Abhinavagupta: Tantrāloka

:T atha śrī tantrālokaḥ

:C1 prathamamāhnikam

vimalakalāśrayābhinavasṛṣṭimahā jananī bharitatanuśca pañcamukhaguptarucirjanakaḥ /
tadubhayayāmalasphuritabhāvavisargamayaṃ hṛdayamanuttarāmṛtakulaṃ mama sasphuratāt // 1 AbhT_1.1

naumi citpratibhāṃ devīṃ parāṃ bhairavayoginīm /
mātṛmānaprameyāṃśaśūlāmbujakṛtāspadām // 2 AbhT_1.2

naumi devīṃ śarīrasthāṃ nṛtyato bhairavākṛte /
prāvṛṇmeghaghanavyomavidyullekhāvilāsinīm // 3 AbhT_1.3

dīptajyotiśchaṭāpluṣṭabhedabandhatrayaṃ sphurat /
stājjñānaśūlaṃ satpakṣavipakṣotkartanakṣamam // 4 AbhT_1.4

svātantryaśaktiḥ kramasaṃsisṛkṣā kramātmatā ceti vibhorvibhūtiḥ /
tadeva devītrayamantarāstāmanuttaraṃ me prathayatsvarūpam // 5 AbhT_1.5

taddevatāvibhavabhāvimahāmarīcicakreśvarāyitanijasthitireka eva /
devīsuto gaṇapatiḥ sphuradindukāntiḥ samyaksamucchalayatānmama saṃvidabdhim // 6 AbhT_1.6

rāgāruṇāṃ granthibilāvakīrṇa yo jālamātānavitānavṛtti /
kalombhitaṃ bāhyapathe cakāra stānme sa macchandavibhuḥ prasannaḥ // 7 AbhT_1.7

traiyambakābhihitasantatitāmraparṇīsanmauktikaprakarakāntiviśeṣabhājaḥ /
pūrve jayanti guravo guruśāstrasindhukallolakelikalanāmalakarṇadhārāḥ // 8 AbhT_1.8

jayati gurureka eva śrīśrīkaṇṭho bhuvi prathitaḥ /
tadaparamūrtirbhagavān maheśvaro bhūtirājaśca // 9 AbhT_1.9

śrīsomānandabodhaśrīmadutpalaviniḥsṛtāḥ /
jayanti saṃvidāmodasandarbhā dikprasarpiṇaḥ // 10 AbhT_1.10

tadāsvādabharāveśabṛṃhitāṃ matiṣaṭpadīm /
gurorlakṣmaṇaguptasya nādasaṃmohinīṃ numaḥ // 11 AbhT_1.11

yaḥ pūrṇānandaviśrāntasarvaśāstrārthapāragaḥ /
sa śrīcukhulako diśyādiṣṭaṃ me gururuttamaḥ // 12 AbhT_1.12

jayatājjagaduddhṛtikṣamo@sau bhagavatyā saha śaṃbhunātha ekaḥ /
yadudīritaśāsanāṃśubhirme prakaṭo@yaṃ gahano@pi śāstramārgaḥ // 13 AbhT_1.13

santi paddhatayaścitrāḥ srotobhedeṣu bhūyasā /
anuttaraṣaḍardhārthakrame tvekāpi nekṣyate // 14 AbhT_1.14

ityahaṃ bahuśaḥ sadbhiḥ śiṣyasabrahmacāribhiḥ /
arthito racaye spaṣṭāṃ pūrṇārthā prakriyāmimām // 15 AbhT_1.15

śrībhaṭṭanāthacaraṇābjayugāttathā śrībhaṭṭārikāṃghriyugalādgurusantatiryā /
bodhānyapāśaviṣanuttadupāsanotthabodhojjvalo@bhinavagupta idaṃ karoti // 16 AbhT_1.16

na tadastīha yanna śrī-mālinīvijayottare /
devadevena nirdiṣṭaṃ svaśabdenātha liṅgataḥ // 17 AbhT_1.17

daśāṣṭādaśavasvaṣṭabhinnaṃ yacchāsanaṃ vibhoḥ /
tatsāraṃ trikaśāstraṃ hi tatsāraṃ mālinīmatam // 18 AbhT_1.18

ato@trāntargataṃ sarva saṃpradāyojjhitairbudhaiḥ /
adṛṣṭa prakaṭīkurmo gurunāthājñayā vayam // 19 AbhT_1.19

abhinavaguptasya kṛtiḥ seyaṃ yasyoditā gurubhirākhyā /
trinayanacaraṇasaroruhacintanalabdhaprasiddhiriti // 20 AbhT_1.20

śrīśambhunāthabhāskaracaraṇanipātaprabhāpagatasaṃkocam /
abhinavaguptahṛdambujametadvicinuta maheśapūjanahetoḥ // 21 AbhT_1.21

ādivākyaṃ

iha tāvatsamasteṣu śāstreṣu parigīyate /
ajñānaṃ saṃsṛterheturjñānaṃ mokṣaikakāraṇam // 22 AbhT_1.22

malamajñānamicchanti saṃsārāṅkurakāraṇam /
iti proktaṃ tathā va śrīmalinīvijayottare // 23 AbhT_1.23

viśeṣaṇena buddhisthe saṃsārottarakālike /
saṃbhāvanāṃ nirasyaitadabhāve mokṣamabravīt // 24 AbhT_1.24

ajñānamiti na jñānābhāvaścātiprasaṅgataḥ /
sa hi loṣṭādike@pyasti na ca tasyāsti saṃsṛtiḥ // 25 AbhT_1.25

ato jñeyasya tattvasya sāmastyenāprathātmakam /
jñānameva tadajñānaṃ śivasūtreṣu bhāṣitam // 26 AbhT_1.26

