si rājā

26

Rañño mahesī madhurāya nāyak-

Dāranvaye sambhavikā'si kantā

Purā sivo ce'pi sa'gayha buddha

Laddhiṃ mahīpo thirabhatti saddho

27

Tathe'va devī pajahitva micchā-

Diṭṭhiṃ samādāya sudassanaṃ hi

Dhuvānuyātā'vanipassa sādhu

Kirayāya sambuddhamamādhikā'sī

28

Saṅgayha jīve satataṃ saputte

Pite ca pālesi bhusaṃ'va dātā

Vihāracetyupavanāni buddha-

Bimbe ca kāresi'mataṅgavesī

29

Sakkassa dāṭhaṃ'viratādarena

Pūjesi'nekabbidhinā mahipo

Disampatismiṃ sitasakkirayāya

Janā manāpā pacurā bhaviṃsu

30

Dhātvālayasmiṃ'bhinavamhi dhātu

Vaḍḍhāpanenā'pi bhaveyya deso

Itī'ritaṃ so vitathā gahetvā

Kāretu'maññaṃ nagaraṃ tato'gā

31

Tade'kadā vattakarā samecca

Mahabbalā dhātusamugga'maggaṃ

Pavāyamuṃ'vāpurituṃ'ca rattiṃ

Tesaṃ pane'hā'pagatā'phalā'sī

[SL Page 166] [\x 166/]

32

Gamitva maccā tuvaṭaṃ pavattiṃ

Nivedayuṃ bhūpatino mukhamhi

Vegena patvā mahipo mahesī

Guṇaṃ bhaṇanto mahati'ñca pūjaṃ

33

Pavattayaṃ gayha samuddikaṃ hi

Tasmiṃ khaṇasmiṃ vicarī samuggaṃ

Udikkhamāno dvijadhātu'maggaṃ

Pamodavācaṃ samudāharittha

34

Janādhipo pubbikabhūbhujo'va

Supesalaṃ taṃ saraṇaṅkarākhyaṃ

Saṅgayha sammā catubhāṇavāre

Byākhyaṃ likhāpesi sabhāsato so

35

Cirādhivāsū'parimamhi raṭhe

Janā paraṅgī'ti sutā saladdhiṃ

Asse'va rañño'ddhani sīhalehi

Mūlappadānā ca samādapetuṃ

36

Parakkamuṃ guyha'manārataṃ taṃ

Ñatvā narindo nikhilaṃ pavattiṃ

Vāse ca tesaṃ sakapotthake ca

Nāsetva te cā'pi palāpayī so

37

Tade'pasampannayatīhi laṅkā

Suññā'ti sutvā saha pābhatehi

Datvāna sandesavaraṃ sajīve

Jinatraje netu'mayojjhadesaṃva

38

Pesesi bhūpo dasanaggadhātuṃ

Vaḍḍhetu 'māsuṃ'va diyaḍḍhahatthaṃ

Harīmayaṃ sampūṭakaṃ manuññaṃ

Kāresi muttāmaṇibhāsura'mpi

39

Visuddhi'maggaṃ jinasāsanassa

Samesayaṃ so'mita puññalakkhi

Rajjaṃ pabhutvā'ṭṭhasamaṃ narindo

Pahāyi'maṃ maccupura'ṅgamittha

[SL Page 167] [\x 167/]

40

Tadaccayasmiṃ dvisahassake dvi

Satamhi vasse navutimmitamhi

Sālo'ssa kintissirirājasīha

Saññāya khyāto'si'ha bhūmipālo

41

Tassā'si devī madhurāya nāyak-

Kāranvaye sambhavikā surūpā

Pattābhiseko'hitabuddhabhatto

Kattuṃ'rabhī sāsanavuddhikicce

42

Rajjā mahīpo saradamhi chaṭṭhe

Syāmāvanīpassa tu dhammikassa

Sapābhate'maccavare sa'sīghaṃ

Pese tvu'pālīthavirādibhikkhu

43

Samānayitvā ruciramhi pupphā-

Rāme nivāsetva supīṭṭhahitvā

Uposathāgāravaramhi kante

Narissaro sambhamapubbikena

44

Sammāvinītassaraṇaṅkarādi

Tapassinaṃ suṭṭhu'pasampada'mpi

Dāpesi pīto mahatā mahena

Pabbājayī bhūrikulatraje so

45

Atho pavīṇe vinaye ca dhamme

Satthantarasmiṃ saraṇaṅkarākhyo

Bhikkhumhi vyatte varasaṅgharāja-

Padaṃ padāsī satimā mahīpo

46

Puññatthiko bhūpati bhūrirāme

Sajjhuvihārādivare sujiṇṇe

Dhanabbayā nekavidhabbidhānā

Manoharaṃ so paṭisaṅkharittha

47

Pahūta vittabbayato'pi gaṅgā

Rāmaṃ manuññaṃ vipula'ṅkaritvā

Mānetva niccaṃ varadantadhātuṃ

Pavattayī'sāḷahimahaṃ'nuvassaṃ

[SL Page 168] [\x 168/]

48 Purā sivānaṃ datta'mpi bhāraṃ yatinaṃ mahantaṃ

Datvā mahīpo taha'mañjasa'mpi sātagga'micchaṃ svayana'ṅkarittha

49

Tadā parakkantibhujaddutīya-

Raññā'ssa bhūpassa hi yāvakālaṃ

Laṅkaggavaṃsakkathanaṃ samecca

Saṃlikhya'sesaṃ mahatīhayā'va

50

Samubbhavo tibboṭuvāva gāme

Siddhatthanāmo thaviro visiṭṭho

Kavī mahāvaṃsa samañña ñāte

Tihāsika'ntogadhaka'ṅkarittha

51

Sumaṅgalo theravaro'ssa saṅgha

Rājassa sisso'gatadhammasattho

Milindapañhaṃ madhuratthavādiṃ

Sabhāsato so parivattayittha

52

Baṇḍāranāmo'ttaragāma jāto

Sa'mañjariṃ kārakapupphakānaṃ

Racittha pattāyamalekhako'pi

Kabbammaṇikuṇḍalakaṃ manuññaṃ

53

Kaḷiṅgasaññaṃ baraṇaggaṇītā

Cero sa'sandesa'makā kavīso

Tathe'va dhīrā pacurā hi dhamme

Ganthe ca kabbe racayiṃsu'neke

54

Ciraṃ samaggā vasitā'pi landa

Jano'dadhibhyāsikapāṇina'mpi

Dhana'ñca dhaññaṃ paharitva tehi

Pavaḍḍhayiṃsū kalaha'nti mattaṃ

55

Rājā'pi kittissirirājasīho

Taddesa'māgamma padaṃ gavesaṃ

Saṅkuddhaceto pana'landiyehi

Paviggaha'ṅkāsa'sahaṃ takicce

[SL Page 169] [\x 169/]

56

Saṃvacchare sorasamamhi rañño

Landesisenā'ṭṭhasahassamattā

Mahāpuraṃ gamma puraṃ gahetvā

Vināsayuṃ yakkhacamū'va verī

57

Kālasmi'masmiṃ madhurāsidese

Iṃgirasidhīso'tra mahīpañattaṃ

l̥landiyehī samare pavatta

Mānamhi sāhāyya'mavedayanto

58

Senāpatindaṃ payibas samaññaṃ

Pesesi so'pāgami medinīpaṃ

Tenā'pi saddhiṃ'vanipo paṭiññaṃ

Kāsī sa'taṃ'tikkami kenacī'va

59

Athā'gato'landapatī'pi vènèk-

Samaññavā sīhalikehi saddhiṃ

Paccatthiko bhūya'pi majjhadesaṃ

Vināsayī pesiya bhūrisenā

60

Tato'pi pacchā'gatavā dayo plèk-

Landesidhīso'vanipena tassa

Ekūnavīsa ssarade paṭiññaṃ

Vidhāya sāmaggivasā vasittha

61

Asse'va rañño carimamhi kāle

Siyāmupālinvayikā yatīsā

Sīmāvivādaṃ'vagamitva nānā

Bhaviṃsva'the'ke yatayo vipassī

62

Saññāpayiṃsū kusumādirāmā

Bhidhānato sādhu nijaṃ nikāyaṃ

Tathā'pare vyattayatī hayaddī-

Nāmā nikāyaṃ pana vohariṃsu

63

Tato'pyu pālinvayato pabhinno

Kaḷyāṇisāmaggisabhāti'añño

Seṭṭho nikāyo'bhavi te samattā

Rājantu'pālinvayikā hitāya

[SL Page 170] [\x 170/]

64

Sambhatto'mitasattamatthanikaraṃ vissajjiyā'saṃ jahaṃ

Sambuddhāgamasuddhivuddhipabhavaṃ kiccaṃ karitvā'nisaṃ

So kittissirirājasīhamahipo tettiṃsavasse'ccayaṃ

Yāto bho kusalaṃ cinitva vividhaṃ niccaṃ bhajavho sivaṃ

Bhāṇavāraṃ pañcatāḷīsatimaṃ

-----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse caturājadīpano nāma

Pañcacattāḷīsatimo paricchedo

[SL Page 171] [\x 171/]

Chacattāḷīsatimo paricchedo.

-------------------

1

Tato'nujo tassa mahīpatissa

Suvissuto rājadhirājasīho

Vināyakasmiṃ dvisahassake ti-

Satamhi tevīsatimamhi vasse

2

Seṅkhaṇḍaselappurapuṅgasmi'

Mussāpayī seṭṭhasitātapattaṃ

Sayaṃ kavittā janatāya niccaṃ

Mane gahetuṃ yatayī pavutyā

3

Cārittamagga'ntipurāgata'mpi

Anakkamanto varadantadhātuṃ

Pūjesi saṅghaṃ satatādarena

Santappayī so catupaccayehi

4

Asse'va rañño dutiyamhi vasse

Desamhi'dhīso madhurāsisañño

Mèkārṭnisāmiṅgirisinvaye'ko

Laṅkāya'molandapajāya'yatte

5

Dese gahetuṃ satariṃ manuññe

Hiyussamaññaṃ taraṇīpati'ñca

Savāhiniṃ seniya'māsu hèkṭar-

Manrl̥bhidhāna'ñci'dha pesayittha

6

Te'gammi'dha'ṅgīrasijanā tikoṇa-

Mālavhakoṭṭhaṃ'gahu'māsu'masmiṃ purāmahīpaddhani rājinā'mā

Kataṃ paṭiññaṃ payibas sutena

7

Kathañci vītikkamitāya raññe

Sañjāta'mappīti'maraṃ nudetuṃ

Tathe'va bhūpārihi'raddhayuddhaṃ

Nivedayaṃ tassa ca saṅkhya'maggaṃ

[SL Page 172] [\x 172/]

8

Sampekkhayaṃ so hi mākārṭnisāmi

Seṅkhaṇḍaselappurapuṅgavasmiṃ

Mantīsabhaṃ dūtavaraṃ pavīṇaṃ

Boyiḍsamavhaṃ tuvaṭaṃ nayittha

9

So'pāgamitvā mahipa'mpi passi

Tathāpi pubbe vihataṃ saranto

Paṭissavaṃkattu'ma nicchi kañci

Boyiḍsamaññāgamanaṃ'si tucchaṃ

10

Hiyussamaññe nacirena sindhu

Desaṃ payāte puna'retu'masmiṃ

Sa[f]prṚnsamañño pana pransagotto

Nāvādhipo'gamma haṭhaṃ karitvā

11

Palāpayitve'ṅgarisīpajāyo

Tikoṇamālaṃ paharitva koṭṭhaṃ

Ussāpayī pransadhajaṃ tato'hā

Iṃgirasinaṃ sā saphalā nahosi

12

Tadā patīcibbisayesu yuddhe

Pavattitasmiṃ samathaṃ payāte

Tikoṇamālaṃ udakoṭṭhaka'mpi

Landesikāyatta'mahosa'nīhaṃ

13

Bhūpassa'tho pañcarasassa māya'

Miṅgīrasivaṃsappabhavo raṇeso

Hl̥barṭsamañño madhurāsidhīso

Nayi sṭuvarṭseniya'matrasīghaṃ

14

Senāpatī'gammi'dha sājiseno

Yujjhitva so tīni ca sattahāni

Tikoṇamālaṃ'gahi'landinaṃ

Tato'paraṃyāpanapaṭṭana'mpi

15

Tathe'va koṭṭhaṃ madhugāmakamhi

Paggaṇhi koṭṭha'ñca kadambatitthe

Landesidhīso apavīṇa jl̥vān-

Engalbèkavho puna kāḷatītthaṃ

[SL Page 173] [\x 173/]

16

Gālūpura'ñcā'pi mahādititthaṃ

Nīyātayī'yujjhiya sassa kāmā

Ciraṃ pavattā pana'landasatti

Ito para'ṅgā parihānikoṭiṃ

17

Pattā'pa'nāthatta'mapetatejo'

Landajjanā keci betāvidesaṃ

Gamiṃsu etto'ddhaṭa mānasā'suṃ'

Pare dhurī cā'pi cirādhivāsī

18

Sātaṃ pihentā pamukhe'ha engal-

Bèkādayo bhūri sapūjakāca

Accantapāguññavaṇijjajīvā

Vasiṃsu sakhyā'bhinavādhipena

19

Yāvajja tesaṃ 'nvayikā samudda sakāsadesesu padissare'tra

Kālasmi'mesaṃ vividhāni dhañña

Vaggā'bhavuṃ bhūri tadaggupāyā

20

Te kho vaṇijjaṃ'ca tadāgama'mpi

Samphātikattuṃ yatayiṃsu bhīyo

Koḷambanāme nagaramhi repra-

Mādū janā drappavi'tipalli āsī

21

Purā puramhā jayavaddhanavhā

Mahehayā puttalama ppasiddhā

Tehā'yate'kā parikhā nikhātā

Yāvajja sādissati sātthikā'va

22

Iṃgīrasihatthaggata bhūmibhāga

Rakkhābalaṃ pubbadisāya tāya

Vattittha vāṇijjasabhā ya'yattaṃ

Saṃvacchare sorasamamhi rañño

23

Laṅkāya sāyattapadesalesaṃ'

Rabhitva pātuṃ madhurāsidhīso

Çnḍrūssamaññaṃ sutanītivediṃ

Pesesi'dhā'suṃ cinituṃ kara'mpi

[SL Page 174] [\x 174/]

24

Mahāsayo'gammi'dha bhāva'mappa'

Mamaññamāno'va purāgata'mpi

Kamaṃ vivajjetva kara'ṅgahetuṃ'

Rabhī yathe'vaṃ madhurāsi dese

25

Tathe'va so saṃcinane karassa

Yutte purā sīhalike pahāya

hapesi tasmiṃ damiḷe dhuramhi

Tato'timattaṃ kupitā sadesī

26

Janā tadāni'ṅgi risīhi saddhiṃ

Karuṃ mahantaṃ kalahaṃ kurūraṃ

Parakkamā taṃ mahatā sametvā

Nayaṃ purāṇaṃ puna saṇṭhapittha

27

Jl̥rj savharañño tatiyassa byāto

Pāpiṭ samañño sacivo padhāno

Laṅkāpavattiṃ nikhilaṃ samecca

Pācīnavāṇijja sabhāya'yattā

28

Laṅkā'panetve'ṅgarisīkirīṭā

Dhīna'ṅkarī dūravidū sajīvo

Laṅkaṇṇavā sanna padesa bhūrī

Bhāga'mpi gopete'muda ppavīṇaṃ

29

Disampatiṭṭhārasamamhi pṚdrik=

Nl̥rt nāmavaṃsādhipatiṃ'nayi'dha

Patvā pabhuttaṃ paṭhamāgato si

Iṃgīrasidhīso paṭu pālanasmiṃ

30

Tade'va jāto karatitthagāme

Dhammādirāmatthaviro yatīso

Sudukkaraṃ bārasakabba'maggaṃ

Viracca rañño parināmi modā

31

Dhammādinando kiramavhagāmu

Bbhavo vipassī ca sabhāsamālyaṃ

Maṇimaṇivho yati sālièllṚ

Muttāvaliṃ kabba'makāsi dhīro

[SL Page 175] [\x 175/]

32

Satthantarasmiṃ caturo surūpo

Visārado rājadhirājasīho

Kārāpitasmiṃ sakabhāturaññā

Savantirāme varacetiya'ñca

33

Pure manuññe sirivaddhanasmiṃ

Manoramaṃ sampati dissamānaṃ

Kārāpayī maṅgalamaṇḍapa'ñca

So jātaka'ṅkā'sadisa'ñca kabbaṃ

34

Vidita vividha sattha saṃvinīto

Muni samayā hita bhatti yutti yutto

Vitata sita siloka saṃhati'ṭṭhā

Rasasaradaṃ'nubhavitva rajja sātaṃ

35

Sa kata siva phala'nnubhottu'metto

Kavisiri rājadhirājasīharājā

Diva'magami sukhābhilāsino bho

Cinutha'nisaṃ kusalaṃ matappada'mpi

Bhāṇavāraṃ chatāḷīsatimaṃ

---------------

Iti sajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse iṃgīrasi landesi saṅgāmadīpano nāma

Chavattāḷīsatimo paricchedo.

[SL Page 176] [\x 176/]

Sattacattāḷīsatimo paricchedo.

---------------------

1

Tassa'ccaye'vanipatissa sutassa'bhāvā

Tabbhāgineyya'makhilaggasajīvamatyā

Maññaṃ'yati'mpi piḷimāditalavvamacco

Rajje'bhisiñci sukumāra susuṃ kumāraṃ

2

Aṅgīrase dvikasahassatikassateka

Tāḷīsamamhi sarade upapajja rajjaṃ

Savhaṃ pahāya paṭhamaṃ iti kannasāmī

Byāto'si so'ti sirivikkamarājasīho

3

So sogato'va munino dasanaggadhātuṃ

Muttāmaṇīhi vividhehima hagghikehi

Mānetva sādhu yatayo catupaccayehi

Saṅgaṇhi pāṇinivaha'ñca yathāmanāpaṃ

4

So'rūdhikārapiḷimāditalavvamacco

Rañño'ggabhāra'makhilaṃ vahi nūtanattā

Bhūpassa bandhubabhavo makuṭassa sāmi-

Bhāvappavādaka jane nayi kāragāraṃ

5

Tesaṃ hitatthi'manisaṃ dutiyādhikāraṃ'

Rèvvāvalavhaya'maghātayi so rahassaṃ

Rajja'nnupekkhamanaso dharaṇīsasālo

So muttusāmi gami iṅgirisīsakāsaṃ

6

Āsī tadā pulinatitthamanuññagāme

Rāme'mba rukkhavidite pavare patīto

Saddhādhano'mitaguṇo caturo sasatthe

Dhammamhi ñāṇavimalavhayasāmaṇero

7

Tasmiṃ vihārarucire vasato upāḷī-

Vaṃsamhi pabbajita cullapitussa ñatte

So akkharādisamayaṃ puthuko samāno

Uggaṇhi sādhu nacirena savattajātaṃ

[SL Page 177] [\x 177/]

8

Kālasmi'mamhi suta bl̥vala gāmajāto

Dhammādinanda yatiso'gata dhammasattho

Gacchaṃ puraṃ puravaraṃ sirivaḍḍhanākhyaṃ

Pāvekkhi'maṃ kavivaro karuṇo vihāraṃ

9

Nevāsikena katasaṅgahako yatīso

Matto pasannamanaso'va tadantikaṭṭhaṃ

Tabbhātujaṃ dayitavutti'mavekkhiyā'suṃ

Pabbājituṃ ta'mabhiyāci sabhāgadheyyaṃ

10

Taṃ tassa'dāsi sukhitaṃ yatino tapassa

Mātāpitunna'manujānanato pamodo

Tene'va so saha yatī paṭipajja dīgha'

Maddhāna'māga sirivaḍḍhanaṭhāniyaggaṃ

11

Tasmiṃ tadāni nagare kusumādirāme'

Dhīsassa seṭṭhasaraṇaṅkara saṅgharañño

Sikkhāpayitva tuvaṭaṃ varasekhiyādiṃ

Pabbājituṃ ta'maddi subhagaṃ kumāraṃ

12

Pabbājayitva ta'masesa visesasaṅgha-

Rājā dayo matimataṃ pavaro paratthi

Taṃ gopayaṃ thiraguṇaṃ vinaye ca dhamme

Sikkhāpayī vividhasatthacayamhi sammā

13

So kho vasaṃ taha'masaṅkhata magga'mesī

Sattassamaṃ vinayanītiyuto vinīto

Cheko tato gamiya sassa varaṃ vihāraṃ

Kālaṃ'nayī sugatatantigiraṃ vadanto

14

Sikkhāpayaṃ labhiya sissagaṇetapassī

Sampūrayaṃ saya'manārata'maggasīlaṃ

Seṭṭhopasampada'mahaṃ visadaṃ'timattaṃ

Lacchaṃ kathaṃ matimato'ssa'bhavī vitakko

15

Itthaṃ gatamhi samaye sa'bhisāmaṇero

Battiṃsavassavayako upasampadaggaṃ

Kālo'ti'dāni pariyesitumaññamāno

Assa'ddhanī'vanipatissa sadāyakena

[SL Page 178] [\x 178/]

16

Santena tena sahabandhu sajīvakena

Tassodarena vijayassirivaddhanena

Paññātamaccapavarena'ca saddhikena

Aññehi sabbhi katasaṅgahako vipassī

17

Dhammissare dvikasahassatikassatadvi

Tāḷīsamamhi sarade varasāmaṇere

Pañcā'pi'dāya matimo'da tayo gahaṭṭhe

Āruyha nāva'mupasampada'mesayāno

18

Sindhuṃ taraṃ sapariso'va vajaṃ maramma

Rammaṃ puraṃ samupagañchi tahaṃtadāni

Setebhasāmigarudhammajanādhipādhī-

Rājavhayo'vanipatī kari sādhu rajjaṃ

19

Tassa'ggabhūmipatino'pya'nusāsako hi

Ñāṇābhivaṃsadhikadhammacamūpatī'ti

Khyāto sato'bhayavibhaṅgadharo'ggasaṅgha

Rājāvasaṃ ratanabhummiyaso vihāre

20

Samphassitaṃ munivarena saritva laṅkaṃ

Siddhatthasāsanariyaṃ supatiṭṭhita'mpi

Kātuṃ kadā katha'mahaṃ puna ce labheyyaṃ'

Bhiṇhaṃ vihāsi matimā manasīkaronto

21

Etto gate'pi sagihī cha ca sāmaṇere

Disvāna pucchiya'khila'mpi pavattijātaṃ

Sutvā pasannamanaso sucirāgate hi

Ñātī piye'va sajano paṭigayha sammā

22

Setībhasāmimahipassu'da'rocayitvā

Sakkāritamhi mahipena subhe vihāre

Vāsetva te dharaṇī pā pana saṅgahesi

Pabbajayī puna'pi chassu gaṇāvanīpo

23

Māsattayaṃ sva'vavaditvu'pasampadagga-

Pekkhekaritva samayo mahipe'ti'dāni

Dātu'mpi tesa'mupasampada'māha rañño

Rājā tu te garumahena mahīpagehā

[SL Page 179] [\x 179/]

24

Magga'mpi laṅkariya bhūpati samhamena

Nesī suvaṇṇaguhasavhayabaddhasīmaṃ

Ñāṇābhivaṃsagaṇabhūpapamokkha bhikkhu

Paṇṇāsa sādhikagaṇā hi vipattimuttaṃ

25

Sampattiyutta'mariyaṃ guhakambusīmaṃ

Saṃsuddha sīlakiraṇā'va samosariṃsu

Laṅkāgatesu pamukhaṃ pada'mesayantaṃ

Saṅgho sa'ñāṇavimalavhayasāmaṇeraṃ

26

Ñāṇābhivaṃsadhivacena hi saṅgharañño'

Pajjhāyakena upasampada'massu'kāsī

Tacchaṃ'va pañcaitare'pyu'pasampadāya

Sampaṭṭhapesi visado tadahe'va saṅgho

27

Itthaṃ tadā garuvihārakulāgata'mpi

Laddhā susuddha'mupasampada'magga'mamhe

Pāmokkhajīvitaphalaṃ'ti labhimha pīti

Pāmojja'matra yatayo guṇino pavinduṃ

28

Te kho tadā tipiṭakaṃ munivutti'maggaṃ

Sammuggahetva nikaṭe varasaṅgharañño

Tassā'pi bhūmipatino ca sadīpayāne

Dīpetu'satthusamayaṃ samayo idāni

29

Patto nivediya'bhiyacu'mudā'vakāsaṃ

Thero ca bhūpati ca saṅgahakārake'saṃva

Kālo'ti vediya mudā'khiladhammapotthe

Sandesa'magga'mupasampadadipaka'ñca

30

Tasse'va ñāṇavimalavhayatissa seṭṭha

Netuppada'ñca atha rājagaruddhura'ñca

Muddāya lañchiya mahīpatino tadāni

Datvaggasārapamukhehi marammikehi

31

Vyattehi tīhi pabalehi yatīhi seyya

Sikkhāratehi nipuṇehi visāradehi

Laṅkāya sāsanavarassa munissarassa

Ditti'ñcagutti'maparaṃ vihituṃ'nayiṃsu

[SL Page 180] [\x 180/]

32

Aṅgīrase dvikasahassakatesate cha

Tāḷīsamamhi sarade tari'māruhitvā

Sikkhāratā nayayutā nirupaddavāte

Koḷambatittha'managhā'va samotariṃsu

33

Patvā'mbarukkhaviditaṃ pavaraṃ vihāraṃ

Byātorudīpa nadiyā sukataṭṭakasmiṃ

Datvo,pasampada'matho kulaputtakānaṃ

Sampaṭṭhapī'marapuravhanikāyaseṭṭhaṃ

34

Khīṇāsaveni'dhapurā hi mahāmahinda-

Therena sādhu nihito'ru vihāravaṃso

Thero purā'marapure'ha mahādisāmī

Tabbaṃsa'mādiyatahi'ṅgami'gamma laṅkaṃ

35

Tassa'nvayamhi dasamo pariyatticheko

Thero'si yo guṇasi'rīti abhinnavaṃso

Tasse'va sissapamukho sa'hi saṅgharājā

Ñāṇābhivaṃsadhivaco'si visārado hi

36

Sisso'ssa ñāṇavimalo garunetupādo

Heṭṭhuddharaṭṭhavisayesavi'ha suddhavaṃsaṃ

Sampaṭṭhapittha paṭhamaṃ'va tato hi mūla

Vaṃso nikāya'miti ajja'pi voharanti

37

Taṃ dvissahassatisataṭṭhakasaṭṭhimasmiṃ

Vasse jinassa garunetudhuraṃ para'mpi

Pāpetva ñāṇavimalaṃ thaviraṃ'sa èḍvarḍ

Bāns savhalaṅkadhipatī dadi rājalekhaṃ

38

So kho tadāni piḷimāditalavvamacco

Rajjā'panetva sirivikkamarājasīhaṃ

Iṃgīrasiyadhīnamahipo'va mahāpurasmiṃ

Rajjaṃ'nusāsitu'matho pacūrūpakāraṃ

39

Icchaṃ sahe'ṅgīrasidhipena ca pṚdirik nl̥rt

Nāmena lekhakavarena boyiḍ sutena

Vāraṃ sakiṃ rahasi'kāsi susaṅkathā'pi

Nāhosi tassa saphalā hi kathā kathañci

[SL Page 181] [\x 181/]

