Vimanavatthu

Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa.

1. Pīṭhavaggo

1. 1

1. Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ

Manojavaṃ gacchati yena kāmaṃ,

Alaṅkate mālyadhare1 suvatthe

Obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ.

2. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

3. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

4. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

5. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Abbhāgatānāsanakaṃ2 adāsiṃ,

Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ

Yathānubhāvañca adāsi dānaṃ.

6. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

7. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Paṭhamapīṭhavimānaṃ.

1. 2

[PTS Page 002] [\q 2/]

8. Pīṭhaṃ te vephariyamayaṃ uḷāraṃ

Manojavaṃ gacchati yena kāmaṃ,

Alaṅkate mālyadhare suvatthe

Obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ.

1. Malyadhare - sīmu.

2. Abbhāgatānaṃ āsanakaṃ - sīmu.

[BJT Page 4] [\x 4/]

9. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

10. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

11. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

12. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Abbhāgatānāsanakaṃ adāsiṃ,

Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ

Yathānubhāvañca adāsi dānaṃ.

13. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

14. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenambhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiyapīṭhavimānaṃ.

1. 3

15. Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ

Manojavaṃ gacchati yena kāmaṃ,

Alaṅkate mālyadhare suvatthe

Obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ

16. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

17. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

18. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

[BJT Page 6] [\x 6/]

[PTS Page 003] [\q 3/]

19. Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ1

Yenamhi2 evaṃ jalitānubhāvā,

Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke

20. Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ,

Tassa adāsahaṃ piṭhaṃ pasannā sehi pāṇihi

21. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

22. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbādisā pabhāsatīti.

Tatiyapīṭhavimānaṃ.

1. 4

23. Pīṭhaṃ te vephariyamayaṃ uḷāraṃ

Manojavaṃ gacchati yena kāmaṃ,

Alaṅkate mālyadhare suvatthe

Obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ.

24. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

25. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

26. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

27. Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ

Yenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Ayaṃ manussesu manussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke.

28. Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ,

Tassa adāsahaṃ pīṭhaṃ pasannā sehi pāṇāhi.

1. Mametaṃ - katthavi

2. Tenamhi - katthavi

[BJT Page 8] [\x 8/]

29. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

30. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Catutthapīṭhavimānaṃ.

1. 5

[PTS Page 004] [\q 4/]

31. Kuñjaro te varārogo nānā ratanakappano,

Ruciro thāmavā javasampanno1 ākāsamhi samīhati.

32. Padumī padumapattakkhī2 padumuppalajutindharo, 3

Padumacuṇṇābhikiṇṇaṅgo soṇṇapokkharamālavā4

33. Padumānusaṭaṃ maggaṃ padumapattavibhūsitaṃ,

hītaṃ vaggumanugghāti mitaṃ gacchati vāraṇo

34. Tassa pakkamamānassa soṇṇakaṃsā ratissarā,

Tesaṃ sūyyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā

35. Tassa nāgassa khandhasmiṃ sucivatthā alaṅkatā,

Mahantaṃ accharāsaṅghaṃ vaṇṇena atirocasi5

36. Dānassa te idaṃ phalaṃ atho sīlassa vā pana,

Atho añjalikammassa taṃ me akkhāhi pucchitāti.

37. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti.

38. Disvāna guṇasampannaṃ jhāyiṃ jhānarataṃ sataṃ,

Adāsiṃ pupphābhikiṇṇaṃ āsanaṃ dussasanthataṃ.

39. Upaḍḍhapadumamālāhaṃ āsanassa samantato,

Abbhokirissaṃ pattehi pasannā sehi pāṇīhi.

1. Thāmasampanno - katthavi

2. Padamapattakkhī - machasaṃ.

3. Padamuppalajutindharo - machasaṃ.

4. Soṇṇapokkharamālamā - machasaṃ.

5. Atirocati - katthacī

[BJT Page 10] [\x 10/]

40. Tassa kammassa kusalassa1 idaṃ me īdisaṃ phalaṃ,

Sakkāro garukāro ca devānaṃ apacitā ahaṃ.

41. Yo ce sammāvimuttānaṃ sattānaṃ brahmacārinaṃ,

Pasanno āsanaṃ dajjā evaṃ nando yathā ahaṃ.

42. Tasmāhi atthakāmena mahantambhikaṅkhatā,

Āsanaṃ dātabbaṃ hoti sarīranti madhārinanti.

Kuñjaravimānaṃ.

1. 6

43. Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ nārī āruyha tiṭṭhasi,

Ogāhasi pokkharaṇiṃ padumaṃ chindasi pāṇinā.

44. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

45. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti,

46. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalantī.

47. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke,

Disvāna bhikkhū tasite kilante

Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ.

48. Yo ve kilantāna pipāsitānaṃ

Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti,

Sītodakā tassa bhavanti najjo

Pahūtamālyā bahupuṇḍarīkā.

49. Tamāpagā anupariyanti sabbadā

Sītodīkā vālukasanthatā nadī,

Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo

Uddālakā pāṭaliyo ca phullā.

1. Kammakusalassa - machasaṃ.

[BJT Page 12] [\x 12/]

50. Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ

Vimānaseṭṭhaṃ bhūsasobhamānaṃ,

Tassīdha1 kammassa ayaṃ vipāko

Etādisaṃ katapuññā2 labhanti.

51. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

52. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Paṭhamanāvāvimānaṃ.

1. 7

53. Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ nārī āruyha tiṭṭhasi,

Ogāhasi pokkharaṇiṃ padumaṃ chindasi pāṇinā.

54. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

55. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

56. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

57. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke,

Disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ

Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ.

58. Yo ce kilantassa pipāsitassa

Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti,

Sītodakā tassa bhavanti najjo

Pahūtamālyā bahupuṇḍarīkā.

59. Tamāpagā anupariyanti sabbadā

Sītodakā vālukasanthatā nadī,

Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo

Uddālakā pāṭaliyo ca phullā.

1. Tasseva - syā.

2. Puññakatā - machasaṃ.

[BJT Page 14] [\x 14/]

60. Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ

Vimānaseṭṭhaṃ bhusasobhamānaṃ,

Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko

Etādisaṃ katapuññā labhanti.

61. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

62. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ, *

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiyanāvāvimānaṃ.

1. 8

63. Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ nārī āruyha tiṭṭhasi,

Ogāhasi pokkharaṇiṃ padumaṃ chindasi pāṇinā.

64. Kūṭāgārā nivesā te vibhattā bhāgaso mitā,

Daddallamānā ābhanti samantā caturo disā.

65. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

66. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

[PTS Page 005] [\q 5/]

67. Sā devatā attamanā sambuddheneva pucchitā

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti.

[PTS Page 007] [\q 7/]

68. Ahaṃmanussesu manussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke,

Disvāna bhikkhū tasite kilante

Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ.

69. Yo ve kilantāna pipāsitānaṃ

Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti,

Sītodakā tassa bhavanti najjo

Pahūtamālyā bahu puṇḍarīkā.

* Ettha dissate marammachaṭṭha saṅgīti potthake ''akkhāmi te buddha mahānubhāva

manussabhūtā yamakāsi puññāpi pādantidvayaṃ.

[BJT Page 16] [\x 16/]

70. Tamāpagā anupariyanti sabbadā

Sītodakā vālukasanthatā nadī,

Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo

Uddālakā pāṭaliyo ca phullā.

71. Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ

Vimānaseṭṭhaṃ bhusasobhamānaṃ,

Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko

Etādisaṃ katapuññā labhanti.

72. Kūṭāgārā nivesā me vibhattā bhāgaso mitā,

Daddallamānā ābhanti samantā caturo disā.

73. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

74. Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsati,

Etassa kammassa phalaṃ mamedaṃ

Atthāya buddho udakaṃ apāyīti1.

Tatiyanāvā vimānaṃ.

1. 9

75. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

76. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

77. Kena tvaṃ vimalobhāsā atirocasi devate2,

Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare3 disā.

78. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

[PTS Page 006] [\q 6/]

79. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

1. Apāsīti - sī, syā, [PTS.]

2. Devatā - machasaṃ.

3. Obhāsate - machasaṃ.

[BJT Page 18] [\x 18/]

[PTS Page 008] [\q 8/]

80. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Pūrimāya jātiyā manussaloke,

Tamandhakāramhi timīsikāyaṃ

Padīpakālamhi adaṃ padīpaṃ1

81. Yo andhakāramhi timīsikāyaṃ

Padīpakālamhi dadāti dīpaṃ,

Uppajjati jotirasaṃ vimānaṃ

Pahūtamālyaṃ bahupuṇḍarīkaṃ.

82. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

83. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

84. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dīpavimānaṃ.

1. 10

85. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

86. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

87. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

88. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā.

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

89. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke.

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ vippasannamanāvilaṃ

1. Adāya dīpaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 20] [\x 20/]

90. Āsajja dānaṃ adāsiṃ akāmā tiladakkhiṇaṃ

Dakkhiṇeyyassa buddhassa pasannā sehi pāṇihi.

91. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

92. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

[PTS Page 009] [\q 9/]

Tiladakkhiṇāvimānaṃ.

1. 11

93. Koñcā mayūrā diviyā ca haṃsā

Vaggussarā kokilā sampatanti,

Pupphābhikiṇṇaṃ rammamidaṃ vimānaṃ

Anekacittaṃ naranārisevitaṃ.

94. Tatthacchasi devi mahānubhāve

Iddhi1 vikubbantī anekarūpā,

Imā ca te accharāyo samantato

Naccanti gāyanti pamodayanti2.

95. Devidadhipattāsi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

96. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

97. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Patibbatā nāññamanā3 ahosiṃ,

Mātāva puttaṃ anurakkhamānā

Kuddhapahaṃ4 nappharusaṃ avocaṃ.

98. Sacce ṭhitā mosavajjaṃ pahāya

Dāne ratā saṅgahitattabhāvā,

Annaṃ ca pānaṃ ca pasannacittā

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ.

1. Iddhiṃ - katthaci

2. Pamodayanti ca - machasaṃ.

3. Patibbatā naññamanā - machasaṃ.

4. Kuddhāpihaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 22] [\x 22/]

99. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

100. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Patibbatāvimānaṃ.

1. 12

101. Vepharīyatthambhaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ

Vimānamāruyha anekacittaṃ

Tatthacchasi devi mahānubhāve

Uccāvacā iddhivikubbamānā

Imā ca te accharāyo samantato

Naccanti gāyanti pamodayanti1

[PTS Page 010] [\q 10/]

102. Deviddhipattāsi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

103. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

104. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Upāsikā cakkhumato abhosiṃ

Pāṇātipātā viratā ahosiṃ

Loke adinnaṃ parīvajjayissaṃ

105. Amajjapā no ca2 musā abhāsiṃ3

Sakena sāmināva4 ahosiṃ tuṭṭhā

Annañca pānañca pasannacittā

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ

106. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

107. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti

Dutiya patibbatāvimānaṃ.

1. Pamodayanti ca - machasaṃ,

2. Nāpi - syā.

3. Abhāṇiṃ - machasaṃ.

4. Sāmitā - machasaṃ.

[BJT Page 24] [\x 24/]

01. 13

108. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

109. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

110. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

111. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

112. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe1

Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ

113. Tassa adāsahaṃ pūvaṃ pasannā sehi pāṇihi

Bhāgaḍḍhabhāgaṃ datvāna modāmi nandane vane

[PTS Page 011] [\q 11/]

114. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

115. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Suṇisāvimānaṃ.

[BJT Page 24] [\x 24/]

1. 14

116. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

117. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

1. Ghare, - syā.

[BJT Page 26] [\x 26/]

118. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

119. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

120. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe

Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ

121. Tassa adāsahaṃ pūvaṃ pasannā sehi pāṇihi

Bhāgaḍḍhabhāgaṃ datvāna modāmi nandane vane

122. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

123. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiya suṇisāvimānaṃ.

1. 15

124. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

125. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

126. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

127. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

[BJT Page 28] [\x 28/]

[PTS Page 012] [\q 12/]

128. Issā ca maccheramatho paḷāso,

Nāhosi mayhaṃ gharamāvasantiyā

Akkodhanā bhattuvasānuvattinī

Uposathe niccahamappamattā.

129. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,

Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ

130. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Saṃyamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ1

131. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,

Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

132. Pañca sikkhaṃ pade ratā ariyasaccāna kovidā,

Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

133. Sāhaṃ sakena sīlena yasasā ca yasassinī,

Anubhomi sakaṃ puññaṃ sukhitā camhi anāmayā.

134. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

135. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Mama ca bhante vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi, uttarā nāma bhante upāsikā

bhagavato pāde sirasā vandatīti anacchariyaṃ kho panetaṃ bhante yaṃ maṃ bhagavā

aññatarasmiṃ sāmaññaphale vyākareyya. Taṃ bhagavā sakadāmiphale viyākāsīti.

Uttarāvimānaṃ.

1. 16

136. Yuttā ca te parama alaṅkatā hayā

Adhomukhā aghasigamā balī javā

Abhinimmitā pañcarathā satā ca te

Anventi taṃ sārathicoditā hayā.

137. Sā tiṭṭhasi rathavare alaṅkatā

Obhāsayaṃ jalamiva jotipāvako

Pucchāmi taṃ varatanu2 anomadassane

Kasmā nu kāyā anadhivaraṃ upāgamīti.

1. Āvasāmimaṃ - sī.

2. Varacāru - katthavi.

[BJT Page 30] [\x 30/]

138. Kāmaggapattānaṃ yamāhunuttaraṃ1

Nimmāya nimmāya ramanti devatā

Tasmā kāyā accharā kāmavaṇṇīnī

Idhāgatā anadhivaraṃ namassitunti.

[PTS Page 013] [\q 13/]

139. Kiṃ tvaṃ pure sucaritamācarīdha

Kenacchasi tvaṃ amitayasā sukhedhitā

Iddhī ca te anadhivarā vihaṅgamā

Vaṇṇo ca te dasadisā virocati.

140. Devehi taṃ parivutā sakkatā casi

Kuto cutā sugatigatāsi devate

Kassa vā tvaṃ vacanakarānusāsaniṃ

Ācikkha me tvaṃ yadi buddhasāvikāti.

141. Nagantare nagaravare sumāpite

Paricārikā rājavarassa sirīmato

Nacce gīte paramasusikkhitā ahuṃ

Sirimāti maṃ rājagahe avedisuṃ. 2

142. Buddho ca me isinisabho vināyako

Adesayī samuyadadukkhaniccataṃ

Asaṅkhataṃ dukkhanirodhasassataṃ

Maggañcimaṃ akuṭilamañjasaṃ sivaṃ.

143. Sutvānahaṃ amatapadaṃ asaṅkhataṃ

Tathāgatassanadhivarassa sāsanaṃ

Sīlesavahaṃ paramasusaṃvutā ahuṃ

Dhamme ṭhitā naravarabuddhabhāsite. 3

144. Ñatvānahaṃ virajapadaṃ asaṅkhataṃ

Tathāgatena nadhivarena desitaṃ

Tatthevahaṃ samathasamādhimāphusiṃ

Sā yeva me paramaniyāmatā ahu.

145. Laddhānahaṃ amatavaraṃ visesanaṃ

Ekaṃsikā abhisamaye visesiya

Asaṃsayā bahujanapūjitā ahaṃ

Khiḍḍhāratiṃ4 paccanubhomanappakaṃ.

146. Evaṃ ahaṃ amatadassamhi devatā

Tathāgatassanadhivarassa sāvikā

Dhammaddasā paṭhamaphale patiṭṭhitā

Sotāpannā na ca pana matthiduggati.

1. Yamāhunuttārā - syā.

2. Avediṃsu - sīmu. Pa.

3. Naravarabuddhadesite - machasaṃ.

4. Khiḍḍaṃratiṃ - syā.

[BJT Page 32] [\x 32/]

147. Sā vandituṃ anadhivaraṃ upāgamiṃ

Pāsādike kusalarathe ca bhikkhavo

Namassituṃ samaṇasamāgamaṃ sivaṃ

Sagāravā sirimato dhammarājino.

[PTS Page 014] [\q 14/]

148. Disvā muniṃ muditamanamhi pīṇitā

Tathāgataṃ naravaradammasārathiṃ

Taṇhacchidaṃ kusalarataṃ vināyakaṃ

Vandāmahaṃ parahitānukampakanti.

Sirimāvimānaṃ.

1. 17

149. Idaṃ vimānaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ

Vephariyatthamhaṃ satataṃ sunimmitaṃ

Sovaṇṇarukkhehi1 samantamotthataṃ ṭhānaṃ mamaṃ kammavipākasambhavaṃ.

150. Patrūpapannā purimaccharā imā

Sataṃ sahassāni sakena kammunā

Tuvaṃsi ajjhapagatā yasassinī

Obhāsayaṃ tiṭṭhasi pubbadevatā.

151. Sasī adhiggayha yathā virocati

Nakkhattarājāriva tārakāgaṇaṃ

Tatheva tvaṃ accharāsaṅgamaṃ2 imaṃ

Daddallamānā yasasā virocasi.

152. Kuto nu āgamma anomadassane

Uppannā tvaṃ bhavanaṃ mamaṃ idaṃ

Brahmaṃva devā tidasā saindakā

Sabbe na tappāmase dassanena tanti. 3

153. Yametaṃ sakka anupucchase mamaṃ

Kuto vutā tvaṃ idha āgatāti4

Bārāṇasī nāma puratthi kāsinaṃ

Tattha pure ahosiṃ kesakārikā.

154. Buddhe ca dhamme ca pasannamānasā

Saṅgheca ekantagatā asaṃsayā

Akhaṇḍasikkhāpadā āgatapphalā

Sambodhidhamme niyatā anāmayāti.

1. Suvaṇṇarukkhehi - machasaṃ

2. Accharāsaṅganaṃ - machasaṃ

3. Dassanātanti - sī.

4. Āgatā tuvaṃ - syā.

Kuto vutāya āgatikava [PTS.]

[BJT Page 34] [\x 34/]

155. Tantyābhinandamase sāgatañca1 te

Dhammena ca tvaṃ yassā virocasi

Buddhe ca dhamme ca pasannamānase

Saṅghe ca ekantagate asaṃsaye

Akhaṇḍa sikkhāpade āgatapphale

Sambodhidhamme niyate anāmayeti.

Kesakārīvimānaṃ.

Pīṭhavaggo paṭhamo.

Tassuddānaṃ: -

Pañcapīṭhā tayo nāvā dīpatiladakkhiṇā duve

Pati dve suṇisā uttarā sirimā kesakārikā

Vaggo tena pavuccatīti.

[PTS Page 015] [\q 15/]

1. Svāgatañca - machasaṃ.

[BJT Page 36] [\x 36/]

2. Cittalatāvaggo

2. 1

[PTS Page 016. [\q 16/] ]

156. Api sakko'va devindo ramme cittalatā vane

Samantā anuppiyāsi nārīgaṇapurakkhatā

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

157. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

158. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

159. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

160. Ahaṃ manussesu manussabhūtā dāsī ahosiṃ parapessiyā kule

Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino

Tassā me nikkhamo āsi sāsane tassa tādino.

161. Kāmaṃ bhijjatu'yaṃ kāyo neva atthettha santhanaṃ1

Sikkhāpadānaṃ pañcannaṃ maggo sovatthiko sivo.

162. Akaṇṭako agahano uju sabbhi pavedito

Nikkhamassa phalaṃ passa yathidaṃ pāpuṇitthikā.