caitanyamātmā jñānaṃ ca bandha ityatra sūtrayoḥ /
saṃśleṣetarayogāśyāmayamarthaḥ pradarśitaḥ // 27 AbhT_1.27

caitanyamiti bhāvāntaḥ śabdaḥ svātantryamātrakam /
anākṣipraviśeṣaṃ sadāha sūtre purātane // 28 AbhT_1.28

dvitīyena tu sūtreṇa kriyāṃ vā karaṇaṃ ca vā /
bruvatā tasya cinmātrarūpasya dvaitamucyate // 29 AbhT_1.29

dvaitaprathā tadajñānaṃ tucchatvādbandha ucyate /
tata eva samucchedyamityāvṛttyānirūpitam // 30 AbhT_1.30

svatantrātmātiriktastu tuccho@ tuccho@pi kaścana /
na mokṣo nāma tannāsya pṛthaṅnāmāpi gṛhyate // 31 AbhT_1.31

yattu jñeyasatattvasya pūrṇapūrṇaprathātmakam /
taduttarottaraṃ jñānaṃ tattatsaṃsāraśāntidam // 32 AbhT_1.32

rāgādyakaluṣo@smyantaḥśūnyo@haṃ kartṛtojjhitaḥ /
itthaṃ samāsavyāsābhyāṃ jñānaṃ muñcati tāvataḥ // 33 AbhT_1.33

tasmānmukto@pyavacchedādavacchedāntarasthiteḥ /
amukta eva muktastu sarvāvacchedavarjitaḥ // 34 AbhT_1.34

yattu jñeyasatattvasya jñānaṃ sarvātmanojjhitam /
avacchedairna tatkutrāpyajñānaṃ satyamuktidam // 35 AbhT_1.35

jñānājñānasvarūpaṃ yaduktaṃ pratyekamapyadaḥ /
dvidhā pauruṣabauddhatvabhidoktaṃ śivaśāsane // 36 AbhT_1.36

tatra puṃso yadajñānaṃ malākhyaṃ tajjamapyaya /
svapūrṇacitkriyārūpaśivatāvaraṇātmakam // 37 AbhT_1.37

saṃkocidṛkkriyārūpaṃ tatpaśoravikalpitam /
tadajñānaṃ na budghyaṃśo@dhyavasāyādyabhāvataḥ // 38 AbhT_1.38

ahamitthamidaṃ vedmītyevamadhyavasāyinī /
ṣaṭkañcukābilāṇūtthapratibimbanato yadā // 39 AbhT_1.39

dhīrjāyate tadā tādṛgjñānamajñānaśabditam /
bauddhaṃ tasya ca tatpauṃsnaṃ poṣaṇīyaṃ ca poṣṭṛca // 40 AbhT_1.40

kṣīṇe tu paśusaṃskāre puṃsaḥ prāptaparasthiteḥ /
vikasvaraṃ tadvijñānaṃ pauruṣaṃ nirvikalpakam // 41 AbhT_1.41

vikasvarāvikalpātmajñānaucityena yāvasā /
tadbauddhaṃ yasya tatpauṃsnaṃ prāgvatpoṣyaṃ ca poṣṭṛ ca // 42 AbhT_1.42

tatra dīkṣādinā pauṃsnamajñānaṃ dhvaṃsi yadyapi /
tathāpi taccharīrānte tajjñānaṃ vyajyate sphuṭam // 43 AbhT_1.43

bauddhajñānena tu yadā bauddhamajñānajṛmbhitam /
vilīyate tadā jīvanmuktiḥ karatale sthitā // 44 AbhT_1.44

dīkṣāpi bauddhavijñānapūrvā satyaṃ vimocikā /
tena tatrāpi bauddhasya jñānasyāsti pradhānatā // 45 AbhT_1.45

jñānājñānāgataṃ caitaddvitvaṃ svāyambhuve rurau /
mataṅgādau kṛtaṃ śrīmatkheṭapālādidaiśikaiḥ // 46 AbhT_1.46

tathāvidhāvasāyātmabauddhavijñānasampade /
śāstrameva pradhānaṃ yajjñeyatattvapradarśakam // 47 AbhT_1.47

dīkṣayā galite@pyantarajñāne pauruṣātmani /
dhīgatasyānivṛttatvādvikalpo@pi hi saṃbhaveta // 48 AbhT_1.48

dehasadbhāvaparyantamātmabhāvo yato dhiyi /
dehānte@pi na mokṣaḥ syātpauruṣājñānahānitaḥ // 49 AbhT_1.49

bauddhājñānanivṛttau tu vikalponmūlanāddhruvam /
tadaiva mokṣa ityuktaṃ dhātrā śrīmanniśāṭane // 50 AbhT_1.50

vikalpayuktacitastu piṇḍapātācchivaṃ brajet /
itarastu tadaiveti śāstrasyātra pradhānataḥ // 51 AbhT_1.51

jñeyasya hi paraṃ tattvaṃ yaḥ prakāśātmakaḥ śivaḥ /
nahyaprakāśarūpasya prākāśyaṃ vastutāpi vā // 52 AbhT_1.52

avastutāpi bhāvānāṃ camatkāraikagocarā /
yatkuḍyasadṛśī neyaṃ dhīravastvetadityapi // 53 AbhT_1.53

prakāśo nāma yaścāyaṃ sarvatraiva prakāśate /
anapahnavanīyatvāt kiṃ tasminmānakalpanaiḥ // 54 AbhT_1.54

pramāṇānyapi vastūnāṃ jīvitaṃ yāni tanvate /
teṣāmapi paro jīvaḥ sa eva parameśvaraḥ // 55 AbhT_1.55

sarvāpahnavahevākadharmāpyevaṃ hi vartate /
jñānamātmārthamityetanneti māṃ prati bhāsate // 56 AbhT_1.56

apahnutau sādhane vā vastūnāmādyamīdṛśam /
yattatra ke pramāṇānāmupapattyupayogite // 57 AbhT_1.57