40

Pacchā'pi rājanikaṭe karituṃ paṭiññaṃ seṅkhaṇḍaselanagaraṃ varadūta'mekaṃ

Sampesitu'ñca niyamo abhavī dvipakkhe

Bhūmissarassa dutiye sarade payāte

41

Nl̥rtnāmiko pabhuvaro'tra savāhiniṃ mèk

Ḍl̥valsutaṃ balapatiṃ mahipopakaṭṭhaṃ

Pesesi taṃ patipuraṃ pavaraṃ cajantaṃ

Vāresu'māsu bhaṭakā ratanorudese

42

Rañño mahāsacivako paṭigayha seniṃ

Dassesi bhūmipatino puna saṅkathā'sī

Bhūpo'pya'jāniya rahassakathaṃ kathañci

Thāmaṃ sakaṃ thiratara'nti sa'maññamāno

43

Tassa'tthanā tu paṭiyādiyituṃ asakku

Ṇeyyatha'māha matimā sacivānumatyā

Senāpatī sagamane kira kiñciattha-

Sāra'mpa'disva paṭiyāha kadambatitthaṃ

44

Kopetva iṃgīrasijane mahipena saddhiṃ

Saṅgāmayeyya samare taha'māsu bhūpaṃ

Hantvā yathābhimata'maggabalaṃ vidhāya

Sakkoti kātu'mucita'nti paṭissava'mpi

45

Cintetva bālisamano sa'mahādhikāro

Iṃgīrasidhīnamanujāna'gatāna'muddhaṃ

Raṭṭhaṃ mahammadikavāṇijakāna'matthiṃ

Bhūpabbhaṭehi kamukādi'mahāpayittha

46

Ñāpesi ce vasumatīdhipatissa'yuttaṃ

Lesa'mpi nābhavi payojana'matra kiñci

Ruṭṭho'va iṃgīrasidhīpo asaki'mpi vāraṃ

Vajjāni sīhalajanehi kate nisamma

47

Bhūpassa pañcamasamāya'rabhitva yuddhaṃ

Mèkḍl̥valavha dhajinīpati mukhyasenaṃ

Bārbuṭ camūpatipadhānaraṇānika'ñca

Pesesi'yāsu sirivaddhanaṭhāniyaggaṃ

[SL Page 182] [\x 182/]

48

Daḷho'bhaye balagaṇā nagaraṃ surammaṃ

Sīghaṃ samosaru'matho nagaraṃ vihāya

Bhupappadhānajanatāgamanaṃ samecca

Nl̥rtnāmaiṃgīrasidhipo tuvaṭaṃ vidhiññū

49

Sāmitta'mīrita'mito'pi pure'ha rajje

Taṃ muttusāmi'midha netva'bhisicca rajje

Iṃgīrasidhīsabhimata'mpi yathāpaṭiññaṃ

Saddhiṃ'va tena kari sutthiraka'nti maññaṃ

50

Ñatvāna ta'ñcapiḷimāditalavva macco

Kuddho'pi iṃgīrasijanappabalaṃ tihantuṃ

Maññaṃ tadāni samupāya'mavecca mīgas

TènnṚbhidhānasacivaṃ dutiyādhikāraṃ

51

Mèkḍl̥valavhadhajinīdhibhunā samaṃ yaṃ

Kattu kathaṃ kira niyojayi tesu'bhosu

Āsī kathe'ha mahipaṃ lahu'miṃgirasīnaṃ

Nīyāditu'ñca piḷimāditalavvamaccaṃ

52

Sammā tathu'ttamakumārasamavhayena

Rajje'bhisiñcitu'matho suta muttusāmiṃ

Taṃ yāpapaṭṭana'mito nayitu'ñca mūlya'

Miṃgrīsinaṃ patisamaṃ dadituṃ tathe'va

53

Mèkḍl̥valavhayakusūla'muda ttikoṇa

Mālañja sa'ñca paṭipādayitu'ñca tuṇṇaṃ

Yuddhaṃ nivattayitu'mādiniyoga yuttaṃ

Te kho ubho'thira'makaṃsu paṭiñña'mevaṃ

54

Cintetvi'ma'mpi suthira'nti samandasenaṃ

Bārbuṭsamaññadhajinīpatikaṃ purasmiṃ

Tāva nnivattiya kadambapuraṃvaraṃ mèk

Ḍl̥valmahācamupatī gami so asaṅko

55

Nl̥rtnāmiko pabhuvaro'piyathāhaṭaṃ'va

So jambudoṇinagare sacivādhipassa

Samma'ca tassa'bhimukho kari taṃ paṭiññaṃ

Tasmi'mpi nāsi saphalā garumantino'sā

[SL Page 183] [\x 183/]

56

Bārbuṭcamūpativaramhi matamhi mṚjar

ḌṚvissuto'ssa padaviṃ pavaraṃ'si yāto

Koṭṭhe ripūna,muparīvijitamhi bhūrī

Yujjhitva sīhalabhaṭā pahariṃsu sīghaṃ

57

Rājassa pañcamasamāyahi sattamasmiṃ

Māse mahāpuravaraṃ parirodhayitvā

Verīhi yujjhiya lahuṃ'dhikadubbalattaṃ

Pāpesu'miṃgīrasibhaṭe sakadesikāte

58

Tasmi'ṅkhaṇe camupatī kira ḍṚvināmo

Sāmaṃ pavedaya'maraṃ dhavaladdhaja'ñca

Ussāpayī kharataraṃ samaraṃ taha'mpi

Tuṇṇaṃ nivattiya'khilā'va'bhavuṃ samaggā

59

Yuddhe tadāni samite puna muttusāmiṃ

Senaṃ raṇopakaraṇe ca samādiyitvā

Koḷambanāmanagaraṃ kira ḍṚvsaññe

Senādhipe vajati sindhutaṭantikasmiṃ

60

Bhūpālasevakagaṇā bhimukhappayātaṃ

Ḍevī ca mūpati'mayācu'da muttusāmiṃ

Taṃ no dade yadi jano naca koci muñce

Iccā'ha bhūpabhaṭatā'tihaṭṭhaṃ karāṇā

61

Ullaṅghituṃ pana niyoga'masakkuṇanto

Nīyātayī'vanipatissa janāna'māsuṃ

Taṃ te'pibhūmipatino nikaṭaṃ nayiṃsu

Ghātāpayī narapatī atha muttusāmiṃ

62

Sese'pi iṃgīrasijane puna ānayitvā

ḌṚvivhaya'ñca sutaramliraṇādhipa'ñca

Hampirascamūpativara'ñca vinā samatte

Pātetva te pana haniṃsva'dayā papātā

63

Muñcitva tesva'pagato bhaṭakohi bānsli

Nāmo'ti mattathiramèkḍovalavhakoṭṭhaṃ

Gantvā tahaṃ'dhipatimèjtaraṇīpatindaṃ

Sabbaṃ pavatti'mavadittha tato rasena

[SL Page 184] [\x 184/]

64

Nikkhamma mèjtaripatī sabalo tikoṇa

Māla'ṅgamittha puna grānṭ samarādhipo va

So jambudoṇibaladuggama koṭṭhaka'mpi

Hitvā'su'māga suthiraṃ hi kadambakoṭṭhaṃ

65

Itthaṃva iṃgirasibale'pagatu'ddharaṭṭhā

Te'to palāpayitu'māsu'midāni kālo

Cintetva sīhalabhaṭā hi parakkamattā

Iṃgīrasidhīna visayesu samosariṃsu

66

Koḷambakoṭṭha'mapi gaṇhitu'māgatāya

Senāya saddhi'mavanīpati rājasīho

Gañchi patīci visayaṃ raṇasajjito'va

Haṃvèlla nāma balakoṭṭhasakāsakamhi

67

Bhīmaṃ raṇaṃ bhavi tahaṃ hi parājito so

LevkṚdisādhipatikaṃ palipāṇasaññaṃ

Taṃ lekhaka'ñca dhajinīpatayo raṇamhi

Kammaññiyā na abhaviṃsvi'ti mārayittha

68

Bhītyā palāyati mahīpatirājasīhe

Maggamhi molligoḍanāmayuvā'ssarañño

So sammukhībhaviya sādhu'mupaṭṭhahittha

Rājā tatoppabhuti tamhi bhusaṃ dayo'si

69

Rājassa chaṭṭhasarade'vanipassa'dhīna

Desesu yaddha'manisa'ṅkarituṃ niyogaṃ

Iṃgīrasisenadhipatīna'makā sadhīso

Sāṇaṃ paṭikkhipi punā'su vidhānavedī

70

Jl̥nsṭan samaññataraṇīdhipatī tadāṇaṃ

Ñatvā virodhiya raṇaccaturaṃ bala'ñca

Gayhā'gamittha sirivaddhanaṭhāniya ggaṃ

Rittaṃ tadāni nagaraṃ janatāya'vekkhi

71

Kiñcā'pi iṃgirasibalaṃ tidaha'mpa'dissa

Māno'va sīhalabhaṭehica rujjhamānaṃ

Disvā puraṃ sahabhaṭehi lahuṃ palāto

Sāphalya'matra gamane na ca kiñci tassa

[SL Page 185] [\x 185/]

72

Dosaṃ vinicchiya taha'ṅgamane tadātaṃ

Mocesi bhūmipatino pana sattamasmiṃ

Vassu'ddharaṭṭhiyajano'da raṇa'ṅkariṃsu

Laṅkā vasantatilake'va sama'ṅgamittha

73

Icce'te dhanalolupā vasumatīdhīsā ca aññe pabhū

Heṭhentā janataṃ bhusaṃ kharataraṃ saṅgāma'motiṇṇakā

Attattha'mpi parattha jāta'makhilaṃ hāpenti mūḷhā viya

Kattabbaṃ kusalaṃ vimuttimatadaṃ dantindriyehī'nisaṃ

Bhaṇāvāraṃ sattatāḷīsatimaṃ

-----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse sirivikkamarājasīha rajjappavatti

Dīpanonāma sattacattāḷīsatimo paricchedo

[SL Page 186] [\x 186/]

Aṭṭhacattāḷīsatimo paricchedo.

---------------------

1

Idha'ṇṇavantike dese-'dhīse nl̥rtnāmike gate

Dvisahasse tisatasmi-'maṭṭhatāḷīsa sammite

2

Sambuddhavacchare tl̥mas-mṚṭlanḍkhyāto varo pabhū

Ihā'dhipaccaṃ patvā'ga-so dhīmā romaladdhinaṃ

3

Yā'landiyehi paññattā-purā paññattiyo'bhavuṃ

Viruddhaṃ taṃ'khilaṃ taddhaṃ-paṭikkhipittha sabbaso

4

Tasse'va'ṅgīrasidhīsassa-sīhalehi tadā kira

Nāhosi paṭipakkhattaṃ-sāhāyyaṃ vā kathañcana

5

Samaye rājasīhassa-kappāsīgāma sambhavo

Dhammakkhandho'ti paññāto-buddhimā yatipuṅgavo

6

Laddhā syāmanikāyasmiṃ-pabbajja'ñco'pasampadaṃ

Tasmiṃ nikāye netutta-'mupāgami yathāvidhi

7

Daḍallanāmagāmasmiṃ-vālukārāma vissute

Vasantasmiṃ vihārasmiṃ-yatinderāmaṇeyyake

8

Marammavisayaṃ gantvā-laddhuṃsuddhopasampadaṃ

Tassā'sā manaso āsi-sāsanaṭṭhiti'micchato

9

Ṛdriyan da ābṚravrāja-pakkhena dhīmatā satā

Mudalindena cā'pya'ñña-janehi katasaṅgaho

10

Samaṃ catūhi bhikkhūhi-sāmaṇerehi dvīhi'pi

Tathā tīhi gahaṭṭhehi-gālutitthā yatissaro

11

Dvisahasse tisatasmi-'mekapaññāsasammite

Sogate hāyane nāva-'māruyha tuvaṭaṃ subhaṃ

12

Patvā'marapuraṃ rāja-sambhamena sadāsayo

Maṅgalavhaṃ baddhasīmaṃ-parivārena'gā mudā

13

Tahaṃsaṅgho saṅgharāja-padhāno upasampadaṃ

Punasikkha'ñca'dā tesaṃ-raññā ca saṅgharājinā

14

Sakkato'nekavidhinā-dhammakkhandho yatissaro

Laṅka'māgamma sahasā-akā sāsanasaṅgahaṃ

[SL Page 187] [\x 187/]

15

Yasassī puna netādi-padāni paṭipajja so

Dhīmā vyatto sakaṃ bhāraṃ-sakasisse nivesayī

16

Tadantevāsiko bodhi-pādatthalavhagāmajo

Sumano nāma vikhyāto-yati dhīmā supesalo

17

Ādo'pasampadānīta-mūlavaṃsika bhikkhuhi

Samaggībhūya sammoda-māno vasi dayāparo

18

Athā'parasmiṃ samaye-iṃgīrasyadhipatī yatiṃ

Taṃ mahānetupadaviṃ-pāpayittha yathāvidhi

19

Tasmiṃ mahānetu pāde-pālente jinasāsanaṃ

Sīmāvivāda'māpannā-nānatta'magamuṃ yatī

20

Tatopaṭṭhāya ekacce-yatayo thiramānasā

Sirisaddhammavaṃso'ti-nikāyaṃ ñāpayuṃ sayaṃ

21

Kārente rājini rajjaṃ-rājasīhe parantape

Syāmopālinikāyasmiṃ-laddhā pabbajja'muttamaṃ

22

Attuḍāvaitikhyāta-gāmasañjātako sudhī

Sīlādiguṇasampanno-sade'va sādhumānito

23

Dhammarakkhitatissākhyo-sāmaṇero susikkhito

Gantvo'pasampadaṃ suddhaṃ-rammaṃ'marapuraṃ varaṃ

24

Laddhukāmo mokkhamaggaṃ-gavesaṃthiramānaso

Katopakāro saddhehi-sāmaṇerehi dvīhi'pi

25

Dvisahassattisateka-paññāsatimavacchare

Tuvaṭaṃ nāva'māruyha-taritvāna'ṇṇavaṃ varaṃ

26

Marammanagaraṃ'gañchi-setībhasāmirājino

Gāravena subhaṃ suddhaṃ-suvaṇṇaguhasaññakaṃ

27

Baddhasīmaṃ samānetvā-te kho sivagavesino

Saṅgho ñāṇābhivaṃsavha-saṅgharāja padhānako

28

Suddhopasampadaṃ tesaṃ-dadittha mahatā'darā

Ciraṃ tahaṃ samuggayha-saddhammavinayaṃ vasaṃ

29

Kālaṃ'vekkhiya so dhīro-laṅka'māgamma phāsukaṃ

Pabbājetvo'cite saddhe-upasampādayī bahū

[SL Page 188] [\x 188/]

30

Dhammarakkhitatissākhya-sambhūto'bhijano'jja'pi

Tannāmena nikāyo'tra-vattate hitasiddhiyā

31

Tadāsyāmanikāyasmiṃ-pabbajja'ñcu'pasampadaṃ

Laddhāna katalūgāma-sañjāto suddhamānaso

32

Guṇaratanavikhyāto-yati suddhopasampadaṃ

Laddhukāmo vasaṃ mramma-visayāgata bhikkhunaṃ

33

Nisāmetvā vuttijātaṃ-taha'mpi gamane thiraṃ

Mānasaṃ bandhi saṃsuddhā-bhisandhi satimā dayo

34

Virāgasatto so satta-sāmaṇere samādiya

Dvisahasse tisate'ka-paññāsamamhi sogate

35

Samāruyha taraṃ sindhuṃ-tiṇṇo rāmaññadesake

Rammaṃ puravaraṃ haṃsā-vatiṃ'gamittha saddhayā

36

Rañño'numatiyā suddhaṃ-kaḷyāṇināmavissutaṃ

Sīmaṃ netvā sīhalīya-yatayo rājasambhamā

37

Medhānandavhapaññāta-mahānetupadhānako

Saṅgho tesaṃ suvisadaṃ-pādāsi upasampadaṃ

38

Vyatto sudhī atho laṅka-'māgamma kulaputtake

Pabbājetvā bahunna'ñca-dadi suddhopasampadaṃva

39

Itthaṃ yatindo kaḷyāṇi-vaṃsaṃ paṭṭhapi buddhimā

So'yaṃ nikāyo dīpe'smi-hitatthaṃ vattate'jja'pi

40

Mate mīgastènnanāme-dutiyasmiṃ'dhikārini

Taddhurasmiṃ piḷimādi-talavvṚadhikārino

41

Bhāgineyyaṃ suviditaṃ-èhèḷṚpoḷasaññakaṃ

Patiṭṭhāpiya khyātassa-molligoḍasamaññayā

42

Mantissa ciramittassa-sattayojanaraṭṭhakaṃ

Vibhajitvā pālanatthaṃ-pādāsi dharaṇissaro

43

Tapputhakkaraṇe ruṭṭhā-janakāyā tadā tahiṃ

Kalahaṃ vaḍḍhayuṃ tattha-piḷimāditalavvako

44

Mahāmatto sakabhāgi-neyyassa ca satīmato

Ratvattaitivikhyāta-disāpatissa sassa ca

[SL Page 189] [\x 189/]

45

Taddesaṃ paṭipādetuṃ-pāṭibhogaṃ narissaraṃ

Kārāpetvāna kalahaṃ-samathaṃ turitaṃ nayī

46

Janito so kalakalo-tenā'ti saṅkayā tahaṃ

Sandeho cā'ppasādo ca-rañño dvittiguṇā'bhavuṃ

47

MṚṭlanḍnāmādhipe yāte-yo'hā'dhipatita'ṅgami

So mṚjar janaral vilsan-vikhyāto satimā pabhū

48

Dvisahasse tisatasmiṃ-catupaññāsame jine

Sarade laṅka'māgamma-manuññaṃ sapariggahaṃ

49

Desaṃ pālesi majjhatta-tāyarañño dayāparo

Bhūpo tadāni seṅkhaṇḍa-siluccayapure vare

50

Mahādahaṃ manuñña'ñca-pattirippū'tivissutaṃ

Vicittaṭṭhaṃsakaṃ vāsaṃ-kārāpayi dhanabbayā

51

Tato'parasmiṃ samaye-piḷimāditalavvako

Mahāmacco iha rajje-'dhīnataṃ'pekkhayaṃ'nisaṃ

52

Kittissirīrājasīha-rañño ñātiṃ paputtikaṃ

Satrajassa piyattena-parinetuṃ disampatiṃ

53

Samāyācittha'vakāsaṃ-tenā'pi bhūpatī bhusaṃ

Saṅka'māgamma sahasā-āhūya mantimaṇḍalaṃ

54

Bahūni tassa vajjāni-padassetvāna mantinaṃ

Dosā dosaṃ vinicchetuṃ-pavāresi sajīvake

55

Vinicchaye tahaṃ desa-dūsitattaṃ'timattakaṃ

Ñāpayuṃ taṃ 'maccagaṇā-buddhimantā sarājino

56

Tato'pya'tisayaṃ kuddho-mahipo dūṭṭhamānasaṃ

Mahāmattaṃ tassa dhurā-'panesi tuvaṭaṃ tadā

57

So'pi kovapasaṃ yāto-nibbhayo vīravikkamo

Mārāpituṃ'vanipatiṃ-kumantayi bhaṭehi'pi

58

Muhandiraṃ dhuraṃ dhāriṃ-jāvamānavakaṃ tathā

Jāvikabbhaṭasaṭṭhi'ñca-tosetvā lañcadānato

59

Ratti'mekasmi'mahani-rājamārāpane thiraṃ

Niyojayī te tadahe-rājā jāgariko'bhavī

[SL Page 190] [\x 190/]

60

Dhurandharo jāviko so-bhayato sampalātavā

Koḷambanagaraṃ gañchi-jātajīvitasaṃsayo

61

Ñatvā kumantanaṃ bhūpo-tappadhāne'khile jane

Gāhāpayitvā piḷima-talavvapamukhe lahuṃ

62

Chedāpayī tesa'mutta-maṅgāni rājadohinaṃ

Mahāmattasuto tasmiṃ-vadhattha'mpi niyāmito

63

Tampattavāro'posatha-divaso'bhavi so tato

Mutto'pi tassa sabbattha-jāta'ṅkā rajjasantakaṃ

64

Tatopaṭṭhāya mahipo-bhītiyā saṅkayā'nisaṃ

Samayaṃ vītināmesi-dukkhitu'mmattako viya

65

Mahāmattassa bhagini-sutattā sacivaṃ pati

ÇhèḷṚpola vikhyātaṃ-vimatiṃ janayī bhusaṃ

66

Tathā'pi pakkhapātitta-'mattano'pekkhayaṃ sayaṃ

Patiṭṭhāpayi taṃ'maccā-dhipaccasmiṃ'dhikārinaṃ

67

Unambuvedhikārismiṃ-mate molligoḍavhayaṃ

Dutiyādhikāri'ṅkāsi-hitamittaṃcirantanaṃ

68

Vilsanbyāte iṃgirīsi-dhipatismiṃ gate pūna

Dvisahasse tisatasmiṃ-pañcapaññāsame jine

69

Saṃyugasmiṃ sunipuṇo-bravunrīgnāmavissuto

Ihā'dhipaccaṃ patvā'ga-sādhīnaṃ paripālituṃ

70

Tasmiṃ pabhusmi'māyāte-raññosadesavāsihi

Vaḍḍhi veraṃ bhusa'missa-phandanānaṃ,va santataṃ

71

ÇhèḷṚpolavikhyāto-sacivādhipatī'nisaṃ

Rājaddubhikirayā kattuṃ-'rabhi mātulako yathā

72

Saṃvacchare cuddasame-rājasīhassa rājino

Kittissirīrājasīha-mahipāniyamo suto

73

Yuvā vāhalabaṇḍāra-nāmo mahādhikārinā

ÇhèḷṚpolavikhyāta-sacivena samaṃ'nisaṃ

74

Rājaddohikakiccāni-vidhātuṃ'ñca kumantayi

Mārāpayī patthivo taṃ-ñatvā kumantanaṃ lahuṃ

[SL Page 191] [\x 191/]

75

Paṇṇarasamavassamhi-rajjā'vanipatī sakaṃ

Nāyakkāranvayāyātaṃ-cāritta'manugopiyā

76

Akāsu'payamaṃ sassa-duvebhaginiyo tato

Tadavissambhite'macce-èhèḷṚpolamukhyake

77

Visayesu sakīyesu-sassa sampatti'muttaraṃ

Kātuṃ yātuṃ niyojesi-niyogacaturo pabhū

78

ĀhèḷṚpolamantīso-sadesaṃ sabaravhayaṃ

Gato saṃvasathā tattha-vasi rājaṃ pakopayaṃ

79

Raññā nivedito ce'pi-marāliyakarassa ca

Taha'mappesane kuddho-'vanipo taṃ saraṃ vasī

80

Tappadesajanā tassa-dose bhūrī'nisaṃ'nisaṃ

Nivedayuṃ bhūpatino-patipuṭṭhuṃ'khilaṃ tahaṃ

81

Niyogaṃ tassa pesesi-sīgha'metū'ti bhūpati

Samātulaṃ panā'hūya-kataṃ tassā'khilaṃ saraṃ

82

Sakhyato rājinā saddhiṃ-paṭipakkhatta'muttamaṃ

Iti cintiya'maccādhi-patirājāṇa'makkami

83

Patiṭṭha'manapekkhanto-bravunrīgpabhunā samaṃ

Samatthatta'ṅkāsi tadā-sacivādhipatī thiraṃ

84

Taddesaṃ pāpayaṃ sabbaṃ-riputtaṃ rājinā bhusaṃ

Janayaṃ kalahaṃ niccaṃ-balaṃ saṃhari sūrinaṃ

85

Itthaṃ virodhe bhūpassa-tassā'pi vidite sati

Mahāmattaṃ sakadhurā-'panetvā puttadārake

86

Kārāgāramhi tuvaṭaṃ-nivesāpiya bhūpati

Sacivādhipacce molli-goḍavhaṃ ṭhapayī puna

87

Maddituṃ veri pabalaṃ-mahāmaccaṃ savāhiniṃ

Nayittha sabaraggāmaṃ-so gantvā kalahaṃ tahiṃ

88

Saṃsametvā kalakala-'ṅkārino pacure jane

Paggaṇhi tuvaṭaṃ sattu-sattiṃ maddiya sabbaso

89

Gahite te kalahiye-paññāsapamite jane

Vinicchiyā'dhikaraṇaṃ-mārāpayittha niddayo

[SL Page 192] [\x 192/]

90

ÇhèḷṚpoḷamantīso-tāṇa'manvesayaṃ viya

Palātavā'si koḷamba-nagaraṃ nagaruttamaṃ

91

Purā jātaṃ kalakalaṃ-sattayojanaraṭṭhake

Vinicchinitve'ha lahuṃ-āhèḷṚpolamantino

92

Bhāgineyyaṃ mātulākhya-disādhipatitaṃ gataṃ

ÇhèḷṚpolavikhyātaṃ-mānavaṃ sacivaṃ api

93

Pussèlla iti paññātaṃ-disādhipatikaṃ tathā

Paraṇātalavikhyāta-'mupanetuttagaṃ yatiṃ

94

Rājaddubhī'ti saṅkāya-niddose te tayo jane

Mārāpayī'pasavyattā-pūretuṃ'va manorathaṃ

95

Rājā'nibbutaghātaggi-kārāgāre nivesite èhèḷṚpolamantissa-āhuya puttadārake

96

Dosādosaṃ vinicchetuṃ-'rabhittha sabhatiṃ tahiṃ

Kumārihāmī'ti sutā-èhèḷṚpolamantino

97

Piyā kannā paṭutarā-niddosattaṃ samabrūvī

Tathā'pi vibudhe cā'pi-vedhayanto sudāruṇo

98

Māretuṃ te niyojesi-vindituṃ viya sammadaṃ

Devasaṃhindavikhyātaṃ-ṭhānaṃnetvā saputtakaṃ

99

Nīyātayuṃ taṃ vanitaṃ-vadhakassa vadhāya ca

Rājā'pi māraṇaṃ tesaṃ-pattirippuddhabhūmiyaṃ

100

Mahecchayā ṭhito'dikkha-māno'si janatāmukhe

Tassā jeṭṭho suto nīto-vadhatthaṃ sakamātaraṃ

101

Dhāvitvā sahasā'liṅgi-ta'ṅkhaṇa'ññeva vegavā

Dutiyo tanayo tassā-jātiyā navavassiko

102

Sagabbha piya mābhāyi-marato pakatiṃ tava

Padassemī'ti vatvāna-laṅghitvā vadhakāmukhaṃ

103

Chinda ekappahārena-gaḷa'mukkhippa'bhīruko

Ekakhaggappahārena-vadhakassa'ssa gīvato

104

Siro mutto khaṇe tasmiṃ-bhūmiyaṃ pati taṃ'bhutaṃ

Passa sīhalachāpassa-rattassa rayagāmitaṃ

[SL Page 193] [\x 193/]

105

Paṭhamassa'ttajassā'pi-tatiyāya ca matthake

Chindi sute catutthasmiṃ-thaññaṃ pivati mātuyā

106

Ta'muddharitvā sahasā-chindisīsa'mudukkhale

Pakkhepiyo'da koṭṭetuṃ-niyoga'ṅkā'ssamātuyā

107

Kumārihāmi kantā taṃ-kātu'mpa'sahatī ṭhitā

Vītikkamasi ce ta'ñhi-rājāṇaṃ sapavassa taṃ

108

Dassa'ntya'voca bhūpālo-kulamānī kulabbadhū

Musalaṃ'dāya pātesi-so'dukkhalamhi kheditā

109

Visaññikā mediniyaṃ-pati bhūpatiko tato

Matto titto gato rāja-mandiraṃ'sa'tikakkhalo

110

Sutabbiyogabbhavadukkhasaṃhati'

Mavindamānaṃ'ticiraṃ'va sundariṃ

Kumārihāmiṃ āhèḷṚpolappiyaṃ

Piya'ñca mantissa'nujassa tassa hi

111

Mantissa pussèlladisāpatissa tu

Piya'ñca so sīhalanītiyā'nugo

Saramhi bl̥gambaranāma vissute

Timujjitā kāriya tā hanāpayī

112

Samosaṭā tatra janā bhayaṅkaraṃ

Kirayaṃ'tidukkhāvaha'mikkhamānakā

Sapiṃsu rañño vilapiṃsu rodakā

Bhavī tadā taṃ'va puraṃ matālayo

113

Mantissaro sa'èhèḷṚpolanāmacheko

Sāpaccadārasaraṇamhi pavattijātaṃ

Sutvā'ssu mocaya'maghaṃ'va roborṭ bravunrīg

Desādhipantika'magā sakatāṇa pekkho

114

Gantvāna rakkhasanibhaṃ'vanipaṃ hi rajjā

Yācittha nīharitu'maggupakāra'māsuṃ

Cintetva so'bhimatasādhaka'mekadūta'

Massāsayittha samayocitabhāratīyā

[SL Page 194] [\x 194/]

115

Laṅkākāmini dhītunattuhanane sāmissa kuddhā bhusaṃ

Rodanti nayanodakaṃ'dhikadukā sampaggharanti dhavā

Pekkhanti paviyoga'māsi nacirenā'ssā pihe'ddhā'bhavī

Sādhu sabbhi samāgamitva hitadaṃ mettiṃ bhajavho'nisaṃ

Bhāṇavāra maṭṭhatāḷīsatimaṃ

----------------

Itisajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse sirivikkamarājasīha

Rājāmaccānaṃ vipakkhatādi dīpano nāmaṭṭhacattāḷīsatimo

Paricchedo

[SL Page 195] [\x 195/]

Ekūnapaññāsatimo paricchedo.