163. Āmantanikā raññomhi sakkassa vasavattino

Saṭṭhituriyasahassāni paṭibodhaṃ karonti me.

164. Ālambo gaggaro2 bhīmo sādhuvādī ca saṃsayo,

Pokkharo ca suphasso ca vīṇāmokkhā ca nāriyo.

165. Nandā ceva sunandā ca soṇadinnā sucimbhitā3

Alambusā missakesī ca puṇḍarīkātidāruṇī.

166. Eṇiphassā suphassā ca subhaddā muduvādinī,

Etā caññā ca seyyasā4 accharānaṃ pabodhikā.

1. Saṇaṭhanaṃ - machasaṃ.

2. Gaggamo - syā.

3. Sucimbhikā - syā.

4. Seyyāse - sīmu. Pa.

[BJT Page 38] [\x 38/]

167. Kāmaṃ kālenupāgantvā abhibhāsanti devatā,

Handa naccāma gāyāma handa taṃ ramayāmase.

168. Nayidaṃ akatapuññānaṃ katapuññānamevidaṃ

Asokaṃ nandānaṃ rammaṃ tidasanaṃ mahāvanaṃ.

169. Sukhaṃ akatapuññātaṃ idha natthi parattha ca,

Sukhañce katapuññānaṃ idha ceva paratthe ca.

170. Tesaṃ sahavyakāmānaṃ kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ

Katapuññā hi modanti sagge bhosasamaṅginoti.

Dāsīvimānaṃ.

2. 2

171. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārākā.

172. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

173. Pucchāmi taṃ mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

174. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

175. Kevaṭṭadvārā nikkhamma ahu mayhaṃ nivesanaṃ,

Tattha sañcaramānānaṃ sāvakānaṃ mahesinaṃ.

176. Odanaṃ kummāsaṃ sākaṃ1 loṇasovīrakañcahaṃ,

Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetaso.

177. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,

Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ

178. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ

1. Ḍākaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 40] [\x 40/]

179. Pāṇātipātā vīratā musāvādā ca saññatā,

Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā

180. Pañcasikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,

Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino

181. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

182. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Mama ca bhante vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi, lakhumā nāma bhante upāsikā

bhagavato pāde sirasā vandatīti. Anacchariyaṃ kho panekaṃ bhante yaṃ maṃ bhagavā

aññatarasmiṃ sāmaññaphale vyākareyya taṃ bhagavā sakadāgāmiphale vyākāsīti.

Lakhumāvimānaṃ.

2. 3

183. Piṇḍāya te carantassa tuṇhībhūtassa tiṭṭhato,

Daḷiddā kapaṇā nārī parāgāraṃ avassitā1

184. Yā te adāsi ācāmaṃ pasantā sehi pāṇihi,

Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ kannu sā disataṃ gatā

185. Piṇḍāya me carantassa tuṇhībhūtassa tiṭṭhato,

Daḷiddā kapaṇā nārī parāgāraṃ avassitā

186. Yā me adāsi ācāmaṃ pasantā sehi pāṇihi,

Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ vippamuttā ito cutā

187. Nimmāṇaratino nāma santi devā mahiddhikā,

Tattha sā sukhitā nārī modatācāmadāyikāti

188. Abho dānaṃ varākiyā kassape supatiṭṭhitaṃ,

Parābhatena dānena ijjhittha vata dakkhiṇā

189. Yā mahesittaṃ kāreyya cakkavattissa rājino

Nārī sabbaṅgakalyāṇī bhattu cānomadassikā

Etassācāmadānassa kalaṃ nāgghati soḷasiṃ.

1. Apassitā - machasaṃ

[BJT Page 42] [\x 42/]

190. Sataṃ nikkhā sataṃ assā sataṃ assatarīrathā

Sataṃ kaññā sahassāni āmuttamaṇīkuṇḍalā

Etassācāmadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

191. Sataṃ hemavatā nāgā īsā dantā urūḷhavā

Suvaṇṇakacchā mātaṅgā hemakappanavāsasā1

Etassācāmadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

192. Catunnampi2ca dīpānaṃ issaraṃ yodha kāraye,

Etassācāmadānassa kalaṃ nāgghati soḷasinti

Ācāmadāyikāvimānaṃ.

2. 4

193. Caṇḍālī vanda pādāni gotamassa yasassino,

Taveva3 anukampāya aṭṭhāsi isisattamo4

194. Abhippasādehi manaṃ arahattamhi tādinī5,

Khippaṃ pañjalikā vanda parittaṃ tava jīvitanti

195. Coditā bhāvitattena sarīrantimadhārinā,

Caṇḍālī vandi pādāni gotamassa yasassino

196. Tamenamavadhī gāvī caṇḍāliṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ,

Namassamānaṃ sambuddhaṃ andhakāre pabhaṅkaranti

197. Khīṇāsavaṃ vigatarajaṃ anejaṃ

Ekaṃ araññamhi raho nisinnaṃ

Deviddhipattā upasaṅkamitvā

Vandāmi taṃ vīra mahānubhāvāti6

198. Suvaṇṇavaṇṇā jalitā mahāyasā

Vimānamoruyha anekacittā

Parivāritā accharānaṃ gaṇena7

Kā tvaṃ subhe devate vandase mamanti.

1. Hemakappanivāsasā - syā,

2. Catunnampi - machasaṃ.

3. Tameva - machasaṃ.

4. Isisuttamo - sīmu.

5. Tādine, - syā,

6. Mahānubhāvanti - machasaṃ, katthaci

7. Accharāsaṃgaṇena - machasaṃ.

[BJT Page 44] [\x 44/]

199. Ahaṃ bhadante1 caṇḍālī tayā vīrena pesitā,

Vandiṃ arahato pāde gotamassa yasassino

200. Sāhaṃ vanditva2 pādāni cutā caṇḍālayoniyā,

Vimānaṃ sabbato bhaddaṃ upapannambhi nandanaṃ3

201. Accharānaṃ satasahassaṃ purakkhatvāna4 tiṭṭhati,

Tāsāhaṃ pavarā seṭṭhā vaṇṇena yassa yutā.

202. Pahūtakatakalyāṇā sampajānā patissatā,

Muniṃ kāruṇikaṃ loke taṃ bhante vanditumāgatāti.

203. Idaṃ vatvāna caṇḍālī kataññū katavedinī,

Vanditvā arahato pāde tatthevantaradhāyathāti. 5

Caṇḍālīvimānaṃ.

2. 5

204. Nīlā pītā ca kāḷā ca mañjeṭṭhā6 atha lohitā,

Uccāvacānaṃ vaṇṇānaṃ kiñjakkhaparivāritā.

205. Mandāravānaṃ pupphānaṃ mālaṃ dhāresi muddhani,

Nayime aññesu kāyesu rukkhā santi sumedhase.

206. Kena kāyaṃ upapannā tāvatiṃsaṃ yasassinī,

Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phala'nti

207. Bhadditthiti7 maṃ aññiṃsu kimbilāyaṃ upāsikā,

Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

208. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,

Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā

209. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,

Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

210. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

1. Bhaddante - machasaṃ.

2. Vanditvā - machasaṃ.

3. Nandane - machasaṃ

4. Purakkhitvā - syā,

5. Tatthevantaradhāyatīti - syā,

6. Mañjiṭṭhā - machasaṃ

Mañjiṭṭhā - [PTS]

7. Bhadditthikāti maṃ aññasu - machasaṃ.

[BJT Page 46] [\x 46/]

211. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,

Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

212. Pañca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,

Upāsikā cakkhumato appamādavihāriṇī.

213. Bhikkhu cahaṃ paramahitānukampake

Abhojayaṃ tapassiyugaṃ mahāmuniṃ

Katāvāsā katakusalā tato cutā

Sayaṃpabhā anuvicarāmi nandanaṃ.

214. Aṭṭhaṅgikaṃ aparimitaṃ sukhāvahaṃ

Uposathaṃ sattamupāvasiṃ ahaṃ

Katāvāsā katakusalā tato cutā

Sayaṃpabhā anuvicarāmi nandananti.

[PTS Page 021] [\q 21/]

Bhadditthivimānaṃ.

2. 6

215. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

216. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

217. Kena tvaṃ vimalobhāsā atirocasi devate,

Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

218. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti.

219. *Sā devatā attamanā moggallānena pucchatā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassakammassidaṃ phalaṃ.

* Nāgatāpyayaṃ gāthā sīhalakkharavimānavatthumhi, tassaṃ aṭṭhakathāyaṃ āgatā, tasmā sā

idha pakkhittā.

[BJT Page 48] [\x 48/]

220. Soṇadinnāti maṃ aññiṃsu1 nālandāyaṃ upāsikā,

Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

221. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,

Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā

222. Cātuddasiṃ pañcadusiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,

Pāṭihāriya pakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

223. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

224. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,

Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

225. Pañcasikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,

Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

226. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

227. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

Soṇadinnā vimānaṃ.

2. 7

228. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

229. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

230. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti.

231. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

1. Aññaṃsu, - machasaṃ.

[BJT Page 50] [\x 50/]

232. Uposathāti maṃ aññiṃsu sāketāyaṃ upāsikā,

Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

233. Acchādanaṃ ca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,

Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.

[PTS Page 021. [\q 21/] ]

234. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa

Aṭṭhami, pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

235. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

236. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,

Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

237. Pañca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,

Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

238. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

239. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

240. Abhikkhaṇaṃ nandanaṃ sutvā chando me udapajjatha1

Tattha cittaṃ paṇidhāya upapannamhi nandanaṃ.

241. Nākāsiṃ santhuvacanaṃ buddhassādiccabandhuno,

Hīne cittaṃ paṇidhāya sāmhi pacchānutāpinīti.

242. Kīva ciraṃ vimānasmiṃ idha vacchasuposathe,

Devate pucchitācikkha yadi jānāsi āyunoti.

243. Saṭṭhivassasahassāni tisso ca vassakoṭiyo

Idha ṭhatvā mahāmuni ito cutā gamissāmi

Manussānaṃ sahavyatanti.

244. Mā tvaṃ uposathe bhāyi sambuddhenāpi vyākatā

Sotāpannā visesayi pahīnā tava duggatīti.

Uposathā vimānaṃ.

1. Uppajjatha - sīmu, pa. Uppajjati - katthaci

[BJT Page 52] [\x 52/]

2. 8

245. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

246. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

247. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

248. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

249. Saddhāti maṃ aññiṃsu rājagahasmiṃ upāsikā,

Saddhāsīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

250. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,

Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.

251. Cātuddasiṃ pañcasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhami,

Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

252. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

253. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,

Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

254. Pañca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,

Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

255. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

256. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

[PTS Page 022] [\q 22/]

Saddhāvimānaṃ. 1

1. Niddāvimānaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 54] [\x 54/]

2. 9

257. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

258. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

259. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

260. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

261. Sunandāti maṃ aññiṃsu1 rājagahasmiṃ upāsikā,

Saddhāsīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

262. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,

Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.

263. Cātuddasiṃ pañcasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhami,

Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

264. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

265. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,

Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

266. Pañca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,

Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

267. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

268. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Sunandā vimānaṃ. 2

1. Suniddāti maṃ aññaṃsu - machasaṃ.

2. Suniddā vimānaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 56] [\x 56/]

2. 10

269. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

270. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

271. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

272. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

273. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ vippasannamanāvilaṃ

Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ pasannā sehi pāṇihi

274. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

275. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

[PTS Page 023] [\q 23/]

Bhikkhādāyikā vimānaṃ.

2. 11

276. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

277. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

278. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

[BJT Page 58] [\x 58/]

279. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

280. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ vippasannamanāvilaṃ

Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ pasannā sehi pāṇihi

281. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

282. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiyabhikkhādāyikā vimānaṃ.

Cittalatāvaggo dutiyo

Tassuddānaṃ: -

Dāsī ceva lakhumā ca atha ācāmadāyikā

Caṇḍālī bhadditthi ceva1 soṇadinnā uposathā

Nandā ceva sunandā ca2 deva ca bhikkhāya dāyikā

Vaggo tena pavuccatīti.

Bhāṇavāraṃ paṭhamaṃ.

1. Bhadditthikā ca - syā

2. Niddāceva suniddā ca - machasaṃ.

[BJT Page 60] [\x 60/]

3. Pāricchattakavaggo

3. 1

[PTS Page 024] [\q 24/]

283. Uḷāro te yaso vaṇṇo sabbā obhāsate disā,

Nāriyo naccanti gāyanti devaputtā alaṅkatā.

284. Modenti parivārenti tava pūjāya devate,

Sovaṇṇāni vimānāni tavimāni sudassane.

285. Tuvaṃsi issarā tesaṃ sabbakāmasamiddhinī,

Abhijātā mahantāsi devakāye pamodasi,

Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

286. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

287. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve,

Manussaloke kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā,

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

288. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

289. Ayaṃ manussesu masussabhūtā

Purimāya jātiyā manussaloke

Dussīlakule suṇisā ahosiṃ

Assaddhesu kadariyesu ahaṃ.

290. Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā,

Piṇḍāya caramānassa apūvaṃ te adāsahaṃ.

291. Tadāhaṃ sassuyācikkhiṃ samaṇo āgato idha,

Tassa adāsahaṃ pūvaṃ pasannā sehi pāṇihi.

292. Iti sā sassu paribhāsi avinītā1 tuvaṃ vadhū,

Na maṃ sampucchituṃ icchi samaṇassa dadāmahaṃ.

293. Tato me sassu kupitā pahāsi musalena maṃ,

Kūṭaṅgacchi avadhi maṃ nāsakkhiṃ jīvituṃ ciraṃ

1. Avinītāsi tvaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 62] [\x 62/]

294. Sā ahaṃ kāyassa bhedā vippamuttā tato cutā,

Devānaṃ tāvatiṃsānaṃ uppannā sahavyataṃ.

295. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

296. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Uḷāra vimānaṃ.

3. 2

297. Obhāsayitvā paṭhaviṃ sadevakaṃ

Atirocasi candimasūriyā viya

Siriyā ca vaṇṇena yasena tejasā

Brahmā ca deve tidase saindake. 1

298. Pucchāmi taṃ uppalamāladhāriṇī

Āveḷinī kañcanasannibhattave

Alaṅkate uttamavatthadhāriṇī

Kā tvaṃ suhe devate vandase mamaṃ.

[PTS Page 025] [\q 25/]

299. Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā

Manussabhūtā purimāya jātiyā

Dānaṃ suciṇṇaṃ atha sīlasaññamaṃ

Kenūpapannā sugatiṃ yasassinī.

Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

300. Idāni bhante imameva gāmaṃ2

Piṇḍāya amhāka gharaṃ upāgami

Tato te ucchussa adāsi khaṇḍikaṃ

Pasannacittā atulāya pītiyā.

301. Sassu ca pacchā anuyuñjate mamaṃ

Kahannu3 ucchuṃ vadhuke avākirī4

Nacchaḍḍhitaṃ na ca pana khāditaṃ5 mayā

Santassa bhikkhussa sayaṃ adāsahaṃ.

1. Sabhindake - machasaṃ.

2. Gāme - syā.

3. Kahaṃ me - [PTS]

4. Avākarī - syā,

5. No pana khāditaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 64] [\x 64/]

302. Tuyhaṃ nacidaṃ1 issariyaṃ atho mama

Itissā sassū paribhāsate mamaṃ,

Pīṭhaṃ gahetvā pahāraṃ adāsi me

Tato cutā kālakatāmhi devatā.

303. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā

Sukhañca kammaṃ anubhomi attanā,

Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ

Modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi.

304. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā

Sukhañca kammaṃ anubhomi attanā

Devindaguttā tidasehi rakkhitā

Sampapitā kāmaguṇehi pañcahi.

305. Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ

Mahāvipākā mama ucchudakkhiṇā,

Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ

Modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi.

306. Etādisaṃ puñcaphalaṃ anappakaṃ

Mahājutīkā mama ucchudakkhiṇā,

Devindaguttā tidasehi rakkhitā

Sahassanetto iva nandane vane.

307. Tuvañca bhante anukampakaṃ viduṃ

Upecca vandiṃ kusalañca pucchisaṃ

Tato te ucchussa adāsiṃ khaṇḍikaṃ

Pasannacittā atulāya pītiyāti.

Ucchudāyikāvimānaṃ.

3. 3

[PTS Page 026] [\q 26/]

308. Pallaṅkaseṭṭhe maṇisoṇṇacitte

Pupphābhikiṇṇe sayane uḷāre

Tatthacchasi devi mahānubhāve

Uccāvacā iddhi vikubbamānā.

309. Imā ca te accharāyo samannato

Naccanti gāyanti pamodayanti

Deviddhipattāsi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

1. Tuyha nu idhaṃ - syā,

[BJT Page 66] [\x 66/]

310. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Aḍḍhe kule suṇisā ahosiṃ

Akkodhanā bhattuvasānuvattinī

Ahosiṃ appamattā uposathe.

311. Manussabhūtā daharāsa' pāpikā1

Pasannacittā patimābhirādhayiṃ

Divā ca ratto ca manāpacāriṇī

Ahaṃ pure sīlavatī ahosiṃ.

312. Pāṇātipātā viratā acorikā

Saṃsuddhakāyā sucibrahmacāriṇī

Amajjapā no ca musā abhāṇiṃ

Sikkhāpadesu paripūrakāriṇī.

313. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī

Pāṭihāriyapakkhañca pasannamanasā ahaṃ

Aṭṭhaṅgupetaṃ anudhammacāriṇī

Uposathaṃ pītimanā upāvasiṃ.

314. Imañcāriyaṭṭhaṅgavarehupetaṃ2

Samādiyitvā kusalaṃ sukhudrayaṃ

Patimhi kalyāṇi vasānuvattinī

Ahosiṃ pubbe sugatassa sāvikā

315. Etādisaṃ kusalaṃ jīvaloke

Kammaṃ karitvāna visesabhāginī

Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ

Deviddhipattā sugatimhi āgatā.

316. Vimāna pāsādavare manorame

Parivāritā accharāsaṅgaṇena

Sayaṃpabhā devagaṇā ramenti maṃ

Dīghāyukiṃ devavimānamāgatanti.

[PTS Page 027] [\q 27/]

Pallaṅkavimānaṃ.

3. 4

317. Latā ca sajjā pavarā ca devatā

Accimukhī3 rājavarassa sirīmato

Sutā ca rañño vessavaṇassa dhītā

Rājīmatī dhammaguṇehi sobhatha.

318. Pañcettha nāriyo agamaṃsu nahāyituṃ

Sītodikaṃ uppaliniṃ sivaṃ nadiṃ

Tā tattha nahāyitva rametva devatā

Naccitva4 gāyitva5 sutā lataṃ bruvī.

1. Daharā apāpikā - machasaṃ.

2. Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅga varehupetaṃ, - machasaṃ.

3. Accimatī - machasaṃ.

Acchimukhī - syā.

4. Naccitvā - machasaṃ.

5. Gāyitvā - machasaṃ.

[BJT Page 68] [\x 68/]

319. Pucchāmi taṃ uppalamāladhāriṇi

Āveḷinī kañcanasannibhattace

Timīratamabakkhi nabheva sobhane

Dīghāyukī kena kato yaso tava.

320. Kenāsi bhadde patino piyatarā

Visiṭṭhakalyāṇitarassu rūpato

Padakkhiṇā naccanagītavādite

Ācikkha ne tvaṃ naranāripucchitā ti.

321. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Uḷārabhoge kule suṇisā ahosiṃ

Akkodhānā bhattuvasānuvattinī

Uposathe appamattā ahosiṃ.

322. Manussabhūtā daharāsa'pāpikā

Pasannacittā patimābhirādhayiṃ

Sadevaraṃ sassasuraṃ sadāsakaṃ

Abhirādhayiṃ tamhi kato yaso mama.

323. Sāhaṃ tena kusalena kammunā

Catubbhi ṭhānehi visesamajjhagā

Āyuñca vaṇṇañca sukhaṃ balañca

Khiḍḍāratiṃ paccanubhomanappakaṃ.

324. Sutaṃ nu taṃ bhāsati yaṃ ayaṃ latā

Yaṃ no apucchimha akittayī no

Patino kiramhākaṃ visiṭṭhanārinaṃ

Gatī ca tāsaṃ pavarā ca devatā.

325. Patīsu dhammaṃ pacarāma sabbā

Patibbatā yattha bhavanti itthiyo

Patīsu dhammā pacarittha sabbā

Lacchāmase bhāsati yaṃ ayaṃ latā.

[PTS Page 028] [\q 28/]

326. Sīho yathā pabbatasānu gocaro

Mahindharaṃ pabbatamāvasitvā

Pasayha hanatvā itare catuppade

Khudde mige khādati maṃsabhojano.

327. Tatheva saddhā idha ariyasāvikā

Bhattāraṃ nissāyaṃ patiṃ anubbatā

Kodhaṃ vadhitvā abhibhuyha maccharaṃ

Saggamhi sā modati dhammacārinīti.

Latāvimānaṃ.

[BJT Page 70] [\x 70/]

3. 5

328. Sattatantiṃ sumadhuraṃ rāmaṇeyyaṃ avācayiṃ,

So maṃ raṅgamhi avheti saraṇaṃ me hoti kosiyāti.

329. Ahaṃ te saraṇaṃ homi ahamācariyapūjako,

Na taṃ jayissati sisso sissamācariya jessasīti.

330. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

331. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

332. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve,

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

333. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

334. Vatthuttamadāyikā nārī

Pavarā hoti naresu nārīsu

Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ

Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ.

335. Tassā me passa vimānaṃ

Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi

Accharā sahassassāhaṃ1

Pavarā passa puññanaṃ2 vipākaṃ.

336. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

337. Akkhami te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

1. Accharāsahassāhaṃ pavarā - syā.

2. Puññassa - katthaci.

[BJT Page 72] [\x 72/]

[PTS Page 029] [\q 29/]

338. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

339. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

340. Kena tvaṃ vimalobhāsā atirocasi devate,

Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

341. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

. 0342. Pupphuttamadāyikā nārī

Pavarā hoti naresu nārīsu

Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ

Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ

343. Tassā me passa vimānaṃ

Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi

Accharā sahassassāhaṃ

Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

344. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

345. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

346. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

347. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

348. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

349. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

. 0

350. Gandhuttamadāyikā nārī

Pavarā hoti naresu nārīsu

Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ

Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ

351. Tassā me passa vimānaṃ

Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi

Accharā sahassassāhaṃ

Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

352. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

353. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

354. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

355. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

356. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

357. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

358. Phaluttamadāyikā nārī

Pavarā hoti naresu nārīsu

Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ

Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ

359. Tassā me passa vimānaṃ

Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi

Accharā sahassassāhaṃ

Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

360. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

361. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

362. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

363. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

364. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

365. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

366. Pupphuttamadāyikā nārī

Pavarā hoti naresu nārīsu

Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ

Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ

367. Tassā me passa vimānaṃ

Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi

Accharā sahassassāhaṃ

Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

368. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

369. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

370. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

371. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

372. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,

Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

373. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

374-381. Gandhapañcaṅgulikaṃ ahamadāsiṃ

Kassapassa bhagavato thūpasmiṃ1 -pe-

Tassā mama passa vimānaṃ -pe-

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

382-389. Bhikkhū cahaṃ bhikkhunīyo ca

Addāsāsiṃ panthapaṭipanne

Tesāhaṃ dhammaṃ sutvāna

Ekūposathaṃ upavasissaṃ

Tassā me passa vimānaṃ -pe-

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

390-397. Udake ṭhitā udakamadāsiṃ

Bhikkhuno cittena vippasannena

Tassā me passa vimānaṃ -pe-

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

398-405. Sassuñcā'haṃ sasurañca

Caṇḍike kodhane ca pharuse ca

Anussūyikā sūpaṭṭhāsiṃ appamattā sakena sīlena -pe

406-413. Parakammakarī2 āsiṃ

Atthenātanditā dāsī

Sakkodhanā anatimānī3

Saṃvibhāginī sakassa bhāgassa -pe-

1. Thūpamhi - machasaṃ.

2. Parakammakārī - sīmu. Parakammakārinī - syā. 3. Anatimāninī - machasaṃ.

[BJT Page 74] [\x 74/]

414-421. Khīrodanaṃ ahamadāsiṃ

Bhikkhuno piṇḍāya carantassa

Evaṃ karitvā kammaṃ

Sugatiṃ uppajja modāmi -pe-

[PTS Page 030] [\q 30/]

422-609. Phāṇitaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Ucchukhaṇḍakaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Timbarūsakaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Kakkārikaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Eḷālukaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Vallīphalaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Phārusakaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Hatthappatāpakaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Sākamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ -pe-

Pupphakamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ -pe-

Mūlakaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Nimbamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ -pe-

Ambakañjikaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Doṇinimmajjaniṃ ahamadāsiṃ -pe kāyabandhanaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Aṃsamaṭṭakaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Āyogapaṭṭaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Vidhūpanaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Tālavaṇṭaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Morahatthaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Chattaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Upāhanaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Pūvaṃ ahamadāsiṃ -pe-

Modakaṃ ahamadāsiṃ -pe-

610. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

611. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

612. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

613. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

614. Sakkhaliraṃ ahamadāsiṃ

Bhikkhuno piṇḍāya carantassa

Evaṃ karitvā kammaṃ

Sugatiṃ upapajja modāmi.

[BJT Page 76] [\x 76/]

615. Tassā me passa vimānaṃ

Accharā kāmavaṇṇinīyasmi

Accharā sahassassāhaṃ

Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

. 0616. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

617. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

[PTS Page 031] [\q 31/]

618. Svāgataṃ vata me ajja suppabhātaṃ suvuṭṭhitaṃ1

Yaṃ addasaṃ2 devatāso accharā kāmavaṇṇiyo

619. Imāhaṃ3 dhammaṃ sutvā4 kāhāmi kusalaṃ bahuṃ

Dānena samacarīyāyaṃ saññamena damena svāhaṃ tattha gamissāmi5 yattha gantvā na

socareti.

Guttila vimānaṃ pañcamaṃ.

3. 6

620. Daddallamānā vaṇṇena yassā ca yassasinī,

Sabbe deve tāvatiṃse vaṇṇena atirocasi.

621. Dassanaṃ nābhijānāmi idaṃ paṭhamadassanaṃ,

Kasmā kāyā nu āgamma nāmena bhāsase mamanti.

622. Ahaṃ bhadde subhaddasiṃ pubbe mānusake bhave,

Saha bhariyā ca te āsiṃ bhaginī ca kaṇiṭṭhikā.

623. Sā ahaṃ kāyassa bhedā vippamuttā tatocutā,

Nimmānaratīnaṃ devānaṃ upapannā sahavyatantī.

624. Pahūtakatakalyāṇā te deve yantī pāṇino,

Yesaṃ tvaṃ kittayissasi subhadde jātimattano.

625. Kathaṃ6 tvaṃ kena vaṇṇena kena vā anusāsitā,

Kīdiseneva dānena subbatena yasassinī.

626. Yasaṃ etādisaṃ pattā visesaṃ vipulamajjhagā,

Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

1. Suhuṭṭhitaṃ - machasaṃ.

2. Addasāmi - machasaṃ.

Addasāsiṃ [PTS]

3. Tāsāhaṃ - syā.

4. Sutvāna - syā.

5. Tattheva gacchāmi - katthaci.

6. Atha - machasaṃ.

[BJT Page 78] [\x 78/]

627. Aṭṭheva piṇḍapātāni yaṃ dānaṃ addaṃ pure,

Dakkhiṇeyyassa saṅghassa pasannā sehi pāṇihi.

628. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

629. Akkhāmi te devi mahānubhāve

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

630. Ahaṃ tayā bahutare bhikkhū saññate brahmacārino1

Kappesiṃ annapānena pasannā sehi pāṇihi

Tayā bahutaraṃ datvā hīnakāyūpagā ahaṃ2

631. Kathaṃ tvaṃ appataraṃ datvā visesaṃ vipulamajjhagā,

Devate pucchitācikkha yassakammassidaṃ phalanti.

632. Manobhāvanīyo bhikkhu sandiṭṭho me pure ahu,

Tāhaṃ bhattena nimantesiṃ revataṃ attanaṭṭhamaṃ.

633. So me atthapurekkhāro anukampāya revato,

Saṅghe dehīti maṃ avoca3 tassāhaṃ vacanaṃ kariṃ.

634. Sā dakkhiṇā saṅghagatā appameyye patiṭṭhitā,

Puggalesu tayā dinnaṃ na taṃ tava pabhapphalanti.

635. Idānevāhaṃ jānāmi saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ

Sāhaṃ gantvā manussattaṃ vadaññū vītamaccharā

Saṅghe dānāni dassāmi4 appamattā punappunanti.

[PTS Page 032] [\q 32/]

636. Kā esā devatā bhadde tayā mantayate saha,

Sabbe deve tāvatiṃse vaṇṇena atirocatīti.

637. Manussabhūtā devinda pubbe mānusake bhave

Sahabhariyā ca me āsi bhaginī ca kaniṭṭhikā

Saṅghe dānāni datvāna katapuññā virocatīti.

1. Brahmacārayo - machasaṃ.

Brahmacāriye, - [PTS.]

2. Ahuṃ - katthaci,

3. Maṃvova - machasaṃ.

4. Dānaṃ dassāmihaṃ - syā,

[BJT Page 80] [\x 80/]

638. Dhammena pubbe bhaginī tayā bhadde virocati,

Yaṃ saṅghasmiṃ appameyye patiṭṭhāpesi dakkhiṇaṃ.

639. Pucchito hi mayā buddho gijjhakūṭamhi pabbate,

Vipākaṃ saṃvibhāgassa yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

640. Yajamānānaṃ manussānaṃ puññapekkhāna pāṇinaṃ,

Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

641. Taṃ me buddho viyākāsi cattāro ca phale ṭhitā,

Vipākaṃ saṃvibhāgassa yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

642. Cattāro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitā,

Esa saṅghe ujubhūto paññasīlasamāhito.

643. Yajamānānaṃ manussānaṃ puññapekkhāna pāṇinaṃ,

Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ.

644. Eso hi saṅgho vipulo mahaggato

Esappameyyo uddhīva sāgaro

Etehi seṭṭhā naravīrasāvakā

Pabhaṅkarā dhammamudīrayanti1.

645. Tesaṃ sudinnaṃ suhutaṃ suyiṭṭhaṃ,

Ye saṅghamuddissa dadanti dānaṃ

Sā dakkhiṇā saṅghagatā patiṭṭhitā

Mahapphalā lokavidūhi vaṇṇitā.

646. Etādisaṃ yaññamanussarantā2

Ye vedajātā vicaranti loke

Vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ

Aninditā saggamupentī ṭhānanti.

Daddalla vimānaṃ.

3. 7

647. Phalikarajatahemajālacchannaṃ

Vividhavicitratalamaddasaṃ surammaṃ

Vyamhaṃ sunimmitaṃ toraṇūpapannaṃ

Rucakupakiṇṇamidaṃ subhaṃ vimānaṃ.

[PTS Page 033] [\q 33/]

648. Bhāti ca dasasisā nabheva suriyo

Sarade tamonudo sahassaraṃsi

Tathā tapatimidaṃ tava vimānaṃ

Jalamiva dhūmasikho nise nabhagge.

1. Dhammakathaṃ udīrayanti - syā.

2. Puññamanussarantā - syā.

[BJT Page 82] [\x 82/]

649. Musatīva nayanaṃ sateratāva1

Ākāse ṭhapitamidaṃ manuññaṃ

Vīṇāmurajasammatālaghuṭṭhaṃ

Iddhaṃ indapuraṃ tathā tavedaṃ.

650. Paduma kumuduppala kuvalayaṃ

Yūdhika2 bandhukanojakā ca santi

Sālakusumuta pupphitā asokā

Vividha dumagga sugandha sevitamidaṃ.

651. Saḷala labuja bhujaka3 saññatā4

Kusakasuphullita latāvalambinīhi

Maṇijāla sadisā yasassinī

Rammā pokkharaṇī upaṭṭhitā te.

652. Udakaruhā ca yetthi pupphajātā

Thalajā ye ca santi rukkhajātā

Mānusakāmānusakā ca dibbā

Sabbe tuyhaṃ nivesanamhi jātā.

653. Kissa saṃyamadamassayaṃ5 vipāko

Kenāsi kammaphalenidhūpapannā

Yathā ca te adhigatamidaṃ vimānaṃ

Tadanupadaṃ avacāsu'ḷārapakhumeti. 6

654. Yathā ca me adhigatamidaṃ vimānaṃ

Koñcamayūracakora saṅghacaritaṃ

Dibbapilavahaṃsarājaciṇṇaṃ

Divijakāraṇḍava kokilābhinaditaṃ.

655. Nānā santānaka puppharukkhavividhā

Pāṭali jambu asoka rukkhavantaṃ

Yathā ca me adhigatamidaṃ vimānaṃ

Tante pavadissāmi7 suṇohi bhante.

656. Magadhavarapuratthimena

Nāḷakagāmo nāma atthi bhante

Tattha ahosiṃ pure suṇisā

Senasavatī8 tattha jāniṃsu mamaṃ.

1. Sateritā - syā.

2. Yodhika - machasaṃ.

Yothikā bhaṇḍikā nojakā - syā

3. Sujaka - si, syā,

4. Saṃyuttā - machasaṃ.

5. Simadamassayaṃ - sīmu.

6. Avacāsiḷārapamehāti - machasaṃ.

7. Pavedayāmi - machasaṃ.

8. Pevasatī iti - machasaṃ

[BJT Page 84] [\x 84/]

657. Sāhaṃ apacitatthadhammakusalaṃ

Devamanussapūjitaṃ mahantaṃ

Upatissaṃ nibbutaṃ appameyyaṃ

Mudītamanā kusumehi abbhokiriṃ1.

[PTS Page 034] [\q 34/]

658. Paramagatigatañca pūjayitvā

Antimadehadharaṃ isiṃ uḷāraṃ,

Pahāya mānusakaṃ samusasyaṃ

Tidasagatā idhamāvasāmi ṭhānanti.

Sesavatī vimānaṃ.

3. 8

659. Pītavatthe pītadhaje pītālaṅkārabhūsite,

Pītantarāhi vagguhi apiḷandhāva sohasi.

660. Kā kambukeyūradhare2 kañcanāveḷabhūsite,

Hemajālaka pacchanne3 nānāratanamālini.

661. Sovaṇṇamahā lohitaṅkamayā ca4

Muttāmayā vephariyamayā ca

Masāragallā saha lohitaṅkā

Pārāvatakkhīhi5 maṇīhi cittitā.

662. Koci koci ettha mayūrasussaro

Haṃsassarañño karavīkasussaro

Tesaṃ saro sūyati vaggurūpo

Pañcaṅgikaṃ turiyamivappavāditaṃ.

663. Ratho ca te suho vaggu nānāratanacittito6

Nānāvaṇṇābhi dhātūhi sucibhatto ca sobhati.

664. Tasmiṃ rathe kañcanabimbavaṇṇe

Yā tvaṃ ṭhitā7 bhāsasimaṃ padesaṃ

Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

1. Abbhūkiriṃ - machasaṃ.

2. Kākambukāyūradhare - machasaṃ.

Kākambukāyūradhare - syā.

3. Hemajālakasañchanne - machasaṃ.

4. Lohitaggamayāca - machasaṃ.

5. Pārekakkhīhi - machasaṃ.

Pārāvaṭakkhīhi - aṭṭhakathā.

6. Nā nā ratana cittago - syā.

7. Yatthaṭṭhitā - sī.

[BJT Page 86] [\x 86/]

665. Sovaṇṇajālaṃ maṇisoṇṇacittitaṃ1

Muttācitaṃ hemajālena channaṃ2

Parinibbute gotame appameyye

Pasannacittā ahamābhiropayiṃ.

666. Tāhaṃ kammaṃ karitvāna kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ,

Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayā'ti.

Mallikā vimānaṃ.

3. 9

667. Kā nāma tvaṃ visālakkhi ramme cittalatāvane,

Samantā anupariyāsi nārīgaṇapurakkhatā. 3

668. Yadā devā tāvatiṃsā pavisanti imaṃ vanaṃ,

Sayoggā sarathā sabbe citrā hontī idhāgatā.

[PTS Page 035] [\q 35/]

669. Tuyhañca idha pattāya uyyāne vicarantiyā,

Kāye na dissati cittaṃ kenarūpaṃ tavedisaṃ

Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

670. Yena kammena devinda rūpaṃ mayhaṃ gatī ca me,

Iddhi ca anubhāvo ca taṃ suṇohi purīndada.

671. Ahaṃ rājagahe ramme sunandānāmupāsikā,

Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

672. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,

Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.

673. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yāca pakkhassa aṭṭhamī,

Pāṭihāriya pakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

674. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ

675. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,

Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

676. Pañcasikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,

Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

677. Tassā me ñātikulā dāsī4 sadā mālābhihāratī,

Tāhaṃ bhagavato thūpe sabbamevābhiropayiṃ.

1. Maṇisoṇṇacittaṃ - sī, syā.

2. Bhemajālakasañjannaṃ - syā.

3. Purakkhitā - syā.

4. Ñātikulaṃ āsi - syā.

[BJT Page 88] [\x 88/]

678. Uposathe cahaṃ gantvā mālāgandhavilepanaṃ,

Thūpasmiṃ abhiropesiṃ pasannā sehi pāṇihi.

679. Tena kammena devinda rūpaṃ mayhaṃ gatī ca me,

Iddhi ca anubhāvo ca yaṃ mālaṃ abhiropayiṃ.

680. Yañca sīlavatī āsiṃ na taṃ tāva vipaccatī,

Āsā ca pana me devinda sakadāgāminī siyanti.

Visālakkhī vimānaṃ.

3. 10

681. Pāricchattake koviḷāre ramaṇīye manorame,

Dibbaṃ mālaṃ ganthamānā gāyantī sampamodasī.

682. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,

Dibbā saddā niccharanti savaṇīyā manoramā.

683. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,

Dibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā.

684. Vivattamānā kāyena yā veṇīsu piḷandhanā,

Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā.

685. Vaṭaṃsakā vātadhūtā vātena sampakampitā,

Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā.

686. Yāpi te sirasmiṃ mālā sucigandhā manoramā,

Vāti gandho disā sabbā rukkho mañjussako1 yathā.

[PTS Page 036] [\q 36/]

687. Ghāyase taṃ suciṃ gandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,

Devate pucchiticikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

688. Pabhassaraṃ accimantaṃ vaṇṇagandhena saññutaṃ2,

Asokapupphamālāhaṃ buddhassa upanāmayiṃ.