[58 missing]// AbhT_1.58

kāmike tata evoktaṃ hetuvādavivarjitam /
tasya devātidevasya parāpekṣā na vidyate // 59 AbhT_1.59

parasya tadapekṣatvātsvatantro@yamataḥ sthitaḥ /
anapekṣasya vaśino deśakālākṛtikramāḥ // 60 AbhT_1.60

niyatā neti sa vibhurnityo viśvākṛtiḥ śivaḥ /
vibhutvātsarvago nityabhāvādādyantavarjitaḥ // 61 AbhT_1.61

viśvākṛtitvāccidacittadvaicitryāvabhāsakaḥ /
tato@sya bahurūpatvamuktaṃ dīkṣottarādike // 62 AbhT_1.62

bhuvanaṃ vigraho jyotiḥ khaṃ śabdo mantra eva ca /
bindunādādisaṃbhinnaḥ ṣaḍvidhaḥ śiva ucyate // 63 AbhT_1.63

yo yadātmakatāniṣṭhastadbhāvaṃ sa prapadyate /
vyomādiśabdavijñānātparo mokṣo na saṃśayaḥ // 64 AbhT_1.64

viśvākṛtitve devasya tadetaccopalakṣaṇam /
anavacchinnatārūḍhāvavacchedalaye@sya ca // 65 AbhT_1.65

uktaṃ ca kāmike devaḥ sarvākṛtirnirākṛtiḥ /
jaladarpaṇavattena sarvaṃ vyāptaṃ carācaram // 66 AbhT_1.66

na cāsya vimutādyo@yaṃ dharmo@nyonyaṃ vibhidyate /
eka evāsya dharmo@sau sarvākṣepeṇa vartate // 67 AbhT_1.67

tena svātantryaśaktyaiva yukta ityāñjaso vidhiḥ /
bahuśaktitvamapyasya tacchaktyaivāviyuktatā // 68 AbhT_1.68

śaktiśca nāma bhāvasya svaṃ rūpaṃ mātṛkalpitam /
tenādvayaḥ sa evāpi śaktimatparikalpane // 69 AbhT_1.69

mātṛklṛpte hi devasya tatra tatra vapuṣyalam /
ko bhedo vastuto vahnerdagdhṛpaktṛtvayoriva // 70 AbhT_1.70

na vāsau paramārthena na kiṃcidbhāsanādṛte /
nahyasti kiṃcittacchaktitadvadbhedo@pi vāstavaḥ // 71 AbhT_1.71

svaśaktyudrekajanakaṃ tādātmyādvastuno hi yat /
śaktistadapi devyevaṃ bhāntyapyanyasvarūpiṇī // 72 AbhT_1.72

śivaścāluptavibhavastathā sṛṣṭo@vabhāsate /
svasaṃvinmātṛmakure svātantryādbhāvanādiṣu // 73 AbhT_1.73

tasmādyena mukhenaiṣa bhātyanaṃśo@pi tattathā /
śaktirityeṣa vastveva śaktitadvatkramaḥ sphuṭaḥ // 74 AbhT_1.74

śrīmatkiraṇaśāstre ca tatpraśnottarapūrvakam /
anubhāvo vikalpo@pi mānaso na manaḥ śive // 75 AbhT_1.75

avijñāya śivaṃ dīkṣā kathamityatra cottaram /
kṣudhādyanubhavo naiva vikalpo nahi mānasaḥ // 76 AbhT_1.76

rasādyanadhyakṣatve@pi rūpādeva yathā tarum /
vikalpo vetti tadvattu nādabindvādinā śivam // 77 AbhT_1.77

bahuśaktitvamasyoktaṃ śivasya yadato mahān /
kalātattvapurārṇāṇupadādirbhedavistaraḥ // 78 AbhT_1.78

sṛṣṭisthititirodhānasaṃhārānugrahādi ca /
turyamityapi devasya bahuśaktitvajṛmbhitam // 79 AbhT_1.79

jāgratsvapnasuṣuptānyatadatītāni yānyapi /
tānyapyamuṣya nāthasya svātantryalaharībharaḥ // 80 AbhT_1.80

mahāmantreśamantreśamantrāḥ śivapurogamāḥ /
akalau sakalaśceti śivasyaiva vibhūtayaḥ // 81 AbhT_1.81

tattvagrāmasya sarvasya dharmaḥ syādanapāyavān /
ātmaiva hi svabhāvātmetyuktaṃ śrītriśiromate // 82 AbhT_1.82

hṛdisthaṃ sarvadehasthaṃ svabhāvasthaṃ susūkṣmakam /
sāmūhyaṃ caiva tattvānāṃ grāmaśabdena kīrtitam // 83 AbhT_1.83

ātmaiva dharma ityuktaḥ śivāmṛtapariplutaḥ /
prakāśāvasthitaṃ jñānaṃ bhāvābhāvādimadhyataḥ // 84 AbhT_1.84

svasthāne vartanaṃ jñeyaṃ draṣṭṛtvaṃ vigatāvṛti /
viviktavastukathitaśuddhavijñānanirmalaḥ // 85 AbhT_1.85

grāmadharmavṛttiruktastasya sarvaṃ prasiddhyati /
ūrdhva tyaktvādho viśetsa rāmastho madhyadeśagaḥ // 86 AbhT_1.86

gatiḥ sthānaṃ svapnajāgradunmeṣaṇanimeṣaṇe /
dhāvanaṃ plavanaṃ caiva āyāsaḥ śaktivedanam // 87 AbhT_1.87