--------------------

1

Kāmitā'laṅkatā laṅkā-kāminī rājarājuhi

Sakanta'manapekkhanti-sampatī've'satī'paraṃ

2

Tassā'sayaṃ viditvā'va-bravunrīgvidito pabhu

Uddharaṭṭhaṃ samāyattaṃ-kattuṃ kālo'ti vediya

3

Yuddhopakaraṇaṃ sabbaṃ-sampādetuṃ'rabhī lahuṃ

Tasse'va'ṅgirasidhīsassa-yoddhu'muddhaṃ hi raṭṭhake

4

Yathocitaṃ padassetvā-āhèlṚpola vissuto

Mantiso'dāsi saṇṭhānaṃ-lañchetvāna'khilaṃ kamaṃ

5

Tade'va jl̥nḍoyilnāmo-kamanvesī mahāsayo

Molligoḍasajīvādhi-patino lekhane'nisaṃ

6

Pesetvā pakkhapātittaṃ-kattuṃ yatayi'nekadhā

Vaccharasmiṃ bhūpatino-pathe sorasame sati

7

Vāṇijjāyo'ddhavijitaṃ-gatānaṃ rājaporisā

Bhaṇḍake paharitvāna-heṭṭhāraṭṭhiyamānuse

8

Nesuṃ'vanipatīñatta-'miṅgirīsivarā iti

Rājā tesaṃ kaṇṇanāsā-chedāpetvāna pesayī

9

Panthe'kacce matā sesā-iṅgirīsyadhipantikaṃ

Patvā'vocuṃ kata'māguṃ-dāruṇaṃ dukkhitā bhusaṃ

10

So pabhū kupito tena-lajjito ciya cintayaṃ

Samaraṃ'pekkhitaṃ'raddhuṃ-tuvaṭaṃ taṃ padaṃ'bhavi

11

Samattaṃ yuddhasenaṅga-'maṭṭhadhā vibhajitva so

MṚjarhukādisenānī-pamukhe'nīkasañcaye

12

Koḷamba gālu purato-tikoṇamālato tathā

Maḍakalapukoṭṭhamhā-madhugāmā mahāpuraṃ

13

Pesesi sīghaṃ èhèḷṚ-polamantissaraṃ api

Saddhiṃ koḷambasenāya-nayittha nayakocido

14

Koḷambapurato yāte-balesītāvakaṃ puraṃ

Patte rañño bhaṭā tehi-yujjhiṃsu raṇasūrino

15

Taha'miṃgīrasisenānī-rājinā saha yujjhituṃ

Dvisahasse tisatasmi-'maṭṭhapaññāsasammite

[SL Page 196] [\x 196/]

Hāyane sogate yuddhaṃ-pakāsesi yathāmati

Kurūratararājamhā-jane mocetukāmato

17

Yuddhaṃ'rabhimha no rajjaṃ-'dātuṃsīhalikaṃ subhaṃ

Dīpeti pākaṭaṃ paṇṇe-samarapparidīpake

18

Tatoppabhūtito sīha-liyāpāṇigaṇā tahiṃ

Tahiṃ majjhattataṃ'vekkha-yiṃsu tacchaṃ'va cintiya

19

GanṚtènna itikhyāta-ṭhāne molligoḍavhayo

Mahāmacco iṅgirīsi-seniyena samaṃ sato

20

Saṅgamma'ññātavesena-saṅkatha'ñca pavattayī

Iṃgīrasipabalā senā-parikkhepuṃ mahāpuraṃ

21

Mollīgoḍavhayo seṭṭha-macco'pi iṅgirīsinaṃ

Adhīna'tta'magā rājā-kiṅkare sampatī iha

22

Mahipo taṃ'khilaṃ sutvā-mahāpuravara'mpi ca

Pahāya sañcitaṃ vatthu-jātaṃ palātavā kuhaṃ

23

Ta'ṅkhaṇa'ññeva iṃgīrasi-dhīso'pi caturo raṇe

Seṅkhaṇḍaselanagaraṃ-pāvekkhi sanikaṃ subhaṃ

24

Sādhīnatta'ṃgirasidhīso-sabaraggāmakādinaṃ

Abuvī'tho sīhalīyā-maccā'maññu'ñca sāpadaṃ

25

Dūraṃ dūraṃ palāyātuṃ-purā rāja'mpi gaṇhituṃ

Mahāsenaṃ pesayittha-kālavediṃ'girasidhipo

26

Senāyi'māya èhèḷṚ-polamantissaro tathā

Jl̥nḍl̥yilitivikhyāta-manti ce'ti duve'gamuṃ

27

ÇhèḷṚpolamaccena-pesito vīravikkamo

Eknèligoḍapaññāto-mohoṭṭāladhurandharo

28

Uddhapiṭṭhāraccigehe-gallèhŚvatthugāmake

Bhūpama'ggahi devīhi-dvīhi saddhiṃ nipīlayaṃ

29

Rattiṃ bhuñjati iṃgīrasi-dhīso sutvāna taṃ bhusaṃ

Paggharanto'vahāsassū-pītivāca'mudāhari

30

Pativīnāsu jātīsu-tīsu maccā'tivikkamā

Laṅkaṃ manuññaṃ gahituṃ-tisatassamato paraṃ

[SL Page 197] [\x 197/]

31

Vāyamitvā'pi nosakkā-dhiti vo saphalā'bhavī

Tato'modaṃ pavedemi-para'mpiti'mudāhari

32

Sirivikkamādirāja-sīhaṃ sīhalabhūpatiṃ

Sabandhuṃ gahitaṃ sāji-bhaṭena raṇasūrinā

33

MṚjarhuknāmavikhyāta-senādhipatinā samaṃ

Koḷambakoṭṭhaṃ pesesi-iṃgīrasipabhūko lahuṃ

34

Aho manoramā laṅkā-laṅkike manujādhame

Tissāye'va yathākāmaṃ-yātā parakaraṃ'si'raṃ

35

Ittha'miṃgīrasyadhīnatta-'muddharaṭṭhe gate sati

Sīghaṃ sīgha'meṅgalanta-rajjabala'mito paraṃ

36

Thiraṃ kattuṃ'rabhitvāna-sirivaṭṭhanaṭhāniye

Maṅgalaṃ maṇḍapaṃ citra-'miṃgīrasijananāyakā

37

Sīhaliyā sajīvā ca-kāmato'ca samosaruṃ

Tahiṃ nisajja mantetvā-laṅkāya pālanakkamaṃ

38

Sampāditaṃ paṭiñña'ñca-paṇṇaṃ vācetva sabbaso

Taha'mbhāvaṃ kathāpesi-sīhalīyaniruttiyā

39

Samattā tā paṭiññāyo-sampaṭicchiya kāmato

Adhirajje'ṅgalantamhi-'dhīsassa tatiyassa tu

40

Jl̥rjmahārājino pakkhā-bravunrīgviditopabhū

Mantī ca jl̥nḍoyilkhyāto-jṚmssadarlanḍ mahāsayo

41

Sīhalajanapakkhamhā-èhèḷṚpolamanti ca

Molligoḍasamañño ca-duve'dhikārino tathā

42

Piḷimāditalavvākhyo-moṇarāvilasaññako

Ratvatttisemañño ca-tathā mollgoḍavhayo

43

DūllŚvabhidhānoca-mīllavādhivaco tathā

Galagamavhavikhyāto-galagoḍavhayo iti

44

Disāpatī ci'me sabbe-samattajanakāmato

Dvisahasse tisatasmi-maṭṭhapaññāsasammite

45

Sambuddhe hāyane patte-māse phagguṇanāmike

Patte paṭissave hattha-saññāyo paṭṭhapuṃ tahiṃ

[SL Page 198] [\x 198/]

46

Ta'ṅkhaṇa'ññeva seṅkhaṇḍa-selavhe purapuṅgave

Ussāpesi'ṃgirasidhajaṃ-vattamāne jayussave

47

Dvādasaha'matikkanta-'midaṃ rajja'marājikaṃ

Tatiya jl̥rj mahārañño-samappayiṃsu sabbaso

48

Tato paṭṭhāye'ṅgalanta-mahārājāṃ mahāvidhiṃ

Sarājavasato maññuṃ-sīhalā mahatā'darā

49

Salaṅkate dvādasahi-kāraṇehi paṭissave

Patte sace bhaveyyā'pi-dosādosaṃ kathaṃ kathaṃ

50

Tahaṃ sāmaññadhippāyo-bhavate'vaṃ yathāvidhi

Sirivikkamādirāja-sīharājo'si kakkhalo

51

So'panīto'tra rajjasmā-tassa kassaci ñātinaṃ

Sīhāsanādhīnatā'si-vāritā sā'pi sabbaso

52

Tassa rañño bandhavāna-'miho'pagamanaṃ paraṃ

Paṭikkhittaṃ vino'kāsaṃ-sabbathā'pekkhatā'yatiṃ

53

Ito paṭṭhāyu'ddharaṭṭha-rajja'meṅgalantasāmino

Jl̥rjmahārājino sammā-sabbathā'va pavāritaṃ

54

Sogatānaṃ yathāsīsaṃ-sade'ca gopitaṃ varaṃ

Sayambhūsāsanaṃ sammā-pāletabbaṃ yathāpurā

55

Rājarājamahāmaccā-dīhi pubbe supūjitā

Mānitā yatayo sabbe-gopetabbā hi sādhukaṃ

56

Rakkhitā vaḍḍhitā'rāma-cetiyāyatanāni ca

Cārittaṃ pubbikaṃ sammā-pāletabbaṃ yathā tathā

57

Yaṃ ya'maṭṭīyitabbaṃ'si-kaṇṇanāsādichedanaṃva

Samattaṃ tādisaṃ kammaṃ-kārene'va nivāritaṃ

58

Vinā laṅkesānumatiṃ-manujassa nijecchayā kenā'pi sasanaṃ sabbā-kārene'va nivāritaṃ

59

Purāpavattitaṃ nīti-'manugantvā tahiṃ tahiṃ

Niyogaṃ ṭhapayī tamhi-kātuṃ'dhikaraṇaṃ subhaṃ

60

Pālanatthaṃ sarajjassā-'viheṭhiya mahājanaṃ

Yathocitaṃ sañcinituṃ-karaṃ paṭṭhapayī nayaṃ

[SL Page 199] [\x 199/]

61

Kāraṇehe'vamādīhi-tadāni paṭipāditaṃ

Paṭissavaṃ patta'māsī-sundaraṃ vā asundaraṃ

62

Rajjaṃpati sīhalīya-dhissarāna'mpi yā pihā

Tā'sā'suṃ vihatātesa-'miha sampati kā kathā

63

Sirivikkamādirāja-sīhaṃ paravasa'ṅgataṃ

Dasamāsādhikaṃ kālaṃ-koḷambapurapuṅgave

64

Vāsetvā saha ñātīhi-velll̥rnāmasuvissutaṃ

Pāpayittha mahāduggaṃ-tahiṃ so vyādhinā haṭo

65

Vasitvā soḷasavassaṃ-laṅkāra'jja'midaṃ yathā lokantaraṃ gato hitvā-sabandhujanataṃ api

66

Yuddhe'raddhe buddhabhattā-jīvitaṃ viya gopitaṃ

Dāṭhādhātuṃ munindassa-nīhariṃsu mahāpurā

67

Patte paṭissave sammā-sammatasmi'ṅgirasijane

Vissāsatta'mupāyāte-mahena mahatā hitaṃ

68

Dadantaṃ dantadhātvaggaṃ-sundaraṃ dhātumandaraṃ

Vaḍḍhetvāna yathāpubbe-pūjāvidhiṃ pavattayuṃ

69

Bravunrīgvidito laṅkā-dhīso'pi tadahe mudā

Tahaṃ ṭhapesa'ccaniya-vatthuṃ dhātussa gāravā

70

Atho mollgoḍaādi-sacivānaṃ yathāpurā

Adhikārādipadavī-'dāsi laṅkissaro dayo

71

ÇhèḷṚpolamantīso-parināmita'mattano

Mahādhikārapadaviṃ-paṭikkhipi sakāmato

72

Tade'ṅgalanta rajjassa-pālane tapparo sudhī

VṚlssamañño kumāro hi-jl̥rjmahāmahipaṃ pati

73

ÇhèḷṚpolamantissa-muttāmaṇisalaṅkataṃ

Hemadāma'ñca gīvāya-piḷandhetuṃ tathā paraṃ

74

Sañña'ñca maḍuvṚgāma-kammalekha'nti gāravaṃ

Gāmaṃ gabaḍa sañña'ñca-pariccajiya pesayī

75

Tato mānuddhate uddha-raṭṭhiye kulike tathā

Yate'kacce nasakkā'suṃ-tosetu'mpi navannayā

[SL Page 200] [\x 200/]

76

Kāle vajante'va'mevaṃ-vellassajananāyakā

Pīḷayuṃ yonake tattha-gaṇhantā'nucitaṃ karaṃ

77

Pīḷitā te janā sabbe-tato mocetukāmato

Hāḍītividitānīka-patino sakhyato paraṃ

78

Laṅkindassa nivedetvā-dhurā yāciṃsu sundaraṃ

So puno'paparikkhitvā-hajjināmassa dhīmato

79

Muhandiraṃ nāmadhuraṃ-varaṃ'dāsi dayāparo

Tato vellassa desīyā-kulikā kupitā bhusaṃ

80

Tiyaḍḍhavassaṃ iṃgīrasi-sīhalīyesu'bhosu'pi

Pakkhesu sammā sāmaggi-pavattittha yathārahaṃ

81

Dvisahasse tisatasmi-'mekasaṭṭhimahāyane

Abhavittho'ddharaṭṭhasmiṃ-bhaṇḍana'ntibhayānakaṃ

82

So'ya'miṃgīrasinaṃ sabba-balaṃ vidahituṃ'cito

Dāvaggi viya saṃvaḍḍhi-medhago tuvaṭaṃ bhusaṃ

83

Vellassavanadesasmi-'meko nibbhītiko naro

Sañcari satataṃ ki'nnu-yatīhi parivārito

84

Saññāpayanto attānaṃ-devanāmena kenaci

Rajja'mākaṅkhamāno'va-tadā kimata sañcarī

85

Vuttho vilsannāmakhyāto-badullapuṭabhedane

Taddesapālako dhīmā-vuttantaṃ nikhilaṃ tahaṃ

86

Dūtammukhā nisāmetvā-hajjināma'ntivikkamaṃ

Taṃ devanāmaviditaṃ-gahetuṃ pesayī lahuṃ

87

Sajātikabhaṭehe'va-saddhiṃ hajjisamaññako

Sīghaṃ gaccha'ntarāmagge-gahito sīhalehi so

88

Taṃ yonakaṃ vīranaraṃ-vane devantikaṃ lahuṃ

Nipīḷetvā pesayiṃsu-sīhalīyabhaṭā carā

89

Taṃ sutvā vimhito vilsan-disādhīso mahādhiti

Senaṅga'mpi samādāya-gami vellassadesakaṃ

90

Vīmaṃsitvā kāraṇāni-tahaṃ puna puraṃ sayaṃ

Gacchanto vana panthena-jalaṭṭhāne pipāsito

201

91

Nivattittho'dakaṃ pātuṃ-dvīhi jāvakajātihi

Gacchantaranilīne'ko-tahiṃ vilsanmahāsayaṃ

92

Māresi sīghaṃ vijjhitvā-muslimsamānasevakā ta'ṅkaruṃ paṭibhātya'tra-kopetu'miṃgirasijane

93

Tato vilsansamaññassa-dhuraṃ patto mahāsayo

Sl̥ṭars suvissuto dhīmā-mīllavhadisāpatiṃ

94

Dhūrato tassa vuddhattā-'panetvā pana taṃ dhuraṃ

Kèppeṭipolasaññassa-sacivassa pavecchiya

95

Sametu kalahaṃ taṃ hi-vellassavipinaṃ nayī

Gate tasmiṃ kañci'pekkha-māno so sacivo'yatiṃ

96

Tahaṃ kalahakārīnaṃ-pamukho viya cintiya

Asallakkhiya rājāṇaṃ-tesa'manto gadho bhavi

97

Mèkḍonolnāmasenānī-mahāsenaṃ samādiya

Vellassavanadesābhi-mukho'gañchi vinibbhayo

98

Gacchati vanamaggena-kodaṇḍehi dhuvaṃ dhuvaṃ

Vijjhiṃsu gamikā tassa-pātayiṃsu mahāsilā

99

Tathe'va seṅkhaṇḍasela-purato dhajinīpati

Raṇasenaṃ samādāya-gami vellassa desakaṃka

100

Samosaṭe'khile tamhi-tumūle pabale bale

Vellassavanadesasmiṃ-mèkḍonolnāmaseniyo

101

Adhīrattaṃ pāpayitu-kāmato tappadesike

Dippamāne hutāsamhi-dārupakkhipanaṃ viya

102

Tato kopagginā ditta-janakāyā tahiṃ tahiṃ

Dippamāne hutāsamhi-dārupakkhipanaṃ viya

103

Kupitā'tisayaṃ tesaṃ-ḍayhamānagharesu ca

Jotijālā passamānā-kalahaṃ dāruṇaṃ karuṃ

104

Bahusva'pi padesesū-'pariraṭṭhe tahiṃ tahiṃ

Kolāhalo'yaṃ tuvaṭaṃ-saṅkulo'sī'tipatthaṭo

105

Medhage'smiṃ sīhalīya-sacive pacure tadā

Vinā molligoḍakhyātaṃ-mahādhikārinaṃ paṭuṃ

[SL Page 202] [\x 202/]

106

Sīghaṃ sīghaṃ gahetvāna-rājaddubhi'ti saṅkayā

Kārāgāraṃ nivesesu-'miṃgīrasijananāyakā

107

Kèppeṭipolavikhyāto-sacivo thiravikkamo

Kalahabbhaṭasenādhi-pati nibbhītiko'bhavi

108

Vaḍḍhamāne kalakale-niṭṭhure'tisayaṃ tadā

ÇhèḷṚpolamantindaṃ-gayha koḷambaṭhāniyaṃ

109

Nesuṃ nomocayuṃ jātu-sattasaṃvaccharāni'ha

Vāsāpetvā murisiyas-nāmadīpa'mapāpayuṃ

110

Pavattamāne'va'mevaṃ-tumule kalahe tadā

Iṃgīrasipamukhā senā-patayo'pi tahaṃ tahaṃ

111

Saṅgamma saṃsayādhūta-mānasā iha sampati

Mantayuṃ kassa vijayo-bhave nanu parājayo

112

Maḍugallaitikhyāto-mantindo nibbhayo tadā

Kèppeṭipolanāmena-sacivena samāgami

113 Kalahe'dhipatī deva-nāmena vidito naro

Sirivikkamādirāja-sīhañātī'ti ñāpitaṃ

114

Vilbāvagāmasambhūtaṃ-dorṚsāmī'tivissutaṃ

Nijecchayā vane rajjaṃ-pāpetvā sundarālaye

115

Vāsāpayittha so rājā-viya'maccapadāni'pi

Dātuṃ'rabhī tassa janā-rājasammānana'ṅkaruṃ

116

Tato'parasmiṃ samaye-tasse'va dutiyaṃ pana

Patto'dhikārataṃ manti-maḍugallabhidhānavā

117

DorṚsāmīti viditaṃ-taṃ bhupappatirūpakaṃ

Kèppeṭipolasañña'ñca-nigaḷesu khipāpayī

118

Te ubho vañcakā kasmiṃ-kāle kathaṃ tato kharā

Nañāyate vimuttā'ti-kathañcana tato paraṃ

119

DorṚsāmiṃ sāhasikaṃ-gahetvā jīvagāhakaṃ

Seṭṭhādhikaraṇaṃ netvā-vinicchiya yathāvidhi

120

Niyāmitaṃ māraṇāya-mahārañño'nukampayā

Mocetvā maccuto kārā-gāra'māsuṃ nivesayī

[SL Page 203] [\x 203/]

121

Kalahe'rabhite dāṭhā-dhātugehe mahārahe

Vārivaḍḍhanamaccoso-èllṚpolasamaññavā

122

Dāṭhādhātuṃ gahetvāna-dhātuṃ gopetukāmato

Yatīhi saha gantvāna-nilīno'si kuhiñcana

123

Taṃ sutve'ṃgirasisenānī-sanikaṃ pariyesiya

Sadhātukaṃ taṃ mantinda-'maggahesuṃ mahādhiti

124

Codanāya tāya ta'ñhi-cuditaṃ thiramānasaṃ

Sīghaṃ mārāpayī sīsaṃ-chetvāna'naparādhikaṃ

125

Kèppeṭipola paññāto-sacivo vā'tivikkamo

Piḷimāditalavvākhya-mahādhikārino suto

126

Tannāmako ca mantindo-'nurādhapurasantike

Gahito'bho pavīrā'su-miṃgīrasisevakehi te

127

Tasse'va vīraposassa-kèppeṭipolasaññino

Sīsaṃ chedāpayitvāna-kapparaṃ siraso tadā

128

Eḍinbargnagare vatthu-vijjākāraṇikassutaṃ

Pesayuṃ kotukāgāraṃ-kotukattā'va tassa tu

129

Piḷimāditalavvākhya-gahitaṃ sacivaṃ yuvaṃ

Khyāta murisiyasnāma-dīpaṃ pāpayi laṅkato

130

Maḍugallaitikhyātaṃ-sacivaṃ paggahī tadā

Chedāpayī tassa siraṃ-nivatti kalaho puna

131

Asmiṃ kalakale uddha-raṭṭhiyā jananāyakā

Kulikā pacurā ghātā-vadhakehi yathā bhavuṃ

132

Tathe'va tamhi sāmaññā-nahutādhikajantavo

Matā'su'miti maññanti-pamāṇarahitā'padā

133

Samite kalahe laṅkā-dhipatī dhitimā sato

Paṭissavaṃ pubbika'mpi-pattaṃ paritta'maññathā

134

Katvā niyoge ṭhapayī-sīhalasacivāmukhe

Paṭimuñcitvu'ttamaṅga-veṭhanāni ca gāravaṃ

135

Kattabbaṃ sabbadhiṃ'gīrasi-janehi anivāriya

Sāsanaṃ'rabbha yā nīti-pacchā'pi tādisī bhavī

[SL Page 204] [\x 204/]

136

Rajje'smiṃ ye sīhaliyā-janā seṭṭhadhurandharā

Tesaṃ tadā vuttiyo'pi-ṭhapayiṃsu yathārahaṃ

137

Asse'va laṅkāpatino-kāle bèpṭissamavhayā

Tathe'va vèsliyannāmā-aparā carc samaññikā

138

Icce'tā pabalā tisso-pūjakassamitī'riha

Paṭṭhapesuṃ vaḍḍhamānā-yāvajjā'pi pavattare

139

Dvisahasse tisatasmiṃ-tesaṭṭhimamhi hāyane

Rajja'mākaṅkamāne'ko-dubbinīto narādhamo

140

Vimaladhammanarinda-sīharāje'ti ñāpayaṃ

Vellassavanadesasmiṃ-janetuṃ kalahaṃ'sahī

141

Taṃ gayha sīghaṃ yuddhādhi-karaṇe saṃvinicchiya

Nesuṃ murisiyas dīpaṃ-hantuṃta'mpiniyāmitaṃ

142

Seṭṭho vinicchayakkāro-seṭṭhādhikaraṇe tadā

Çleksanḍarḍ iti khyāto-jl̥nsṭannāma mahāsayo

143

Savāyāmena mahatā-laṅkāyaṃ pacure jane

Pesse bhujisse kāresi-paratthanirato dayo

144

Vinicchetuṃ'dhikaraṇe-sādhu sabbadhi sabbaso

Mahāsayo so paṭhamaṃ-jūrināmasabhaṃ'rabhi

145

Samaye'smi'meṅgalantā-dhirajje'dhipatī guṇī

Tatiyo jl̥rjmahābhūpo-kittisesattanaṃ gato

146

Laṅkissaro roborṭkhyāta-bravunrīgnāmavā sudhī

Nirākula'ṅkaritvāna-sabbaṃ laṅkaṃ manoramaṃ

147

Pāletvā'ṭṭhasamaṃ rajjaṃ-pālanakkamakovido

Parissamaṃ vinodetuṃ-viya'gañchi sadesakaṃ

148

Gate tasmiṃ dvisahasse-tisatasmiṃ tisaṭṭhime

Munindasarade yuddha-senindo laṅkabhūtale

149

Eḍvarḍbānssaññapaññāto-upalaṅkesataṃ gato

Vassadvayaṃ rajja'midaṃ-pāletvāna yathāvidhi

150

Sindhudese yuddhasenā-dhipacca'mupago tadā

Laṅkāyā'pagato āsi-samare caturo bhusaṃ

[SL Page 205] [\x 205/]

151 Buddhavasse dvisahasse-tisate pañcasaṭṭhime

EḍvarḍpṚjaṭnāmadheyyo-laṅkādhipatitopago

152

Āgammi'ha yathāsatti-laṅkoso laṅka'muttamaṃ

Dasamāsaṃ pālayitvā-sadesa'magamī dayo

153

Kāle'ssa pabhunoeko-macco nekatiko jaḷo

Patthivanvayiko'tya'ttaṃ-dīpento janataṃ bhusaṃ

154

Vimohayaṃ uddharaṭṭhe-rajjaṃ gaṇhitukāmato

Seṅkhaṇḍaselanagarā-sanne kalakalaṃ lahuṃ

155

Janetu'mussahi'ṅgirasi-seniyā ñatva taṃ tadā gāhāpayiṃsu taṃdhutta-'manurādhapurantike

156

Vinicchiyā'dhikaraṇaṃ-bālisaṃ taṃ mahāpure

Sammajjituṃ visikhāyo-niyojesi yathāvidhi

157

Dvisahasse tisatasmiṃ-sogatasmiṃ chasaṭṭhime

JṚmskèmal nāmakhyāto-'palaṅkesattanaṃ gato

158

Ihā'ga laddhakaṃ laṅkaṃ-pālayanto yathārahaṃ

Sadesaṃ puna'gā etto-vasitve'ha samaṃ sato

159

Laṅkāmātaggatanayo-paguṇādiguṇānugo

Molligoḍavhayo'macco-tadā'gā nāmasesataṃ

160

Laṅkambaruggatasutejapabhā pabhūpa

Bhānū'paraṃ giri'magañchi atho paro'va

Bhūpaṃsumāli'ha tu sampati bhāti tejo

Tassa ppabhāya janatā muditā bhavantaṃ

161

Atimita ripudantī kesarī tulyasīha

Abhayapabhūtibhūpāsevito rajjabhāro

Aparakara'magā ce kiṃ nayātī tathe'va

Amata'miti payātuṃ bho bhajavho sivaddhaṃ

Bhāṇavāramekūnapaññāsatimaṃ

-----------------

Iti sajjanānandasaṃvegajanake dīpavaṃse tatiyassa jl̥rj mahārañño laṅkārajja nīyyātanādi

dīpanonāmekūna paññāsatimo paricchedo.