689. Tāhaṃ kammaṃ karitvāna kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ,

Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayāti.

Pāricchattaka vimānaṃ.

Pāricchattakavaggo tatiyo.

Tassuddānaṃ: -

Uḷāraṃ3 ucchupallaṅkaṃ4 latā ca guttilena ca

Daddalla sesavatī mallī5 visālakkhi pāricchattako

Vaggo tena pavuccatīti.

1. Mañjusako - machasaṃ.

2. Saṃyutaṃ - machasaṃ.

3. Uḷāro - machasaṃ.

4. Ucchupallaṅko - machasaṃ.

5. Sesmallikā - machasaṃ.

[BJT Page 90] [\x 90/]

4. 1

[PTS Page 037] [\q 37/]

690. Mañjeṭṭhake1 vimānasmiṃ soṇṇa vāluka santhate,

Pañcaṅgikena turiyena ramasi suppavādite.

691. Tasmā vimānā oruyha nimmitā ratanāmayā,

Ogāhasi sālavanaṃ pupphitaṃ sabbakālikaṃ

692. Yassa yasseva sālassa mūle tiṭṭhasi devate,

So so muñcati pupphāni onamitvā dumuttamo

693. Vāteritaṃ sālavanaṃ ādhūtaṃ dijasevitaṃ,

Vāti gandho disā sabbā rukkho mañajūsako yathā

694. Ghāyase taṃ suciṃ gandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,

Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti

695. Ahaṃ manussesu manussabhūtā dāsī ayirakule ahuṃ,

Buddhaṃ nisinnaṃ disvāna sālapupphehi okiriṃ

696. Vaṭaṃsakaṃ ca sukataṃ sālapupphamayaṃ ahaṃ,

Buddhassa upanāmesi pasannā sehi pāṇihi.

697. Tāhaṃ kammaṃ karitvāna kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ,

Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayāti.

Mañjeṭṭhaka vimānaṃ.

4. 2

698. Sabhassara varavaṇṇanibhe

Surattavattha nivāsane2

Mahiddhike candanaruciragatte

Kā tvaṃ subhe devate vandase mamaṃ

699. Pallaṅko ca te mahaggho

Nānāratanacittito ruciro

Yattha tvaṃ nisinnā virocasi

Devarājāriva3 nandane vane

700. Kiṃ tvaṃ pure sucaritamācari bhadde

Kissa kammassa vipākaṃ anubhosi devalokasmiṃ

Devate pucchitācikkha kissakammassidaṃ phalanti

1. Mañjiṭṭhake - machasaṃ.

2. Surattavatthavasane - machasaṃ.

3. Devarājāva - sī.

[BJT Page 92] [\x 92/]

701. Piṇḍāya te carantassa

Mālaṃ phāṇitañca addaṃ bhante

Tassa kammassidaṃ vipākaṃ

Anubhomi devalokasmiṃ

[PTS Page 038] [\q 38/]

702. Hoti ca me anutāpo

Aparaddhaṃ1 dukkatañca me bhante

Sāhaṃ dhammaṃ nāssosiṃ

Sudesitaṃ dhammarājena

703. Taṃ taṃ vadāmi bhaddante

Yassa me anukampiyo

Koci dhammesu taṃ samādapetha2

Sudesitaṃ dhammarājena

704. Yesaṃ atthi saddhā buddhe dhamme ca saṅgharatane ca,

Taṃ3 te maṃ ativirocanti āyunā yassā siriyā

705. Patāpena vaṇṇena uttarītarā

Aññe mahiddhikatarā mayā devāti

Pabhassara vimānaṃ.

4. 3

706. Alaṅkatā maṇikañcanācitaṃ

Suvaṇṇajāla cittaṃ4 mahantaṃ

Abhiruyha gajavaraṃ sukappitaṃ

Idhāgamā vehāsayaṃ5 antaḷikkhe

707. Nāgassa dantesu duvesu nimmitā

Acchodikā paduminiyo suphullā

Padumesu ca turiyagaṇā pabhijjare

Imā ca naccanti manoharāyo

708. Deviddhipattāsi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1. Aparādhaṃ - syā.

2. Samādapettha - syā.

3. Taṃ itipadaṃ marammachaṭṭhaṅgītipiṭake na dīssate.

4. Sovaṇṇajālacitaṃ - machasaṃ.

5. Vehāyasaṃ machasaṃ.

[BJT Page 94] [\x 94/]

709. Bārāṇasiyaṃ upasaṅkamitvā

Buddhassahaṃ vatthayugaṃ adāsiṃ

Pādāni vanditva chamā nisīdiṃ

Cittā cahaṃ añjalikaṃ akāsiṃ

710. Buddho ca me kañcanasannibhattavo

Adesayī samudayadukkhaniccataṃ

Asaṅkhataṃ dukkhanirodhasassataṃ

Maggaṃ adesesi1 yato vijāniyaṃ

711. Appāyukī kālakatā tato cutā

Upapannā tidasagaṇaṃ yassasinī

Sakkassāhaṃ2 aññatarā pajāpatī

Yasuttarā nāma disāsu vissutā'ti.

[PTS Page 039] [\q 39/]

Nāga vimānaṃ.

4. 4

712. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā

713. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

714. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

715. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala'nti

716. Ahaṃ ca bārāṇasiyaṃ buddhassādiccabandhuno,

Adāsiṃ sukkhakummāsaṃ pasannā sehi3 pāṇihi

717. Sukkhāya aloṇikāya ca passa phalaṃ kumāmāsapiṇḍiyā,

Alomaṃ sukhitaṃ disvā ko puññaṃ na karissati

1. Adesasī - machasaṃ.

2. Sakkassahaṃ - machasaṃ.

3. Sakehi - [PTS.]

[BJT Page 96] [\x 96/]

718. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

719. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāve

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Alomā vimānaṃ1.

[BJT Page 96] [\x 96/]

4. 5

. 0720. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

721. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

722. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

723. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

. 0

724. Ahaṃ andhakavindasmiṃ buddhassadiccabandhuno,

Adāsiṃ kolasampākaṃ kañjikaṃ2 teladhūpitaṃ

725. Pipphalyā lasunena ca missaṃ lāmañjakena ca,

Adāsiṃ ujubhūtasmiṃ3 vippasannena cetasā

726. Yā mahesittaṃ kāreyya cakkavattissa rājino

Nārī sabbaṅgakalyāṇī bhattucānomadassikā

Etassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghati soḷasiṃ

727. Sataṃ nikkhā sataṃ assā sataṃ assatarī rathā

Sataṃ kaññāsahassāni āmuttamaṇikuṇḍalā

Etassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

1. Aloma vimānaṃ - machasaṃ.

2. Kañjiyaṃ - katthaci

3. Ujubhūtesu - katthaci

[BJT Page 98] [\x 98/]

728. Sataṃ hemavatā nāgā īsā dantā urūḷhavā

Suvaṇṇakacchā mātaṅgā hemakappana vāsasā1

Etassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

729. Catunnampi2 dīpānaṃ issaraṃ yodha kāraye,

Etassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghati soḷasi'nti.

[PTS Page 040] [\q 40/]

Kañjikadāyikā vimānaṃ.

4. 6

730. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī3 disā sabbā osadhī viya tārakā

731. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,

Dibbā saddā niccharanti savaṇīyā manoramā

732. Tassa te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,

Dibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā

733. Vivattamānā kāyena yā veṇīsu piḷandhanā,

Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā

734. Vaṭaṃsakā vātadhūtā vātena sampakampitā,

Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā

735. Yāpi te sirasmiṃ mālā sucigandhā manoramā,

Vāti gandho disā sabbā rukkho mañjusako yathā

736. Ghāyase taṃ suciṃ gandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,

Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phala'nti

737. Sāvatthiyaṃ mayhaṃ sakhī bhadante

Saṅghassa kāresi mahāvihāraṃ

Tatthappasannā ahamanumodiṃ

Disvā agārañca piyañca metaṃ

738. Tāyeva me suddhanumodanāya

Laddhaṃ vimānaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ

Samantato soḷasa yojanāni

Vehāsayaṃ gacchati iddhiyā mama

739. Kūṭāgārā nivesā me vibhattā bhāgaso mitā,

Daddallamānā ābhanti samantā satayojanaṃ

1. Hemakappa nivāsasā - [PTS]

2. Catunnampi ca - katthaci.

[BJT Page 100] [\x 100/]

740. Pokkharañño ca me ettha puthulomanisevitā,

Acchodikā vippasannā soṇṇavālukasanthatā

741. Nānāpadumasañchannā puṇḍarīkasamotatā,

Surabhī sampavāyantī manuññā māphateritā

742. Jambuyo panasā tālā nāḷikeravanāni ca,

Anto nivesane jātā nānā rukkhā aropimā

743. Nānā turiyasaṅghuṭṭhaṃ accharāgaṇaghositaṃ,

Yo'pi maṃ supine passe so'pi citto siyā naro

744. Etādisaṃ abbhutaṃ dassanīyaṃ1 vimānaṃ sabbato pabhaṃ,

Mama kammehi nibbattaṃ alaṃ puññāni kātaveti

[PTS Page 041] [\q 41/]

745. Tāyeva te suddhanumodanāya

Laddhaṃ vimānaṃ abbhutaṃ dassanīyaṃ

Yā ceva sā dānamadāsi nārī

Tassā gatiṃ brūhi kuhiṃ upapannā sā ti

746. Yā sā ahu mayhaṃ sakhī bhadante

Saṅghassa kāresi mahāvihāraṃ

Viññātadhammā sā adāsi dānaṃ

Uppannā2 nimmāṇaratīsu devesu

747. Pajāpatī tassa sunimmitassa

Acintiyo kammavipāko tassā

Yametaṃ pucchasi kuhiṃ upapannā sā'ti

Taṃ te viyākāsiṃ anaññathā ahaṃ

748. Tenahi aññepi3 samādapetha

Saṅghassa dānāni dadātha vittā

Dhammañca suṇātha pasannamānasā

Sudullabho laddho manussalābho

749. Yaṃ maggaṃ maggādhipantyadesayī4

Brahmassaro kañcana sannibhattavo

Saṅghassa dānāni dadātha vittā

Mahapphalā yattha bhavanti dakkhīṇā

1. Abbhūta dassaneyyaṃ - machasaṃ.

2. Uppannā - sīmu

3. Tenahaññepi - machasaṃ.

4. Maggādhipatī adesayī - machasaṃ.

[BJT Page 102] [\x 102/]

750. Ye puggalā aṭṭha sataṃ pasatthā

Cattāri etāni yugāni honti

Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā

Etesu dinnāni mahapphalāni

751. Cattaro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitā,

Esa saṅgho ujubhūto paññāsīlasamāhito

752. Yajamānānaṃ manussānaṃ puññapekkhāna pāṇinaṃ,

Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ

753. Eso hi saṅgho vipulo mahaggato

Esappameyyo uddhīva sāgaro

Etehi seṭṭhā naravīrasāvakā

Pahaṅkarā dhammamudīrayanti

754. Tesaṃ sudinnaṃ suhutaṃ suyiṭṭhaṃ

Ye saṅghamuddissa dadanti dānaṃ

Sā dakkhīṇā saṅghagatā patiṭṭhitā

Pahapphalā lokavidūna vaṇṇitā

755. Etādisaṃ yaññamanussarannā

Ye vedajātā vicaranti loke

Vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ

Aninditā saggamupenti ṭhānanti

[PTS Page 042] [\q 42/]

Vihāravimānaṃ.

Bhāṇavāraṃ dutiyaṃ.

4. 7

756. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

757. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

758. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

[BJT Page 104] [\x 104/]

759. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

760. Indīvarānaṃ hatthakaṃ ahamadāsiṃ

Bhikkhuno piṇḍāya carantassa

Esikānaṃ unnatasmiṃ

Nagaravare paṇṇakate ramme

761. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

762. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti. (Indīvaradāyikā)

763. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

763. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

764. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

766. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

767. Nīluppalahatthakaṃ ahamadāsiṃ

Bhikkhuno piṇḍāya carantassa

Esikānaṃ unnatasmiṃ

Nagaravare paṇṇakate ramme

768. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

769. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti. (Nīlluppaladāyikā)

770. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

[BJT Page 106] [\x 106/]

771. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

772. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

773. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

774. Odātamūlakaṃ haritapattaṃ

Udakasmiṃ sare jātaṃ ahamadāsiṃ

Bhikkhuno piṇḍāya carantassa

Esikānaṃ unnatasmiṃ

Nagaravare paṇṇakate ramme

775. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

776. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

[PTS Page 043] [\q 43/]

(odātamūladāyikā)

777. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

778. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

779. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

780. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala'nti

781. Ahaṃ sumanā sumanassa sumanamakuḷāni

Dantavaṇṇāni ahamadāsiṃ

Bhikkhuno piṇḍāya carantassa

Esikānaṃ unnatasmiṃ

Nagaravare paṇṇakate ramme

[BJT Page 108] [\x 108/]

782. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

783. Akkhāmi te bhikakhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti (suvanamakuḷadāyikā)

Caturitthivimānaṃ.

4. 8

784. Dibbaṃte ambavanaṃ rammaṃ pāsādettha mahallako,

Nānā turiyasaṅghuṭṭho accharāgaṇa ghosito

785. Padīpo cettha jalati niccaṃ sovaṇṇamayo mahā,

Dussaphalehi rukkhehi samantā parivārito

786. Kena te tādiso vaṇṇo te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

787. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

788. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala'nti

789. Ahaṃ manussesu manussabhūtā

Purīmāya jātiyā manussaloke vihāraṃ saṅghassa kāresiṃ ambehi parivāritaṃ

790. Pariyosite vihāre kārente niṭṭhīte mahe,

Ambe acchādayitvāna1 katvā dussamaye phale

792. Tena me ambavanaṃ rammaṃ pāsādettha mahallako,

Nānāturiya saṅghuṭṭho accharāgaṇa ghosito

1. Ambehi chadayitvāna - machasaṃ.

[BJT Page 110] [\x 110/]

793. Padīpo cettha jalati niccaṃ sovaṇṇamayo mayhaṃ,

Dussaphalehi rukkhehi samantā parivārito

794. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

795. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti

Ambavimānaṃ.

4. 9

[PTS Page 044] [\q 44/]

796. Pītavatthe pītadhaje pītālaṅkārabhūsite,

Pītacandanalittaṅge pītauppalamālini1

797. Pītapāsādasayane pītāsane pītabhājane,

Pītachatte pītarathe pītasse pītavījane.

798. Kiṃ kammamakarī bhadde pubbe mānusake bhave,

Devate pucchitācikkhi kissa kammassidaṃ phala'nti.

799. Kosātakī nāma latatthi bhante kittitā anabhijjhitā, 2

Tassā cattāri pupphāni thūpaṃ abhihariṃ ahaṃ.

800. Satthu sarīramuddissa vippasannena cetasā,

Nāssa maggaṃ avekkhissaṃ tadaggamanasā3 sati.

801. Tato maṃ avadhī gāvī thūpaṃ appattamānasaṃ,

Tañcāhaṃ abhisañceyyaṃ bhīyo nūna ito siyā.

802. Tena kammena devinda maghavā devakuñjara,

Pabhāya mānusaṃ dehaṃ tava sahavyatamāgatā, ti4

803. Idaṃ sutvā tidasādhipati maghavā devakuñjaro,

Tāvatiṃse pasādento mātaliṃ etadabravī, ti.

1. Pītuppalamadhārinī, - syā,

Pītuppalamālinī - [PTS.]

2. Titthikā anabhivacchitā - machasaṃ.

3. Tataggamanasā - ma cha saṃ.

Tadaṅgamanasā - syā,

4. Sahabyamāgatāni - machasaṃ.

[BJT Page 112] [\x 112/]

804. Passa mātali accheraṃ cittaṃ kammaphalaṃ idaṃ,

Appakampi kataṃ deyyaṃ puññaṃ hoti mahapphalaṃ

805. Natthi citte pasannamhi appikā1nāma dakkhiṇā,

Tathāgate vā sambuddhe athavā tassa sāvake.

806. Ehi mātali amhepi bhiyyo bhiyyo mahemase,

Tathāgatassa dhātuyo sukho puññānamuccayo.

807. Tiṭṭhante nibbute cāpi same citte samaṃ phalaṃ,

Cetopaṇidhihetūhi sattā gacchanti suggatiṃ.

808. Bahunnaṃ2 vata atthāya uppajjanti tathāgatā,

Yattha kāraṃ karitvāna saggaṃ gacchanti dāyakā, ti.

Pīta vimānaṃ.

4. 10

809. Obhāsayitvā paṭhaviṃ sadevakaṃ

Atirocasi candimasuriyā viya

Siriyā ca vaṇṇena yasena tejasā

Brahmā va deve tidase vandase mamaṃ

811. Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā

Manussabhūtā purimāya jātiyā

Dānaṃ suciṇṇaṃ atha sīlasaññamaṃ

Kenūpapannā sugatiṃ yasassinī.

Devate pucchitācikkha kissa kammasidaṃ phala'nti.

[PTS Page 045] [\q 45/]

812. Idāni bhante imameva gāmaṃ

Piṇḍāya amhāka gharaṃ upāgami

Tato te ucchussa adāsiṃ khaṇḍikaṃ

Pasannacittā atulāya pītiyā.

1. Appakā - machasaṃ.

2. Bahūnaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 114] [\x 114/]

813. Sassu ca pacchā anuyuñjate mamaṃ

Kahaṃ nu ucchu vadhake avākiri

Nacchaḍḍhitaṃ no pana khāditaṃ mayā

Santassa bhikkhussa sayaṃ adāsahaṃ.

814. Tuyhaṃnavidaṃ issariyaṃ atho mama

Itissā1 sassu parihāsate mamaṃ

Leḍḍhuṃ gabhetvā pahāraṃ adāsi me

Tato vutā kālakatāmbhi devatā.

815. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā

Sukhañca kammaṃ anubhomi attanā

Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ

Modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi.

816. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā

Sukhañca kammaṃ anubhomi attanā

Devinda guttā tidasehi rakkhitā

Sampapitā kāmaguṇehi pañcahi

817. Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ

Mahāvipākā mama ucchudakkhiṇā devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ

Modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi. 818. Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ

Mahājutīkā mama ucchudakkhiṇā devindaguttā tidasehi rakkhitā

Sahassanettoriva2 nandane vane.

819. Tuvañca bhante anukampakaṃ viduṃ

Upecca vandiṃ kusalañca pucchisaṃ

Tato te ucchussa adāsiṃ khaṇḍikaṃ

Pasannacittā atulāya pītiyāti.

Ucchu vimānaṃ.

4. 11

820. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

821. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

[PTS Page 046] [\q 46/]

1. Itissa - [PTS]

2. Sahassanettoviya - katthavi

[BJT Page 116] [\x 116/]

822. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve,

Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti.

823. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,

Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

824. Ahaṃ manussesu manussabhutā

Disvāna samaṇe sīlavante

Pādāni vanditva manaṃ pāsādayiṃ

Cittāmahaṃ añjalikaṃ akāsiṃ.

825. Tena me tadiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

826. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

Candana vimānaṃ.

4. 12

827. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,

Hatthe pāde ca1 viggayha naccasi suppavādite.

828. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,

Dibbā saddā niccharantī savanīyā manoramā.

829. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,

Dibbā gandhā pavāyantī pucigandhā manoramā.

830. Vivattamānā kāyena yā veṇīsu piḷandhanā,

Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā.

831. Vaṭaṃsakā vātadhūtā vātena sampakampitā,

Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgiko yathā.

832. Yāpi te sirasmiṃ mālā sucigandhā manoramā,

Vāti gandho disā sabbā rukkho mañjusako yathā.

833. Ghāyase taṃ sucigandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,

Devate pucchikācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

1. Hatthapāde ca - machasaṃ.

[BJT Page 118] [\x 118/]

834. Dāsī ahaṃ pure āsiṃ gayāyaṃ brāhmaṇassahaṃ,

Appapuññā alakkhikā rajjumālāti maṃ viduṃ1.

835. Akkosānaṃ vadhānaṃ ca tajjanāya ca ukkatā, 2

Kūṭaṃ gahetvā nikkhamma gacchiṃ3 udakahāriyā.

836. Vipathe kuṭaṃ nikkhipitvā vanasaṇḍaṃ upāgamiṃ,

Idhemāhaṃ marissāmi ko attho4 jīvitena me.

837. Daḷhaṃ pāsaṃ karitvāna āsumhitvāna5 pādape,

Tato disā vilokesiṃ ko nu kho vanamassito.

838. Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ sabbalokahitaṃ muniṃ,

Nisinnaṃ rukkhamūlasmiṃ jhāyattamakukobhayaṃ.

839. Tassā me ahu saṃvego abbhuto lomahaṃsano,

Ko nu kho vanamassito manusso udāhu devatā.

[PTS Page 047] [\q 47/]

840. Pāsādikaṃ pasādanīyaṃ vanā nibbānamāgataṃ,

Disvā mano me pasīdi nāyaṃ yādisa kīdiso.

841. Guttindriyo jhānarato abbhiggatamānaso,

Hito sabbassa dassanāya pupphaṃ odumbaraṃ yathā.

842. Bhayabheravo durāsado sīhova guhamassito,

Dullabhāyaṃ dassanāya pupphaṃ odumbaraṃ yathā.

843. So maṃ mudūhi vācāhi ālapitvā tathāgato,

Rajjumāleti maṃ avoca7 saraṇaṃ gaccha tathāgataṃ.

844. Tāhaṃ giraṃ suṇitvāna nelaṃ atthavatiṃ suciṃ,

Saṇhaṃ muduṃ ca magguṃ ca sabbasokā panūdanaṃ.

845. Kallacittaṃ ca maṃ ñatvā pasannaṃ suddhamānasaṃ,

Hito sabbassa lokassa anusāsi tathāgato.

846. Idaṃ dukkhanti maṃ avoca ayaṃ dukkhassa sambhavo,

Ayaṃ nirodho8 maggo ca añjaso amatogadho.

847. Anukampakassa kusalassa ovādamhi ahaṃ ṭhitā,

Ajjhagā amataṃ santiṃ nibbāna9 adamaccutaṃ.

1. Maṃ vidū - syā, [PTS]

2. Uggatā - machasaṃ.

3. Agacchiṃ - machasaṃ.

Āgacchiṃ - syā.

4. Kīvatthopi - syā.

5. Ālambitvāna - machasaṃ. 6. Buddho ayaṃ - machasaṃ.

7. Maṃ voca - machasaṃ.

8. Dukkhanirodho - machasaṃ.

Dukkhanirodho ca, - syā.

9. Nibbānaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 120] [\x 120/]

848. Sāhaṃ avaṭṭhitā pemā dassane avikampinī,

Mūlajātāya saddhāya dhītā buddhassa orasā.

849. Sāhaṃ ramāmi kīḷāmi modāmi akukobhayā,

Dibbaṃ mālaṃ dhārayāmi pivāmi madhumaddavaṃ.

850. Saṭṭhīṃ turiyasahassāni1 paṭibodhaṃ karonti me,

Āḷambo gaggaro hīmo sādhuvādī ca saṃsayo.

851. Pokkharo ca suphasso ca vīṇā mokkhā ca nāriyo,

Nandā ceva sunandā ca soṇadinnā suvimhitā.

852. Aḷambusā missakesī ca puṇḍarīkāticāruṇī, 2

Eṇiphassā suphassā ca subhaddā3 muduvādinī.

853. Etā ca caññā ca seyyasā accharānaṃ pabodhikā,

Tā maṃ kālenupāgantvā abhibhāsanti devatā.

854. Handa naccāma gāyāma handa taṃ ramayāmase

Nayidaṃ akatapuññānaṃ katapuññānamevidaṃ

Asokaṃ nandanaṃ rammaṃ tidasānaṃ mahāvanaṃ

855. Sukhaṃ akatapuññānaṃ idha natthi parattha ca,

Sukhaṃ ca katapuññānaṃ idha ceva parattha ca.

856. Tesaṃ sahavyakāmānaṃ kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ,

Katapuññā hi modanti sagge bhogasamaṅgino.

857. Bahunnaṃ vata atthāya uppajjanti tathāgatā

Dakkhiṇeyyā manussānaṃ puññakkhettānamākarā

Yattha kāraṃ karitvāna sagge modanti dāyakāti.

Rajjumālā vimānaṃ.

Mañjeṭṭhaka vaggo catuttho.

Tassuddānaṃ: -

Mañjeṭṭhā pabhassarā nāgā alomā kañjikadāyikā

Vihāracaturitthambā pītucchu vandanarajjumālā

Vaggo tena pavuccatīti.

Itthivimānaṃ samattaṃ.

1. Saṭṭhituriyasahassāni - machasaṃ.

2. Puṇarīkātidāruṇī - machasaṃ.

3. Samasāddā - syā. [PTS.]

4. Seyyāse - sī.

[BJT Page 122] [\x 122/]

5. 1

[PTS Page 049] [\q 49/]

858. Ko me vandati pādāni iddhiyā yasasā jalaṃ,

Abhikkantena vaṇṇena sabbā obhāsayaṃ disāti.

859. Maṇḍukohaṃ pure āsiṃ udake vārigocaro,

Tava dhammaṃ suṇantassa avadhī vacchapālako.

860. Muhuttaṃ cittappāsādassa iddhiṃ passa yasañca me,

Anubhāvaṃ ca me passa vaṇṇaṃ passa jutiñca me.

861. Ye ca te dīghamaddhāna dhammaṃ assosuṃ gotama,

Pattā te acalaṭṭhānaṃ yattha gantvā na socareti.

Maṇḍukadevaputtavimānaṃ.

5. 2

862. Cirappavāsiṃ purisaṃ durato sotthimāgataṃ,

Ñātimittā suhajjā ca abhinandanti āgataṃ.

863. Tatheva katapuññampi asmā lokā paraṃ gataṃ,

Puññāni patigaṇhanti piyaṃ ñātiṃ va1 āgatanti.

864. Uṭṭhehi revate supāpadhamme

Apārutaṃ dvāraṃ2 adānasīle

Nessāma taṃ yattha thunanti duggatā

Samajjatā3 nerayikā dukhena.

865. Ivecca4 vatvāna yamassa dutā

Te dve yakkhā lohitakkhā brahantā

Paccekabāhāsu gahetvāna revataṃ

Pakkāmayuṃ devagaṇassa santiketi.

866. Ādiccavaṇṇaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ

Vyamhaṃ subhaṃ kañcanajālachannaṃ

Kassetamāṇikiṇṇajanaṃ vimānaṃ

Suriyassa raṃsīriva jotamānaṃ

867. Nārīgaṇā candanasāralittaṃ5

Ubhato vimānaṃ upasobhayanti

Taṃ dissati suriyasamānavaṇṇaṃ

Ko modati saggappatto vimāneti.

1. Ñātīva - machasaṃ.

2. Apāruka dvāre - machasaṃ.

Apāruka dvāraṃ - [PTS]

3. Samappitā - sī.

4. Icchevaṃ - syā,

5. Candanasārānulittā - syā.

[BJT Page 124] [\x 124/]

868. Bārāṇasiyaṃ nandiyo nāmāsi upāsako amaccharī dānapatī vadaññū

Tassetamākiṇṇajanaṃ vimānaṃ

Suriyassa raṃsīriva jotamānaṃ.

869. Nārīgaṇā candanasāralittā

Ubhato vimānaṃ upasobhayantī

Taṃ dissati suriyasamānavaṇṇaṃ

So modati saggappatto vimāneti.

870. Nandiyassāhaṃ bhariyā

Agārini sabbakulassa issarā

Bhattuvimāne ramissāmi dānahaṃ

Na patthaye nirayaṃ dassanāyāti.

871. Eso te nirayo supāpadhamme

Puññaṃ tayā akataṃ jīvaloke na hi maccharī rosako pāpadhammo

Saggūpagānaṃ labhati sahavyatantī.

872. Kinnu gūthañca muttañca asuci1 patidissati,

Duggandhaṃ kimidaṃ mīḷhaṃ kimetaṃ upavāyatīti.

873. Esa saṃsavako nāma gambhīro sataporiso,

Yattha vassasahassāni tuvaṃ paccasi revateti.

874. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkataṃ kataṃ.

Kena saṃsavako laddho gambhīro sataporisoti.

875. Samaṇe brāhmaṇecāpi aññovāpi vaṇibbake,

Musāvādena vañacesi taṃ pāpaṃ pakataṃ tayā.

876. Tena saṃsavako laddho gambhīro sataporiso,

Tattha vassasahassāni tuvaṃ paccasi revate.

877. Hatthepi chindanti athopi pāde

Kaṇṇepi chindanti athopi nāsaṃ

Athopi kākoḷagaṇā samecca

Saṅgamma khādanti viphandamānanti.

878. Sādhu kho maṃ paṭinetha kāhāmi kusalaṃ bahuṃ

Dānena samacariyāya saññamena damena ca

Yaṃ katvā sukhitā honti na ca pacchānutappareti.

1. Asuciṃ - sīmu.

[BJT Page 126] [\x 126/]

879. Pure tuvaṃ pamajjitvā idāni paridevasi,

Sayaṃ katānaṃ kammānaṃ vipākaṃ anubhossasīti.

880. Ko devalokato manussalokaṃ,

Gantvāna puṭṭho me evaṃ vadeyya

Nikkhittadaṇḍesu dadātha dānaṃ

Acchādanaṃ sayana1mathannapānaṃ

Na hi maccharī rosako pāpadhammo

Saggupagānaṃ labhati sahavyataṃ.

[PTS Page 051] [\q 51/]

881. Sāhaṃ nūna ito gantvā yoniṃ laddhāna mānusiṃ

Vadaññu sīlasampannā kāhāmi kusalaṃ bahuṃ

Dānena samacariyāya saññamena damena ca.

882. Ārāmāni ca ropissaṃ dugge saṅkamanāti ca,

Papañca udapānañca vippasannena cetasā.

883. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,

Pāṭibhāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

884. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,

Na ca dāne pamajjīssaṃ sāmaṃ diṭṭhamidaṃ mayāti.

885. Iccevaṃ vippalapantiṃ phandamānaṃ tato tato,

Khipiṃsu niraye ghore uddhapādaṃ avaṃsiranti.

886. Ahaṃ pure maccharinī ahosiṃ

Paribhāsikā samaṇabrāhmaṇānaṃ

Vitathena ca sāmikaṃ vañcayitvā

Paccāmahaṃ niraye ghorarūpeti.

Revatīvimānaṃ.

5. 3

887. Yo vadataṃ pavaro manujesu

Sakyamunī bhagavā katakicco

Pāragato balaviriyasamaṅgī

Taṃ sugataṃ saraṇatthamupehi.

888. Rāgavirāgamanejamasokaṃ

Dhammamasaṅkhatamappaṭikūlaṃ

Madhuramimaṃ paguṇaṃ suvibhattaṃ

Dhammamimaṃ saraṇatthamupehi

1. Seyya - machasaṃ.

[BJT Page 128] [\x 128/]

889. Yattha ca dinnamahapphalamāhu

Catusu sucīsu purisayugesu

Aṭṭha ca puggala dhammadasā te

Saṅghamimaṃ saraṇatthamupehīti.

890. Na tathā napati nabhasmiṃ1 suriyo

Cando ca na bhāsati na phusso

Yathā atulamidaṃ mahappabhāsaṃ

Ko nu tvaṃ mahiṃ upagā.

891. Chindati ca2 raṃsi pabhaṅkarassa

Sādhikaṃ3 vīsati yojanāni ābhā

Rattimpi ca yathā divaṃ karoti

Parisuddhaṃ vimalaṃ subhaṃ vimānaṃ.

[PTS Page 052] [\q 52/]

892. Bahu paduma vicitta puṇḍarīkaṃ

Vokiṇṇaṃ kusumehi nekacittaṃ

Arajavirajahemajālacchannaṃ

Ākāse napati yathāpi suriyo.

893. Rattambarapītavāsasāhi

Agarupiyaṅgucandanussadāhi

Kañcanatanusannibhattacāhi

Paripūraṃ gaganaṃva tārakāhi

894. Naranāriyo bahuketthanekavaṇṇā

Kusumavibhūsitā bharaṇettha sumanā

Anilapamuñcikā pavanti surabhiṃ

Tapanīyavitatā suvaṇṇanacchadanā4.

895. Kissa samadamassa5 ayaṃ vipāko

Kenāsi kammaphalenidhūpapanno

Yathā ca te adhigatamidaṃ vimānaṃ

Tadanupadaṃ avacāsi iṅgha puṭṭhoti

896. Yamidhapathe6 samecca māṇavena

Satthānusāsi anukampamāno

Tava ratanavarassa dhammaṃ sutvā

Karissāmīti ca bravittha chatto.

1. Nabhe - machasaṃ.

2. Chindati - machasaṃ,

3. Sādhika - machasaṃ,

4. Suvaṇṇachannā - machasaṃ.

5. Saṃyamassa - machasaṃ.

6. Sayamidhapathe - machasaṃ.

[K-6-08]

[BJT Page 130] [\x 130/]

897. Jinavarapavaraṃ1 upehi2 saraṇaṃ

Dhammañcāpi tatheva bhikkhusaṅghaṃ

Noti paṭhamaṃ avocāhaṃ3 bhante

Pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ.

898. Mā ca pāṇavadhaṃ vividhaṃ carassu asuciṃ

Na hi pāṇesu asaññataṃ avaṇṇayiṃsu sappaññā

Noti padhamaṃ avocāhaṃ bhante

Pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ.

899. Mā ca parajanassa rakkhitampi

Ādātabbamamaññidittha4 adinnaṃ

Noti paṭhamaṃ avocāhaṃ bhante

Pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ.

900. Mā ca parajanassa rakkhitāyo

Paribhariyā agamā anariyametaṃ

Noti paṭhamaṃ avocāhaṃ bhante

Pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ.

[PTS Page 053] [\q 53/]

901. Mā ca vitathaṃ aññathā abhāṇī

Nahi musāvādaṃ avaṇṇayiṃsu sappaññā

Noti paṭhamaṃ avocāhaṃ bhante

Pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ.

902. Yena ca puriyassa apeti saññā

Taṃ majjaṃ parivajjayassu sabbaṃ

No ca paṭhamaṃ avocāhaṃ bhante

Pacchā te vacanaṃ tathevakāsiṃ.

903. Sāhaṃ idha pañcasikkhā karitvā

Paṭipajjitvā tathāgatassa dhamme

Dvepathamagamāsiṃ coramajjhe

Te maṃ tattha vadhiṃsu bhogahetu.

904. Ettakamiṃdaṃ anussarāmi kusalaṃ

Tato paraṃ na me vijjati aññaṃ

Tena sucaritena kammunāhaṃ

Uppanno5 tidivesu kāmakāmī.

905. Passa khaṇamuhuttaṃ saññamassa

Anudhammapaṭipattiyā vipākaṃ

Jalamiva yasasā samekkhamānā

Bahukā maṃ pihayanti hīnakammā.

1. Jita pavaraṃ - syā.

2. Upemi - bahūsu.

3. Ādātabbamamaññiko - machasaṃ.

5. Uppanno - bahūsu.

[BJT Page 132] [\x 132/]

906. Passa katipayāya desanāya

Sugatiṃ camhi gato sukhañca patto

Ye ca te satataṃ suṇanti dhammaṃ

Maññe te amataṃ phusanti khemaṃ

907. Appampi1 kataṃ kimācarema

Vipulaṃ hoti kathāgatassa dhamme

Passa katapuññatāya chatto

Obhāseti paṭhaviṃ yathāpi suriyo

908. Kimidaṃ kusalaṃ kimācarema

Iccekehi samecca mantayanti

Te mayaṃ punareva laddhamānusattaṃ

Paṭipannā vibharemu sīlavanto.

909. Bahukāro manukampako ca satthā

Iti me sati agamā divādivassa

Svāhaṃ upagatomhi saccanāmaṃ

Anukampassu punapi suṇoma2 dhammaṃ

910. Ye vidha3 pajahanti kāmarāgaṃ

Bhavarāgānusayaṃ pahāya mohaṃ

Na ca te puna upenti4 gabbhaseyyaṃ

Parinibbānagatā hi sītibhūtāti.

[PTS Page 054] [\q 54/]

Chattamāṇavakavimānaṃ.

5. 4

911. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthamhā rucakatthatā5 suhā.

912. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca

Nāriyo ca naccanti suvaṇṇachantā.

913. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

1. Appakampi - katthaci.

2. Suṇomu - machasaṃ.

3. Yedha - su. Syā. [PTS]

4. Punamupenti - machasaṃ.

5. Ruciratthatā - syā, rucikatthatā, [PTS]

[BJT Page 134] [\x 134/]

914. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

915. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

916. Satiṃ samuppādakaro1 dvāre kakkaṭako ṭhito,

Niṭṭhito jātārūpassa sobhati dasapādako.

917. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

918. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Kakkaṭakarasadāyakavimānaṃ.

5. 5

919. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthambhā rucakatthatā subhā.

920. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca

Nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā.

921. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

922. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

923. So devaputtā attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassakammassidaṃ phalaṃ.

1. Sati samuppādakaro - machasaṃ.

[BJT Page 136] [\x 136/]

924. Dibbaṃ mamaṃ vassasahassamāyu

Vācābhigītaṃ manasā pavantitaṃ

Ettāvatā ṭhassati puññakammo

Dibbehi kāmehi samaṅgibhūto.

925. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

926. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇeṇā ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dvārapālakavimānaṃ.

5. 6

927. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthambhā rucakatthatā subhā.

928. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca

Nāriyo ca naccanti suvaṇṇachattā.

929. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

930. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

931. So devaputto attamano moggallānena pucchito, pañhaṃ puṭṭho viyākāsi

yassakammassidaṃ phalaṃ

932. Kariṇīyāni puññāni paṇḍitena vijānatā,

Sammaggatesu buddhesi yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

[BJT Page 138] [\x 138/]

933. Atthāya vata me buddho araññā gāmamāgato,

Tattha cittaṃ pasādetvā tāvatisūpago ahaṃ1

934. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

935. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

[PTS Page 055] [\q 55/]

karaṇīyavimānaṃ.

5. 7

936. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthamhā rucakatthatā subhā.

937. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca

Nāriyo ca naccanti suvaṇṇachattā.

938. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

939. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

940. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassakammassidaṃ phalaṃ.