buddhibhedāstathā bhāvāḥ saṃjñāḥ karmāṇyanekaśaḥ /
eṣa rāmo vyāpako@tra śivaḥ paramakāraṇam // 88 AbhT_1.88

kalmaṣakṣīṇamanasā smṛtimātranirodhanāt /
dhyāyate paramaṃ dhyeyaṃ gamāgamapade sthitam // 89 AbhT_1.89

paraṃ śivaṃ tu vrajati bhairavākhyaṃ japādapi /
tatsvarūpaṃ japaḥ prokto bhāvābhāvapadacyutaḥ // 90 AbhT_1.90

tadatrāpi tadīyena svātantryeṇopakalpitaḥ /
dūrāsannādiko bhedaścitsvātantryavyapekṣayā // 91 AbhT_1.91

evaṃ svātantryapūrṇatvādatidurghaṭakāryayam /
kena nāma na rūpeṇa bhāsate parameśvaraḥ // 92 AbhT_1.92

nirāvaraṇamābhāti bhātyābṛtanijātmakaḥ /
āvṛtānāvṛto bhāti bahudhā bhedasaṃgamāt // 93 AbhT_1.93

iti śaktitrayaṃ nāthe svātantryāparanāmakam /
icchādibhirabhikhyābhirgurubhiḥ prakaṭīkṛtam // 94 AbhT_1.94

devo hyanvarthaśāstroktaiḥ śabdaiḥ samupadiśyate /
mahābhairavadevo@yaṃ patiryaḥ paramaḥ śivaḥ // 95 AbhT_1.95

viśvaṃ bibharti pūraṇadhāraṇayogena tena ca śriyate /
savimarśatayā rava rūpataśca saṃsārabhīruhitakṛcca // 96 AbhT_1.96

saṃsārabhītijanitādravātparāmarśato@pi hṛdi jātaḥ /
prakaṭībhūtaṃ bhavabhayavimarśanaṃ śaktipātato yena // 97 AbhT_1.97

nakṣatraprerakakālatattvasaṃśoṣakāriṇo ye ca /
kālagrāsasamādhānarasikamanaḥsu teṣu ca prakaṭaḥ // 98 AbhT_1.98

saṃkocipaśujanabhiye yāsāṃ ravaṇaṃ svakaraṇadevīnām /
antarbahiścaturvidhakhecaryādikagaṇasyāpi // 99 AbhT_1.99

tasya svāmī saṃsāravṛttivighaṭanamahābhīmaḥ /
bhairava iti gurubhirimairanvarthaiḥ saṃstutaḥ śāstre // 100 AbhT_1.100

heyopādeyakathāvirahe svānandaghanatayocchalanam /
krīḍā sarvotkarṣeṇavartanecchā tathā svatantratvam // 101 AbhT_1.101

vyavaharaṇamabhinne@pi svātmani bhedena saṃjalpaḥ /
nikhilāvabhāsanācca dyotanamasya stutiryataḥ sakalam // 102 AbhT_1.102

tatpravaṇamātmalābhātprabhṛti samaste@pi kartavye /
bodhātmakaḥ samastakriyāmayo dṛkkriyāguṇaśca gatiḥ // 103 AbhT_1.103

iti nirvacanaiḥ śivatanuśāstre gurubhiḥ smṛto devaḥ /
śāsanarodhanapālanapācanayogātsa sarvamupakurute /
tena patiḥ śreyomaya eva śivo nāśivaṃ kimapi tatra // 104 AbhT_1.104

īdṛgrūpaṃ kiyadapi rudropendrādiṣu sphuredyena /
tenāvacchedanude paramamahatpadaviśeṣaṇamupāttam // 105 AbhT_1.105

iti yajjñeyasatattvaṃ darśyate tacchivājñayā /
mayā svasaṃvitsattarkapatiśāstratrikakramāt // 106 AbhT_1.106

tasya śaktaya evaitāstisro bhānti parādikāḥ /
sṛṣṭau sthitau laye turye tenaitā dvādaśoditāḥ // 107 AbhT_1.107

tāvānpūrṇasvabhāvo@sau paramaḥ śiva ucyate /
tenātropāsakāḥ sākṣāttatraiva pariniṣṭhitāḥ // 108 AbhT_1.108

tāsāmapi ca bhedāṃśanyūnādhikyādiyojanam /
tatsvātantryabalādeva śāstreṣu paribhāṣitam // 109 AbhT_1.109

ekavīro yāmalo@tha triśaktiścaturātmakaḥ /
pañcamūrtiḥ ṣaḍātmāyaṃ saptako@ṣṭakabhūṣitaḥ // 110 AbhT_1.110

navātmā daśadikchaktirekādaśakalātmakaḥ /
dvādaśāramahācakranāyako bhairavastviti // 111 AbhT_1.111

evaṃ yāvatsahasrāre niḥsaṃkhyāre@pi vā prabhuḥ /
viśvacakre maheśāno viśvaśaktirvijṛmbhate // 112 AbhT_1.112

teṣāmapi ca cakrāṇā svavargānugamātmanā /
aikyena cakrago bhedastatra tatra nirūpitaḥ // 113 AbhT_1.113

catuṣṣaḍdvirdvigaṇanāyogāttraiśirase mate /
ṣaṭcakreśvaratā nāthasyoktā citranijākṛteḥ // 114 AbhT_1.114

nāmāni cakradevīnāṃ tatra kṛtyavibhedataḥ /
saumyaraudrākṛtidhyānayogīnyanvarthakalpanāt // 115 AbhT_1.115

ekasya saṃvinnāthasya hyāntarī pratibhā tanuḥ /
saumyaṃ vānyanmitaṃ saṃvidūrmicakramupāsyate // 116 AbhT_1.116

asya syātpuṣṭirityeṣā saṃviddevī tathoditāt /
dhyānātsaṃjalpasaṃmiśrād vyāpārāccāpi bāhyataḥ // 117 AbhT_1.117