[SL Page 206] [\x 206/]

Paññāsatimo paricchedo.

------------------

1

Atho'pi dvisahassamhi-tisate sattasaṭṭhime

Sambuddhavacchare eḍvarḍ-bānsnāmavidito sudhī

2

Patvā laṅkesataṃ laṅka-'māga saṅkata santhavaṃ

Sātattha'miha vāsīnaṃ-sarajja cirasaṇṭhitiṃ

3

Maññamāno'va koḷamba-nagarā āmahāpurā

Rathañjasaṃ sādhayittha-vanapabbataduggame

4

Tahiṃ yutto kiccasūro-ḍl̥sannāma mahāsayo

Pīḷito jararogena-kaḍugannāpadesake

5

Mato tato tassamana-kkāratthambhaṃ tahiṃ'cale

Patiṭṭhāpayi laṅkeso-puna kaḷyāṇisindhuyaṃ

6

hapāpayī doṇisetuṃ-mahāvaṇṇusavantiyā

Mahāsetuṃ dārumayaṃ-kārāpayi yathārahaṃ

7

Rammaṃ pèviliyannāma-mandiraṃ nayanussavaṃ

Sirivaḍḍhanaṭhānīye-kārāpayi vicitrakaṃ

8

Pāsāṇakacchadesasmiṃ-ratanākarasantike

Mavunṭlèviniyānāmaṃ-rammaṃ dhanaparibbayā

9

Pāsādaṃ kārayi pacchā-nayisva'sanasālataṃ

Tappadesa'mpi tannāmā-voharanti videsikā

10

Laṅkeso paṭhamaṃ laṅkā-vāsīnaṃ gaṇanaṃ tadā

Gaṇāpayi sātirekaṃ-bhavi sāddhaṭhalakkhakaṃ

11

Samaye'smiṃ jl̥rjbarḍnāmo-gaṅgāsiripurantike

Sīhapiṭṭhipadesamhi-kopivatthuṃ vapāpayī

12

Tabbappakānaṃ laṅkeso-bahavo bhūpadesake

Phātikkattuṃ laṅka'mimaṃ-nimmūlena pavecchi so

13

Iṃgīrasijanatā tasmiṃ-kāle mahāparissamā

Nagarālokavikhyāta-padesaṃ pariyesayuṃ

14

Tato paṭṭhāya taṃ desaṃ-sukhassitaṃ sukhatthikā

Sakalā jātiyā yanti-pativassaṃ mahaddhanā

[SL Page 207] [\x 207/]

15

Gamanāgamane tamhi-phāsuyā pāṇinaṃ bhusaṃ

Sodhāpayī mahāmaggaṃ-maggāmaggavisārado

16

Tade'va koḷambapure-paṭhamaṃ bahikoṭṭhake

Potthakāvāsa'makaruṃ-nānāpotthakasaṅkulaṃ

17

Tado parima raṭṭhasmi-'miṃgīrasibalavattane

Yo samussahi saṅgāma-vijayakkamakovido

18

Sa'jl̥nḍoyilnāmakhyāto-mantīso thirabuddhimā

Seṅkhaṇḍaselanagare-maccurājavasa'ṅgato

19

Nimujjāpiya nārīna-'mudake sasanaṃ pati

Purāsīhalarājūnaṃ-yā nīti taṃ pariccaji

20

ÇhèḷṚpolavikhyāto-mahāmaccaggasīhalo

Mato murisiyasnāma-dīpasmiṃ dukkhito tadā

21

Saramānā guṇaṃlaṅkā-patibimbaṃ sarūpimaṃ

hapesuṃ koḷambapure-rājamandirasammukhe

22

Pasādetvāna laṅkeso-laṅkādīpanivāsino

Sakadesa'ṅgami satta-vassaṃvasitvi'hā'nagho

23

Dvisahasse tisatasmiṃ-catusattatime jine

Saṃvacchare roborṭvilmaṭ-hl̥rṭannāmasuvissuto

24

Pappuyya laṅkissaratta-'mihā'ga karuṇāparo

Laṅkeso'si dhuvaṃ dīpa-vāsīnaṃ hitasādhako

25

Rajje'smiṃ paṭhamaṃ sṚviṃs-nāmena pākaṭaṃ tadā

Mūlālaya'ñcā'rabhiṃsu-janānaṃ vuddhikāmato

26

Pavattijānane añña-maññassa phāsuyā bhusaṃ

Lekhane pesituṃ sīghaṃ-koḷambapurato tadā

27

Yāvaseṅkhaṇḍaselavha-puraṃ paṭṭhapayī rathaṃ

Heṭṭhāraṭṭhe' landajanā-yonakadamiḷesu hi

28

Bhūbhāgāna'madānasmiṃ-kāretuṃ mandire thire

Paññāpayiṃsu yaṃ nītiṃ-paṭikkhipiya sabbaso

29

Tesaṃ laṅkissaro dātā-koḷambapura puṅgave

Gehe kārayituṃ sammā-bhūbhāge'dāsi mūlato

[SL Page 208] [\x 208/]

30

Purāmarammavisayaṃ-gatena yatisāminā

Saddhiṃ puna bodhigaccha-piṭṭhigāmubbhavo guṇi

31

Dhammajotisāmaṇero-dhammasatthesu pesalo

Mahāvidānamudali-ppamukhānaṃ nivediya

32

Laddhopakāraṃ amara-puraṃ gantvāna saṅayā

Suvaṇṇaguhapaññātā-sīmāya'mupasampadaṃ

33

Ñāṇābhivaṃsākhya saṅgha-rājappamukhabhikkhuhi

Labhitvā dhammavinayaṃ-sammuggayhā'si'hā'gato

34

Dhammajjotiyatindo so-vinayaññū visārado

Dvisahasse tisatasmiṃ-pañca sattatime jine

35

Vacchare ūvapabhutī-parime vijite dayo

Paṭṭhapitthā'marapura-nikāyaṃ sabbhi vaṇṇitaṃ

36

Kāle'ssa laṅkāpatino-kalambujanaraliti

Pavattipatta'miṃgīrasi-bhāsāya susamārabhuṃ

37

Rajje seṭṭhadhurandhārī-mantīhi'rabhitaṃ tahaṃ dosāna'madhirajjamhi-pākaṭattā nivāritaṃ

38

Rajjaṃ pālayituṃ sammā-nītisampādikā tathā

Nītividhāyikādve'ha-sabhā'rabhi tadaddhaniva

39

Dhurīhi paṭhamā yuttā-sabhā navahi mantihi

Chahe'vā' dhurimantihi-laṅkesena samaṃbhavi

40

Vidhāyikā ca dutiyā-sabhā navahi mantihi

Yuttā dhurīhi mantīhi-laṅkesena samaṃbhavi

41

Pubbuttarā pacchimā ca-majjhimādakkhiṇā iti

Vibhattā pañcadhā laṅkā-laṅkādhīsena dhīmatā

42

Ekekissaṃ panā'sāya-'meka'mekaṃ disāpatiṃ

Niyojayittha laṅkindo-niyoga nipuṇo guṇi

43

Phāsatthāyā'dhikaraṇa-vinicchaye'smi'maddhani

Nānādesesu ṭhapayī-sālā tannāmikā thiraṃ

44

Matassa kaṇiyo molli-goḍamaccassa vissuto

Tannāmiko ca sacivo-manti dunuvilavhayo 41

Pubbuttarā pacchimā ca-majjhimādakkhiṇā iti

Vibhattā pañcadhā laṅkā-laṅkādhīsena dhīmatā

42

Ekekissaṃ panā'sāya-'meka'mekaṃ disāpatiṃ

Niyojayittha laṅkindo-niyoga nipuṇo guṇi

43

Phāsatthāyā'dhikaraṇa-vinicchaye'smi'maddhani

Nānādesesu ṭhapayī-sālā tannāmikā thiraṃ

44

Matassa kaṇiyo molli-goḍamaccassa vissuto

Tannāmiko ca sacivo-manti dunuvilavhayo

[SL Page 209] [\x 209/]

45

Tathā katipayā mantī-yatayo ca tayoti'me

Sirivikkamādi rāja-sīharājassa kassaci

46

Bandhusso'pariraṭṭhasmiṃ-rajjaṃ pavārituṃ tadā

Kumantayiṃsu taṃ ñatvā-rājakiccamhi tapparo

47

Disānetā mahavala-tènnanāmena pākaṭo

Laṅkindassa nivedesī-sahasā taṃ kumantanaṃ

48

Laṅkeso sanikaṃ rāja-pose pesetva te'khile

Gāhāpayitvā seṭṭhādhi-karaṇaṃ nesi buddhimā

49

Muttā codanato sabbe-tathā'pi dhurino tadā

Nīhaṭā dhurato molli-goḍasaññassa'thāparaṃ

50

Disāpatidhuraṃ'dāsi-catuyojanaraṭṭhake

Tato so padaviṃ rāja-vallabho'va sugopayī

51

Parihīne cira'majjhā-pane puna'pi saṇḍitiṃ

Samicchanto tadatthāya-ṭhapittha kārakaṃ sabhaṃ

52

Tassaṃ sabhāyo'padesa-vasā èkaḍèmivhayaṃ

Samārabhuṃ satthasālaṃ-koḷambanagare tadā

53

Pañcame sarade laṅkā-patino'ssa sadāsayā

Esiyātikavikhyātā-sabhā'raddhā'si sādhuhi

54

Ambarukkhārāmanāme-vihāre'dhissaro guṇī

Laṅkāsaṃsuddhasambuddha-sāsanambara bhāsuro

55

Sasī'va ñāṇavimala-tissanāmena vissuto

Mahānetā mahādhīro-saddhālu sāsanodaye

56

Satto samavhito'ndena-devānaṃ sāsituṃ viya

Kale'mhi tidivaṃ gañchi-kurumāno tamaṃ bhuvaṃ

57

Vikṭl̥riyānāmasutā-kumārī kāminī piyā

Samayasmiṃ'dhirajje'smiṃ-rājinī'si tathā'vi'ha

58

Hl̥rṭansamavhayo laṅkā-dhipo laṅkaṃ chahāyanaṃ

Pāletvā modayaṃ pāṇi-gaṇaṃ desaṃ sakaṃ agā

59

Dvisahasse tisatamhi-'sītime munihāyane

Laṅkissaro ihā'yāto-sṭuvarṭmèkènsināmavāva

60

Tadā laṅkāya sabbatthava-bahulaṃ'va pavattitaṃ

Ketavaṃ sabbaso nīti-maggene'va paṭikkhipi

[SL Page 210] [\x 210/]

61

Koḷambapurato yāva-gālunagara'mantare

Pesituṃ lekhane sīghaṃ-rathaṃ paṭṭhapayī tadā

62

Ummattakārogyasālaṃ-tathā kāragharaṃ api

Kārāpayī mahārogya-sālaṃ koḷambaṭhāniye

63

Vejjasatthassa laṅkāyaṃ-vuddhiṃ'pekkho'va sissake

Nayī katipaye jambu-dīpaṃ rajjassa mūlato

64

arnarmahāsayo sādhu-'miṃgīrasibhāsato tadā

Mahāvaṃsaṃ vyatanayī-parivattiya buddhimā

65

Ito purā kittubhatta-samajjā maggato iha

Yebhuyyena pavattiṃsu-pāṭhasālā tahiṃ tahiṃ

66

Mèkènsināmalaṅkindo-laṅkārajjapathā sudhi

Chāpābhivuddhiṃpattheno-satthasālā'rabhī bahū

67

Nesādānaṃ dukkhitattaṃ-sutvāna karuṇā paro

Tesaṃ padesaṃ laṅkeso-gantvā tatta'mudikkhiya

68

Dhanabbayā sassa kasī-kammaṃ kātuṃ vidhāya so

Uggaṇhāpayituṃ tesaṃ-pāṭhasālā ṭhapāpayī

69

Tahaṃ gamanato niccaṃ-jararogena pīḷito

Laṅkāvāsābhilāsaṃ so-hitvā'ḍḍhuḍḍhasamaṃ sudhī

70

Pāletvā sādhukaṃ laṅkaṃ-sadesa'ṅgami sagguṇo

Vasittha ce thoka kālaṃ-bahukiccāni kārayi

71

Atho kolinkèmalnāmo-laṅkeso dvisahassake

Tisate caturāsīti-mite sambuddhahāyane

72

Ihā'gato hatthisela-puraṃpadhānaṭhāniyaṃva

Katvā padesaṃ vibhaji-vāyavo'ti yathārahaṃ

73

Yāvalaṅkissara'mimaṃ-'pariraṭṭhe pavattitaṃ

Dāsavyaṃ vāritaṃ nīti-maggeni'ha visesato

74

Sammāviññāta saddhamma-sattho siddhatthavissuto

Yatisīho kaviketu-pūtakittidayālayo

75

Vikhyātaṃ paramadhamma-cetiyaṃ satthamandiraṃ

Samārabhitvā lokattha-siddhi'ṅkāsa'smi'maddhani

76

Kāle'smiṃ pāṭhasālīyā-cere paguṇataṃ bhusaṃ

Pāpetuṃ satthasadanaṃ-vidhimantaṃ'rabhiṃsavi'ha

[SL Page 211] [\x 211/]

77

Chabbassa'miha ṭhitvāna-tasmiṃ yāte sadesakaṃ

Dvisahasse tisatasmiṃ-navutime munivacchare

78

Ll̥rḍṭorinṭanitikhyāto-laṅkeso laṅka'māgato

Achekattā tassa desa-pālanasmiṃ sadesike

79

Tosetuṃ no sahī atra-kathañcana videsike

Laṅkādīpādhivāsīnaṃva-vaḍḍhenteappasādake

80

Niyojayī suṇādīnaṃ-gaṇhituṃ'nucitaṃ karaṃ

Tadappasannā janatā-janayuṃ kalahaṃ lahuṃ

81

Kalahe vaḍḍhamānasmi-'muddharaṭṭhamhi bhiṃsane

Yuddhanītiṃ pakāsetvā-mādhurā'nayi vāhinī

82

Assuta'mpi purāyuddha-nītiṃ pati janā bhusaṃ

Bhayato tajjitā sīghaṃ-kalaha'mpi nivattayuṃ

83

Ñatve'ṅgalantarajjamhi-taṃ pavattiṃ visāradā

Nītibbidū mahāmaccā-'hūya laṅkissaraṃ tadā

84

Vajjāvajjaṃ tassa tahaṃ-vinicchiniya sādhukaṃ

Dhurā'petuṃ sassa lahuṃ-nivedayiṃsu taṅkhaṇe

85

Mahālekhaka padavi-dhāriṃ ṭènanṭ mahāsayaṃ

Desantaraṃ pesayiṃsu-laṅkikahitakāmato

86

So èmarsanṭènanṭnāmo-bhāsāsatthavisārado

Laṅkānāmādayo ganthe-viracittha mudā tadā

87

Laṅkissaro bhūri pajā pamoda-

Yantā'vi'maṃ dīpavaraṃ sumedhā

Saṃrakkhayuṃ'ke madhurapphalānaṃ

Majjhe asādupphalataṃ payātā

88

Evaṃ hi bho attani vā parasmiṃ

Piyattataṃ sādhu pavattayantā

Sugandhapupphā viya sabbhi sevitā

Saṃvaḍḍhamānā kusalaṃ bhavavho

Bhāṇavāraṃpaññā satimaṃ

--------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse pañcalaṅkesadīpanonāma paññāsatimo

paricchedo

[SL Page 212] [\x 212/]

Ekapaññāsatimo paricchedo.

-------------------

1

Gate tasmiṃ dvisahasse-tisate tinavutime

Munindasaradasmiṃ jl̥rj-ènḍarsannāmavissuto

2

Patvā laṅkesatta'māga-rajje dhanaparikkhayaṃ

Samecca dhanavuddhiṃ so-kattuṃ maññi nakāriye

3

Anārambhe dhūmaratha-maggassa sahasā idha

Laṅkissare appasannā-vappakā ca videsikā

4

Thāmaṃ sāmaggiyā sīghaṃ-dīpetu'mārabhuṃ sabhaṃ

Laṅkindassa lahuṃ tassā-sabhāya cā'su'maggalā

5

Bhūrīparādhahetuttā-majjhime visaye tadā

Surālayā'panītā'suṃ-bahavo hitakāmato

6

Tasse'va tatiye vasse-pattaṃ paṭissavaṃ pabhū

Asallakkhiya rajjena-gopitaṃ radadhātukaṃ

7

Pahāya rajja sambandha-pupphārāmādhivāsino

Netussa ca'ssaselavha-vihāre'dhissarassa ca

8

Yatindassa tathā nīra-vaḍḍhakassa ca mantino

Pavāresa'buddhabhatto-jahi sāsanarakkhaṇaṃ

9

Laṅkeso pañcavassāni-vasitvana yathāruci

Sadesa'ṅgami laṅkāto-'peto so'petanuddayo

10

Henrīvl̥ḍsnāmavikhyāto-laṅkeso'tha sadāsayo

Dvisahassattisataṭṭha-navutime jinahāyane

11

Samāyāto dīpa'mimaṃ-laṅkāyā'yativuddhiyā

Kicce kārayituṃ sīghaṃ-'rabhi sūro visārado

12

So'yaṃ laṅkissaro dhīmā-yānāyāne sukhatthiko

Tadāni setuyo magge-kārāpayi dayāparo

13

Koḷambaseṅkhaṇḍasela-ppurāna'mantare thiraṃ

Sādhetuṃ duggame dhīro-mahā dhūma rathañjasaṃ

14

Paṭhamaṃ khanī paṃsupuñjaṃ-koḷambapurapuṅgave

Gaṅgāsiripure kaṇṭa-gacchatitthappadesake

[SL Page 213] [\x 213/]

15

Teladoṇivhayasmiṃ ca-hintālopalagāmake

Kāle'smiṃ kārayi seṭṭhā-vitthiṇṇā setuyo thirā

16

Sundarīna'ñca bālānaṃ-payojanavasā tadā

Koḷambanagare gālū-mukhadvāre manoramaṃ

17

Kārāpayī caṅkamana-maggaṃ laṅkissaro sudhī

Dīghavāpī padesamhi-phātikkattuṃ kasiṃ mudā

18

Purātanā pākatikā-vāpī ca parikhā tathā

Kāresa'tha navīnā ca-parikhāyo khanāpayī

19

Vijjuppathā'ññamaññassa-vuttantañāpanaṃ tadā

Samārabhiṃsu koḷamba-gālūpurāna'mantare

20

Tade'vā'nena maggena-kāraṇāni nivedituṃ

Sakkā'bhavuṃ yāvajambu-dīpaṃ dīpe'tra vāsino

21

Ta'ṅkamaṃ paṭhamaṃ viṭsṭl̥n-nāmo ca kuksamavhayo

Icce'te caturo'bho hi-pariyesuṃ mahāsayā

22

Jātaṃ sametuṃ kalahaṃ-sindhudesamhi vāhiniṃ

Pesetu'metto sakko'si-sadayattā'va no pabhū

23

Tasse'va laṅkāpatino-manakkāravasā subhaṃ

Paṭibimbaṃ ṭhapāpesuṃ-sirivaddhanaṭhāniye

24

Daṭṭhukāme'ha laṅkindaṃ-paṭibimbassa santikaṃ

Gantvā disvā tassa guṇaṃ-gāyanti janatā bhusaṃ

25

Nivatti'he'va laṅkesa-karuṇākara yācito

Ito gato pañcavassaṃ-pasitvāna yathāvidhi

26

Yāte laṅkissare tasmiṃva-dvisahasse catussate

Catutthe sogate vasse-patvā laṅkesakaṃ iha 27

Cārlasjasṭinmèkārtīti-nāmena viditā'gato

Vikkiṇī so bhūpadese-vappakānaṃ hi rajjato

28

Tato laṅkā vaṇijjāya-kiñcimattaṃ samiddhataṃ

Gatā viye'ke maññanti-tādi vuddhī nadissare

29

Samaye'smi'mambagaccha-vatthugāme dayālayo

Saraṇaṅkarapaññāto-sīlabhūsana bhūsito

[SL Page 214] [\x 214/]

30

Laddhā mrammanikāyasmiṃ-pabbajjaṃ dvīhi bhikkhuhi

Sāmaṇerehi ca dvīhi-saddhiṃ tīhi gihīhi ca

31

Nāvaṃ'ruyha gālutitthā-sīghaṃ tiṇṇo mahaṇṇavaṃ

Patto marammavisaye-ratanā puṇṇaṭhāniyaṃ

32

Saṅgharañño ca bhūpassa-tahaṃ sampattakāraṇaṃ

Nivedayī saṅgharāja-bhūpatī tuṭṭhamānasā

33

Saddhe te paṭigaṇhitvā-'kaṃsu sakkaramānanaṃ

Puna tasmiṃ visuṃgāma-sīmāyaṃ saṅgharājinā

34

Upajjhāyena te sādhū-bhikkhusaṅgho yathāvidhi

Upasampādayī bhikkhū-'bhavuṃ puṇṇamanorathā

35

Saraṇaṅkarākhyo bhikkhu-laddhopasampado sudhī

Piyasīlī sapariso-sahasā laṅka'māgato

36

Dvisahassaccatusata-sattame sarade jine

Nikāyaṃ rāmaññanāmaṃ-patiṭṭhāpesi sādhukaṃ

37

Marammara'ṭṭha mānuñña-desato hadayālunā

Āhaṭattā'va tannāmāva-voharanti nijanvayaṃ

38

Mèkārtināmalaṅkeso-dhuvaṃ rogena pīḷito

Tīnivassāni'ha ṭhitvā-sadesa'ṅgañchi laṅkato

39

l̥brayinnāmavikhyāto-'palaṅkesattanaṃ tato

Patvāna seniyo rajjaṃ-pālesi sādhikaṃ samaṃ

40

Kāle'smiṃ mantisabhatiṃ-vivādo āsi dāruṇo

Yuddhasenaṅga'mārabbha-vassaṃ pati'ha rajjato

41

Mantīsabhātīraṇato-kattabba'nti dhanabbayaṃ

Mantī chā'vocu'madhuro-'palaṅkeso yathāmati

42

Sādhusammatiyaṃ tassaṃ-nopatiṭṭhahi kaṅkhaṇe

Mantī mantisabhaṃ te cha-vajjetvā'pagatā'bhavuṃ

43

Mahājanamatabbuddhiṃ-pāpetu kāmato tadā

Jl̥rjvl̥lnāmo'rabhi dhīmā-sill̥nlīgsavhasaṅgamaṃ

44

Roborṭrobinsanvikhyāto-dvisahasse catussate

Navame hāyane buddhe-patvā laṅkindataṃ sudhī

[SL Page 215] [\x 215/]

45

Ihā'ga karuṇāyutto-nītidhammavisārado

Tadā laṅkābhivuddhatthaṃ-nānākicce samārabhi

46

Koḷambaseṅkhaṇḍasela-gālupuresu sātthikāka

Nāgarikānāmasabhā-bhavuṃ raṅā'tadaddhani

47

Purārakkhaṇa'mārabbha-'rakkhakabhaṭasañcayaṃ

hapetuṃ nīti'meka'ñca-thira'ṅkari tadā sato

48

Koḷambapurato yāva-seṅkhaṇḍaselaṭhāniyaṃ

Kāle'smi'mārabhuṃ dhūma-rathānaṃ gamanaṃ pana

49

Pāṭhasālādhikattaṃhi-susaṃlakkhiya tassabhaṃ

Hitvāna'jjhāpanaṃ nāma-bhāgaṃ vibhaji rajjato

50

Viññātasattha saddhammo-nikāye mūlavaṃsike

Mahānetā mahāvyatto-dhammādhāravhavissuto

51

Kāle'smiṃ tidivaṃ-gañchi karāṇo timiraṃ bhuvaṃ

Saṅgamma sogatā tassa-dassesu'ntimagāravaṃ

52

Ciraṭṭhitiṃ mahesissa-sāsane'pekkhayaṃ tadā

Iddamalgoḍavikhyāto-disādhīso sadāsayo

53

Syāmamrammanikāyesu-dhamme ca vinaye bhusaṃ

Vyatte bahussute cheke-yatīse pacure vare

54

Pèlmaḍullaitikhyāte-nagare sumanorame

Samānetvā dhammasālaṃ-dhammavinayapotthake

55

Saddho sodhetu'majjhesi-chekā'jjhiṭṭhā yatissarā

Paṭigayha visodhetuṃ-potthake susamārabhuṃ

56

Sattamāsaṃ hi vinaya-piṭakaṃ saṃvisodhiya

Gāyiṃsu atha saṅghassa-majjhe buddhimataṃ varā

57

Yathāphāsu yathākāla-'mañña'mpi piṭakadvayaṃ

Sodhetvā sirisambuddha-sāsanaṭṭhitika'ṅkaruṃ

58

Bandhitaṃ putugīsīhi-koḷambakoṭṭhabandhanaṃ

Bhedāpayī'dhirajjasmi-'māṇaṃ laddhāna so pabhū

59

Tato paṭṭhāya koḷamba-nagaraṃ rāmaṇeyyakaṃ

Kārāpayittha laṅkeso-phāsutaṃ sukhakāmato

[SL Page 216] [\x 216/]

60

Desantarānītadhañña-vaggāna'ñca tadaddhani

Karaggāho samāraddho-rajje nītipathānugo

61

Samaye'smiṃ vejjasattha-sālaṃ koḷambaṭhāniye

Patiṭṭhāpayi tabbuddhi-kāmato'va sadāsayo

62

Vikṭl̥riyānāma mahā-rājinīdutiyattajo

Çl[f]praḍkhyātobhāgadheyyo-kāle'smiṃ laṅka'māgato

63

Laṅkikā rājinīsūnuṃ-paṭigaṇhiṃsu sādarā

Cārlashenridasoyisā-nāma khyāto dhanissaro

64

Visesato samānīya-taṃ kumāraṃ samandiraṃ

Saṅgaha'ṅkāsi sakkaccaṃ-janasambhamabhājanaṃ

65

Dhanino tassa mantissa-bimbaṃ tagguṇadīpakaṃ

Nayanārogyasālābhi-mukhe dissati sampati

66

Samaye'smi'mpilaṅkāyaṃ-janarāsiṃ gaṇāpayī

Catubbisatilakkhaṃ'si-tisataṃ'sitikaṃ tadā

67

Dasavassa'mpati tato-paṭṭhāya paṭipāṭiyā

Gaṇituṃ janatā laṅkā-dīpasmiṃ niyamo'bhavi

68

Sante bādhe saṃsametuṃ-gāmesu ca tahiṃ tahiṃ

Gāmasabhānāmavini-cchayasālā tadā'rabhuṃ

69

So harkivlasroborṭkhyāto-robinsannāmavāsudhī

Laṅkeso sattavassāni-sadesa'ṅgami ṭhitvi'ha

70

Sirimā viliyamhenrī-grugarīnāmavissuto

Dvisahassaccatusata-sorasamamhi sogate

71

Laṅkindattaṃ patva dīpa-'mimaṃ patto dayāparo

Jātikulāgamabbheda-'masallakkhiya sabbaso

72

Vuddhiṃsamicchaṃ laṅkāyaṃ-kiccānā'rabhi buddhimā

Tato tasmiṃ pasīdiṃsu-laṅkinde laṅkikā bhusaṃ

73

Ciraṃ vanagataṃ rammaṃ-'nurādhapurapuṅgavaṃ

Sodhetvāna samiddhattaṃ-pāpetu kāmato tadā

74

Katvā padhānanagara-'manurādhapuruttamaṃ

Vibhaju'ttaramajjha'nti-desaṃ vibhāgakovido

[SL Page 217] [\x 217/]