941. Karaṇīyāni puññāni paṇḍitena vijānatā,

Sammaggatesu bhikkhūsū yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

1. Ahuṃ - sīmu.

[BJT Page 140] [\x 140/]

942. Atthāya vata me bhikkhu araññā gāmamāgato,

Ttha cittaṃ pasādetvā tāvatiṃsopago ahaṃ.

943. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

944. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhasatīti.

Dutiyakaraṇīyavimānaṃ.

5. 8

945. Uccamidaṃ maṇuthūṇaṃ vimānaṃ

Samannato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthamhā rucakatthatā subhā.

946. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca

Nāriyo ca naccanti suvaṇṇa chattā.

947. Kena te tādiso vaṇṇo

Kena te idhamijjhati

Uppajjanti ca bhogā

Ye keci manaso piyā.

948. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

949. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

950. Yaṃ dadāti na taṃ hoti

Yañceva dajjā tañceva seyyo

Sūci dinnā sucimeva seyyo.

[BJT Page 142] [\x 142/]

951. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

952. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Sūcīvimānaṃ.

5. 9

953. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthambhā rucakatthatā subhā.

954. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca

Nāriyo ca naccanti suvaṇṇa channā.

955. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

956. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

957. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti.

958. Ahaṃ manussesu manussabhūto.

Purimāya jātiyā manussaloke.

959. Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ,

Tassa adāsahaṃ sūciṃ pasanno sehi pāṇihi.

[BJT Page 144] [\x 144/]

960. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

961. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiyasūcivimānaṃ.

5. 10

962. Susukkakhandhaṃ abhiruyhaṃ nāgaṃ

Akācitaṃ dantiṃ baliṃ mahājavaṃ

Abhiruyha gajavaraṃ1 sukappitaṃ

Idhāgamā vehāsayamantaḷikkhe.

[PTS Page 056] [\q 56/]

963. Nāgassa dantesu duvesu nimmitā

Acchodikā2 paduminiyo suphullā

Padumesu ca turiyagaṇā pavajjare

Imā ca naccanti manobharāyo.

964. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

965. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

966. Aṭṭheva muttapupphāni kassapassa mahesino3

Thūpasmiṃ abhiropesiṃ pasanno sehi pāṇihi.

967. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manāso piyā.

968. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pyāsatīti.

Nāgavimānaṃ.

1. Gajaṃvaraṃ - syā.

2. Acchodakā - machasaṃ.

3. Bhagavato - syā.

[BJT Page 146] [\x 146/]

5. 11

969. Mahantaṃ nāgaṃ abhiruyha sabbasetaṃ gajuttamaṃ

Vanāvanaṃ anupariyāsi nārīgaṇapurakkhato

Obhāsento disā sabbā osadhī viya kārakā.

970. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idha mijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

971. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

972. So devaputto attamano vaṅgīseneva pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

973. Ahaṃ manussesu manussabhūto.

Upāsako cakkhumato ahosiṃ

Pāṇātipātā virato ahosiṃ

Loke adinnaṃ parivajjayissaṃ.

974. Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ

Sakena dārena ca tuṭṭho ahosiṃ.

Annaṃ ca pānaṃ ca pasannacitto

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ.

975. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idha mijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

976. Akkhāmi te bhikkhu manāhubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiyanāgavimānaṃ.

5. 12

977. Konu dibbena yānena sabbasetena hatthinā,

Turiyatāḷita nigghoso antaḷikkhe mahīyati.

978. Devatānusi gandhabbo ādu1 sakko purindado,

Ajānantā taṃ pucchāma kathaṃ jānemu taṃ mayanti.

[PTS Page 057] [\q 57/]

1. Adu - machasaṃ.

[BJT Page 148] [\x 148/]

979. Namhi devo na gandhabbo nāpi sakko purindado,

Sudhammā nāma ye devā tesaṃ aññataro ahanti.

980. Pucchāma devaṃ sudhammaṃ1 puthuṃ katvāna añjaliṃ,

Kiṃ katvā mānuse sudhammaṃ upapajjatīti.

981. Ucchāgāraṃ tiṇāgāraṃ vatthāgārañca yo dado,

Tiṇṇamaññataraṃ datvā sudhammaṃ upapajjatiti.

Tatiyanāgavimānaṃ

5. 13

982. Daḷahadhammā nisārassa dhanuṃ olubbha tiṭṭhasi,

Khattiyo nu si rājañño ādu luddo vane caroti. 2

983. Assakādhipassāhaṃ bhante putto vane caro,

Nāmaṃ me bhikkhu te brūmi sujāto iti maṃ viduṃ. 3

984. Mige gavesavānohaṃ ogāhanto brahāvanaṃ,

Migaṃ kañceva4 nāddakkhiṃ tañca disvā ṭhito ahanti.

985. Svāgataṃ te mahāpuñña atho te adurāgataṃ,

Etto udakamādāya pāde pakkhālayassu te.

986. Idampi pānīyaṃ sītaṃ ābhataṃ girigabbharā, rājaputta tato pitvā satthatasmiṃ

upāvisāti.

987. Kalyāṇī vata te vācā savaṇīyā mahāmuni,

Nelā catthavatī5 vaggu manatvā6 atthaṃca bhāsase7

988. Kā te rati vane viharato

Isinisabha vadehi puṭṭho

Tava vacanapathaṃ nisāmayitvā

Atthadhammapadaṃ samācaremaseti.

1. Devasudhammaṃ - syā.

2. Vanācaroti, - syā,

3. Vidū, - machasaṃ.

4. Migaṃgantveva - syā,

5. Nelā atthavatī, - machasaṃ

6. Mantā, - syā tra, ka.

7. Bhāsasi - machasaṃ.

[BJT Page 150] [\x 150/]

989. Ahiṃsā sabbapāṇīnaṃ kumāramhāka ruccati.

Theyyā ca aticārāva majjapānā ca ārati.

990. Ārati samacariyā ca bāhusaccaṃ kataññutā,

Diṭṭheva dhamme pāsaṃsā dhammā ete pasaṃsiyāti.

991. Santike maraṇaṃ tuyhaṃ oraṃ māsehi pañcahi,

Rājaputta vijānāhi attānaṃ parimocayāti.

992. Katamaṃ svāhaṃ janapadaṃ gantvā kiṃ kammaṃ kiñca porisaṃ,

Kāya vā pana vijjāya bhaveyyaṃ ajarāmaroti.

993. Na vijjate so padeso kammaṃ vijjāca porisaṃ,

Yattha gantvā bhave macco rājaputtājarāmaro.

994. Mahaddhanā mahābhogā raṭṭhavantopi khattiyā,

Pahūtadhanadhaññāse na tepi ajarāmarā. 1

[PTS Page 058] [\q 58/]

995] Yadi te sutā andhaka veṇhuputtā, 2

Surā virā vikkattappahārino.

Tepi āyukkhayaṃ pattā

Viddhastā sassatīsamā.

996. Khattiyā brāhmaṇā vessā suddā caṇḍālapukkusā,

Ye kecaññe ca jātiyā tepino ajarāmarā.

997. Ye mantaṃ parivattenti chaḷaṅgaṃ brahmacittītaṃ,

Ete caññe ca vijjāya tepi no ajarāmarā.

998. Isayo cāpi ye sattā saññatattā tapassino,

Sarīraṃ tepi kālena vijahanti tapassino.

999. Bhāvitattāpi arahatto katakiccā anāsavā,

Nikkhipanti imaṃ dehaṃ puññapāpaparikkhayāti.

1000. Subhāsitā atthavatī gāthāyo te mahāmuni,

Nijjhattomhi3 subhaṭṭhena tvañca me saraṇaṃ bhavāti.

1. Tepi no ajarāmarā - machasaṃ.

2. Veṇvu puttā - machasaṃ.

Aṇṇakaveṇṇa puttā - syā,

3. Nijjhuttomhi - machasaṃ.

[BJT Page 152] [\x 152/]

1001. Mā maṃ tvaṃ saraṇaṃ gaccha tameva saraṇaṃ vaja,

Sakyaputtaṃ mahā vīraṃ yamahaṃ saraṇaṃ gatoti.

1002. Katarasmiṃ so janapade satthā tumhāka mārisa,

Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ jinaṃ appaṭipuggalanti.

1003. Puratthimasmiṃ janapade okkākakulasambhavo.

Tatthāsi purisājañño so ca kho parinubbutoti.

1004. Sace hi buddho tiṭṭheyya satvā tumhāka mārisa,

Yojanāni sahassāni gaccheyyaṃ1 payirupāsituṃ.

1005. Yato ca kho2 parinibbuto satthā tumhāka mārisa,

Nibbūtampi3 mahāvīraṃ gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.

1006. Upemi saraṇaṃ buddhaṃ dhammañcāpi anuttaraṃ,

Saṅghañca naradevassa gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.

1007. Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ

Loke adinnaṃ parivajjayāmi

Amajjapo nova musā bhaṇāmī

Sakena dārena ca homi tuṭṭhoti

1008. Sahassaraṃsīva yathā mahappabho

Disaṃ yathābhāti nabhe anukkamaṃ tathappakāro4 tavayaṃ5 mahāratho.

Samantato yojanasattamāyato.

1009. Suvaṇṇapaṭṭehi samantamottaṭo

Urassa muttahi maṇīhi cittito

Lekhā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca

Sobhenti veḷuriyamayā sunimmitā.

[PTS Page 059] [\q 59/]

1010. Sisañcidaṃ veḷuriyassa nimmitaṃ

Yugañcidaṃ lohitakāya cittitaṃ

Yuttā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca

Sobhanti assā ca pime manojavā6.

1. Gacche - syā, i,

Gaccheyyuṃ - machasaṃ.

2. Yato kho - [PTS]

3. Parinibbutaṃ - syā.

4. Tathāpakāro - machasaṃ.

5. Tvāyaṃ - machasaṃ.

6. Assā ca ime manojavā - machasaṃ.

[BJT Page 154] [\x 154/]

1011. So tiṭṭhasi hemarathe adhiṭṭhito

Devānamindova sahassavāhano

Pucchāmi tāhaṃ yasavanta kovidaṃ

Kathaṃ tayā laddho ayaṃ uḷāroti.

1012. Sujāto nāmahaṃ bhatte rājaputto pure ahuṃ,

Tvañca maṃ anukampāya saññamasmiṃ nivesayi.

1013. Khīṇāyukañca maṃ ñatvā sarīraṃ pādāsi satthuno,

Imaṃ sujāta pūjehi taṃ te atthāya hebhīti.

1014. Tāhaṃ gandhehi mālehi pūjayatvā samuyyuto,

Pahāya mānusaṃ dehaṃ upapannomhi nandanaṃ.

1015. Nandanopavane1 ramme nānādijagaṇāyute,

Ramāmi naccagītehi accharāhi purakkhatoti.

Cūḷarathavimānaṃ.

5. 14

1016. Sahassayuttaṃ hayavāhanaṃ subhaṃ

Āruyhi maṃ sandanaṃ nekacittaṃ

Uyyānabhūmiṃ abhito anukkamaṃ

Purindado bhūtapatīva vāsavo 1017. Sovaṇṇamayā te rathakubbarā ubho

Thalehi2 aṃsehi atīva saṅgatā3

Sujātagumbā naravīra niṭṭhitā

Virocati paṇṇaraseva cando.

1018. Suvaṇṇajālāvatato4 ratho ayaṃ

Bahūti nā nā ratanehi cittito

Sunanidighoso ca subhassaro ca virocati cāmarahattha bāhuhi

1019. Imā ca nābhyo manasābhinimmitā

Rathassa pādantara majjhabhūsitā

Imā ca nābheyyā5 satarāji cittitā

Sateratā vijjurivappabhāsare

1. Nandane ca vane, - machasaṃ.

Nandanā pavane, - syā.

2. Phalehi - machasaṃ. [PTS]

3. Saṅgato - sīmu.

4. Suvaṇṇajālā citto - katthaci.

5. Nahyo - [PTS]

[BJT Page 156] [\x 156/]

1020. Anekacittāvatato ratho ayaṃ

Puthū ca nemī ca sahassaraṃsiko

Tesaṃ saro sūyati1 vaggurūpo

Pañcaṅgikaṃ turiyamivappavāditaṃ

[PTS Page 060] [\q 60/]

1021. Sirasmiṃ cittaṃ maṇicandakappitaṃ

Sadā visuddhaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ

Suvaṇṇarājīhi atīva saṅgataṃ

Veḷuriyarājīva atīva sobhati

1022. Ime ca vāḷī maṇicandakappitā

Ārohakambu sujavā bahupamā

Brahā mahantā balino mahājavā

Mano tavaññāya tatheva siṃsare

1023. Ime ca sabbe sahitā catukkamā

Mano tavaññāya tatheva siṃsare

Samaṃ vahanti mudukā anuddhatā

Amodamānā turagānamuttamā

1024. Dhunanti vagganti patanti2 cambare

Abbhuddhunantā sukate piḷandhane

Tesaṃ saro sūyati vaggurūpo

Pañcaṅgikaṃ turiyamivappavāditaṃ

1025. Rathassa ghoso apiḷandhanāna ca3

Khurassa nādo abhihiṃsanāya4 ca

Ghoso suvaggu samitassa sūyati

Gandhabbaturiyāni vicitrasaṃvane5

1026. Rathe ṭhitā tā migamandalocanā

Āḷārapamhā hasitā piyaṃvadā

Veḷuriyajālāvatatā tanucchavā

Sadeva gandhabba suraggapūjitā

1027. Tā rattarattambara pītavāsasā

Visālanettā abhirattalocanā

Kule sujātā sutanu sucimhitā

Rathe ṭhītā pañjalikā upaṭṭhitā

1. Suyyati - machasaṃ.

2. Pavatatanti [PTS.]

3. Apiḷandhanānica - sīmu

4. Abhisaṃsanāmaca - [PTS]

Abhihesanāyava - katthaci.

5. Gandhabbaturiyāna ca citrasaṃvane - katthaci

[BJT Page 158] [\x 158/]

1028. Tā kambukeyūradharā suvāsasā

Sumajjhimā ūruthanūpapannā

Vaṭṭaṅguliyo sumukhā sudassanā

Rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā

1029. Aññā suveṇī susu missakesiyo

Samaṃ viśattatāhi pabhassarāhi ca

Anubbatā tā tava mānase ratā

Rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā

1030. Āveḷīniyo padumuppalacchadā

Alaṅkatā candanasāravāsitā1

Anubbatā tā tava mānase ratā

Rathe ṭhītā pañjalikā upaṭṭhitā

[PTS Page 061] [\q 61/]

1031. Tā māliniyo padumuppalacchadā

Alaṅkatā candanasāravāsitā

Anubbatā tā tava mānase ratā

Rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā

1032. Kaṇṭhesu te yāni piḷandhanāni

Hatthesu pādesu tatheva sīse

Ohāsayantī dasa sabbaso disā

Abbhuddayaṃ sāradikova bhānumā

1033. Vātassa vegena ca sampakampitā

Bhujesu mālā apiḷandhanāni ca

Muñcanti ghosaṃ ruciraṃ suciṃ subhaṃ

Sabbehi viññūhi sutabbarūpaṃ

1034. Uyyānabhūmyā ca duvaddhato2 ṭhitā

Rathā ca nāgā turiyāni cassaro

Tameva devinda pamodayanti

Vīṇā yathā pokkharapattabāhuhi

1035. Imāsu vīṇāsu bahūsi vaggusu

Manuññarūpāsu yadayerītaṃ pati3

Pavajjamānāsu atīva accharā

Bhamanti kaññā padumesu sikkhitā

1. Candanasāracositā - syā [PTS.]

2. Duhatthato - [PTS.]

3. Pītiṃ - machasaṃ

Hadayeritaṃpitaṃ - syā

[BJT Page 160] [\x 160/]

1036. Yadā ca gītāni ca vāditāni ca

Naccāni cemāni1 samenti ekato

Athettha naccanti athettha accharā

Obhāyasayanti ubhato varitthiyo

1037. So modasi turiyagaṇappabodhano

Mahīyamāno vajirāvudhoriva2

Imāsu vīṇāsu bahusū vaggusu

Manuññarūpāsu hadayeritaṃ pati

1038. Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā

Manussabhūto purimāya jātiyā

Uposathaṃ kaṃ3 tuvaṃ upāvasi

Kaṃ dhammacariyaṃ vatamābhirocayi4

1039. Nayidaṃ appassa5 katassa kammuno

Pubbe suciṇṇassa uposathassa vā

Iddhānubhāvo vipulo ayaṃ tava

Yaṃ devasaṅghaṃ abhirocase bhusaṃ

[PTS Page 062] [\q 62/]

1040. Dānassa te idaṃ phalaṃ atho sīlassa vā pana,

Atho añjalikammassa taṃ me akkhāhi pucchitoti

1041. So devaputto attamano moggallānena pucchito, pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa

kammassidaṃ phalaṃ

1042. Jitindiyaṃ buddhamanomanikkamaṃ

Naruttamaṃ kassapamaggapuggalaṃ

Avāpuraṃ taṃ amatassa dvāraṃ

Devātidevaṃ satapuññalakkhaṇaṃ

1043. Tamaddasaṃ kuñjaramoghatitiṇṇaṃ

Suvaṇṇasiṅgīnadabimbasādisaṃ

Disvāna taṃ khippamahuṃ sucīmano

Tameva disvāna subhāsitaddhajaṃ

1044. Tambhannapānaṃ6 athavāpi cīvaraṃ

Suciṃ paṇītaṃ rasasā upetaṃ

Pupphābhikiṇṇamhi sake nivesane

Patiṭṭhapesiṃ sa asaṅgamānaso

1. Naccāni vimāni - machasaṃ.

2. Vajirāvudhova - sīmu.

3. Kiṃva - syā

4. Abhirādadhayi - katthaci

5. Nayidamappassa - machasaṃ.

6. Namannapānaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 162] [\x 162/]

1045. Tamannapānena ca cīvarena ca

Khajjena bhojjena ca sāyanena ca

Sattappayitvā dvipadānamuttamaṃ

So saggaso devapure ramāmahaṃ

1046. Etenupāyena imaṃ niraggaḷaṃ

Yaññaṃ yajitvā tividhaṃ visuddhaṃ

Pahāyahaṃ mānusakaṃ samussayaṃ

Indūpamo1 devapure ramāmahaṃ

1047. Āyuñca vaṇṇañca sukhaṃ balañca

Paṇītarūpaṃ abhikaṅkhatā muni

Annañca pānañca bahuṃ susaṅkhatā

Patiṭṭhapetabbamasaṅgamānase

1048. Nayimasmiṃ loke parasmiṃ2 vā pana

Buddhena seṭṭhova samova vijjati āhuneyyataṃ paramāhutiṃ gato

Puññatthikānaṃ vipulaphale ṭhitanti

Mahārathavimānaṃ.

Mahārathavaggo pañcamo.

Tassuddānaṃ: -

Maṇḍuko revatī chatto kakkaṭo dvārapālako

Dve karaṇīyā dve sūci tayo nāgā ca dve rathā

Purisānaṃ paṭhamo vaggo pavuccatī ti.

Bhāṇavāro tatiyo.