sphuṭībhūtā satī bhāti tasya tādṛkphalapradā /
puṣṭiḥ śuṣkasya sarasībhāvo jalamataḥ sitam // 118 AbhT_1.118

anugamya tato dhyānaṃ tatpradhānaṃ pratanyate /
ye ca svabhāvato varṇā rasaniḥṣyandino yathā // 119 AbhT_1.119

dantyauṣṭhyadantyaprāyāste kaiścidvarṇaiḥ kṛtāḥ saha /
taṃ bījabhāvamāgatya saṃvidaṃ sphuṭayanti tām // 120 AbhT_1.120

puṣṭiṃ kuru rasenainamāpyāyaya tarāmiti /
saṃjalpo@pi vikalpātmā kiṃ tāmeva na pūrayet // 121 AbhT_1.121

amṛteyamidaṃ kṣīramidaṃ sarpirbalāvaham /
tenāsya bījaṃ puṣṇīyāmityenāṃ pūrayetkriyām // 122 AbhT_1.122

tasmādviśveśvaro bodhabhairavaḥ samupāsyate /
avacchedānavacchidbhyāṃ bhogamokṣārthibhirjanaiḥ // 123 AbhT_1.123

ye@pyanyadevatābhaktā ityato gururādiśat /
ye bodhādvyatiriktaṃ hi kiṃcidyājyatayā viduḥ // 124 AbhT_1.124

te@pi vedyaṃ viviñcānā bodhābhedena manvate /
tenāvicchinnatāmarśarūpāhantāprathātmanaḥ // 125 AbhT_1.125

svayaṃ-prathasya na vidhiḥ sṛṣṭyātmāsya ca pūrvagaḥ /
vedyā hi devatāsṛṣṭiḥ śakterhetoḥ samutthitā // 126 AbhT_1.126

ahaṃrūpā tu saṃvittirnityā svaprathanātmikā /
vidhirniyogastryaṃśā ca bhāvanā codanātmikā // 127 AbhT_1.127

tadekasiddhā indrādyā vidhipūrvā hi devatāḥ /
ahaṃbodhastu na tathā te tu saṃvedyarūpatām // 128 AbhT_1.128

unmagnāmeva paśyantastaṃ vidanto@pi no viduḥ /
taduktaṃ na vidurmāṃ tu tattvenātaścalanti te // 129 AbhT_1.129

calanaṃ tu vyavacchinnarūpatāpattireva yā /
devāndevayajo yāntītyādi tena nyarūpyata // 130 AbhT_1.130

nimajjya vedyatāṃ ye tu tatra saṃvinmayīṃ sthitim /
viduste hyanavacchinnaṃ tadbhaktā api yānti mām // 131 AbhT_1.131

sarvatrātra hyahaṃśabdo bodhamātraikavācakaḥ /
sa bhoktṛprabhuśabdābhyāṃ yājyayaṣṭṭatayoditaḥ // 132 AbhT_1.132

yājamānī saṃvideva yājyā nānyeti coditam /
na tvākṛtiḥ kuto@pyanyā devatā na hi socitā // 133 AbhT_1.133

vidhiśca noktaḥ ko@pyatra mantrādi vṛttidhāma vā /
so@yamātmānamāvṛtya sthito jaḍapadaṃ gataḥ // 134 AbhT_1.134

āvṛtānāvṛtātmā tu devādisthāvarāntagaḥ /
jaḍājaḍasyāpyetasya dvairūpyasyāsti citratā // 135 AbhT_1.135

tasya svatantrabhāvo hi kiṃ kiṃ yanna vicintayet /
taduktaṃ triśiraḥśāstre saṃbuddha iti vetti yaḥ // 136
jñeyabhāvo hi ciddharmastacchāyācchādayenna tām // 136c / AbhT_1.136

tenājaḍasya bhāgasya pudgalāṇvādisaṃjñinaḥ /
anāvaraṇabhāgāṃśe vaicitryaṃ bahudhā sthitam // 137 AbhT_1.137

saṃvidrūpe na bhedo@sti vāstavo yadyapi dhruve /
tathāpyāvṛtinirhāsatāratamyātsa lakṣyate // 138 AbhT_1.138

tadvistareṇa vakṣyāmaḥ śaktipātavinirṇaye /
samāpya paratāṃ sthaulyaprasaṃge carcayiṣyate // 139 AbhT_1.139

ataḥ kaṃcitpramātāraṃ prati prathayate vibhuḥ /
pūrṇameva nijaṃ rūpaṃ kaṃcidaṃśāṃśikākramāt // 140 AbhT_1.140

viśvabhāvaikabhāvātmasvarūpaprathanaṃ hi yat /
aṇūnāṃ tatparaṃ jñānaṃ tadanyadaparaṃ bahu // 141 AbhT_1.141

tacca sākṣādupāyena tadupāyādināpi ca /
prathamānaṃ vicitrābhirbhaṃgībhiriha bhidyate // 142 AbhT_1.142

tatrāpi svaparadvāradvāritvātsarvaśoṃśaśaḥ /
vyavadhānāvyavadhinā bhūyānbhedaḥ pravartate // 143 AbhT_1.143

jñānasya cābhyupāyo yo na tadajñānamucyate /
jñānameva tu tatsūkṣmaṃ paraṃ tvicchātmakaṃ matam // 144 AbhT_1.144

upāyopeyabhāvastu jñānasya sthaulyaviśramaḥ /
eṣaiva ca kriyāśaktirbandhamokṣaikakāraṇam // 145 AbhT_1.145

tatrādye svaparāmarśe nirvikalpaikadhāmani /
yatsphuretprakaṭaṃ sākṣāttadicchākhyaṃ prakīrtitam // 146 AbhT_1.146