75

Koḷambanagare cāru-bhūbhāge dassaneyyake

Tidivāvagataṃ veja-yantaṃ'va'kkhirasañjanaṃ

76

Kotukāgāra'muttuṅga-'māyātaṃ purabhūsanaṃ

Kārāpayu'mamhi kāle-vissajjiya mahaddhanaṃ

77

Purātanehi bhaṇḍehi-'nagghehi vividhehi ca

Potthakehi papuṇṇo'si-jane vimhāpayaṃ bhusaṃ

78

Cirassaṃ sāḷavallīhi-vanatta'mupagaṃ varaṃ

Paṭisaṅkhāretu'soṇṇa-mālithūpaṃ pabhinnakaṃ

79

Laddhā sadupakāra'ñca-rajjato iha saddhayā

Sumanasāro hi bhikkhu-nāraṃviṭavhagāmajo

80

Tathā saddhehi pakato-pakāro'rabhi kāriye

Paṭisaṅkhārito tena-bhāgo pabhijji sabbaso

81

Tato khedagatā tasmiṃ-janā saṅgamma bhattiyā

Cetiyavaḍḍhaniṃ nāma-sabhaṃ'rabhiṃsu sogatā

82

Chekānaṃ kammakārānaṃ-kammantaṃ taṃ yathāvidhi

Nīyātayuṃ thūparājā-gāmiṇīnāmadīpako

83

Parisamattakammanto-nacirene'va pāṇinaṃ

Nettapanthe yathāpubbe-virocissati sādhukaṃ

84

Tadu'ssukamano tasmiṃ-nagaramhi manorame

Valisīhahariccanda-nāmo vādībhakesarī

85

Anurādhapure suddha-nagaramhi manorame

Purāṇacetyāyatana-vihārādīna'rajjato

86

Yaṃ yaṃ'bhavi viruddhattaṃ-kāraṇāni punappunaṃ

Yathānayaṃ kivedetvā-niraggala'makā sato

87

Tadā pavattitā suddha-nagarasmiṃ surālayā maṃsasālā tathā āsuṃ-te sabbe'pi pidhāpitā

88

Jātikāgama sambandha-kiccesu sakajīvitaṃ

Jahi so ajja tannāmaṃ-lasate lapitañjase

89

Asse'va laṅkissarassa-niyoga'manugā tadā

Baṭuvantuḍāvanāma-gāmajāto suvissuto

[SL Page 218] [\x 218/]

90

Visārado sirideva-rakkhito ca mahāsayo

Sirisumaṅgalakhyāto-kaviketu yatissaro

91

Niruttiyā'gataṃ māga-dhikāya etihāsikaṃ mahāvaṃsa'mubho santā-sabhāsāya visodhiya

92

Parivattayiṃsu mahā-parissamena sampati

Pākaṭo so'vi'tihāsa-vedinaṃ moda'māvaho

93

Koḷambanagare vāyu-balena paṭhamaṃ tadā

Dīpālokaṃ kārayiṃsu-divā'ca ratti dissate

94

Perādoṇipurā yāva-nāvalapiṭidesakaṃ

Tathā koḷambapurato-āpāṇadurato tadā

95

Parakkamena mahatā-sammā dhūmarathāyanaṃ

Kārāpayitthā'yata'mpi-laṅkikahitakāmato

96

Seṅkhaṇḍaselanagare-ādo jalanalañjasā

Pāṇīyaṃ pāṇinaṃ pūta-'madāpayittha sātadaṃ

97

Kāle'ssa vṚlsnāmakhyāto-mahārājiniyā'trajo

Kumāro laṅka'māgañchi-laṅkikaccanabhājano

98

Koḷambatitthe taraṇī-rakkhāpākāra'muttaraṃ

Kattu'micchaṃ mūlasīlaṃ-kumārena ṭhapāpayī

99

Sadā daṭṭhu'va laṅkindaṃ-kotukāgārasammukhe

Paṭibimbaṃ ṭhapāpesuṃ-tassa tagguṇadipakaṃ

100

Samattajanatā sādhu-guṇasālini nasundaraṃ

Laṅkindabimbaṃ passanti-guṇaṃ gāyī piyaṅkaraṃ

101

Jagatividitalaṅkāvāpipaṅkeruhābha-

Jananikaravikāsa grugiralaṅkesayuro

Tatavisadasilokābhāvitāno pavīṇo

Iha vihari virājo so guṇī sogato'va

Bhāṇavārameka paññāsatimaṃ

-----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse pañcalaṅkesa dīpano nāmeka

Paññāsatimo paricchedo.

[SL Page 219] [\x 219/]

Dvāpaññāsatimo paricchedo.

--------------------

1

Grugarisuvissutalaṅkadhipasmiṃ

Janaghaṭapīnana kiccaniyutte

Varatararajja'mimaṃ paripāla-

Yati satataṃ vidure pihayante

2

Tikhiṇamatī tatakittininādā

Caturatarā vividhe pana satthe

Vidunikarā paribhāvitacittā

Suvisadasatthatapaṃ tanayiṃsu

3

Suviditasakkatabhāsiyasattho

Madhuragiro caturo vinayasmiṃ

SutakahavṚ siriñāṇadinando

Yatipati viddasu saṃvilasittha

4

Sirighanasāsanavuddhyabhilāsī

Vinayavinicchayabyākhya'makāsī

Sa'viditadhīradinandabhidhāno

Yatipati dhīdhitimā viharittha

5

Vihari'va tāragaṇāvutacando

Kavikavi sāsanadevavirājo

Viracayi sāsanavaṃsadidīpaṃ

Sa'vimalasārabhidho garunetā

6

Vinayanaye nipuṇo suvinīto

Vinayamahādikanissayakattā

Thiramatimā siri paññadisīha

Yatipavaro viharī saraṇesī

7

Apagatasatthatape sati vijjo-

Dayapariveṇavaraṃ'rabhi bhaddaṃ

Suvitatadhammasusatthalatagga-

Pabhavabhave'ha'dhipaccupago'si

[SL Page 220] [\x 220/]

8

Sa'sirisumaṅgalanetuvarābhā-

Karavidito ghanamohatamoghaṃ

Apahara'māsu hi pātubhavitvā

Jinavarasāsanavuddhi'makāsī

9

Iha'riva patthakitti videse

Sa'hi satimā matimā munivutyaṃ

Aticaturo vividhe'pi ca satthe

Vihari mudā bhuvanatthavaho'va

10

Yatipatisantika'māgamiya'ggo

Satisasivijjadibhūsaṇasavho

Kaci ciradhītabhidhammapasattho

Puna gami bhāratadesanivāsī

11

Yatipavare tidiva'ṅgatavante

Taha'matha'dhissarataṃ pana patvā

Nisitamatī sudhiketu sa'ñāṇī-

Ssarayatipatyu'da sādhu vasittha

12

Suviditasatthaghare vara'majjha-

Kkhakadhura'māga naye munino so

Thirahadayo siridevadimitta-

Yatipavaro viduro viharittha

13

Adhipatitaṃ gatavā vasi vijjo-

Dayapariveṇavare kaviseṭṭho

Paricitasakkatamāgadhisattho

Ratanadisārabhidhānayatindo

14

Gatavati netari devasabhaṃ hi

Sa'hi gami tappariveṇadhipaccaṃ

Piyaratanavhayanāyakathero

Vilasati sampati viddasu seṭṭho

15

Aparasamāya tato janarāsī

Dasabalasāsanavuddhyabhilāsī

Suviditavijjadilaṅkativijjā-

Layapavaraṃ rabhu'muggatanandi

[SL Page 221] [\x 221/]

16

Atinipuṇo varatepiṭakasmiṃ

Yatipati dhammadilokasamañño

Adhipati tappariveṇavarā'do

Vihari'ha vuddhividhiṃ kurumāno

17

Taha'madhipo puna desavidese

Tatayasasaṃhati sakkatasatthe

Suvinipuṇo siridhammadirāma-

Yatipati viddasu sāmi vihāsi

18

Atisayavissutatappariveṇā-

Dhipati yatissaradhammadinando

Suviditapāvacano matimā so

Pamudamano taha'majja vibhāti

19

Viditagabhīrabhidhammavibhāgo

Aticaturo'riyasatthavayasmiṃ

Suvilasi nandarirāmabhidhāno

Yatipati sābhijanaṃ paritāyaṃ

20

Paṭutarasissabhabhassarabhāvo

Piyaratanavhayanāyakavando

Bhaviya doḍandūva saṃvasathasmiṃ

Akari'ha satthatapaṃ subhadīpe

21

Jinavarabhāratipaddhatidakkho

Kavijanavaṇṇitavutti variṭṭho

Suviditadhammadilaṅkatinetā

Vasi'riha viddasu vitthatakitti

22

Avatamāgadhisakkatasattho

Pulinatalavhayarāmadhivāsī

Sa'sirisumaṅgalaneturavindo

Apagatamohatama'ṅkari laṅkaṃ

23

Ciraparibhāvitanussaticitto

Varatarakoggala gāmabhavo so

Yatipati sagguṇavissūta dhamma-

Tilakabhidho iha saṃviharittha

[SL Page 222] [\x 222/]

24

Paricitatannivaco vividhagga janagaṇasevitako mudaceto

Gaṇapati viddasu seṭṭhasubhuti-

Thaviravaro mitabhāṇi vihāsī

25

Upagamiya'ntika'massa siyāma-

Mahipakumāravaro saraṇesī

Yatinikaṭe lahu pabbaji saddho

Iha vasi'dhītamunindagiro so

26

Jinatanayo tatasuddhasiloko

Bhavi vanavāsavihāradhivāsī

Sa'hi siri dhammadirāmayatindo

Suvilasi lokahitaṃ kurumāno

27

Nipuṇataro muni bhāratimagge

Tikhiṇagiro sutavādibhasīho

Subhadipaduttamarāmadhivāsī

Yati guṇanandabhidhānapasiddho

28

Ihaparadassana kaṇṭakarāsī

Tada'bhavu'māsa girāvudhato te

Atiparisodhiya gotamaladdhiṃ

Suthira'makā paravādavibhedī

29

Suviditatantikabhāsiyasattho

Supaṭitaguttilakabbakavyākhyaṃ

Rucira'makā'sabhatissabhidhāno

Yatipati viddasu sādhu lasittha

30

Yatiguṇasampadabhūsanasajjo

Tapasiri mānitavutti sudhīhi

Ciraparibhāvitametti sa'indā-

Sabhayatināyakasāmi vihāsī

31

Matamunivutti saratthalagāmu-

Bbhava sutapuññadisārabhidhāno

Yatipati kuñjara sāsanabhāraṃ

Vahi matimā dhitimā piyasilī

[SL Page 223] [\x 223/]

32

Vilasi'ha modamano nijavutyā

Janagaṇamānasahāri vibhāvī

Sa'sugatapālabhidho yatinetā

Yatinikaraṃ paripālaya'maggaṃ

33

Migapati'vā 'hitavādibhagumbe

Bèdigama vissutasaṃvasathasmiṃ

Bhavi sudhisevitavutti vihāsī

Sa'ratanapālabhidhānayatindo

34

Sucimati vitthatakittininādo

Suviditasakkatamāgadhibhāso

Sudhi vilasī baṭuvannatuḍāva-

Ssutasiridevadirakkhitanāmo

35

Viditasusīhalaiṃgirasibhāso

Visadayasokiraṇo saciveso

Vidusabhatiṃ vilasī luvisl̥sā-

Vijayadisekharavissutasañño

36

Caturataro narasīhabhidhamme

Nisitamatī vinaye ca'tisūro

Kavipavaro yasavā vasi dhamma-

Ratanabhidhānamahāsayaseṭṭho

37

Bahuvidhabhāsavidū sa'vihārā-

Dhivacanagāmabhavo thirabuddhi

Vasi'riha khuddakabaṇḍaranāma-

Ssuviditamantivaro hadayālu

38

Visadayaso paradukkhapatiṭṭho

Jinavarasāsanasaṇṭhitikāmī

Dhanapati kāruṇiko lasi sèmpson-

Narapatipakkhabhidho mudalindo

39

Sakaparabhāsavidū puthubuddhi

Nayanipuṇo yasavā guṇavāso

Iha vidito kavi jṚmsdadialvis-

Adhivacano vasi mantivariṭṭho

[SL Page 224] [\x 224/]

40

Satatasudhīsabhabhassarakitti

Avagatasatthavayo viduro so

Luvīvijayādikasīhabhidhāno

Vilasī'ha sādhu suvissutamantī

41

Suvinipuṇo sakabhāsiyasatthe

Jananikaraṃ sagirāya pihento

Vasi'riha paṇḍitanāmapasiddho

Guṇi guṇavaḍḍhanamanti tuḍāve

42

Suviditagambhiratakkadisattho

Nayanipuṇo sudhivaṇṇitakitti

Suguṇagaṇo raṇasīhabhidhāno

Vilasi'ha sajjanasaṅgamamajjhe

43

Viha'riha sajjanavuttinivāso

Puthudhaninaṃ pavaro yasanādo

Thirahadayo karuṇo emo silvā-

Viditabhidhānamahāsayaseṭṭho

44

Suviditasatthavidū tatakitti

Viracayi laṅkatihāsiyaganthaṃ

Sa'hi sayiman suta silvabhidhāno

Vilasi'va tāmarasaṃ mudalindo

45

Subhataravaralaṅkākāsabhāsosadhīso

Viya muduguṇajātā santataṃ pāṇipūgaṃ

Grugarividitalaṅkādhissaro pañcavassaṃ

Suvilasi sakadese pīnayitva'sma'peto

46

Iha paṭutaradhīrā dīpitā'smi'ñca kāle

Babhucutadavidūre dīpavāsīna'matthaṃ

Vividhapacurasatthālokadittiṃ kariṃsu

Tathari'va vidurā bho satthaloka'ṅkarotha

Bhāṇavāraṃ dvāpaññāsatimaṃ

-------------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse lokasāsanuddīpaka dīpanonāma

Dvāpaññāsatimo paricchedo.

[SL Page 225] [\x 225/]

Tepaññāsatimo paricchedo.

-------------------

1

Muninde dvisahasseka-vīsatime catussate

Roborṭlonḍannāmakhyāto-laṅkindo'si ihā'gato

2

Cirassaṃ dhaññarogānaṃ-bāhullaṃ'rabbha sabbaso

Parihānipathāpannā-'bhavuṃ samiddhiyo idha

3

Kāle'ssa laṅkāpatino-nānādhaññaggavappanā

Kiñcimattaṃ samiddhatta-'magañchi viya khāyati

4

Devāna'mpiyatissena-raññā kārāpitāyi'dha

Dutiyaṇṇavasaṅkāsa-tissāya vāpiyā bhusaṃ

5

Nīraniggamane magge-sodhetvā vāpibandhanaṃ

Paṭisaṅkhārayī bhinnaṃ-rajjadhanaparibbayā

6

Karnall̥lkl̥ṭnāmakhyāto-samaye'smiṃ mahāsayo

Blavèskināmikāyā'tra-lalanāyā'gami samaṃ

7

So kho amarikādesī-èḍvarḍprṚrābhidhāninā

Nītiññunā iṅgirisi-bhāsāya parivattitaṃ

8

Mohoṭṭivattapaññāta-gāmubbhavassa dhīmato

Guṇānandassa yatino-vādaṃ pāṇadurabbhavaṃva

9

Passitvo'paparikkhitvā-sammā gotamasāsane

Pasīditvā'gamane'ha-saraṇaṃ ratanattayaṃ

10

Gato vuddhiṃ sāsanassa-munino patthayaṃ tadā

Saṅgamitvā sogatehi-padhānehi yathāvidhi

11

Paramaviññāṇatthavhaṃ-patiṭṭhāpesi saṃsadaṃ

Tatoppabhuti dīpe'smiṃ-nānādisāsu'nekadhā

12

Tahiṃ tahiṃ tassamiti-maggena jananāyakā

Pacurā pāṭhasālāyo-bhattiyā susamārabhuṃ

13

Visesato sogatānaṃ-vissutā sā sabhā subhā

Yāvajja vattate sādhu-hitatthasādhikā bhusaṃ

14

Yathāpurā tathe'vā'smiṃ-kāle'pi laṅkike jane

Gaṇāpayittha laṅkeso-pamāṇaṃ jānituṃ viya

15

Tadā sattavīsalakkhe-kūnasaṭṭhisahassakā

Sattasataṭṭhatiṃsati-janarāsī bhavuṃ iha

[SL Page 226] [\x 226/]

16

Eṅgalantasabhāya'ñca-prusbiṭṚriyasaṃsade

Daduṃ rajjā pūjakānaṃ-nibbese taṃ nivāritaṃ

17

Paccatthikehi'maṃ laṅkaṃ-rakkhituṃ bhaṭavāhiniṃ

Volanṭiyarnāmakhyātaṃ-paṭṭhapittha yathāvidhi

18

Dhūrarathañjasaṃ laṅkā-patino'ssa'ddhanā'yataṃ

Yāvahèṭankāḷatittha-mātulappurato'karuṃ

19

Çlbarṭvikṭarnāmadheyyo-jl̥rjsamañño ca vissutā

Dve kumārā ihā yātā-kāle'smiṃ bhāgadheyyakā

20

Hèrīḍayasnāmamantī-seṭṭhādhikaraṇe tadā

Vinicchayakkāradhuraṃ-pattā'do sīhalo sudhī

21

Suvikhyāto dhammapāla-nāmena thiramānaso

Sūravīro ñātadhammo-ratanattayamāmako

22

Patvā desantaraṃ suddha-buddhadhammaṃ tahiṃ tahiṃ

Saññāpayī mahussāho-sāsanodayakāmato

23

Apetasaddhammasaññaṃ-jātagotamasāsanaṃ

Jambudīpaṃ gamma buddha-laddhiṃ vyatanayī tadā

24

Kalkaṭānagare ramme-vihāraṃ dhammarājikaṃ

Bārāṇasyaṃ mūlagandha-kuṭi'ṅkārapayī mudā

25

So kho'tisaddho laddhāna-pabbajja'ñco'pasampadaṃ

Nibbhītiko'va sūjū'si-kittisesopago tahiṃ

26

Laṅkissaro roborṭlonḍan-nāmakhyāto chahāyanaṃ

Timāsādhikakālaṃ so-vasitvā gā sadesakaṃ

27

Dvisahasse catusate-sattavīsatime jine

Patvā laṅkesataṃ gl̥rḍan-nāmo laṅka'mapāpuṇi

28

Sappaññassa dayālussa-ādo mantanasaṃsade

Kathe'va'massā'bhavittha-laṅkikahitakāmato

29

Laṅkārakkhaka saṅgāma-senaṅgaṃ pacca'nūsamaṃ

Kataṃ dhanabbaya'mūna-karaṇattaṃ nivedi so

30

Dhanāgāre oriyanṭal-nāme vatthupabhaṅgataṃ

Nissāya mahatībhīti-janatāyā'si dussahā

31

Taddhanāgārato tasmiṃ-kāle vissajjitā ci'ha

Mūlapattavayā rajjā-rūpimūle patiddade

[SL Page 227] [\x 227/]

32

Buddhimā icca'bhāsittha-laṅkindo janatā bhusaṃ

Pīti'māvedayuṃ tasmiṃ-bhayabyākulamānasā

33

Tatopaṭṭhāya rajjā'pi-pacurā mūlapattakā

Vissajjitāni tasmā'va-rajjaṃ vuddhi'magā tadā

34

Vihāradevālayānaṃ-dhanadhaññassa yuttito

Pavattanaṃ pihentānaṃ-viññūna'ñca mahehayā

35

Vihāradevālayāṇā-khyātā nīti visesikā

Paññattā'si tato kiñci-sāphalyaṃ nā'bhavī iha

36

Nāthabhattimataṃ seṭṭhaṃ-vesākhussavacāsaraṃ

Sindhusaṃvaccharadinaṃ-sīhalapaṭigaṇhitaṃ

37

Māhammadussavaṃ hajji-perunālnāmikaṃ dinaṃ

Dinattaya'mimaṃ laṅkā-pativissāmika'ṅkari

38

Tadā badullanagaraṃ-katvā paṭhānaṭhāniyaṃ

Disaṃ ūvābhidhānena-vibhaji bhāgakovido

39

Koḷambapuravāsīnaṃ-jalaṃjalanaḷañjasā

Dātuṃ lābugāmanīrā-sayaṃ pūrayi vārino

40

Vikṭl̥riyārājiniyā-makuṭassa piḷandhanā

Vasse paññāsame puṇṇe-tadā'si'ha mahacchaṇo

41

Mahindatthalathūpo'smiṃ-kāle bhijjati bhītiyā

Paṭisaṅkhārayī tassa-cetiyassa'ddhakaṃ lahuṃ

42

Yāvannavaggāmahapu-talavhapurato tadā

Dhūmarathañjasaṃ dīgha-'makārayi yathāvidhi

43

Kāle'smiṃ nīranikkhanta-magge nagaravāpiyā

Paṭisaṅkhārayī rajje-mahaddhanaparibbayā

44

Rūpīnaṃ vissajitvāna-pañcavīsasahassakaṃ

Tadā pākatika'ṅkaṃsu-rajjato yodhadigghikaṃ

45

Mantanassabhatiṃ nīti-dāyikāyo'ddharaṭṭhake

Mantidhuraṃ sīhalāna-'mekaṃ ṭhapesi buddhimā

46

Tathe'va laṅkissaro so-māhammadikajātinaṃ

Pādāsye'kaṃ mantidhuraṃ-kāruññaparamo tadā

47

Majjhimāsāya sabara-ggāmāse'ti visuṃ disaṃ

Katvāna tassaṃ ratana-puraṃ mukhyapura'ṅkari

[SL Page 228] [\x 228/]

48

Tade'va devanagara-titthe dīpālaye subhe

Jotāpayittha paṭhamaṃ-pajjotaṃ kittijotimā

49

Laṅkeso kasiyā vuddhi-'mapekkhe'so'mhi dīpake

Vivarittha kasikamma-vijjāgāraṃ guṇālayo

50

Naṭṭhāvasiṭṭhe kammante-porāṇe rakkhituṃ idha

Purāvijjārakkhakā'ti-ṭhapesi kārakaṃ sabhaṃ

51

Mahesino sāsanavuddhisambhavaṃ

Samicchamānā janatā suvissutā

Samecca bhatyā sugatādisāsano-

Dayābhidhānaṃ pariveṇa'mārabhuṃ

52

Tahaṃ'dhipaccūpagato'dimo dhiyā

Kavi ssutejena ravī muduttayā

Sasi tthira'ddi vimalādisāradhi-

Patī virocitthi'ha satthabhāsato

53

Sadesadesantarasamphuṭāriya

Ssilokanādo kaviketuvissuto

Mahāgaṇī tappariveṇamaggato

Mahatthasiddhi'ṅkari sādhu pāṇinaṃ

54

Vasi'ha paramaviññāṇatthanāmassabhāya'

Madhipati bhaviya'tthaṃ vīsavassappamāṇaṃ

Sumariya parisāyaṃ tāya ārṚmiranda-

Viditadhivacano so buddhimā vuddhikāmo

55

Suvisadatatakittī ñātasatthāgamādi

Viracayi varasīmālakkhaṇaddīpatiṃ yo

Varakavitilako so vissuto'sse'va kāle

Paravavimalasārattheranetā diva'ṅgā

56

Iha janahitakārī santataṃ sattajāta-

Manakamalavanaṃ yo bodhayī laṅkadhīso

Gaditayasaninādo khyātagl̥rḍansamañño

Sudhi gami sakadesaṃ sattavassaṃ vasitvā

Bhāṇavāraṃ tipaññāsatimaṃ

----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse laṅkesattaya dīpano nāma

Tepaññāsatimo paricchedo.

[SL Page 229] [\x 229/]

Catupaññāsatimo paricchedo.