1. Indassamo - syā,

2. Nayimasmiṃ vā loke parasmiṃ - katthaci

[BJT Page 164] [\x 164/]

6. Pāyāsi vaggo

6. 1

[PTS Page 063] [\q 63/]

1049. Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati

Uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ

Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ

Obhāsayaṃ tiṭṭhati antaḷikkhe

1050. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1051. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃphalanti

1052. Ahañca bhariyā ca manussaloke

Opānabhūtā gharamāvasimbha

Annañca pānañca pasannacittā

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha

1053. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1054. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā sabhāsatīti

Agāriyavimānaṃ.

6. 2

1055. Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati

Uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ

Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ

Obhāsayaṃ tiṭṭhati antaḷikkhe

1056. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

[BJT Page 168] [\x 168/]

1057. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

1058. Ahañca bhariyā ca manussaloke

Opānabhūtā gharamāvasimbha

Annañca pānañca pasannacittā

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha

1059. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1060. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā sabhāsatīti

[PTS Page 064] [\q 64/]

Dutiya agāriyavimānaṃ.

6. 3

1061. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato soḷasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthamhā rucakatthatā subhā

1062. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Aṭṭhaṭṭhakā sikkhasitā sādhurūpā

Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā

Naccanti gāyanti pamodayantī

1063. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1064. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

1065. Phaladāyī phalaṃ vipulaṃ labhati

Dadamujjugatesu1 pasannamānaso

So hi modati2 saggagato tidive

Anubhoti ca puññaphalaṃ vipulaṃ

Tathevāhaṃ1 mahāmuni adāsiṃ caturo phale

1. Dadamujugatesu - machasaṃ.

2. Pamodati - machasaṃ.

3. Tavevāhaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 168] [\x 168/]

1066. Tasmāhi phalaṃ alameva dātuṃ

Niccaṃ manussena sukhatthikena

Dibbāni vā patthayatā sukhāni

manussasobhaggatamicchatā vā

1067. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1068. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Phaladāyakavimānaṃ

6. 4

1069. Cando yathā vigatavalāhake nabhe

Obhāsayaṃ gacchati antaḷikkhe

Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ

Obhāsayaṃ tiṭṭhati antaḷikkhe

1070. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

[PTS Page 065] [\q 65/]

1071. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

1072. Ahañca bhariyā ca manussaloke

Upassayaṃ arahato adamha

Annañca pānañca pasannacittā

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha

1073. Tena me tādiso vaṇṇo

Tena me idhamijjhati

Uppajjanti ca me bhogā

Ye keci manaso piyā

1074. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti

Paṭhamaupassayadāyakavimānaṃ.

[BJT Page 170] [\x 170/]

6. 5

1075. Suriyo yathā vigatavalāhake nabhe

Obhāsayaṃ gacchati antaḷikkhe

Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ

Obhāsayaṃ tiṭṭhati antaḷikkhe

1060. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1077. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

1078. Ahañca bhariyā ca manussaloke

Upassayaṃ arahato adamha

Annañca pānañca pasannacittā

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adamha

1079. Tena me tādiso vaṇṇo

Tena me idhamijjhati

Uppajjanti ca me bhogā

Ye keci manaso piyā

1080. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti

Dutiya upassayadāyakavimānaṃ.

6. 6

1081. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā subhā

Veḷuriyatthambhā rucakatthatā subhā

1082. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1083. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

[BJT Page 172] [\x 172/]

1084. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ

Ekāhaṃ bhikkhuṃ paṭipādayissaṃ

Samaṅgibhattena tadā akāsiṃ 1085. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1086. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānibhāvo vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti

Bhikkhādāyakavimānaṃ.

6. 7

1087. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato soḷasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthambhā rucakatthatā subhā

1088. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā

Dibbā ca kaññā tidasavarā uḷārā

Naccanti gāyanti pamodayanti

1089. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

[PTS Page 066] [\q 66/]

1090. So devaputtā attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

1091. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Ahosiṃ yavapālako

Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ

Vippasannamanāvilaṃ

1092. Tassa adāsahaṃ bhāgaṃ pasanno sehi pāṇihi,

Kummāsapiṇḍaṃ datvāna modāmi nandane vane

[BJT Page 174] [\x 174/]

1093. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1091. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti

Yavapālakavimānaṃ.

6. 8

1095. Alaṅkato malyadharo suvattho

Sukuṇḍalī kappitakesamassu

Āmuttahatthābharaṇo yasassī

Dibbe vimānamhi yathāsi1 candimā

1096. Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā

Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā

Naccanti gāyanti pamodayanti

1097. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1098. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

1099. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Disvāna samaṇe sīlavante

Sampannavijjācaraṇe yasassī

Bahussute taṇhakkhayūpapanne

Annañca pānañca pasannacitto

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ

1100. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1101. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Paṭhamakuṇḍalivimānaṃ

1. Yathāpi - machasaṃ,

[BJT Page 176] [\x 176/]

6. 9

1102. Alaṅkato malyadharo suvattho

Sukuṇḍalī kappitakesamassu

Āmuttahatthābharaṇo yasassī

Dibbe vimānamhi yathāsi candimā

[PTS Page 067] [\q 67/]

1103. Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā

Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā

Naccanti gāyanti pamodayanti

1104. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1105. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

1106. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Disvāna samaṇe sīlavante

Sampannavijjācaraṇe yasassī

Bahussute sīlavatūpapanne1

Annañca pānañca pasannacitto

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ

1170. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1108. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiya paṭhamakuṇḍalivimānaṃ.

1. Sīlavante pasanne - sīmu

Taṇhakkhayūpapanne - syā

[BJT Page 178] [\x 178/]

6. 10

1109. Yā devarājassa sabhā sudhammā

Yatthacchati devasaṅgho samaggo

Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ

Obhāsayaṃ tiṭṭhati antaḷikkhe

1110. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1111. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

1112. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Rañño pāyāsissa ahosiṃ māṇavo

Laddhā dhanaṃ saṃvibhāgaṃ akāsiṃ

Piyā ca me sīlavanto ahesuṃ annañca pānañca pasannacitto

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ

1113. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1114. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

[PTS Page 068] [\q 68/]

Uttaravimānaṃ1.

Pāyāsi vaggo chaṭṭho.

Tassuddānaṃ: -

Dve agārino phaladāyī dve upassayadāyī bhikkhādāyi

Yavapālako ceva dve kuṇḍalino pāyāsīti

Purisānaṃ dutiyo vaggo pavuccatīti.

1. Pāyāsa vimānaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 180] [\x 180/]

7. Sunikkhittavaggo

7. 1

[PTS Page 069] [\q 69/]

1115. Yathā vanaṃ cittalataṃ pabhāsati

Uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ

Tadūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ

Obhāsayaṃ tiṭṭhati antaḷikkhe

1116. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1117. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti

1118. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Daḷiddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ

Jiṇṇo ca mātāpitaro abhariṃ1

Piyā ca me sīlavanto ahesuṃ annañca pānañca pasannacitto

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ

1119. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1120. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Cittalatāvimānaṃ

7. 2

1121. Yathā vanaṃ nandanaṃ cittalataṃ2 pabhāsati

Uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ

Tadūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ

Obhāsayaṃ tiṭṭhati antaḷikkhe

1122. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1. Abhāriṃ - machasaṃ.

2. Nandanaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 182] [\x 182/]

1123. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

1124. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Daḷiddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ

Jiṇṇo ca mātāpitaro abhariṃ

Piyā ca me sīlavanto ahesuṃ annañca pānañca pasannacitto

Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ

1125. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1126. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Nandanavimānaṃ.

7. 3

1127. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samannato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthambhā rucakatthatā subhā

1128. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca

Nāriyo ca naccanti suvaṇṇa channā

[PTS Page 070] [\q 70/]

1129. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,

Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

1130. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1131. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

[BJT Page 184] [\x 184/]

1132. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Vivane pathe caṅkamanaṃ1 akāsiṃ

Ārāmarukkhāni ca ropayissaṃ

Piyā ca me sīlavanto ahesuṃ

Annaṃ ca pānaṃ ca pasannacitto sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ

1133. Tena me tādiso vaṇṇo

Tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā

Ye keci manaso piyā

1134. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamakāsi puññaṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Maṇithūṇavimānaṃ

7. 4

1135. Sovaṇṇamaye pabbatasmiṃ vimānaṃ sabbato pahaṃ

Hemajālakapacchannaṃ2 kiṅkīṇijāla3kappitaṃ

1136. Aṭṭhaṃsā sukatā thambhā sabbe veḷuriyāmayā

Ekamekāya aṃsiyā ratanā satta nimmitā

1137. Veḷuriyasuvaṇṇassa phaḷikā rūpiyassa ca

Masāragallamuttāhi lohitaṅkamaṇīhi ca

1138. Citrā manoramā bhūmi na tatthuddhaṃsatī rajo

Gopāṇasīgaṇā pītā kūṭaṃ dhārenti nimmitā

1139. Sopānāni ca cattāri nimmitā caturo disā

Nānā ratanagabbhehi ādiccova virocati

1140. Vediyā4 catasso tattha vibhattā bhāgaso mitā,

Daddallamānā ābhanti samantā caturo disā

1141. Tasmiṃ vimāne pavare devaputto mahappabho

Atirocati vaṇṇena udayantova bhānumā5

1. Saṃkamanaṃ - machasaṃ.

2. Hemajāla paṭicchannaṃ - machasaṃ.

3. Kiṃkiṇikajāla - [P. T. S]

Kiṃkaṇikajāla - syā. 4. Vedikā, - [P. T. S]

5. Bhāṇumā - machasaṃ, sīmu.

[BJT Page 188] [\x 188/]

1152. Gimhānaṃ pacchime māse patapante1 divākare2

Paresaṃ bhatako poso ambārāmamasiñcati3

1153. Atha tenāgamā bhikkhu sāriputtoti vissuto

Kilantarūpo kāyena akilannova cetasā

1154. Tañca disvāna āyantaṃ avocaṃ ambasiñcako,

Sādhu taṃ bhante nahāpeyyaṃ yaṃ mamassa sukhāvahaṃ

1155. Tassa me anukampāya nikkhipi pattacīvaraṃ

Nisīdi rukkhamūlasmiṃ chāyāya ekacīvaro

1156. Tañca acchena vārinā pasannamānaso naro

Nahāpayī rukkhamūlasmiṃ chāyāya ekacīvaraṃ

1157. Ambo ca sitto samaṇo ca nahāpito

Mayā ca puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ

Iti so pītiyā kāyaṃ sabbaṃ pharati attano

1158. Tadeva ettakaṃ kammaṃ akāsiṃ tāya jātiyā

Pahāya mānusaṃ dehaṃ upapannonamhi nandanaṃ

1159. Nandane pavane ramme nānādijagaṇāyute

Ramāmi naccagītehi accharāhi purakkhatoti.

Ambavimānaṃ.

7. 6

[PTS Page 072] [\q 72/]

1160. Disvāna devaṃ paṭipucchi bhikkhu

Ucce vimānamhi ciraṭṭhitike

Āmuttahatthābharaṇaṃ yasassiṃ4

Dibbe vimānamhi yathāpi candimā.

1161. Alaṅkato mālabhārī5 suvattho

Sukuṇḍalī kappitakesamassu

Āmuttahatthābharaṇo yasassī

Dibbe vimānamhi yathāpi candimā.

1. Patāpante - syā.

2. Divaṃkare - machasaṃ, syā.

3. Asiñcatha - pu.

4. Āvuttahatthobharaṇe yassasi - syā.

5. Malyadhare - machasaṃ.

[BJT Page 190] [\x 190/]

1162. Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā

Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā

Naccanti gāyanti pamodayanti

1163. Deviddhipattosi mahānubhāvo

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

1164. So devaputto attamano moggallānena pucchito

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

1165. Ahaṃ manussesu manussabhūto

Saṅgamma rakkhissaṃ paresaṃ dhenuyo

Tato ca āgā samaṇo mamantike

Gāvo ca māse agamaṃsu khādituṃ

1166. Dvayajja kiccaṃ ubhayañca kāriyaṃ

Iccevahaṃ bhante tadā vicintayiṃ

Tato ca saññaṃ paṭiladdha yoniso

Dadāmi bhanteti khipiṃ anantakaṃ

1167. So māsakhettaṃ turito avāsariṃ

Purā ayaṃ bhañjati1 yassidaṃ dhanaṃ

Tato ca kaṇho urago mahāviso

Adaṃsi pāde turitassa me sato

1168. Svāhaṃ aṭṭomhi dukkhena pīḷito

Bhikkhu ca taṃ sāmaṃ muñcitvā nantakaṃ2

Ahāsi kummāsaṃ mamānukampayā3

Tato cuto kālakatomhi devatā

1169. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā

Sukhañca kammaṃ anubhomi attanā

Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ

Kataññutāya abhivādayāmi taṃ

[PTS Page 073] [\q 73/]

1. Bhuñjati - sīmu.

2. Muñcitvā ananatakā - syā.

3. Mamānukampiyā - ika.

Manānukampāya - syā.

[BJT Page 192] [\x 192/]

1170. Sadevake loke samārake ca

Añño munī natthi tayānukampako

Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ

Kataññutāyā abhivādayāmi taṃ

1171. Imasmiṃ loke parasmiṃ vā pana

Añño munī natthi tayānukampako

Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ

Kataññutāya abhivādayāmi tanti.

Gopāla vimānaṃ.

7. 7

1172. Puṇṇamāse yathā cando nakkhattaparivārito,

Samantā anupariyāti tārakādhipati sasī.

1173. Tathūpamaṃ idaṃ vyamhaṃ dibbaṃ devapurambhi ca.

Atirocati vaṇṇena udayantova raṃsimā.

1174. Veḷuriyasuvaṇṇassa phalikā rūpiyassa ca.

Masāragallamuttāhi lohitaṅkamaṇīhi ca.

1175. Citrā manoramā bhūmi veḷuriyassa satthatā,

Kūṭāgārā subhā rammā pāsādo te sumupito.

1176. Rammā ca te pokkharaṇī puthulomanisevitā,

Acchodikā vippasannā soṇṇavālukasanthatā.

1177. Nānāpaduma sañchannā puṇḍarīkasamotatā1

Surabhiṃ sampavāyanti manuññā māḷuteritā.

1178. Tassā te ubhato passe vanagumbā sumāpitā,

Upetā puppharukkhehi phalarukkhehi cūhayaṃ.

1179. Sovaṇṇapāde pallaṅke muduke colasanthate, 2

Nisinnaṃ devarājaṃva upatiṭṭhanti accharā.

1180. Sabbābharaṇasañchannā nānāmālā vibhūsasitā, ramanti taṃ mahiddhikaṃ vasavattīva

modasi.

1181. Bherisaṅkhamudiṅgāhi vīṇāhi paṇavehi ca,

Ramasi ratisampanno naccagīte suvādite.

1. Puṇḍarīka samogatā - syā,

2. Goṇakatthate, - machasaṃ.

[BJT Page 194] [\x 194/]

1182. Dibbā te vividhā rūpā dibbā saddā atho rasā,

Gandhā ca te adhippetā phoṭṭhabbā ca manoramā.

1183. Tasmiṃ vimāne pavare devaputta mahappabho,

Atirocasi vaṇṇena udayantova bhānumā.

1184. Dānassa te idaṃ phalaṃ atho sīlassa vā pana,

Atho añjalikammassa taṃ me akkhāhi pucchitoti.

[PTS Page 074] [\q 74/]

1185. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

1186. Ahaṃ kapilavatthusmiṃ sākiyānaṃ puruttame,

Suddhodanassa puttassa kanthako sahajo ahaṃ.

1187. Satthiṃ ākoṭayitvāna vaha sammāti ca bravī,

Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ patto sambodhimuttamaṃ.

1188. Satthiṃ ākoṭayitvāna vaha sammāti ca bravī,

Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ patto sambodhimuttamaṃ.

1189. Taṃ me giraṃ suṇantassa hāso me vipulo ahu,

Udaggacitto sumano abhisaṃsiṃ2 tadā ahaṃ.

1190. Abhirūḷahañca maṃ ñatvā sakyaputtaṃ mahāyasaṃ,

Udaggacitto mudito vahissaṃ purisuttamaṃ

1191. Paresaṃ vijitaṃ gantvā uggatasmiṃ divākare,

Mamaṃ channañca ohāya anapekkho so apakkami.

1192. Tassa tambanakhe pāde jivhāya parilehisaṃ, gacchantañca mahāvīraṃ rudamāno

udikkhisaṃ.

1193. Adassanenahaṃ tassa sakyaputtassa sirīmato,

Alatthaṃ garukābādhaṃ khippaṃ me maraṇaṃ ahu.

1194. Tasseva anubhāvena vimānaṃ āvasāmidaṃ,

Sabbakāmaguṇopetaṃ dibbaṃ devapuramhi ca

1195. Yañca me ahuvā hāso saddaṃ sutvāna bodhiyā,

Teneva kusalamūlena phusissaṃ āsavakkhayaṃ.

1. Jālitambanakkhehi - machasaṃ.

2. Abhisīsiṃ - machasaṃ.

[BJT Page 196] [\x 196/]

1196. Sace hi bhante gaccheyyāsi satthu buddhassa santike,

Mamā pi naṃ vacanena sirasā vajjāsi vandanaṃ.

1197. Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ jinaṃ appaṭipuggalaṃ,

Dullaśaṃ dassanaṃ hoti lokanāthāna tādinanti.

1198. So kataññu katavedī satthāraṃ upasaṅkami,

Sutvā giraṃ cakkhumato dhammacakkhuṃ visodhayi.

1199. Visodhetvā diṭṭhigataṃ vicikicchaṃ vatāni ca

Vanditvā satthuno pāde tatthevantaradhāyathāti.

Kanthaka vimānaṃ.

7. 8

1200. Anekavaṇṇaṃ darasokanāsanaṃ

Vimānamāruyha anekacittaṃ

Parivārino accharāsaṃgaṇena

Sunimmito bhūtapatīva modasi.

1201. Samassamo natthi kutopanuttaro,

Yasena puññena ca iddhiyā ca.

[PTS Page 075] [\q 75/]

1202. Sabbe ca devā tidasagaṇā samecca

Taṃ taṃ namassanti sasiṃva devā

Imā ca te accharāyo samannato

Naccanti gāyanti pamodayanti.

1203. Deviddhipattosi mahānubhāvo manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

1204. So devaputto attamano moggallānena puccito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

1205. Ahaṃ bhadante ahuvāsiṃ1 pubbe

Sumedhanāmassa jinassa sāvako

Puthujjano anavabodhohamasmiṃ2

So sattavassāni paribbajissahaṃ. 3

1. Ahuvāsi, - machasaṃ.

2. Anānubodho hamaṃsmi, - machasaṃ.

3. Pabbajissaṃ - sya,

Pabbajissāhaṃ [PTS]

[BJT Page 198] [\x 198/]

1206. Svāhaṃ sumedhassa jinassa satthuno

Parinibbutassoghatiṇṇassa tādino

Ratanuccayaṃ hemajālena channaṃ

Vanditvā thūpasmiṃ manaṃ pasādayiṃ.

1207. Na māsi dānaṃ na ca matthi dātuṃ

Pare ca kho tattha samādapesiṃ

Pūjetha naṃ pūjanīyassa dhātuṃ

Evaṃ kira saggamito gamissatha.

1208. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā sukhañca dibbaṃ anubhomi attanā

Modāmahaṃ tidasagaṇassa majjhe

Na tassa puññassa khayampi ajjhaganti. 1

Aneka vaṇṇa vimānaṃ.