yathā visphuritadṛśāmanusandhiṃ vināpyalam /
bhāti bhāvaḥ sphuṭastadvatkeṣāmapi śivātmatā // 147 AbhT_1.147

bhūyo bhūyo vikalpāṃśaniścayakramacarcanāt /
yatparāmarśamabhyeti jñānopāyaṃ tu tadviduḥ // 148 AbhT_1.148

yattu tatkalpanāklṛptabahirbhūtārthasādhanam /
kriyopāyaṃ tadāmnātaṃ bhedo nātrāpavargagaḥ // 149 AbhT_1.149

yato nānyā kriyā nāma jñānameva hi tattathā /
rūḍheryogāntatāṃ prāptamiti śrīgamaśāsane // 150 AbhT_1.150

yogo nānyaḥ kriyā nānyā tattvārūḍhā hi yā matiḥ /
svacittavāsanāśāntau sā kriyetyabhidhīyate // 151 AbhT_1.151

svacitte vāsanāḥ karmamalamāyāprasūtayaḥ /
tāsāṃ śāntinimittaṃ yā matiḥ saṃvitsvabhāvikā // 152 AbhT_1.152

sā dehārambhibāhyasthatattvabrātādhiśāyinī /
kriyā saiva ca yogaḥ syāttattvānāṃ cillayīkṛtau // 153 AbhT_1.153

loke@pi kila gacchāmītyevamantaḥ sphuraiva yā /
sā dehaṃ deśamakṣāṃścāpyāviśantī gatikriyā // 154 AbhT_1.154

tasmātkriyāpi yā nāma jñānameva hi sā tataḥ /
jñānameva vimokṣāya yuktaṃ caitadudāhṛtam // 155 AbhT_1.155

mokṣo hi nāma naivānyaḥ svarūpaprathanaṃ hi saḥ /
svarūpaṃ cātmanaḥ saṃvinnānyattatra tu yāḥ punaḥ // 156 AbhT_1.156

kriyādikāḥ śaktayastāḥ saṃvidrūpādhikā nahi /
asaṃvidrūpatāyogāddharmiṇaścānirūpaṇāt // 157 AbhT_1.157

parameśvaraśāstre hi na ca kāṇādadṛṣṭivat /
śaktīnāṃ dharmarūpāṇāmāśrayaḥ ko@pi kathyate // 158 AbhT_1.158

tataśca dṛkkriyecchādyā bhinnāścecchaktayastathā /
ekaḥ śiva itīyaṃ vāgvastuśūnyaiva jāyate // 159 AbhT_1.159

tasmātsaṃvittvamevaitatsvātantryaṃ yattadapyalam /
vivicyamānaṃ bahvīṣu paryavasyati śaktiṣu // 160 AbhT_1.160

yataścātmaprathā mokṣastannehāśaṅkyamīdṛśam /
nāvaśyaṃ kāraṇātkārya tajjñānyapi na mucyate // 161 AbhT_1.161

yato jñānena mokṣasya yā hetuphalatoditā /
na sā mukhyā tato nāyaṃ prasaṃga iti niścitam // 162 AbhT_1.162

evaṃ jñānasvabhāvaiva kriyā sthūlatvamātmani /
yato vahati tenāsyāṃ citratā dṛśyatāṃ kila // 163 AbhT_1.163

kriyopāye@bhyupāyānāṃ grāhyabāhyavibhedinām /
bhedopabhedavaividhyānniḥsaṃkhyatvamavāntarāt // 164 AbhT_1.164

anena caitatpradhvastaṃ yatkecana śaśaṅkire /
upāyabhedānmokṣe@pi bhedaḥ syāditi sūrayaḥ // 165 AbhT_1.165

malatacchaktividhvaṃsatirobhūcyutimadhyataḥ /
hetubhede@pi no bhinnā ghaṭadhvaṃsādivṛttivat // 166 AbhT_1.166

tadetattrividhatvaṃ hi śāstre śrīpūrvanāmani /
ādeśi parameśitrā samāveśavinirṇaye // 167 AbhT_1.167

akiṃciccintakasyaiva guruṇā pratibodhataḥ /
utpadyate ya āveśaḥ śāmbhavo@sāvidīritaḥ // 168 AbhT_1.168

uccārarahitaṃ vastu cetasaiva vicintayan /
yaṃ samāveśamāpnoti śāktaḥ so@trābhidhīyate // 169 AbhT_1.169

uccārakaraṇadhyānavarṇasthānaprakalpanaiḥ /
yo bhavetsa samāveśaḥ samyagāṇava ucyate // 170 AbhT_1.170

akiṃciccintakasyeti vikalpānupayogitā /
tayā ca jhaṭiti jñeyasamāpattirnirūpyate // 171 AbhT_1.171

sā kathaṃ bhavatītyāha guruṇātigarīyasā /
jñeyābhimukhabodhena drākprarūḍhatvaśālinā // 172 AbhT_1.172

tṛtīyārthe tasi vyākhyā vā vaiyadhikaraṇyataḥ /
āveśaścāsvatantrasya svatadrūpanimajjanāt // 173 AbhT_1.173

paratadrūpatā śambhorādyācchaktyavibhāginaḥ /
tenāyamatra vākyārtho vijñeyaṃ pronmiṣatsvayam // 174 AbhT_1.174

vināpi niścayena drāk mātṛdarpaṇabimbitam /
mātāramadharīkurvat svāṃ vibhūtiṃ pradarśayat // 175 AbhT_1.175