-------------------

1

Atha vigatavatī'to tamhi laṅkāpatismiṃ

Catusatacatutiṃsādhikyake dvissahasse

Naravarasaradasmiṃ mañjulaṅkaṃ hi hèvlok

Viditadhivacano'pāgañchi laṅkissare'so

2

Dayamuduhadayo so desatāṇakkamasmiṃ

Paṭutaramatimā'smiṃ dīpake vattamānaṃ

Janagaṇaparimāṇaṃ tassa kāle'pi pubbe

Yatha'riva pariñātuṃ saṅgaṇāpesi dhīmā

3

Narapatisamayasmiṃ vattitaṃ vīhisuṅka-

Gahaṇa'manucita'nti manti jl̥rjvl̥l samañño

Sumariya varamedho dunnayaṃ ta'ñhi nītiṃ

Apanayi janaphāti'ṅkāmi laṅkissarena

4

Tada'pi'riha janānaṃ vuddhi'mākaṅkhamānā'

Rabhi suvidita'maggaṃ ṭèknikalsatthasālaṃ

Pavaraparamaviññāṇatthasaññasabhāto

Sanika'makari'rambhaṃ'nandavijjālayaggā

5

Surasuravaravāṇīccantacheko sa'ñāṇa-

Tilakayatipatī'so bhāratīyā vibhāvī

Iha suviditavijjobhāsasatthālayaggaṃ

Janagaṇahitakāmī sārabhi tamhi kāle

6

Janahitanirate 'so kantakaḷyāṇinajjaṃ

Atisayaputhusetuṃ khyātavikṭl̥riyavhaṃ

Tatha'riva sakanāmiṃ'nāmayāgāra'muccā

Yata'matirucihèvlokpākaṭa'ṅkārayittha

7

Sudhivaraguṇasālī laṅkadhīso sa'dhūma-

Rathapatha'matidīghaṃ kārayī'hā'su sammā

Vasiyi'ha sarade so pañca hèvloksamañño

Apagami sakadesaṃ pīnayaṃ pāṇipūgaṃ

[SL Page 230] [\x 230/]

8

Atisayasutalaṅkādhissarasmiṃ payāte

Suvisada yasanādo rijvenāmo sirīmā

Ima'mupagami laṅkaṃ patva laṅkissarattaṃ caturatarakathī so buddhimā suddhabuddhyā

9

Subhataravaralaṅkaṃ phātikattuṃ'bhilāso

Vividhapacuradhaññuppattihetukirayāto

Bahutaradhanavuddhi sādhuvassāpayanto

Iha jananikaraṃ santosayī santataṃ'va

10

Tadi'ha pabhujanā sambhattiyā sogatābya-

Suvi suta pariveṇaṃ saddhikā sārabhiṃsu

Suviditasirisādimaṅgalavhe'rugāme

Taha'madhi pati'rāsā'disaṃ'netā vibhāvī

11

Tidiva'mupagatasmiṃ tamhi'dhīse kavīse

Viditasamayasattho ganthakattā pavīṇo

Taha'madhipatibhāvaṃ patva dhīmā sa'ñāṇa-

Vimalasutayatindo satthalokaṃ karittha

12

Tada'pi'ha matasattho sikkhito buddhadhamme

Sunisitamati seṭṭho indajotī yatīnaṃ

Labhiya janagaṇānaṃ'jjhesanaṃ kovido pā-

Vacanudayasamaññaṃ satthasālaṃ'rabhittha

13

Visadayasaninādo tassa kālamhi dhamma-

Ratana yatipatindo dhammasatthappavīṇo

Suvidita pariveṇaṃ'nandanāmaṃ'rabhitvā

Pavarataramatīyā'kāsi lokatthasiddhiṃ

14

Iha suviditakaḷyāṇīrudesamhi kante

Tatha'riva sutayāpāpaṭṭanaṭṭhāniyamhi

Avitaruciralaṅkassa'ssa kālamhi dhūma-

Rathapathakaraṇa'ñcā'suṃ'rabhiṃsū'dha rajjā

15

Pacurapavaravīthipaṇyasālābhi citre

Ruciratarapurasmiṃ khyātakoḷambasaññe

Nikhilajanasukhatthaṃ kārayī sādhu vijju-

Rathagamana'mudā'yaṃ sā bavusṭarḍsamajjā

[SL Page 231] [\x 231/]

16 Vividhajanapapuṇṇe kantakoḷambanāme

Viditapuravarasmiṃ hārititthe padhāne

Varataraṇitaḷākaṃ kātave maññamāno

Nikhani paṭhamapaṃsūpuñjakaṃ laṅkadhiso

17

Vipuladharaṇibhāraṃ sārahāraṃ vahantī

Tatasuvisadakittīvalli'vi'ndussa lekhā

Nikhilahadayahārī khyātavikṭl̥riyavhā

Upagami samaye'smiṃ rājinī maccurājaṃ

18

Itu'pagatavatīyā nāmasesaṃ hi tāyaṃ

Pavaravidhiniyogā'hā'dhirajje ca tassā

Pamukhapavarasūnu sattamo'ḍvarḍsamañño

Thiramatiguṇavāso so mahābhūpatī'si

19

Labhiya varaniyogaṃ tātarañño vidhīmā

Piyataravaralaṅkaṃ daṭṭhukāmo'mhi kāle

Upagami dhitimā'smiṃ vṚlskumāro variṭṭho

Sapadi'ha paṭigaṇhī sādhukaṃ pāṇirāsī

20

Tadi'ha janagaṇānaṃ satthapāguññakāmā'

Rabhu'muda sutanl̥rmannāmavijjālayaggaṃ

Nayanagadavināsāya'ggavikṭl̥riyavhaṃ

hapayī ta'dapi kātuṃ'rogya sālaṃ'dimasmiṃ

21

Amarapuranivāsī saddhikā vittasāmī

Sukhacitamaṇimuttābhāsuraṃ sundaraṃ'va

Kanakamayakaraṇḍaṃ'dāya laṅkaṃ gamitvā

Munivararadadhātuṃ pūjayuṃ tena bhatyā

22

Viditasamayasattho sīlanandābhidhāno

Yatipati'riha saddhammākarākhyaṃpasiddhaṃ

Varamati pariveṇaṃ sādhubhāvā'rabhitvā

Akari sucirakālaṃ sāsanapphātimaggaṃ

23

Naravaravarapāṇī saṅgamitvā tadāni

Samudaya'mabhilāsī sāsana'ṅgī rasassa

Paramataruṇabuddhassaṃsadaṃ sārabhiṃsu

Sa'hi janahitasāraṃ sādhayatya'jja yāva

[SL Page 232] [\x 232/]

24

Ya'makari varacetyaṃ kākavaṇṇāditissaviditadharaṇipālo sādhu tissorurāme

Atisayaviri'yeko sāmaṇero hi sabbhi

Saha kira paṭisaṅkhārāpaya'ppaṃ vinaṭṭhaṃ

25

Puna'rapi apare'smiṃ maccuvāsaṃ payāte

hapiya samiti'maggaṃ cetyavuddhiṃ padhānā

Labhiya sadupakāraṃ sogatānaṃ pahūtaṃ

Puthutaradhitiyā taṃ sādhu niṭṭhāpayiṃsu

26

Samudaya'miha pācīnaggabhāsāna'micchaṃ

Varamati samaye'smiṃ'jjhāpanajjhakkhakohi

Vidurajanacayaṃ so'netva mantetva sammā

Rabhi vara samitiṃ pācīnabhāsopakāraṃ

27

Taha'madhipatitaṃ es em barl̥snāmakhyāto

Matisacivavaro'pāgamma so lekhakattaṃ

Dadiya sutaguṇādivaḍḍhanākhyassudhissa

Saradamanu parikkhaṃ sārabhī māgadhādiṃ

28

Tatha'riva sudhi hārvarḍnāmamantissaro ca

Matisacivavariṭṭho khyātaḍenhemsamañño

Sacivadhipati mèkrenāmiko'jjhakkhakā te

Sabhati'madhipatittaṃ patva vuddhi'ṅkariṃsu

29

Vidurajanavirāje saṃsade'smiṃ tato hi

Para'matimatimā Ṛ em guṇassekharākhyo

Guṇaratanabhidhāno so hèraḍpubbiko'va

Sudhitasutamudalindā pālayuṃ lekhakattaṃ

30

Taha'madhipati'dāni sorobinsansamañño

Matisacivavaro tabbuddhisiddhi'ṅkareyya

Thiramatiguṇavā ī Ṛ'bhayassekharākhyo

Vahati sa'mudalindo lekhakattaṃ hi tassaṃ

31

Varakavicayarājikārakākhyassabhāya

Sahitasutasamajjā satthakāmīna'matthaṃ

Satata'manibha'maggaṃ sādhayantī'timattaṃ

Vilasati'riha dīpe'nītikā yāvaajja

[SL Page 233] [\x 233/]

32

Munisamayabhivuddhiṃ'pekkhamānā tade'vā'

Rabhu'muda sutavijjānandavijjālayaggaṃ

Taha'madhipatibhāvaṃ patva dhammādirāmā-

Dhivacanathavireso satthaloka'ṅkarittha

33

Vividhavidhividhānā dīpa'maggaṃ samiddhaṃ

Kari'yidha dhuvasāraṇīyavutti pajāhi

Sudhiguṇanīdhibhūto rijvenāmo sa'laṅkā-

Dhipati gami sadesaṃ ettha vasse'ṭṭha ṭhitvā

34 Atha piyaguṇayutto blṚksamañño hi laṅkā-

Dhipatita'mupagantvā pāpuṇī dvissahasse

Sa'catusatachatāḷīsādhike buddhavasse

Parama'miha'bhivuddhiṃ cintayanto'timattaṃ

35

Pabhujanagaṇa'mānetvāna bhatyā sa'mukhyo

Kasikiriyasabhaṃ sammā'rabhī'nuddayālū

hapitakasisamajjāmaggato'smiṃ hi dīpe

Pacuratarasadattho sambhavī bhāvamāno

36

Sa'hi nagaravarasmiṃ seṭṭhatitthe manuññaṃ

Varataraṇitaḷākaṃ cā'yatā tuṅga'maggaṃ

Atisaya piyanettārogyasālaṃ visālaṃ

Vivari manujajāte pīti'māvedayante

37

Bhuvi tatarucikittī buddhimā suddhaceto

Suviditavaracūḷālaṅkatisyāmarājā

Samupagamiya laṅkaṃ desacāro tade'va

Iha'dhipatipadhānā sesasammānito'va

38

Sakamudupadadhūlīpūtalokesasakka-

Narapatimakuṭassa'ggaññadhammassuphassaṃ

Alabhi dasanadhātu yā munindassa taṃ'va

Namitu'mahitukāmo'gā mahāṭhāniyaggaṃ

39

Taha'mavanipatindo'diccabandhussa tibba-

Suvisadaradadhātuṃ disva natvā mahitvā

Pavarasuthirabhatyā phassituṃ pāṇinā taṃ

Asamayasa'mayācī tāyake taṃ pasanno

[SL Page 234] [\x 234/]

40

Api ca vidita vārīvaḍḍhanakhyātamantī

Nadadi kamavirodha'ntī'ha vatva'kkamaññū

Atha narapatiseṭṭho rosavessānarena

Atisayajalamāno'pāgamī dhātugehā

41

Rucirapavaralaṅkāmātupāmokkhasūnu

Sajanahitabhilāsī sūravīro nibhīto

Iha jananayanehī mocayaṃ'sū tadā jl̥n-

Kotalāvalabhidhāno pañcataṃ manti yāto

42

Munivacanapathasmiṃ sikkhito satthavedī-

Riha suvidita dhammārāma thero yatindo

Varamati pariveṇaṃ taṃ hi vijjādibandhuṃ

Rabhiya'dhipati tasmiṃ sādhayaṃ bhāsiyatthaṃ

43

Sirimati sirilaṅkādhissare blṚksamaññe

Gatavati catuvassaṃ ṭhitvi'to sassa desaṃ

Samacatusatapaññāsādhike dvisahasse

Sirighasaradasmiṃ henrimèklamsamavho

44

Upagami sirilaṅkādhissaro bhūya dhīmā

Idha janasamavuttī mantanassaṃsadaṃ so

Mahipavaraniyogā'kā'dhirajje visesaṃ

Tada'pi pavaradīpe vāsinaṃ vuddhiyā'si

45

Dasasu viditamantisve'ttha vāsīna'chandā

Supaṭitacatumantī uccinetuṃ'vakāsaṃ

hapayī catusu tesvi'ṃgīrasinaṃ dve ca mantī

Tatha'riva apare'ko'landiyāna'ñca manti

46

Nivasata'miha dosaññūna'meko ca mantī

Bhavu'miti catumantī channa'maññesa'meko

Uparimavijitamhā mantiko heṭṭharaṭṭhā

Aparapavaramantī dve sudaṃ sīhalānaṃ

47

Tatha'riva damiḷānaṃ dve ca mantī'dha muslim

Iti viditajanānaṃ ce'kamantī'tiche'te

Tadi'ha matimatā laṅkādhinā pāpitā'suṃ

Pavaradhuradadhāne'kārasā'suṃ ca mantī

[SL Page 2354] [\x 354/]

48

Vasumatiparakittīpatthivāsannikāsa-

Dayavisadasiloko buddhimā sāmakāmo

Mahipati sutaèḍvarḍsavhayo sattamo so

Gami'riha samayasmiṃ kittisesattanaṃhi

49

Puna sutagarurajje rājino tassa seṭṭha-

Piyataratanayo so pañcamo jl̥rj samañño

Sudhivaraguṇasaṅgo muttikittī samāno

Vidhiniyamavasā sīhāsanāsīnako'sī

50

Valahagoḍasamañño devavāso'si gaṅgā-

Sirinagaravarasmiṃ tatu devālayasmiṃ

Patisama'managha'mpyā'sāḷhikaṃ pāṭihīraṃ

Pacurajanasametā sīhalaṃ vattayanti

51

Tatha'riva ciravāsī yonakā tamhi gaṅgā-

Siripurapavarasmiṃ kārayuṃ palli'mekaṃ

Taha'matha samaye'smiṃ dibbavāse purā'va

Hanati turiyabherī palliñattā manuññā

52

Vajati nadisakāsaṃ pāṭihīre manāpe

Mahamadikajanā tappallisāmantakasmiṃ

Turiyahanana'māsuṃ vāraṇīya'ntya'vocuṃ

Taha'matisamitattā sogatā vimbhitā'va

53

Akariya kalahaṃ taṃ majjhimāsāpatissa

Surasadanadhikārī vedayī abbhutatthaṃ

Sa'himahamadikānaṃ pakkhapātī bhavitvā

Taha'matha turiyānaṃ vādanaṃ vārayittha

54

Puna siranilayādhikāri mantī ta'matthaṃ

Anaya'dhikaraṇaṃ seṅkhaṇḍaselappurasmiṃ

Sunisitanayavedī nicchayakkāraseṭṭho

Samanugamiya pubbiṃ taṃ paṭiñña'ñca pattaṃ

55

Ta'madhīkaraṇa'maggaṃ samparikkhitva sīghaṃ

Nayamanu'da disādhīsassa kāmaṃ vipakkhaṃ

Puthumativaramantī pl̥l i pīris samañño

Visada'makari seṭṭhaṃ nicchayaṃ nītidakkho

[SL Page 236] [\x 236/]

56

Tada'pi asahamāno majjhimāsādhipo so

Pavaradhikaraṇaṃtaṃ netva tamhā sapakkhaṃ

Katha'mpi labhi tuṇṇaṃ tiraṇaṃ aññadāni

Samatha'manayi bādhaṃ laṅkadhīso'nukampo

57

Suviditasurabhāso māgadhādo pavīṇo

Kavi siririyavaṃsakhyātanetā'mhi kāle

Pabhujananikarenā'rādhito maṅgalākhyaṃ

Rabhi'riha pariveṇaṃ'dhissaro bhūya bhāti

58

Jinajanasamudāyo yaṃ parakkantibāhuṃ'

Rabhi sutapariveṇaṃ'dhissaro tamhi netā

Sirijinaratanavho therasīho yasassī

Vipulatarasadattha'ṅkāsi tammaggato'va

59

Puna'riha sirilaṅkeso surāsuṅkanītiṃ

hapayī pahari setūsuṅkagāhaṃ tadāni

Adhika'makari nāvānītadabbāna'suṅkaṃ

Tada'pi nikhilalaṅkādassana'ñcā'bhavittha

60

Kati'riti samaye'smiṃ pāṇayo laṅkadhīso

Avagamitu'mapekko saṅgaṇāpesi satte

Tada'pi kiriya'māsuṃ niṭṭhapetvāna dhūma-

Rathagamana'makāresā'madhuggāma'mādo

61

Viditapuravarasmiṃ kantakoḷambanāme

Sukhanita'parakāle bṚrenāme taḷāke

Atisayaviriya'ṃsaṃ pūrayī paṃsunā'jja

Varagharavisikhāyo dissare mālinī'va

62

Munisamayudayesi sādhu muddā-

Payitu'muda'ṭṭhakathā rabhittha tantyaṃ

Sakavipuladhanabbayā sa'hṚvā-

Vitaraṇiyo sayimansamaññamanti

63

Ghanatimisavidhaṃsi raṃsimālī-

Ravisadiso tanayittha satthalokaṃ

Suvitatavarakitti desadese

Sa'sirisumaṅgalanetusāmipādo

[SL Page 237] [\x 237/]

64

Viditapavarasatthabhāvavijjo-

Dayapariveṇadhipo mahāvibhāvī

Gami diva'mamarāna'sāsituṃ'va dharaṇitalaṃ timiraṃ tato'bhavittha

65

Anunaya'manisaṃ hi pālya laṅkaṃ

Jananikaraṃ pihayaṃ hi pañcavassaṃ

Sahadhika'miha ṭhitva'gañchi mèklam-

Viditabhidho vijitaṃ'sa laṅkadhīso

66

Varakavivisarā patitakittī

Garumahipā dhanino'khile'va kāmaṃ

Sakasakatanuyo pahāya'gañchūṃ

Kimuta paresa'manantada'ṅkuruvho

Bhāṇavāraṃ catupaññāsatimaṃ

-----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse catulaṅkesa dīpano nāma

Catupaññāsatimo paricchedo.

[SL Page 238] [\x 238/]

Pañcapaññāsatimo paricchedo.

--------------------

1

Dvisahassaccatusata-chapaññāsamite jine laṅkissaro roborṭcāmars-samañño'si idhā'gato

2

So kho munindasamayaṃ-bhāsaṃ māgadhikaṃ tathā

Pākaṭo'si vijaññā'ti-bhāsantaravisārado

3

Tene'va sogatā sabbe-tasse'hā'gamanaṃ pati

Bhīyyo pasannā sammoda-vāca'mavedayuṃ tadā

4

Tasse'va laṅkāpatino-kāle koḷambaṭhāniye vicarittha cāmarsdhaññā-gāraṃ sammodamānaso

5

Purā laṅkāya'māraddho-yāvasindhupadesakaṃ

Sādhetvāna dhūmaratha-maggo niṭṭhāpito tadā

6

Vyatto so pālibhāsāya-tabbuddhikāmato bhusaṃ

Majjhimaṭṭhakathaṃ seṭṭhaṃ-papañcasūdanissutaṃ

7

Pariveṇe'dhipatinā-vijjālaṅkāravissute

Dhammasatthappavīṇena-bhāsantara vijānatā

8

Dhammārāmasamaññena-yatindena vipassinā

Sodhāpetvāna sahasā-muddāpayi yathākkamaṃ

9

Tathe'va kāle'parasmiṃ-jātakaṭṭhakathaṃ'riyaṃ

Iṃgīrasibhāsāya mudā-parivattiya so budho

10

Eṅgalantamahādīpe-mahaddhanaparibbayā

Muddāpetvāna sambhatyā-tanayittha sadāsayo

11

Byatto'si ce'pi kusalo-bhāsāsatthavisārado

Tasse'va kāle loko'pi-vipattimukha'māgami

12

Jarmanpraṃsaitikhyāta-vaṃsikesu mahāhavo

Sudussaho bhūrisatta-ghātako cā'si sabbaso

13

Vattamāne raṇe tamhi-rajja'meṃglantanāmikaṃ

Samaggahī pransapakkhaṃ-sāhāyyena lahuṃ tadā

14

Saṅkulasse'va yuddhassa-laṅkātova mahaddhanaṃ

Tathe'va raṇasūre ca-pesayu'ṃglantarajjakaṃ

15

Dhanahāniṃ janahāniṃ-raṭṭhahāniṃ savāhini

Anapekkhiya yujjhiṃsu-samūpabbūḷhakā bhusaṃ

[SL Page 239] [\x 239/]

16

Pavattite catuvassaṃ-tasmiṃ saṅkula saṃyuge

Jarmannāmā jātikā te-parājiṃsva'tha taṃ samī

17

Mahāsaṃyugakālamhi-laṅkāya'ñca bhayānakaṃ

Bhaṇḍanaṃ'si sīhalīya-yonakānaṃ'napekkhitaṃ

18

Sabbattha sabbadā sabbe-sogatā pativaccharaṃ

Vesākhussava'maccantaṃ-pavattentī'ha pītiyā

19

Dvisahasse catusate-kūnasaṭṭhimahāyane

Vesākhapuṇṇamadine-sogatānaṃ mahāmahe

20

Seṅkhaṇḍaselanagare-vattamāne tadussave

Tato tato chaṇaṃ daṭṭhuṃ-janakāyā samosaṭā

21

Sambuddhamāmakā sesā-radadhātuṃ namassiya

Pūjetvā'nekavidhinā-munindaguṇadīpakaṃ

22

Pītigītiṃ pavedentā-vattentā turiyaddhanaṃ

Tāsu tāsu visikhāsu-sañcariṃsu mudā nisaṃ

23

Pītiyā caramānesu-sogatesu sugītiyā

Gāyamānesu santesu-māhammadikajantavo

24

Tadakkhamā tappalli-nikaṭe rāsibhūya ca

Visūkaṃ dassayuṃ tasmiṃ-sogatānaṃ sudussahaṃ

25

Sakkharādīhi ca'ññehi-pahāra'madduṃ bhusaṃ

Taṅkhaṇaṃ sogatā bhīyyo-kupitā nibbhayā tahiṃ

26

Akaruṃ kalahaṃ bhīmaṃ-sīghaṃ laṅkātale bhusaṃ

Dāvaggi viya saṃvaḍḍhi-kalahaggi tahiṃ tahiṃ

27

Sambuddhajanasambhūtaṃ-kalahaṃ jātikattato

Maññamānā kittubhattā-sīhalā sogatānugā

28

Yahiṃ yahiṃ yonakā hi-nivasanti tadā bahū

Tahiṃ tahiṃ ca gāmesu-nigamesu puresu ca

29

Tappalliyo paṇyasālā-sadumāni bahūni ca

Bhindiṃsu atha jhāpesuṃ-māresuṃ pacure jane

30

Asmiṃ kalakale bhīyyo-vuttantā vitathā rayā

Patthaṭā'suṃ tato saccaṃ-ñātuṃ kocā'pinā'sabhi

31

Bhaṇḍane vaḍḍhamānasmiṃ-mārsalll̥itivissutaṃ

Yuddhanītiṃ pakāsesi-janānaṃ bhaya'māvahaṃ

[SL Page 240] [\x 240/]

32

Pubbuttarāsā vajjetvā-tassā saṅgāmanītiyā

Tadāni laṅkā nikhilā-sigha'mantogadhā'bhavi

33

Yāva vattati sā nīti-tāva rattiṃ sagehato

Paṭikkhipī nikkhamanaṃ-janānaṃ sabbaso bahi

34

Ekattha sattaṭṭhajanā-sīhalā hi samosaṭā

Divā tiṭṭhanti ta'ñcā'pi-paṭikkhittaṃ'si sabbathā

35

Yassa kassaci gehasmiṃ-nettiṃsachūrikādayo

Yekecā'suṃ'yudhā sabbe-'panītā kalaho samī

36

Taha'miṃgīrasirajjassa-virodhaṃ kañci sīhalā

Kattha cā'pi nadassesuṃ-tathā'pi'ṃgīrasimānusā

37

Kumantana'nti maññantā-sīhalānaṃ visesato

Kārāgāraṃ nivesesuṃ-sīhalajananāyake

38

Rajje niyoga'māgamma-apare pabhusīhale

Sāmaññe pacure jīve-haniṃsu rāja porisā

39

Samite kalahe'kacce-pamukhe'ti sasaṃsaye

Yuddhādhikaraṇaṃ netvā-vinicchiya yathāruci

40

Niyāmitā māraṇāye-'kacce'pya'naparādhakā

Kārāgārāya niyamā-yāvajīvaṃ'bhavuṃ tadā

41

Tadā kāragāragate-mocetuṃ pabhusīhale

Ārḍlinl̥rṭannāmakhyāto-bèvansaññāsuvissuto

42

[F]prunsisdasoyisānāma-paññāto nītikovidā

Buddhimantā tathāca'ññe-yatayuṃ'nuddayāparā

43

Kalahe'smiṃ yonakāna-'malābho bhavi yattako

Sīhalānaṃ dhanaṃ'dāya-tesaṃ'dhika'maduṃ tadā

44

Ponnambalamrāmanāthan-mantīso caturo kathī

Sīhalāna'madosattaṃ-mantanassabhatiṃ iha

45

Accantabyattakathayā-dīpetvāna tato'paraṃ

Eṅgalanta'magā seṭṭha-maccāna'ñca nivedituṃ

46

Sirimā jṚmspīrisnāmo-mantīso nayakovido

Sirimā jayatilaka-khyāto mantissaro sudhī

47

Tathā ca'ññe seṭṭhamantī-nītiyā caturā bhusaṃ

Subyattā te desapāla-kkamadhammavisāradā

[SL Page 241] [\x 241/]

48

Nimujje sīhale dukkha-sindhusmi'mativegasā

Gantve'ṅgalantādhirajjaṃ-mocetuṃ yatayuṃ tadā

49

Laṅkāto gatamantīna-'madhirajjaṃ vibhāvinaṃ

Yatanaṃ nā'phalaṃ āsi-sabbathe'va tadāni taṃ

50

Sudussahā yuddhanīti-bhayadā pāṇinaṃ bhusaṃ

Māsattayaṃ pavattā sā-laṅkākantaṃ nipīḷayī

51

Tivassamitakālaṃ taṃ-vutthaṃ cāmars samavhayaṃ

Laṅkesa'mavhita'metto-dese vāsāpayī sake

52

Laṅkese'pagate cāmars-nāmena vidite ito

Dvisahassaccatusate-kūnasaṭṭhimite jine

53

Çnḍarsannāmapaññāto-laṅkissaro dayāparo

Mahārājaniyogā'ga-puññapiṇḍūpamo iha

54

Daṇḍanītyā tāḷitāya-laṅkākāminiyā bhusaṃ

Vilapantiyā sa'laṅkeso-samassāsayi'dhā'gato

55

Sīhalīyayonakānaṃ-kalahaṃ'rabbha sīhalā

Yuddhādhikaraṇā kārā-gāra'ṅgamu'madosakā

56

Tasse'va laṅkissarassa-dayāpayadditā janā

Muttā'suṃ dukkhito bhūrī-nānāvyasanapīḷitā

57

Yāvajīvaṃ kāraghare-vasituṃ ye'pi sīhalā

Niyāmitā'suṃ bahavo-mocesi karuṇāparo

58

Jātaṃ kalakalaṃ paccā-'yācanappattake tadā

Laṅkesassa daduṃ sabbe-sādaro'paparikkhiya

59

Paripākañāṇo santa-bhāvo laṅkissaro sudhī

Tesaṃ tesaṃ patthanā tā-sādhayittha yathābalaṃ

60

Daṇḍakammavasā laṅkā-vāsīnaṃ gahitaṃ tadā

Dhanarāsiṃ dāpayittha-puna tesaṃ yathāvidhi

61

Vividhabbidhinā laṅkā-jane tāto sute viya

Vuddhiṃ pāpetu'manisaṃ-'sā'pekkho pūtamānaso

62

Ito'dhikatare ṭhāna-ntarādīni visesato

Sīhalānaṃ padāpetuṃ-sabhā'raddhā'si sādhukaṃ

63

Kalahassi'massa hetu-bhūtaṃ bhava'mito purā

Yathāvuttaṃ purāṇamhi-valahāgoḍavissute

[SL Page 242] [\x 242/]

64

Devālaye pāṭihīra-vutiyābādha'mittaraṃ

Vīmaṃsitvā tappamukhe-sīhale yonake'khile

65

Patiṭṭhāpiya sāmaggi-dhamme vatvā guṇaṃ tahiṃ

Itopaṭṭhāya cāritta-vidhinā pāṭihāriyaṃ

66

Yathā purā tathā sammā-pavattetuṃ yathāvidhi

Niyojesi sa'laṅkeso-yuttidhammaparāyano

67

Ñāṇī dhanī janā bhūrī-saṅgamitvā'smi'maddhani

Sabhaṃ'rabhuṃ jātikākhyaṃ-laṅkāvuddhi'mapekkhakā

68

Vijjālaṅkāravikhyāta-pariveṇādhipaccago

Siridhammārāmanāmo-yatīso kavipuṅgavo

69

Samussāpiya saṃsuddha-kittiketuṃ visārado

Vimhāpayaṃ diva'ṅgañchi-laṅkikajanataṃ bhusaṃ

70

Laṅkāya vuddhiṃ sampekkha-māne'raddhe sukiccake

Sīhalāna'mabhāgyena-karuṇāguṇabhūsito

71

Laṅkeso'darārogena-phuṭṭho so subhasādhako

Anapekkho'va laṅkāya-'magā maccumukhaṃ dukhā

72

Dvivassaṃ yo'nusāsittha-laṅkāyaṃ pīnayaṃ jane

Tasse'va ènḍarsannāmaṃ-vattate'jja janammukhe

73

Dhamme pavīṇo vinaye ca bimbā-

Rāmādhipo'ssa'ddhani santavutti

Dhīrādinando garunetupādo'

Bhidhānasesattana'māga dhīmā

74

Iti'riha'vanipālopammacitto janesu'

Mitasubhaguṇapīno'nuddayodaddabhāvo

Janavisara'manantassakirayāhā'timattaṃ

Tatavisadasiloko tosayī yo pite'va

75

Iha jananikarā taṃ ènḍrasannāmakhyātaṃ

Dhuvamanasi kareyyuṃ sādhu laṅkissaraṃ hi

Tatha'riva guṇavantā vyattajivhājiresu

Suviditavarakittīnāṭikā naccayantu

Bhāṇavāraṃpañcapaññāsatimaṃ

-----------------

Iti sajjanānanda saṃvegajanake dīpavaṃse sīhalayonakānaṃ

Viggahadīpano nāmapañcapaññāsatimo paricchedo.