7. 9

1209. Alaṅkato vaṭṭakuṇḍalī

Mālādhārī haricandanussado

Bāhāpaggayha kandasi

Vanamajjhe kiṃ dukkhito tuvanti.

1210. Sovaṇṇamayo pabhassaro

Uppanno rathapañjaro mama

Tassa cakkayugaṃ na vindāmi

Tena dukkhena jahissaṃ2 jīvitanti.

1211. Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ

Lohitaṅkamayaṃ3 atha rūpiyāmayaṃ

Ācikkha me bhadda māṇava

Cakkayugaṃ paṭilābhayāmi4 teti.

[PTS Page 076] [\q 76/]

1212. So māṇavo tassa pāvadi

Candasuriyā ubhayettha dissare

Sovaṇṇamayo ratho mama

Tena cakkayugena sobhatīti.

1. Ajjhagunti, - machasaṃ.

Ajjhagāti, - [PTS.]

2. Jahāmi - machasaṃ,

Jahissāmi - syā - [PTS.]

3. Lohitakamayaṃ - machasaṃ.

Lohitaṅgamayaṃ - syā.

Lohamayaṃ - katthavi.

4. Paṭipādayāmi - machasaṃ.

[BJT Page 200] [\x 200/]

1213. Bālo kho tvampi māṇava

Yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ maññāmi tuvaṃ marissasi

Nahi tvaṃ lacchasi candasuriyeti.

1214. Gamanāgamanampi dissati

Vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā

Peto pana kālakato na dissati

Konidha kandhataṃ bālyataroti.

1215. Saccaṃ kho vadesi māṇava

Ahameva kandataṃ bālyataro

Candaṃ viya dārako rudaṃ

Petaṃ kālakatābhipatthayanti.

1216. Ādittaṃ vata maṃ santaṃ ghatasittaṃva pāvakaṃ,

Vārinā viya osiñcaṃ sabbaṃ nibbāpaye daraṃ.

1217. Abbahī1 vata me sallaṃ sokaṃ hadayanissitaṃ,

Yo me sokaparetassa puttasokaṃ apānudi.

1218. Svāhaṃ abbūḷha sallosmi sītibhūtosmi nibbuto,

Na socāmi na rodāmi tava sutvāna māṇavāti.

1219. Devatānusi gandhabbo ādu sakko purindado,

Ko vā tvaṃ kassa vā putto kathaṃ jānemu taṃ mayanti.

1220. Yañca kandasi yañca rodasi

Puttaṃ āḷāhane sayaṃ dahitvā

Svāhaṃ kusalaṃ karitvā kammaṃ

Tidasānaṃ sahavyataṃ pattoti. 2

1221. Appaṃ vā bahuṃ vā nāddasāma

Dānaṃ dadantassa sake agāre

Uposathakammaṃ vā tādisaṃ

Kena kammena gatosi devalokanti.

1222. Ābādhikohaṃ dukkhito gilāno

Āturarūpomhi sake nivesane

Buddhaṃ vigatarajaṃ vitiṇṇakaṅkhaṃ

Addakkhiṃ sugataṃ anomapaññaṃ.

1. Abbūḷhaṃ - syā,

2. Gatoti - machasaṃ.

[BJT Page 202] [\x 202/]

[PTS Page 077] [\q 77/]

1223. Svāhaṃ muditamano pasannacitto

Añjaliṃ akariṃ tathāgatassa

Tāhaṃ kusalaṃ karitvāna kammaṃ

Tidasānaṃ sahavyataṃ pattoti.

1224. Acchariyaṃ vata abbhutaṃ

Añjalikammassa ayamīdiso vipāko

Ahampi muditamano pasannacitto

Ajjema buddhaṃ saraṇaṃ vajāmīti.

1225. Ajjava buddhaṃ saraṇaṃ vajāhi

Dhammañca saṅghañca pasannacitto

Tatheva sikkhāya padāni pañca

Akhaṇḍaphullāni samādiyassu.

1226. Pāṇātipātā viramassu khippaṃ

Loke adinnaṃ parivajjayassu

Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi

Sakena dārena ca hohi tuṭṭhoti.

1227. Atthakāmosi me yakkha hitakāmosi devate,

Karomi tuyhaṃ vacanaṃ tvaṃsi ācariyo mamāti.

1228. Upemi saraṇaṃ buddhaṃ dhammañcāpi anuttaraṃ,

Saṅghañca naradevassa gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.

1229. Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ

Loke adinnaṃ parivajjayāmi

Amajjapo no ca musā bhaṇāmi

Sakena dārena ca homi tuṭṭhoti.

Maṭṭakuṇḍali vimānaṃ.

7. 10

1230. Suṇotha yakkhassa ca vāṇijāna naca

Samāgamo yattha tadā ahosi

Yathā kathaṃ itarītarena cāpī

Subhāsitaṃ kañca suṇātha sabbe.

1231. Yo so ahū rājā pāyāsi nāmo1

Bhummānaṃ sahavyagato yasassī

So modamānova sake vimāne

Amānuso mānuse ajjhabhāsīti.

1. Pāyāsi nāma - machasaṃ.

[BJT Page 204] [\x 204/]

1232. Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne

Kantāre appodake appabhakkhe

Suduggame vaṇṇupathassa majjhe

Vaṅkaṃ bhayaṃ naṭṭhamanā manussā.

[PTS Page 078] [\q 78/]

1233.] Nayidha phalā mūnamayā ca santi

Upādānaṃ natthi kuto idha bhakkho

Aññataṃ paṃsūhi ca vālukāhi ca

Tattāhi1 uṇhāhi ca dāruṇāhi ca.

1234. Ujjaṅgalaṃ tattamivaṃ kapālaṃ

Anāyasaṃ paralokena tulyaṃ

Luddānamāvāsasamidaṃ purāṇaṃ

Bhumippadeso abhisattarūpo.

1235. Atha tumhe kena2 vaṇṇena

Kimāsamānā imaṃ padesaṃ hi

Anuppaviṭṭhā sahasā samecca

Lobhā bhayā athavā sampamūḷhāti.

1236. Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā

Āropayitvā3 paṇiyaṃ puthunnaṃ

Te yāmase sindhusovīrabhūmiṃ

Dhanatthikā uddayaṃ patthayānā.

1237. Divā pipāsaṃ nadhivāsayantā

Yoggānukampañca samekkhamānā

Etena vegena āyāma sabbe

Rattiṃ maggaṃ paṭipannā vikāle.

1238. Te duppayātā aparaddhamaggā

Andhākulā vippanaṭṭhā araññe

Suduggame vaṇṇupathassa majjha

Disaṃ na jānāma pamūḷahacittā.

1239. Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṃ

Vimānaseṭṭhañca tavañca yakkha

Tatuttariṃ jīvitamāsamānā

Disvā patītā sumanā udaggāti.

1. Tathāhi - machasaṃ.

2. Kenu - syā.

3. Āropayissaṃ - sīmu.

[BJT Page 206] [\x 206/]

1240. Pāraṃ samuddassa idañca vaṇṇuṃ1

Vettācaraṃ2 saṅkupathañca maggaṃ

Nadiyo pana pabbatānañca duggā

Puthuddisā gacchatha bhogahetu.

1241. Pakkhandiyāna vijitaṃ paresaṃ

Verajjake mānuse pekkhamānā

Yaṃ vo sutaṃ vā athavāpi diṭṭhaṃ

Accherakaṃ taṃ vo suṇoma tātāti.

1242. Itopi accherataraṃ kumāra

Na no sutaṃ vā athavāpi diṭṭhaṃ

Atītamānussakameva sabbaṃ

Disvā na tappāma anomavaṇṇaṃ

[PTS Page 079] [\q 79/]

1243. Vehāsayaṃ pokkharañño bhavanti

Pahūtamālyā3 bahu puṇḍarīkā

Dumā cime4 niccathalūpapannā

Atīva gandhā surabhiṃ pavāyanti.

1244. Veḷuriyatthambhā satamussitāse

Silāpavāḷassa ca āyataṃsā

Masāragallā sahalohitaṅkā

Thamhā cime5 jotirasāmayāse.

1245. Sahassatthamhaṃ atulānubhāvaṃ

Tesūpari sādhumidaṃ vimānaṃ

Ratanantaraṃ kañcanavedimissaṃ

Tapanīyapaṭṭehi ca sādhu channaṃ.

1246. Jambonaduttattamidaṃ sumaṭṭho

Pāsādasopāna phalupapanno

Daḷho ca vaggu sumukho susaṃgato6

Atīva nijjhānakhamo manuñño.

1247. Ratanantarasmiṃ bahu annapānaṃ

Parivārito accharāsaṃgaṇena

Murajja7 āḷambara turiyaghuṭṭho

Abhivanditosi thutivandanāya.

1. Imañcavaṇṇuṃ - machasaṃ, syā.

2. Vettaṃ paraṃ - syā.

3. Pahutamalyā - syā.

4. Dumā ca te - syā.

5. Thambhā ime - machasaṃ.

6. Daḷho ca maggu ca susaṃgapatā - machasaṃ.

7. Muraja - machasaṃ.

[BJT Page 208] [\x 208/]

1248. So modasi nārigaṇappabodhato

Vimānapāsādavare manorame

Acintiyo sabbaguṇūpapanno

Rājā yathā vessavaṇo nalinyā

1249. Devo nu āsi udavāsi yakkho

Udāhu devindo manussabhūto

Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā

Ācikkha ko nāma tuvaṃsi yakkhāti.

1250. Serissako1 nāma ahampi yakkho

Kantāriyo vaṇṇupathamhi gutto

Imaṃ padesaṃ abhipālayāmi

Vācaṅkaro2 vessavaṇassa raññoti.

1251. Adhicca laddhaṃ pariṇāmajaṃ te

Sayaṃ kataṃ udāhu devehi dinnaṃ

Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā

Kathaṃ tayā laddhamidaṃ manuññanti,

[PTS Page 080] [\q 80/]

1252. Nādhiccaladdhaṃ na pariṇāmajaṃ me

Na sayaṃ kataṃ na hi devehi dinnaṃ

Sakehi kammehi apāpakehi

Puññehi me laddhamidaṃ manuññanti.

1253. Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ

Kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko

Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā

Kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimānanti.

1254. Mama3 pāyāsīti ahu samaññā

Rajjaṃ yadā kārayiṃ kosalānaṃ

Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo

Ucchedavādī ca tadā ahosiṃ.

1255. Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo

Bahussuto cittakathi uḷāro

So me tadā dhammakathaṃ akāsi4

Diṭṭhīvisūkāti vinodayī me.

1. Serīsako - machasaṃ.

2. Vacanakaro - machasaṃ.

3. Mamaṃ - machasaṃ.

4. Abhāsi - machasaṃ.

[BJT Page 210] [\x 210/]

1256. Tāhaṃ tassa dhammakathaṃ suṇitvā

Upāsakattaṃ paṭivedayissaṃ

Pāṇātipātā virato ahosiṃ

Loke adinnaṃ parivajjayissu.

Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ

Sakena dārena ca ahosiṃ1 tuṭṭho.

1257. Taṃ me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ

Tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko

Teheva kammehi apāpakehi

Puññehi me laddhamidaṃ vimānanti.

1258. Saccaṃ kirāhaṃsu narā sapaññā

Anaññathā vacanaṃ paṇḍitānaṃ

Yahiṃ yahiṃ gacchati puññakammo

Tahiṃ tahiṃ modati kāmakāmi.

1259. Yahiṃ yahiṃ sokapariddavo ca

Vadho ca bandho ca parikkileso

Tahiṃ tahiṃ gacchati pāpakammo

Na muccati duggatiyā kadāciti.

1260. Sammūḷharūpova jano ahosi

Asmiṃ muhutte kalalikatova

Janassimassa tuyhañca kumāra

Appaccayo kena nu kho ahosīti.

[PTS Page 081] [\q 81/]

1261. Ime sirīsūpavanā ca2 tātā

Dibbā3 gandhā surabhiṃ4 sampavanti

Te sampavāyanti imaṃ vimānaṃ

Divā ca ratto ca tamaṃ nihantvā.

1262. Imesaṃ ca kho vassasataccayena

Sipāṭikā phalati ekamekā

Mānussakaṃ vassasatā atītaṃ

Yadagge kāyamhi idhūpapanto.

1263. Disvānahaṃ vassasatāni pañca

Asmiṃ vimāne ṭhatvāna tātā

Āyukkhayā puññakhayā cavissaṃ

Teneva sokena pamucchitosmīti5.

1. Ahosi - machasaṃ.

2. Ime ca sirīyavanā - machasaṃ.

Imehi sirīsavanā ca - [PTS]

3. Dibbā ca - [PTS]

4. Surabhī - machasaṃ

5. Samucchitosmiti - [PTS]

[BJT Page 212] [\x 212/]

1264. Kathaṃ nu soceyya tathāvidho so

Laddhā vimānaṃ atulaṃ cirāya

Ye cāpi kho ittaramupapannā

Te nūna soveyyuṃ parittapuññāti.

1265. Anucchaviṃ ovadiyañca me taṃ

Yaṃ maṃ tumhe peyyavācaṃ vadetha

Tumhe ca kho tātā mayānuguttā

Yenicchakā tena paletha sotthinti.

1266. Gantvā mayaṃ sindhu sovīrabhūmiṃ

Dhanatthikā uddayaṃ patthayānā

Yathā payogā paripuṇṇacāgā

Kāhāma serissamahaṃ uḷāranti.

1267. Mā ceva serissamahaṃ akattha

Sabbañca vo bhavissati yaṃ vadetha

Pāpāni kammāni vivajjayātha

Dhammānuyogañca adhiṭṭhāhāthāti.

1268. Upāsako atthi imamhi saṅghe

Bahussuto sīlavatūpapanno

Saddho ca cāgī ca supesalo ca

Vicakkhaṇo santusito mutīmā.

1269. Sañjānamāno na musā bhaṇeyya

Parūpaghātāya na cetayeyya

Vebhūtikaṃ pesutaṃ no kareyya

Saṇhañca vācaṃ sakhilaṃ bhaṇeyya.

1270. Sagāravo sappatisso vinīto

Apāpako adhisīle visuddho

So mātaraṃ pitaraṃ cāpi cantu dhammena poseti ariyavutti.

[PTS Page 082] [\q 82/]

1271. Maññe so mātāpitunnaṃ kāraṇā

Bhogāni pariyesati na attahetu

Mātāpitunnañca yo accayena

Nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṃ.

1273. Uju avaṅko asaṭho amāyo

Na lesakappena ca vohāreyya

So tādiso sukkatakammakāri1

Dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṃ.

1. Sukatakammakārī - machasaṃ.

Piṭava: 214

1273. Taṃ kāraṇā pātukatomhi attanā

Tasmā dhammaṃ passatha vāṇijāse

Aññatra tenīha bhasmi1 bhavetha

Andhākulā vippanaṭṭhā araññe

Taṃ khippamānena lahuṃ parena

Sukho bhave sappurisena saṅgamoti.

1274. Kiṃ nāma so kiñci karoti kammaṃ

Kiṃ nāmadheyyaṃ kiṃ pana tassa gottaṃ

Mayampi naṃ daṭṭhukāmamha yakkha

Yassānukampāya idhāgatosi

Lābhā hi tassa yassa tuvaṃ pihesīti.

1275. Yo kappako sambhava nāmadheyyo

Upāsako kocchaphalupajīvi2

Jānātha naṃ tumhākaṃ pesiyo so

Mā kho naṃ hīḷittha supesalo soti.

1276. Jānamase yaṃ tvaṃ vadesi yakkha

Na kho naṃ jānāma sa īdisoti

Mayampi taṃ pūjayissāma yakkha

Sutvā3 tuyhaṃ vacanaṃ uḷāranti.

1277. Ye kecimasmiṃ satthe manussā

Daharā mahantā athavāpi majjhimā

Sabbeva te ālambantu vimānaṃ

Passantu puññāna phalaṃ kadarīyāti.

1278. Te tattha sabbeva ahaṃ pureti

Taṃ kappakaṃ tattha purakkhipitvā4

Sabbeva te ālambiṃsu vimānaṃ

Masakkasāraṃ viya vāsavassa.

1279. Te tattha sabbeva ahaṃ pureti

Upāsakattaṃ paṭivedayiṃsu

Pāṇātipātā viratā ahesuṃ

Loke adinnaṃ parivajjayiṃsu.

[PTS Page 083] [\q 83/]

1280. Amajjā no ca musā bhaṇiṃsu

Sakena dārena ca ahesuṃ tuṭṭhā

Te tattha sabbeva ahaṃ pureti

Upāsakattaṃ paṭivedayitvā

Pakkāmi sattho anumodamāno

Yakkhiddhiyā anumato punappunaṃ.

1. Bhasmi - syā.

2. Kocchabhaṇḍupajīvi - si.

3. Sutvāna - machasaṃ.

4. Purakkhatvā - machasaṃ.

[BJT Page 216] [\x 216/]

1281. Gantvāna te sindhusovīrabhūmiṃ

Dhanatthikā uddayaṃ1 patthayānā

Yathā payogā paripuṇṇalābhā

Paccāgamuṃ pāṭaliputtamakkhataṃ.

1282. Gantvāna te saṅgharaṃ sotthivanto

Puttehi dārehi samaṅgibhūtā

Ānandi cittā2 sumanā patītā

Akaṃsu serissamahaṃ uḷāraṃ.

1283. Serīssakā te pariveṇaṃ māpayiṃsu

Etādisā sappurisāna sevanā

Mahatthikā dhammaguṇāna sevanā

Ekassa atthāya upāsakassa

Sabbeva sattā sukhitā3 ahesunti.

Serissakavimānaṃ.

7. 11

1284. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ

Samantato dvādasa yojanāni

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā

Veḷuriyatthamhā rucakatthatā subhā

1285. Tatthacchasi pivasi khādasi ca

Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ

Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca

Nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā.

1286. Kena te tādiso vaṇṇo

Kena te idhamijjhati

Uppajjanti ca te bhogā

Ye keci manaso piyā

1287. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva

Manussabhūto kimakāsi puññaṃ

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

1. Udayaṃ - [PTS.]

2. Ānandacittā - syā

3. Sukhino - [PTS]

[BJT Page 218] [\x 218/]

[PTS Page 084] [\q 84/]

1288. So devaputto attamano moggallānena pucchito,

Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

1289. Dunnikkhittaṃ mālaṃ sunikkhipitvā

Patiṭṭhapetvā sugatassa thūpe

Mahiddhiko camhi mahānubhāvo

Dibbehi kāmehi samaṅgibhūto.

1290. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,

Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

1291. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva

Manussabhūto yamahaṃ akāsiṃ

Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Sunikkhittavimānaṃ.

Sunikkhittavaggo sattamo.

Tassuddānaṃ: -

Dve daḷiddā dve vihārā1 hatako gopālakanthakā2

Anekavaṇṇā maṭṭakuṇḍalī serissako sunikkhittaṃ

Purisānaṃ tatiyo vaggoti. 3

Bhāṇavāraṃ catutthaṃ.

Vimānavatthu niṭṭhitaṃ

1. Vana vihārā - machasaṃ.

2. Gopālakaṇḍako - machasaṃ.

3. Tatiyo vaggo pavuccatīti - machasaṃ.