āste hṛdayanairmalyātiśaye tāratamyataḥ /
jñeyaṃ dvidhā ca cinmātraṃ jaḍaṃ cādyaṃ ca kalpitam // 176 AbhT_1.176

itarattu tathā satyaṃ tadvibhāgo@yamīdṛśaḥ /
jaḍena yaḥ samāveśaḥ sapraticchandakākṛtiḥ // 177 AbhT_1.177

caitanyena samāveśastādātmyaṃ nāparaṃ kila /
tenāvikalpā saṃvittirbhāvanādyanapekṣiṇī // 178 AbhT_1.178

śivatādātmyamāpannā samāveśo@tra śāṃbhavaḥ /
tatprasādātpunaḥ paścādbhāvino@tra viniścayāḥ // 179 AbhT_1.179

santu tādātmyamāpannā na tu teṣāmupāyatā /
vikalpāpekṣayā mānamavikalpamiti bruvan // 180 AbhT_1.180

pratyukta eva siddhaṃ hi vikalpenānugamyate /
gṛhītamiti suspaṣṭā niścayasya yataḥ prathā // 181 AbhT_1.181

gṛhṇāmītyavikalpaikyabalāttu pratipadyate /
avikalpātmasaṃvittau yā sphurattaiva vastunaḥ // 182 AbhT_1.182

sā siddhirna vikalpāttu vastvapekṣāvivarjitāt /
kevalaṃ saṃvidaḥ so@yaṃ nairmalyetaraviśramaḥ // 183 AbhT_1.183

yadvikalpānapekṣatvasāpekṣatve nijātmani /
niśīthe@pi maṇijñānī vidyutkālapradarśitān // 184 AbhT_1.184

tāṃstānviśeṣāṃścinute ratnānāṃ bhūyasāmapi /
nairmalyaṃ saṃvidaścedaṃ pūrvābhyāsavaśādatho // 185 AbhT_1.185

aniyantreśvarecchāta ityetaccarcayiṣyate /
pañcāśadvidhatā cāsya samāveśasya varṇitā // 186 AbhT_1.186

tattvaṣaṭtriṃśakaitatsthasphuṭabhedābhisandhitaḥ /
etattattvāntare yatpuṃvidyāśaktyātmakaṃ trayam // 187 AbhT_1.187

ambhodhikāṣṭhājvalanasaṃkhyairbhedairyataḥ kramāt /
puṃvidyāśaktisaṃjñaṃ yattatsarvavyāpakaṃ yataḥ // 188 AbhT_1.188

avyāpakebhyastenedaṃ bhedena gaṇitaṃ kila /
aśuddhiśuddhyamānatvaśuddhitastu mitho@pi tat // 189 AbhT_1.189

bhūtānyadhyakṣasiddhāni kāryahetvanumeyataḥ /
tattvavargātpṛthagbhūtasamākhyānyata eva hi // 190 AbhT_1.190

sarvapratītisadbhāvagocaraṃ bhūtameva hi /
viduścatuṣṭaye cātra sāvakāśe tadāsthitim // 191 AbhT_1.191

rudraśaktisamāveśaḥ pañcadhā nanu carcyate /
ko@vakāśo bhavettatra bhautāveśādivarṇane // 192 AbhT_1.192

prasaṃgādetaditicetsamādhiḥ saṃbhavannayam /
nāsmākaṃ mānasāvarjī loko bhinnaruciryataḥ // 193 AbhT_1.193

ucyate dvaitaśāstreṣu parameśādvibheditā /
bhūtādīnāṃ yathā sātra na tathā dvayavarjite // 194 AbhT_1.194

yāvānṣaṭtriṃśakaḥ so@yaṃ yadanyadapi kiṃcana /
etāvatī mahādevī rudraśaktiranargalā // 195 AbhT_1.195

tata eva dvitīye@sminnadhikāre nyarūpyata /
dharāderviśvarūpatvaṃ pāñcadaśyādibhedataḥ // 196 AbhT_1.196

tasmādyathā purasthe@rthe guṇādyaṃśāṃśikāmukhāt /
niraṃśabhāvasaṃbodhastathaivātrāpi budhyatām // 197 AbhT_1.197

ata evāvikalpatvadhrauvyaprābhavavaibhavaiḥ /
anyairvā śaktirūpatvāddharmaiḥ svasamavāyibhiḥ // 198 AbhT_1.198

sarvaśo@pyatha vāṃśena taṃ vibhuṃ parameśvaram /
upāsate vikalpaughasaṃskārādye śrutotthitāt // 199 AbhT_1.199

te tattatsvavikalpāntaḥsphurattaddharmapāṭavāt /
dharmiṇaṃ pūrṇadharmaughamabhedenādhiśerate // 200 AbhT_1.200

ūcivānata eva śrīvidyādhipatirādarāt /
tvatsvarūpamavikalpamakṣajā kalpane na viṣayīkaroti cet /
antarullikhitacitrasaṃvido no bhaveyuranubhūtayaḥ sphuṭāḥ // 201 AbhT_1.201

taduktaṃ śrīmataṅgādau svaśaktikiraṇātmakam /
atha patyuradhiṣṭhānamityādyuktaṃ viśeṣaṇaiḥ // 202 AbhT_1.202

tasyāṃ divi sudīptātmā niṣkampo@calamūrtimān /
kāṣṭhā saiva parā sūkṣmā sarvadikkāmṛtātmikā // 203 AbhT_1.203

pradhvastāvaraṇā śāntā vastumātrātilālasā /
ādyantoparatā sādhvī mūrtitvenopacaryate // 204 AbhT_1.204

tathopacārasyātraitannimitaṃ saprayojanam /
tanmukhā sphuṭatā dharmiṇyāśu tanmayatāsthitiḥ // 205 AbhT_1.205

ta eva dharmāḥ śaktyākhyāstaistairucitarūpakaiḥ /
ākāraiḥ paryupāsyante tanmayībhāvasiddhaye // 206 AbhT_1.206