[SL Page 243] [\x 243/]

Chapaññāsatimo paricchedo

------------------

1

Tasmiṃ paraṃ loka'mupāgate sati

Laṅkissaro henrimèniṃsamavhayo

So dvissahasse sarade catussate

Dvāsaṭṭhime laṅka'mupāgamī jine

2

Laṅkāya'micchaṃ vipulaṃ samiddhataṃ

Kammaṃ kasiṃ'jjhāpanaka'ñca santataṃ

Samphātikāretu'manantakaddhitiṃ

Sandhārayaṃ pāṇimanāni gaṇhi so

3

Laṅkāya sabbattha tadā sudāruṇo

Rogo jaro dussahako samuṭṭhahiva

Dhaññāna'maccantavipattihetuto

Dubbhikkhako sambhavi pīḷadāyako

4

Khīṇāsavo seṭṭhamahāmahindako

Laṅkāya thero yadahe mahesino

Ropesi sammā'riyasāsanaṅkuraṃ

Jeṭṭhamhi taṃ puṇṇamahaṃ sanantanāva

5

Bhūpā sariṃsu'ssavavesato mudā

Taṃ nāsaruṃ gacchati gacchatī'ddhani

Koḷambakoṭṭhe kusumappadāyikā

Sammā sabhā taṃ'rabhi pāṭihāriyaṃ

6

Kāle'mhi dīpe'tra nivāsinaṃ bhusaṃ

Porāṇikammantanasaṃsadassa tu

Kāmaṃ paṭissaṅkharaṇe manorathaṃ

Ñatvāna so'dā'nubalaṃ balesinaṃ

7

Saṅgāmanītyādihi sampabodhitā

Sabbe tadatthaṃ satataṃ sughosayuṃ

Mukhyājanā jātika saṃsadānugā

Āyācanāpatta'masesakāmato

[SL Page 244] [\x 244/]

8

Eṅgalantarajjamhi videsabhārake

Pāmokkhamaccamhi padāpayuṃ lahuṃ

Laṅkissarassaddutiye'ssa hāyane

Laddhuṃ paṭissaṅkharaṇaṃ hitāvahaṃ

9

Ec.JṚ.Sī.PrṚrākhyakathissaroca jṚms-

Pīrissamañño nayadhammakovido

Ḍī.Bī.Jayāditilako visārado

Yācuṃ ta'meṅgalanta'mupecca te sudhī

10

[F]pèḍrikricaḍsenadhibhū dhanissaro

Vittaṃ tadatthaṃ vipula'mpi vissajī

Te vāyamuṃ vyatta ruṇācalamsuto

Vācissaro vissūtacandasāgaro

11

Taṃ sādhukaṃ so sacivādhipo tadā

Kāruññaceto paṭigayha bhattiyā

Laṅkissaraṃ henrimèniṃsamavhayaṃ

Āhūya lanḍannagaraṃ puruttamaṃ

12

Mantetva tenā'pi samaṃ visesato

Vīmaṃsayitvāna dadittha kiñci yaṃ

Laṅkājanā tena ca titti'mappakaṃ

Nā'gamma khippaṃ apanetu'mussahuṃ

13

Laṅkissaro ṭhānucitaggabuddhimā

Mukhye jane'vhāya ca tassa vajjane

Dassetva dosaṃ puna vacchare'paraṃ

Dāsyaṃ paṭissaṅkharaṇaṃ hitatthadaṃ

14

Tāve'dame'vaṃ paṭiyādadera'laṃ

Iccā'ha taṃ mukhyajanaccayo'yatiṃ

Sampekkhamāno paṭigaṇhi sādhukaṃ

Tassaṃ sabhāyaṃ paṭisaṅkhatāya tu

15

Mantī dhurī coddasa mantino'ddhurī

Tevīsatā'suṃ paṭhamaṃ hi sossavaṃ

Taṃ dvissahassamhi catussate catu-

Saṭṭhimmite māraji hāyane'rabhuṃ

[SL Page 245] [\x 245/]

16

Laṅkissaro so'disi yaṃ paṭissavaṃ

Dātuṃ paṭissaṅkharaṇaṃ yadā subhaṃ

Tasmiṃ'payāte samayamhi laṅkikā

Sammā paṭissaṅkharaṇāya ghosayuṃ

17

Vīmaṃsiyu'gghosana'matravāsinaṃ

Ñatvā paṭissaṅkharaṇe manorathaṃ

Seṭṭho'dipādo hi videsabhārako

Dātuṃ samicchi sa'paratthakāmato

18

Rañño'dhirajje'numati'ñca mantinaṃ

Laddhāna laṅkānavamantanassabhaṃ

Katvā thiraṃ sādhu tayo vinā'va

Mantī'pare uccinituṃ mahājane

19

Thāmaṃ ṭhapetvo'pasabhāpati'ñca

Mantīna'mekaṃ adhurīna'muttariṃ

Pāpetu'mitthaṃ'cinituṃ balaṃ paraṃ

Datvāna laṅkājanataṃ supīnayī

20

Tassaṃ navīnāya sahāya bārasava

Mantī dhure'vaṃ adhurī ca mantino

Te sattatiṃsā'su'masesato tadā

Ekūnapaññāsa bhaviṃsu mantino

21

Taṃ dvissahasse sarade catussate

Aṭṭhādhike saṭṭhimite tathāgate

Pītiggirā vattayatī janaccaye

Sammodamāno vivarittha saṃsadaṃ

22

Kāle'ssa laṅkādhipatissi'ha jjanā

Tussiṃsu laddhā mahatiṃ sabhaṃ yathā

Dhīmā sa'bhūyo'pasabhāpatī'ha jṚms-

Pīrissamañño'tra jane sutosayī

23

Kāle'mhi so sṭabsvidito'ggalekhako

Hoṃkoṃdhipaccaṃ sudhi patva'gā tahiṃ

Patvā mahālekhakataṃ nayaññū grem-

Tomsansamaññāvidito'si'hā'gato

[SL Page 246] [\x 246/]

24 Byatto vipassī pariveṇakuñjara-

Byuhe dayo kāraṇiko'dimo tadā

Byato'si ènḍrūsamarādisekharo

Satthodayesī lasate mahāsayo

25

Laṅkāya'majjhāpanadhissaro dayo

Vāyāma'maggaṃ vidadhī tadatthikaṃ

Ḍenhemsamañño sa'murīsiyassuto

Dīpe mahālekhakataṃ hi patva'gā

26

Siddhatthavijjālaya'masmi'maddhani

Sammā'rabhitvā bhuvanābhivuddhide

Kicce mahante sa'roborṭḍsoyisā-

Mantī'karī patthaṭakitti buddhimā

27

Dīpe'tra kāle'mhi visiṭṭhasatthiyaṃ

Taṃ vissavijjālaya'mārabhuṃ subhaṃ

Perādidoṇīnagare vare kasī-

Vijjālayaṃ saṃvivarittha so pabhū

28

Pubbe'va laṅkāya'midāni pāṇinaṃ

Saṅkhya'ṅgaṇāpesi vijānituṃ mitaṃ

Desantarānītapadhānadhaññato

Nāvā'suṅkaṃ diguṇa'ṅkarī tadā

29

So rājakicce niratāna'vattane'

Dhikye ākasī puna sobhane ghare

Tesaṃ hi koḷambapuramhi kārayī

Mèniṃṭavunnāma'si bhūpadesako

30

Devātidevena suphassitaṃ purā

Laṅkaṃ manuññaṃ pana daḍhukāmato

Byāto japanavaṃsakumārapuṅgavo

Kāle'smi'māgā'tra kirīṭasāmiko

31

Jl̥rjkhyātaraññoddhani pañcamassi'ha

Jeṭṭho suto vṚlsvidito kumārako

Laṅkaṃ samāgā'tisayaṃ samādaro

Pāṇīgaṇo taṃ paṭigaṇhi gāravā

[SL Page 247] [\x 247/]

32

Laṅkāya gantvāna patīcisaṃyuge

Maccu'ṅgatānaṃ saraṇattha'mucchitaṃ

Thambhaṃ patiṭṭhāpayi nīpaṭhāniye

Gālū pathadvāra samīpa bhūmiyaṃ

33

Koḷambapaññātapure puthuṃ bhusaṃ

Telāsayaṃ paṭṭhapi gāmapañcake

LṚḍīmèniṃnāma'manāmayālayaṃ

Laṅkissaro saṃvivarittha'nuddayo

34

Laṅkāvisiṭṭhodayakāmato tadā

Nīrabbalā vijjutapaṃ visesato

Nipphādituṃ vaṭṭavanappadesake

Kammanta'maggaṃ'rabhu'māsu rajjato

35

Rajje niyogā'tra visesañāṇino

Tasmiṃ pavīṇo vimalassurindako

Lūkaskulādītilako visārado

Mantī ca te dve pamukhā'bhavuṃ tahiṃ

36

Pāmokkhanīticcaturo sadāsayo

Çl.Çl.Ḍyupādhiṃ paṭhamaṃ dharitva yo

Ettho'pagañchī lalitābhayādiko

So rājapakkho sutamanti rājate

37

Vijjodayākhyassutasatthamandire'

Dhīso yasassī nayamaggavattako

Tejassi ñāṇissaranetupuṅgavo

Kāle'mhi'gā dibbapuraṃ kavissaro

38

Ārādhito sādhujanehi bhattiyā

Vidvānuyāto vimalādikitti so

Thero vinīto sugatādisāsano-

Dayākhyasatthālaya'mārabhiṃ puna

39

Henrīmèniṃlaṅkadhipo chavassato

Dhikya'mpi kālaṃ janataṃ visesato

Vuddhiṃ sa'pāpetva sutosayitvi'to

Desaṃ sakaṃ pāpuṇi sātakāmato

[SL Page 248] [\x 248/]

40

Tasmiṃ'payāte'tra visiṭṭhalekhako

Laṅkādhipacca'ṅgami tāvakālikaṃ

So kho klamènṭīvidito dayāparo

Hoṃkoṃpadesādhipatī bhavitva'gā

41

Laṅkāya'tho sāsitu'mittaraṃ èlak-

Sènḍarḍ samañño samayaṃ niyāmito

Āsī tadā vissuta bèljiyanmahā-

Bhūpo tadā'gañchi'ha desacārako

42

So dvissahassamhi catussate navā-

Dhikyamhi saṭṭhippamite jine sudhī

Patvāna laṅkissarataṃ hiyukli[f]rḍ-

Saññā sucinnaiṃ varalaṅka'māgato

43

Daṭṭhuṃ'va laṅkaṃ tatakittisaṃhati

Rèmsādiko sikkhitamèkḍonalsuto

Mantissaro sammatadesapālana-

Ñāyo sadhītūhi samaṃ ihā'gami

44

Bondussa suṅkaṃ gahitaṃ ito purā

Yaṃ taṃ nihīnaṃ vinivāritaṃ tadā

Dantāna'mārogyagharaṃ manoharaṃ

Lokatthikaṃ saṃvivaṭaṃ tadaddhani

45

Sabbattha laṅkāya'visesabhāvato

Jīvāna'matthaṃ sadhanabbayā'nisaṃ

Bhūrikirayā yo'kari seṭṭhanuddayo

Pèḍrkrcaḍsenadināyako sudhī

46

Buddho yahiṃ bodhi'mabujjhi bodhagaṃ

Nattu'ñca pūjetu'pasannamānaso

Taṃ jambudīpaṃ samupecca gāravā

Pūjāvidhiṃ sādhu'makāsi vandiya

47

Tasmi'ṅkhaṇe jātarujāya tamhi so

Loke pabhūjīvanugāmiko viya

Sāsuṃ jahāsa'ssa mataṃ vapuṃ ihā'

Netvāna laṅkāsuhadaṃ hi jhāpayuṃ

[SL Page 249] [\x 249/]

48

Tasse'va nāmaṃ saramānakā janā

Bimbaṃ'sa lohammaya'māsu kāriya

Vikṭl̥riyoyyānavare puruttame

Daṭṭhu'mpatiṭṭhāpayu'mattamānasā

49

Laṅkissaro satthudaya'mpi'hā'yatiṃ

Maññaṃ tadāvassika'magga'matthikaṃ

So saddakosaṃ'khilasīhaliṃgirasi-

Vācatthasāliṃ garu'matra rajjato

50

Kāretukāmo vibhajī mahaddhanaṃ

Ñāṇī guṇī satthavaye visārado

Ḍī.Bī. Jayādītilako sajīvako

Pāmokkhakattā'bhavi saddakosake

51

Ṛ.Em.Guṇassekharavissuto casaṃ

Ḍabliv.E[f]pèdi guṇavaḍḍhanassuto

Saṃsuddhabuddhī sacivā supesalā

Dve'tū'pakattuppadaviṃ dadhuṃ tahiṃ

52

Laṅkādhipo'dāni tikoṇamālikaṃ

Niṭṭhāpitaṃ dhūmarathañjasaṃ bhusaṃ

Santosaghose sati vattamānake

Accantamodo vivarī janappiyo

53

Ñāye ṭhapetuṃ iha gāmabhojake

Tesa'mpi vuttī suniyāmitā tadā

So pāṭhasālācariyāna'vetane'

Dhikye akā satthudayābhilāsato

54

Rajje yathā satthagharesva'dhārito

Sabbhāsapāṭhālayasañcaye tathā

Vissāma vuttī pana dātu'muttariṃ

Sādhuṃ garūnaṃ niyamova'bhavī tadā

55

Sammāguṇassālijanehi sannaya-

Bbedīhi pīnaṃ sumanoharaṃ sadā

Sampālituṃ laṅka'mimaṃ subhakkamaṃva

Yutta'nti yojetu'saraṃ sadāsayo

[SL Page 250] [\x 250/]

56

Lanḍanpuresassa sakaṃ manogataṃ

Tacchaṃ niveditvi'ha pālanakkame

Tattaṃ gavesetu'parikkhakaṃ sabhaṃ

Pesetu'metthā'su nivedayī tadā

57

Kāle'mhi pohaddaramullagāmajo

Ñāṇādinandoyatisaṅghanāyako

So dīpavaṃse paṭhamaṃsakaṃ mudā

Muddāpayitvā tanayittha sāsayaṃ

58

Mādampagāmubbhavako varassiri-

Saddhammavaṃsākhyanikāyanāyako

Dhīmā' sa'dhammattilakavhavissuto

Kāle'mhi nāka'ṅgami therapuṅgavo

59

Jarman kulabbhūta higins samaññikā

Kantā visiṭṭhā pamadāna'matthikaṃ

Satthālayaṃ sādhu miyūsiyassutaṃ

Pubbe ito'kāsi'rabhitva yā hitaṃ

60

Suddhāsayā'smiṃ'dhani komalā piyā

Sā indavaṃsā viya sādhuvāṇini

Kantā yasosesupagā yasolatā

Tappāṭhasālā'si mahatthasādhikā

61

Laṅkissaro'tra janataṃ satataṃ pihento

Dhīmā kli[f]parḍ suvidito sirimā yasassī

Sāddhaṃ samaṃ iha vasitva naresakāmā

Laddhā'dhipacca'mupagā malayaddhadīpe

Bhāṇavāraṃ chapaññāsatimaṃ

----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse rajjapaṭisaṅkharaṇādi dīpanonāma

Chapaññāsatimo paricchedo

[SL Page 251] [\x 251/]

Sattapaññāsatimo paricchedo.

--------------------

1

Tato timāsappamitaṃ-kālaṃ plècarsamavhayo

Laṅkeso dutiyo laṅkaṃ-pālayittha yathāvidhi

2

Tamhi kāle vissavijjā-layaṃ koḷambaṭhāniye

Athavā seṅkhaṇḍasela-purapuṅgavasantike

3

Kāretu'nti kuhaṃ vādo-āsi mantanasaṃsade

Vinicchetuṃ samesitvā-akbārnāmikakārakaṃ

4

Maṇḍalaṃ'cini sabbesaṃ-'numatyā tamhi maṇḍale

Yogga'nti tīraṇaṃ'hosi-seṅkhaṇḍaselaṭhāniye

5

Dvisahassaccatusata-sattatimitasogate

Paññāto sṭènlināmena-patvā laṅkesataṃ sudhī

6

Pappuyya laṅkaṃ sadaye-'rogyasālā tathā'pare

Daṭṭhukāmo kāraghare-sañcarittha paratthiko

7

Samattaloke vidite-muttimā kittimā sudhī

Kāruñño gandhipaññāto-seṭṭhaposo tadāni'ha

8

Sampatto khantiparamo-khadārkammantikaṃ bhusaṃ

Dhanaṃ sañcinituṃ āsi-laṅkikā mahatā'darā

9

Cirassuta'madiṭṭha'ntaṃ-janakāyā tahiṃ tahiṃ

Samosaṭā vimbhitā'va-passantā vīraporisaṃ

10

Sādhukaṃ paṭigaṇhiṃsu-janasambhamasambhavo

Tahaṃ tahaṃ sañcaranto-sañcinittha mahaddhanaṃ

11

Salamonkirasṭl̥palnāmo-'bhayasekharavissuto

Mantissaro tadā vyatto-yasosesattanaṃ gato

12

Kli[f]parḍlaṅkesasamaye-rājakīyaṃ parikkhakaṃ

Niyāmitaṃ sabhaṃ nesu-'mihe'ṅgalantadīpato

13

Ḍonoml̥rsāmipamukhā-tassaṃ sabbhā catujjanā

Kāle'mhi laṅka'māgañchuṃ-buddhimantā visāradā

14

Sukhyattā te suppasiddha-nagarāni tahiṃ tahiṃ

Gantve'ha rajje pāmokkha-dhurandharajane tathā

15

Paññāsatamitīseṭṭha-niyojite ca porise

Nānākulikapāmokkha-bhūrī jane ca sabbaso

[SL Page 252] [\x 252/]

16

Sampucchitvā kāraṇāni-vīmaṃsitvāna sādhukaṃ

Laṅkikāna'masāmaggiṃ-hīnabhāve ca vācato

17

Ñatvā vasitvā dvemāsaṃ-sātirekacatuddinaṃ

Gantve'ṅgalantadīpaṃ te-desapālanakovidā

18

Videsabhāramaccassa-buddhimantassa sabbathā

Laṅkātattaṃ nivedentā-daduṃ vāttaṃ susaṅkhaṭaṃ

19

Samaye'smiṃ nāḷatittha-sakāsamhi bhayānakaṃ

Dhūmarathaghaṭṭanaṃ'si-matā tasmiṃ bahujjanā

20

l̥rmsbigl̥rnāmavikhyāto-tadā videsabhārako

Mahāmacco idhā'gañchi-seṭṭhavijjālaye tathā

21

Samolokiya rajjasmiṃ-kiccālaye parikkhiya

Kañcikālaṃ vasitve'ha-pūna lanḍanpuraṃ gato

22

Tadā'nāgariko dhamma-pālo sāsanamāmako

Pavāretuṃ buddha dhammaṃ-buddhimante yatī tayo

23

Eṅgalantamahādīpaṃ-pesayittha dhanabbayā

Dvivassamitakālaṃ te-vasiṃsu yatayo tahiṃ

24

Rajje'smiṃ matimā tesu-pariveṇa parikkhako

Thero vajirañāṇo'si-paravāhèra gāmajo

25

Bl̥rḍlannāmiko laṅkā-mahālekhakataṃ sudhī patvā tadāni'hā'gañchi-desapālanakovido

26

Loke pasiddho kāveyyo-pavīṇo sabbhi vaṇṇito

Vissavijjālaye'dīso-santiniketanābhidhe

27

Ravindanātho so tāgl̥r-paññāto dātakittimā

Mānuññalaṅkopagato-āse'tarahi buddhimā

28

Suddhānurādhanagare-porāṇe'si manorame

Dumānaṃ'nuttaro bodhi-sogatānaṃ sironibho

29

Tassa bodhidumindassa-sākhaṃ nihīnajātiko

Asikkhite'ko puriso-chettuṃ'rabhi vidummano

30

Ñatvā janā taṃ pavattiṃ-sogatā kupitā bhusaṃ

Bubhitā ta'mupāgañchuṃ-hitvā jīvitadohaḷaṃ

31

Taṅkhaṇaṃ kaṭhinaṃ jātaṃ-kalahaṃ sunivattiya

Rajje padhānā dhurino-te samassāsayuṃ tahiṃ

[SL Page 253] [\x 253/]

32

Ponnambalamkhyātaruṇā-calamnāmo'tra vāsinaṃ

Hitesī buddhime'dāni-nidhana'ṅgā thirāsayo

33

Tassa sagguṇasaṅghātaṃ-maññamānā kataññuno

Kārāpayuṃ paṭibimbaṃ-vissajitvā mahaddhanaṃ

34

Divāgataṃ vyambhanibhaṃ-garumantisabhālayaṃ

Kārāpitaṃ navaṃ sṭènli-laṅkeso vivarī mudā

35

Syāmopālinikāyasmiṃ-yatīsānaṃ vipassīnaṃ

Mahāvivādo'paṭṭhāsi-aññamañññavibhedako

36

Vattamāne tamhi vāde-samathatta'manāgate

Selantāyatanakhyāta-pariveṇādhipo sato

37

Saraṇaṅkarākhyo'nanda-dhammadassī'ti vissuto

Netā mahākavī dhamma-vinayamhi visārado

38

Sakantevāsike sammo-'pasampādetukāmato

Syāmaraṭṭhā yatī'netuṃ-sikkhākāme bahussute

39

Tahiṃ mahānikāyasmiṃ-yatipāmokkhasantikaṃ

Parisaṃ pesayī datvā-sandesaṃ'cantagāravā

40

Yatissarā tato syāma-desikā sabbhi vaṇṇitā

Sabhāge pariyesitvā-bhikkhū ta'mupasampadaṃ

41

Kātu'mpya'tha bhave'vassa-'mupasampattipekkhake

Tahaṃ'netuṃ nivedesuṃ-saddhābhattipurassarā

42

Tada'nuññaṃ paṭiggayha-sāsanaṭṭhitikāmato

Selantāyatanakhyāta-pariveṇantike tadā

43

Udakukkhepasīmāyaṃ-sindhuyaṃ sāmaṇerake

Mahatā gāraveno'pa-sampādesuṃ yathāvidhi

44

Tato paṭṭhāya tatre'va-yāvajja pativaccharaṃ

Pavattetū'pasampattiṃ-buddhasāsanamāmako

45

Paṇasatthalagāmasmiṃ-gaṇṚgoḍèllavissute

Vijayassirivaddhanā-rāme'raddhe munelaye

46

Daṭṭhuṃ laṅka'mupāyāto-vaṇṇavejjasamavhayo

Syāmakumāro vikhyāto-ṭhapesi maṅgalaṃ silaṃ

47

Laṅkābhivuddhi'micchanto-niccaṃ nītivisārado

JṚmispīrisnāmakhyāto-sīhalajananāyako

[SL Page 254] [\x 254/]

48

Akāmakāmo laṅkāya-janānaṃ sādhusammato

Ḍonoml̥rsāmino vāttaṃ-kathañci paṭigaṇhituṃ

49

Anicchanto viya kitti-deha'mettha nidhāpiya

Paraṃ lokaṃ gato mantī-sabhāyo'pasabhāpati

50

Tato mantisabhāyo'pa-sabhāpatidhuraṃ sudhī

Sarbāronjayatilaka-mantīso patva vissuto

51

Tatodātayasojāto-sadā sambhamahājano

Alaṅkarittha mantinda-saṃsadaṃ vāṇibhūsano

52

Japanpaññātavijite-takāmatsusamavhayo

Disampatikumāro'si-tadā laṅka'mupāgato

53

Sèssanīvisayādhīso-[f]peḍriknāma suvissuto

Bhūpo'gammi'ha ṭhitvāna-katipāha'magā tadā

54

Vipattimukha'māpannaṃ-laṅkikajanataṃ purā

Mocetuṃ yatayī yo hi-vādībhakesaropamo

55

Ponnambalamrāmanāthan-nāmo mantissaro sudhī

Soṭṭho variṭṭho jl̥rjraññā-saṃladdhāgāravappado

56

Visadaṃ yasasogandha-sāraṃ disebhamuddhani

Limpetvā nāmasesattaṃ-samaye'smi'mapāpuṇī

57

Laṅkeso rajjato loka-hitāya'rabhitaṃ iha

Sammadā'yubbedavijjā-layaṃ saṃvivarī tadā

58

HarbarṭsṭŚnlipaññāto-laṅkeso tisamaṃ sudhī

Sāddhaṃ rakkhiyi'maṃ dīpaṃ-laddhā ṭhānantaraṃ'pagā

59

Yāte sṭŚnlināme'to-bl̥rḍlansavhavissuto

Dvimāsa'mupalaṅkeso-rajjaṃ pālesi sundaraṃ

60

Sucinnalaṅko laṅkeso-gremtomsannāmavissuto

Tisattatādhike vasse-dvisahassecatussate

61

Idhā'gato surūpo so-karuṇāguṇabhūsito

Sammā pālayituṃ rajjaṃ-'rabhi pālanakovido

62

Pavattitā'riha purā-vavatthādāyikā sabhā

Vissajjitā'tha ḍonoml̥r-sāminā paṭisaṅkhaṭaṃ

63

Vāttamanugataṃ rajja-mantanasamitiṃ paraṃ

Dvisahassaccatusata-catusattatisammite

[SL Page 255] [\x 255/]

64

Munindasarade'raddhaṃ-'cinituṃ janachandato

Mantī dhurī tayo āsu-'maṭṭha laṅkesakāmato

65

Pāpitā mantino sabba-janakāmavasānugā

Bhaviṃsu paññāsa mantī-sabhā puṇeṇa'kasaṭṭhiyā

66

Sabbe vetanikā mantī-maṇḍalo'ccanitā tato

Sabhāpatī co'pasabhā-pati satta'ssu'maccakā

67

Tadā mahālekhako'si-ṭiralnāmo vicakkhaṇo

Seṭṭho'dhikaraṇe jèksan-samañño nītikovido

68

Vahi bhaṇḍāgāradhuraṃ-vil[f]praḍvuḍsnāmavissuto

Tayo'me dhurino'maccā-āsu'maccantasikkhitā

69

Sabhāpatī taha'māsi-vyatto nītivisārado

[F]prunsismolamurṚnāma-khyāto cheko kathissaro

70

Yasassī guṇavā dakkho-buddhimo'pasabhāpati

Bhavī [f]porèsṭarubhaya-sekharassutanāmavā

71

Sattasū'pasabhāpaccaṃ-kārakasamitīsu hi

Patto'si subramaniyam-samaññāvissuto sudhī

72

Mahāraññū sirime'ti-padā nāmo salaṅkato

Bhāsāsatthavidū suddha-siloko'nuddayāparo

73

Ḍī.Bī. Jayatilakākhyo-sabhānāyakataṃ kavī

Sakadesakiccabhārā-maccatta'ñca vahī tahiṃ

74

Puññavā kittimā sṭīvan-senānāyakavissuto

Manti seṭṭho kasikamma-macco'sya'ḍḍho'nukampiko

75

Vācissaro nītivedī-janappiyakatho sadā

Laṅkāmba pīnayaṃ seṭṭho-suto setayaso budho

76

Si.Ḍabliv.Ḍabliv. Vikhyāto-kannaṅgarasamavhayo

Dayāparo seṭṭhamantīva-'jjhāpanasacivo'bhavi

77

Ñāṇī guṇī sī.Baṭuvan-tuḍāvanāmapākaṭo

Disārakkhāsabhābhāra-sacivattaṃ vahī dayo

78

PānabokkṚtipaññāto-mantīso sukhakāmato

Sukhārakakhākiccabhāra-sajīvo'si guṇālayo

79

Janappiyo manti perī-sundaramnāmiko bhavī

Kammakārādivāṇijja-bhārāmaccudhurandharo

[SL Page 256] [\x 256/]

80

Maggāmaggavidū mākan-marikkārnāmavissuto

Pasiddhamaggakammanta-bhāramaccattanaṃ vahi

81

Pavittakitti jl̥n henrī-mīdeṇiyeti pākaṭo

Dhatvā mantidhuraṃ'gañchi-maccuvasa'matoparaṃ

82

Tassa dhītā molamurṚ-sabhāpatipajāpati

Pattā'si taṃ mantidhuraṃ-paṭhamā sā'si mantinī

83

NṚsamsaravanamuttu-vissutā kāminī piyā

Mantinyā'su'ttarāsāya-koḷambapurapuṅgave

84

Laṅkāya'jjhāpanavuddhi-'micchaṃ niccaṃ sadā bhusaṃ

Taṅkiccapassuto yo'si-so kho daḷhaparakkamo

85

Vyāpārakusalo dhīmā-tatodātayasocayo

Roborṭ ḍi. Soyisā nāma-vikhyāto thiramānaso

86

Balapiṭṭhipadesasmiṃ-dhatvā mantidhuraṃ varaṃ

Satataṃ tamhi visaye-vuddhiyā'nekadhā bahū

87

Kirayānipphādayaṃ'sesa-mane pīnesi sabbaso

Sabbalaṅkāsamādāna-vinicchayassakārako

88

Pīḷito'ccantagelaññaṃ-diṭṭheni'ha'khile jane

Nimujjayanto'tisayaṃ-tadā kasirasāgare

89

Mantissaro so pañcatta-'mupago'sā'napekkhako

Taṅkhaṇaṃ kaṇṇakaṭukaṃ-rāvaṃ sutvāna vimbhitā

90

Kinvi'daṃ kinvi'daṃ sacca-'metaṃ nū'ti lapuṃ janā

Nidhāya vilapuṃ sīsa-matthakesu kare dukhā

91

Samosaṭā'nekajāti-janā saṅkhyāpathātigā dassesuṃ seṭṭhamantissa-carimaṃ gāravaṃ bhusaṃ

92

Sūravīraguṇassāliṃ-laṅkāmātā kirayakkhamaṃ

Piyaṅkarekatanaya-'mapassantī rurodati

93

Kākavaṇṇatissaraññā-kāritaṃ sṚruvāpiyaṃ

Maṅgalavhaṃ mahācetyaṃ-vattittha cirajiṇṇakaṃ

94

Pañcasaṃvaccharā pubbe-sāsanaṭṭhitikāmato

Vīrasīhamudalinda-pamukhā sogatā janā

95

Sabhaṃ'rabhitvā maṅgala-mahācetiyavaḍḍhatiṃ

Paṭisaṅkhārayuṃ sīghaṃ-laddhādhārā'va sabbaso

[SL Page 257] [\x 257/]

96

Suniṭṭhāpitakammante-cetiyasmiṃ mahussavā

hapesuṃ thūpikaṃ moda-mānasā'gga'miha'ddhani

97

Jinasāsanasaṃvuddhiṃ-'pekkhamānā mahāsayā

Saddhike'dāni sugata-sāsanodayavissute

98

Pariveṇe dassaneyyaṃ-vissajjiya mahaddhanaṃ

Dvibhumakaṃ mandiraṃ yaṃ-kārayiṃsu mahehayā

99

Gremtomsannāmavikhyāto-laṅkeso tejavāyaso

Pamodanādamajjhasmiṃ-vivarī taṃ mudā'layaṃ

100

Laṅkissare pālayante-laṅkaṃ sammā mudā bhusaṃ

Jl̥rjmahāmahipo seṭṭha-sesabhūpasikhāmaṇi

101

Videsabhāropamahā-lekhakapadaviṃ garuṃ

Pādāsi tassa mudito-kassa cā'pya'nivediya

102

Nāva'māruyha gacchanto-laṅkinde'ṅgalantadesakaṃ

Tariyaṃ taṅkhaṇaṃ bāḷha-gilāno'danapuruttamaṃva

103

Avaruyhā'rogyasālaṃ-pattu'ssannāmayo bhusaṃ

Taha'maccayataṃ pāpa-kathañcana'napekkhitaṃ

104

Taṃ pavattiṃ suṇitvāna-socanīyaṃ sudussahaṃ

Accantadukkhitā āsuṃ-laṅkikā katavedino

105

Vapussa tassa carimaṃ-gāravaṃ dassayuṃ tahiṃ

Maraṇaṃ'sa'dhirajjassa-āsi hāni sirīmato

106

Vassadvayaṃ visadakitti sa'sādhikaṃ grem-

Tomsansamaññavidito matime'dha ṭhitvā

Laṅkissaro jahi tanuṃ viya vāmalaṅkaṃ

Sādhusva'sādhusu na pāpimato viseso

107

Evaṃ hi bho'navarataṃ kasirubbhavasmi'

Mādīnava'mpya'namataggabhave vibhāvī

Disvāna jātimaraṇaṃ vinihacca saccaṃ

Pattuṃ cinātha kusalaṃ'nalasā pahūtaṃ

Bhāṇavāraṃ sattapaññāsatimaṃ

------------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dipavaṃse rajjamantana sabhādi

Dīpanonāma sattapaññāsatimo paricchedo.

[SL Page 258] [\x 258/]

Aṭṭhapaññāsatimo paricchedo.

--------------------

1

Laṅkissare tamhi gate pavīṇe

iralsamañño dutiyo'tra'dhīso

Sato yathāsatti vicakkhaṇo so

Māsattayaṃ rakkhi manuññalaṅkaṃ

2

Satthussa vasse dvisahassakamhi

Catussate chādhikasattatīme

Laṅkesataṃ patva sutikkhañāṇo

Ihā'gato sṭabsviditābhidhāno

3

Ciraṃ pariññātavisiṭṭhalaṅko

Dayaddaceto'vitabhūriraṭṭho

Sambhāvito sabbhi visuddhakitti

Sambhattiye'maṃ'rabhi sāsituṃ so

4

So rajjamantīsabhatiṃ patindo

Tadā'padā kenaci gāravīyā

hānantarāto'pagato'si cheko

Aho'bbhutaṃ kammabalaṃ viloka

5

Sabhādhipaccaṃ puna nītibyatto

Patto [f]porèsṭl̥bhayasekharākhyo

Tato nayaññū'pasabhāpatittaṃ

Yāto'si mantī vijayammaṇī so

6

Suvaṇṇamālīvarathūparañño

Gabbhamhi dhātvagganidhiṃ tadāni

Mahāmudā cetiyavaḍḍhanākhyā

Kāresi sammā viditā sabhā sā

7

Nānādisāto'gatabhūripāṇi-

Gaṇākulaṃ suddhapuraṃ'nurādhaṃ

Harīmayānekavidhāni pūjā-

Vatthūni muttāmaṇibhāsurāni

[SL Page 259] [\x 259/]

8

Sambhattiyā buddhajanā pahaṭṭhā

Tandhātugabbhe nidahiṃsu sammā

Punappaṭissaṅkharaṇe nidhāna-

Vatthuna'maggha'mpi kathā katheyya

9

Pācīnaraṭṭhesu bhusaṃ visālaṃ

Samiddhataṃ pāpuṇi yaṃ pasiddhaṃ

Japansamañño vijite manuññe

Susaṅgamo'dāni'si sogatānaṃ

10

Byātehi nānāvijitehi tasmiṃ

Samosaruṃ mukhyajanā pavīṇā

Kantāya laṅkāya niyojitaggā

Tahiṃ samajjā pahitā pasiddhā

11

Vyatto kathīso matanīti harbaṭ-

Nissaṅkanāmo piyarūpaputto

Tassaṃ samajjāya niyojitāya

Padhānataṃ kāruṇiko vahittha

12

Gate'ṃgirasīnaṃ vasa'mettha rañño

Paramparāyā'gata sīhalīyaṃ

Purā sirīvikkamarājasīhā-

Sīnaṃ harīmuttamaṇīvirājaṃka

13

Sīhāsanaṃ'nagghavasūvisesā

Pabhassaraṃ hemamayaṃ kirīṭaṃ

Pesesu'meṅgalantanarādhipassa

Pālesi so tāni cira'ntibhatyā

14

Ñatvāna vuttanta'mimaṃ ca mattaṃ

Vatthudvayaṃ taṃ pavaraṃ vicitraṃ

Laddhu'ñca daṭṭhuṃ pihamānasā te

Laṅkājanā sīhalavaṃsabhūtā

15

Yasassīnaṃ pañcamajl̥rjmahīpaṃ

Yāciṃsva'nekajjha'matho dayālū

Disampatī vatthudukaṃ'sa kāle

Sasūnuno datvi'dha pesayī taṃ

[SL Page 260] [\x 260/]

16

Tasse'va raññño garusampadassa

Suto vinīto tatiyo yasassī

Henrībhidhānassutaglosṭarādi-

Pādo'pagañchā'diya ta'mpi laṅkaṃ

17

Tadāni koḷambapuraṃ mahinda-

Puraṃ parājetu'vivā'tibhaddaṃ

Salaṅkaritvā mahatā'darena

Kumāraseṭṭhaṃ supaṭiggahesuṃ

18

Ānandanando sukumārakhatto

Seṅkhaṇḍaselākhyapuraṃ vicitraṃ

Gantvā subhe maṅgalamaṇḍapasmiṃ

Laṅkesapāmokkhakasīhalānaṃ

19

Sīhāsanaṃ seṭṭhakirīṭaka'ñca

Pādāsi bhūpālaniyogapubbo

Disvāna pāmojjamanā janā ne

Vaṇṇiṃsu jl̥rjbhūpatino guṇoghaṃ

20

Kāle'mhi laṅkādharaṇītalasmiṃ

Jarāmayo āsi sudāruṇo'va

Puresu gāmannīgamesu tasmiṃ

Tasmiṃ janā tāya rujāya phuṭṭhā

21

Mahā ahesuṃ bahavo sahassa-

Saṅkhā tadānī yatayo'ññabhattā

Tahaṃ tahaṃ gamma dayāpapuṇṇa-

Manā'turānaṃ parisaṅgahesuṃ

22

Suvaṇṇamālīvaracetiyassa

Sabhā paṭissaṅkharaṇe niyuttā

Ādevatākoṭṭha'masesa'māsuṃ

Bandhāpayitvā puna dibbakoṭṭhe

23

Saṅgamma saddhehi janehi saddhiṃ

Cinitva pūjārahavatthujātaṃ

Mahussavenā'tipamodapubbaṃ

Yathā purā dhātunidhi'ṅkarittha

[SL Page 261] [\x 261/]

24

Kāle'ssa jl̥rjbhūpatino'bhisekā

Saṃvaccharā'suṃ pana pañcavīsā

Sabbe'va laṅkāya tato kataññū

Mahacchaṇaṃ sādhu pavattayiṃsu

25

Viññātapubbāparabhāsasattho pavittakittissuti tassa kāle

Ārtarḍènīyelvijayādisekha-

Rākhyo diva'ṅgañchi mahāsayo so

26

Pahūtabhāsānipuṇā sumedhā

Kathissarā'maccagaṇā ca mantī

Te rajjamantīsabhatiṃ nisinnā

Lokatthasiddhiṃ akaruṃ'nurūpaṃ

27

So dvissahassamhi catussatasmi'

Maṭṭhādhike sattatime muninde

Vassamhi cārittavasā'tra rajja-

Mantīsabhaṃ vissaji laṅkanetā

28

Tato timāsaṃ pana'tikkamitvā

Samuccinitvā puna seṭṭhamantī

Taṃ rajjamantissamitiṃ navaṃ hi

Laṅkissaro saṃvivarittha pītyā

29

Navīnamantīsabhatiṃ matīmā

Ḍabliv. DorṚsāmi saphāpatī'siva

Susantabhāvo vidadhe susantā-

[F]pl̥nsṚkanāmo'pasabhāpatittaṃ

30

Janappiyo santavaco sato ār-

Es. Tennakl̥n nāmasuto vinīto

Tadā tathā sattasu kārikāsu

Sabhāsu tāsū'pasabhāpatī'si

31

Sataṃ pasattho vahatī yasassī

Ḍī.Bī. Jayādītilako sirīmā

Kavī sabhānāyakataṃ sadesa-

Kattabbahāraṃ sacivattana'ñca

[SL Page 32] [\x 32/]

32 So bhāgyavā vikkamasālivyatta-

Kittī purā vaṇṇitanāmadheyyo

Kannaṅgaro mantivaro idāni

Ajjhāpanāmaccadhuraṃ dadhāti

33

Dhanī guṇī vissūtakitti ḍī.Es.-

Senādinetā janatā hitesi

Pubbe'va seṭṭho kasikammamacca-

Dhurandharo'sī kasiyā pavīṇo

34

Khyāto kulīno yasavā sa'es.Ḍab-

Liv.Ār. Ḍayasbaṇḍaranāyakākhyo

Sudhī disāpālakamaccaṭhāna-

Ntaraṃ dadhāti susucheka mantī

35

Kirayāpavīṇo sudhi kammakāra-

Vāṇijjamaccappadaviṃ pasiddho

Ji.Sī. Esādī korayā bhidhāno

Dadhāti mantī taruṇo surūpo

36

Sade'va jātyāgamabhattiyutto

Cirantanabbuttivido vidhiññū

Ārtar da silvādhivaco yasassī

Manti sukhārakkhasajīvako'si

37

Samicchi laṅkājanatābhivuddhiṃ

Subuddhi jṚ.El. Kotalāvalākhyo

Mantī sa'maggassutakammabhārā-

Maccappadaṃ saṃvidadhe vidhiññū

38

Ciraṃ pasiddho satimā nayaññū

iralsamañño sacivo matīmā

Laṅkāmahālekhadhuraṃ vahitvā

Vissāmataṃ patva agā sadesaṃ

39

Tato tatodātayasovitāno

Dayaddaceto paricinnalaṅko

Em.Em. Vèḍarbanvidito sajīvo

Laṅkāmahālekhadhuraṃ dadhāti

[SL Page 263] [\x 263/]

40

Pāmokkhako'dhīkaraṇamhi jṚ.Sī.-

Hl̥varḍsamañño sacivo'si dhīmā

Hakshèmsamavho satimā sa'bhaṇḍā-

Gārīyamaccappadaviṃ dadhāti

41

Tayo ci'me'maccavarā pasiddhā

Dhurandharā chekatarā bhaviṃsu

Yathāpurā vuttasabhā tathe'va

Sabbaṅgapuṇṇā vitathā na'se'sā

42

Samattavanyaṃ visadekakitti

Ppabhāva'maggaṃ tanayittha yo so

Bhūmissaro pañcamajl̥rjsamañño

Mahādayo sassa pajāsu daḷhaṃ

43

Kāle'ssa laṅkāpatino sakīye

Santāpayaṃ suddhayasottabhāvaṃ

Nidhāya seṭṭhaṃ navarajjabhāraṃ

Dhattuṃ'va'gañchi bhuvanaṃ para'mpi

44

Tato'va lanḍanpuriyā pajā ca

Sabandhavo dukkhamanā yathā'suṃ

Sasāmibhattā katavedino'tra

Dīpe janā'ccantadukhā rudiṃsu

45

Tato sato jl̥rjmahipassa jeṭṭha-

Suto patīto piyavṚlskumāro

Dayodapūtaggamano'ṭṭhameḍvarḍ-

Nāmena sīhāsanasīnako'si

46

Navodayaṃ vatrabhuno dhajassa

Viya'ssa bhūpassa sato vipassī

Samattasatto'nnayanā sakīyā

Nandiṃsu hīyyo taguṇe vadantā

47

Eḍvarḍmahābhūpatisattajātaṃ

Samonavassaṃ paritosayitvā

Pakāsayaṃ bhāgasabhāva'magga-

Rajjassa bhāraṃ jahi kenacī'va

[SL Page 264] [\x 264/]

48

Atho sagabbho mahipassa tassa

Yl̥kādipādo vidhinā sunīto

Chaṭṭhena jl̥rjkhyātabhidhena sīhā-

Sanamhi'sīno janatā hitāya

49

Patiṭṭhitaṃ taṃ puna ādipādaṃ

Rajje nisamma'ññadisampatīnaṃ

Purā bhusaṃ cetasi dhūmito'va

Hutāvaho'sī'va samuṭṭhito hi

50

Patāpavā suddhayaso'dhirajje

Mahāmahīpo'si yathe'va kante

Laṅkaggarajje'pi disampatī so

Rājā'khilānaṃ lasataṃ hitāya

51

Vijjodayākhyassutasatthasālo-

Dayācalabbhūtasusattharaṃsī

Hatandhakāro ratanādisāra-

Netaṃsumālī'gami'dāni'yatthaṃ

52

Visiṭṭhadhamme nipuṇo marūnaṃ'

Bhidhamma'māsuṃ vadituṃ'va dhīmā

Devādinando garusaṅghaneto'

Pasaṅgarājā gami devalokaṃ

53

Vibhāti pañcammaṇagāmajāto

Seṅkhaṇḍaselavhapure varasmiṃ

Pupphādirāmādhipatī yasassī

Sumaṅgalavho garunetupādo

54

Ramme vihāre hayaselasañño'

Dhīso purasmiṃ sirivaḍḍhanākhye

Guṇī guṇādīratano sa'mullṚ-

Gāmubbhavo netuvaro vibhāti

55

Saddhammasatthe paṭu saṅgharāja-

Satthālayasmiṃ'dhipatī'nunetā

Siddhatthanāmo thaviro matīmā

Virājate sāsanavuddhikāmī

[SL Page 265] [\x 265/]

56

Virājate sampati yuttiyutto

Saddhammavaṃsādhivace nikāye

Netuttamo kāruṇiko sa'sīla-

Kkhandhavhathero satimā vinīto

57

Vibhāti vaṃse sumanavhanetu-

Pādassa'dānī garusaṅghanetā

Saṅgepayaṃ sābhijanaṃ hi medhā-

Nandābhidhāno thaviro dhitīmā

58

Yo sakkatādo nipuṇo'si satthe

So gotamīkhyātavihāradhīso

Sudhī yatindo'maravaṃsathero

Virājate viddasu matthakasmiṃ

59

Viññātasatthāgamako'si'noma-

Dassī mahānetuvaro vibhāvī

Parakkamabbāhusamaññasatthā-

Layādhipo bhāsati sampatī'ha

60

Satthe ca dhamme vinaye pavīṇo

PāḷŚṇagāmamhi bhavo vibhāvī

Susaṅkatho so vajirādiñāṇa-

Ssuto mahānetuvaro'jja bhāti

61

Satthāgame chekataro susīlo'-

Pasenathero matimā yatīso

Vikhyātasaddhammudayākhyavijjā

Layamhi'dhīso lasate'jja sammā

62

Sataṃ pasattho pulinattalavhā-

Rāmādhipo netuvaro dayālū

Sirīnivāsatthaviro sasatthe

Dhamme pavīṇo matimā'jja bhāti

63 Sambhāvito sabbhi pasiddhavijjānandākhyavijjālayadhissaro hi

Ñātāgamo sampati dhammasiddhi-

Yatissaro saṃlasate vibhāvī

[SL Page 266] [\x 266/]

64

Virājate so vidurūpolākhya-

Gāmamhi jāto piyatissanāmo

Satthabbidū netuvaro'ddharaṭṭha-

Mrammanvaye paṇḍitupādhikhyāto

65

Desantarappatthaṭakittisaṃhati

Bhūmissarādīhi katādaro bhusaṃ

Baṇḍāranetā salamon ḍayassuto

Bhātī'ha dīpe mudalindasattamo

66

Sambhāti jī.Pī. Malalādisekhara-

Khyāto vinīto dhitiyā visodhiya

īkaṃ mahāvaṃsika'maggarajjato

Muddāpayī iṃgirasivaṇṇato sudhī

67

Laṅkāya'yattā tatiyassa jl̥rjmahā-

Bhūpassa āpañcamajl̥rjjanādhipaṃ

Vuttanta'masmiṃ itihāsikaṃ mahā-

Vaṃsamhi antogadhaka'ṅkarittha yo

68

Dhamme ca satthe caturo'tihāsiye'

Dhīso sudhammākarasatthamandire

Paññādinando kavi saṅghanāyako

Virājate so vidurāna'mantare

69

Dharaṇipatipadhānā lokapālā patāpī

Suvisadatatakittī sāsanabbhāradhārī

Viparinatasabhāvaṃ dassayiṃsū bhavasmiṃ

Tatha'riva mahataṃ konū'taresaṃ janānaṃ

70

Iti viditajanā bho patthayantā hitatthaṃ

Garukasiravighātaṃ niccasātaṃ paṇītaṃ

Gamitu'malasabhāvaṃ hitva tumhe'ppamattā

Cinutha cinutha puññā santataṃ santada'mpi

Bhāṇavāramaṭṭha paññāsatimaṃ

-----------------

Iti sajjanānanda saṃvega janake dīpavaṃse punarajjamantana

Sabhoccinanādi dīpano nāmaṭṭhapaññāsatimo paricchedo.

[SL Page 267] [\x 267/]

Ekūnasaṭṭhitamo paricchedo.

------------------

1

Duṭṭhagāmiṇiabhaya-raññā vikkamasālinā

Tatodātasilokena-sambuddhamāmakena hi

2

Kārāpitaṃ purā soṇṇa-mālicetyaṃ pabhinnakaṃ

Katādhārā sogatehi-saddhehi ca mahehayā

3

Cetiyavaḍḍhanīkhyātā-sabhā sajjanasaññutā

Bandhāpetvāna kammantaṃ-mahaddhanaparibbayā

4

Niṭṭhāpesī thūparājā-kelāso dutiyo viya

Rājate'jja pajācakkhū-mukhe mokkhamudāvaho

5

Kadā hessati thūpassa-thūpikārohaṇaṃ sivaṃ

Mahituṃ namituṃ kāmā-'pekkhanti pāṇisañcayā

6

Dvisahasse catusate-'sitime munihāyane

Vesākhamāse dutiye-budhāhani site subhe

7

Lokekodātayasayo-mahābhāgassa dhīmato

Chaṭṭhassa jl̥rjsamaññassa-mahipassa sirīmato

8

Piḷandhanaṃ kirīṭassa-āsi janamudāvahaṃ

Mahacchero chaṇo tasmiṃ-divase abbhuto bhavi

9

Laṅkikā sakalā sādhu-guṇabhūsanabhūsitaṃ

Bhūpaṃ sarājato mañña-mānā idha tahiṃ tahiṃ

10

Tadussavaṃ gāravena-vissajjiya mahaddhanaṃ

Pavattayiṃsu ruciraṃ-sāmibhattipurassarā

11

Tadāni koḷambapure-purā kumbhasamubbhave

Isismiṃ gahite sindhu-nīraṃ pāṇipuṭena tu

12

Ratanānaṃ yathāloko-nānāvijjutapo tathā

Nettacittaharo āsi-tattha tattha virocanā

13

Bhūpassa tassa niyatiṃ-daṭṭhu'meke'dhirajjakaṃ

Gamiṃsu koḷambapuraṃ-janatāyo samosaruṃ

14

Samaye'smiṃ mrammaraṭṭhe-saṅgharājapadhānako

Vyatto bahussuto saṅgho-karuṇāpuṇṇamānaso

[SL Page 268] [\x 268/]

15

Vālutātitthagāmasmiṃ-sambhūtassa sivesino

Sudassanābhidhānassa-yatindassa vibhāvino

16

Upasaṅgharājapadaṃ-'dāsi sambhamapubbako

So'pamahāsāmi'riha-rājate hitasādhako

17

Laṅkeso rejinl̥lḍeḍvaḍ-vikhyāto sṭabs samavhayo

Yasassi buddhimā laṅkā-vuddhimaggaṃ visodhiya

18

Pīnetvā laṅkike laddhā-vissāmattaṃ yathāvidhi

Sadesa'ṅgā vasitvāna-sāddhaṃ tisaradaṃ iha

19

Em.Em. Vèḍarbanpaññāto-'palaṅkeso tato sudhī

Sāddhaṃ timāsaṃ pālesi-laṅkaṃ laṅkodaye rato

20

Dvisahassaccatusate-kāsītisammite jine

Hāyane sirimā enḍrū-kèlḍikoṭnāmavissuto

21

Laṅkissaro ihā'yāto-desapālanakovido

Appamatto laṅka'mimaṃ-sāsituṃ'rabhi sādhukaṃ

[SL Page 269] [\x 269/]

Dīpavaṃsa dutiyaṃsa kattuvaṃso.

-------------------

1

Sirighanamunino tilokakantā-

Riyatilakassakhilābhivanditena

Varacaraṇayugena phassitaṃ hi

Vipulabhivuddhimihicchato pasatthaṃ

2

Dharaṇipatisikhāmaṇīsarikkhā-

Vanitatasuddhasilokasaṃhatissa

Nikhilajanapamodasambhavassa-

Trajapavaro sutadhammasokarañño

3

Suviditavisayesu lokanātha-

Varasamayaṭṭhitimicchatova sisso

Suvihatakhilapāpamānasassa

Munisutamoggaliputtatissanetu

4

Sakavaragaruno niyogamaggaṃ

Labhiyucitaddhamavecca seṭṭhabuddhi

Vitatayasamahāmahindakhīṇā-

Savathaviro subhalaṅkadīpamāga

5

Naravarasaradamhi sattatiṃsā-

Dhikadvisate sahi sāsanaggamatra

Adhipatipiyatissabhūpatissa

Patiṭhapayī labhiya ggametthasakhyaṃ

6

Gatavatiha mahāmahindasekkha--

Bbhavasuvisuddhamahāvihāravaṃse

Atisayamudayaṃ marammaramme

Sutavijite sirikhettaṭhāniyambhā

7

Jinasamayabhivuddhipekkhamāno

Varamatimā mahasāmināmathero

Iha sahaparisova pāpuṇitvā

Parivajiya ppaṭhama ṭṭhitaṃ hi sikkhaṃ

[SL Page 270] [\x 270/]

8

Ativisadamahāvihāravaṃsā-

Gatamalabhittha navaṃ pasatthasikkhaṃ

Pamuditamanaso tato maramma-

Purapavaraṃ samupecca suddhasīlo

9

Tahamariyamahāmahindavaṃsaṃ

Sunidahi tassa nirākulamhi vaṃse

Guṇasirithavi sutassiloko

Bhavi dasamo nipuṇo hi dhammasatthe

10

Tipiṭakamunibhāratīpavīṇo

Yatipavarassa hi tassa seṭṭhasisso

Tahamabhavi pasatthadhammasenā-

Patimukhañāṇabhivaṃsasaṅgharājā

11

Gaṇajagatipatissa tassa sisso

Marapuranāmamahāvihāravaṃsaṃ

Iha patiṭhapayittha seṭṭhañāṇa-

Vimalabhidhānamahāyatissareso

12

Vipulamati tadantavāsiko so

Atha sanikāyapasatthaseṭṭhabhāraṃ

Suviditamunivutti dhammadhāra-

Garuyatisāmivaro vahittha sammā

13

Sutasakagaruno hi tassa bhāvā-

Nugatamano piṭakattayamhi satthe

Atisayanipuṇova sakkatādo

Vasi yatikuñjara ñāṇanandathero

14

Tikhiṇamatiyatissarassa tassa

Lasi caturo sahitamhi seṭṭhasisso

Ariyabhijanalaṅkatippasiṭṭho

Savimalasārabhidho mahāyatīso

15

Yatipatisiriñāṇanandasissa-

Ssutapavaro vinaye timattadakkho

Vasi marapuramūlavaṃsa saṅgha-

Garusutabuddhasirissuto yatindo

[SL Page 271] [\x 271/]

16 Pavaravimalasāranetusissa-

Trajaviditagamamañjudhammapuñjo

Vasi siririyavaṃsalaṅkatī hi

Savimaladhīrasuto mahāyatindo

17

Viduragaṇanisevitaggabuddha-

Sirivimalādikadhīrasīhasisso

Viditasugatasāsanodayākhye

Adhipatitaṅgami satthamandirasmiṃ

18

Atisayarucirāsanopalākhya-

Ssutavaragāmabhavo pasatthavutti

Munidharaṇipatissuto samāno

Savimalakittisamaññātathero

19

Sasigajayuganettasammitasmiṃ

Munisaradessayujamhi puṇṇamāyaṃ

Sudhimatamanugova dīpavaṃse

Itidutiyaṃsa makāsi sānuvādaṃ

20

Vidurajanagaṇā pasatthabuddhī

Anagatibhāvamupecca niccamasmiṃ

Mama vipulaparissamamhi saccaṃ

Yathariva sammuditā bhavantu santā


Holder of rights
GRETIL project

Citation Suggestion for this Object
TextGrid Repository (2025). Pali Collection. Dipavamsa (modern continuation). Dipavamsa (modern continuation). GRETIL. GRETIL project. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-D2A1-4