tatra kācitpunaḥ śaktiranantā vā mitāśca vā /
ākṣipeddhavatāsattvanyāyāddūrāntikatvataḥ // 207 AbhT_1.207

tena pūrṇasvabhāvatvaṃ prakāśatvaṃ cidātmatā /
bhairavatvaṃ viśvaśaktīrākṣipedvyāpakatvataḥ // 208 AbhT_1.208

sadāśivādayastūrdhvavyāptyabhāvādadhojuṣaḥ /
śaktīḥ samākṣipeyustadupāsāntikadūrataḥ // 209 AbhT_1.209

itthaṃ-bhāve ca śāktākhyo vaikalpikapathakramaḥ /
iha tūkto yatastasmāt pratiyogyavikalpakam // 210 AbhT_1.210

avikalpapathārūḍho yena yena pathā viśet /
dharāsadāśivāntena tena tena śivībhavet // 211 AbhT_1.211

nirmale hṛdaye prāgryasphuradbhūmyaṃśabhāsini /
prakāśe tanmukhenaiva saṃvitparaśivātmatā // 212 AbhT_1.212

evaṃ parecchāśaktyaṃśasadupāyamimaṃ viduḥ /
śāmbhavākhyaṃ samāveśaṃ sumatyantenivāsinaḥ // 213 AbhT_1.213

śākto@tha bhaṇyate cetodhī-manohaṃkṛti sphuṭam /
savikalpatayā māyāmayamicchādi vastutaḥ // 214 AbhT_1.214

abhimānena saṃkalpādhyavasāyakrameṇa yaḥ /
śāktaḥ sa māyopāyo@pi tadante nirvikalpakaḥ // 215 AbhT_1.215

paśorvai yāvikalpā bhūrdaśā sā śāmbhavī param /
apūrṇā mātṛdaurātmyāttadapāye vikasvarā // 216 AbhT_1.216

evaṃ vaikalpikī bhūmiḥ śākte kartṛtvavedane /
yasyāṃ sphuṭe paraṃ tvasyāṃ saṃkocaḥ pūrvanītitaḥ // 217 AbhT_1.217

tathā saṃkocasaṃbhāravilāyanaparasya tu /
sā yatheṣṭāntarābhāsakāriṇī śaktirujjvalā // 218 AbhT_1.218

nanu vaikalpikī kiṃ dhīrāṇave nāsti tatra sā /
anyopāyātra tūccārarahitatvaṃ nyarūpayat // 219 AbhT_1.219

uccāraśabdenātroktā bahvantena tadādayaḥ /
śaktyupāye na santyete bhedābhedau hi śaktitā // 220 AbhT_1.220

aṇurnāma sphuṭo bhedastadupāya ihāṇavaḥ /
vikalpaniścayātmaiva paryante nirvikalpakaḥ // 221 AbhT_1.221

nanu dhī-mānasāhaṃkṛtpumāṃso vyāpnuyuḥ śivam /
nādhovartitayā tena kathitaṃ kathamīdṛśam // 222 AbhT_1.222

ucyate vastuto@smākaṃ śiva eva tathāvidhaḥ /
svarūpagopanaṃ kṛtvā svaprakāśaḥ punastathā // 223 AbhT_1.223

dvaitaśāstre mataṅgādau cāpyetatsunirūpitam /
adhovyāptuḥ śivasyaiva sa prakāśo vyavasthitaḥ // 224 AbhT_1.224

yena buddhi-manobhūmāvapi bhāti paraṃ padam // 225 AbhT_1.225

dvāvapyetau samāveśau nirvikalpārṇavaṃ prati /
prayāta eva tadrūḍhiṃ vinā naiva hi kiṃcana // 226 AbhT_1.226

saṃvittiphalabhiccātra na prakalpyetyato@bravīt /
kalpanāyāśca mukhyatvamatraiva kila sūcitam // 227 AbhT_1.227

vikalpāpekṣayā yo@pi prāmāṇyaṃ prāha tanmate /
tadvikalpakramopāttanirvikalpapramāṇatā // 228 AbhT_1.228

ratnatattvamavidvānprāṅniścayopāyacarcanāt /
anupāyāvikalpāptau ratnajña iti bhaṇyate // 229 AbhT_1.229

abhedopāyamatroktaṃ śāmbhavaṃ śāktamucyate /
bhedābhedātmakopāyaṃ bhedopāyaṃ tadāṇavam // 230 AbhT_1.230

ante jñāne@tra sopāye samastaḥ karmavistaraḥ /
prasphuṭenaiva rūpeṇa bhāvī so@ntarbhaviṣyati // 231 AbhT_1.231

kriyā hi nāma vijñānānnānyadvastu kramātmatām /
upāyavaśataḥ prāptaṃ tatkriyeti puroditam // 232 AbhT_1.232

samyagjñānaṃ ca muktyekakāraṇaṃ svaparasthitam /
yato hi kalpanāmātraṃ svaparādivibhūtayaḥ // 233 AbhT_1.233

tulye kālpanikatve ca yadaikyasphuraṇātmakaḥ /
guruḥ sa tāvadekātmā siddho muktaśca bhaṇyate // 234 AbhT_1.234

yāvānasya hi saṃtāno gurustāvatsa kīrtitaḥ /
samyagjñānamayaśceti svātmanā mucyate tataḥ // 235 AbhT_1.235

tata eva svasaṃtānaṃ jñānī tārayatītyadaḥ /
yuktyāgamābhyāṃ saṃsiddhaṃ tāvāneko yato muniḥ // 236 AbhT_1.236

tenātra ye codayanti nanu jñānādvimuktatā /
dīkṣādikā kriyā ceyaṃ sā kathaṃ muktaye bhavet // 237 AbhT_1.237

jñānātmā seti cejjñānaṃ yatrasthaṃ taṃ vimocayet /
anyasya mocane vāpi bhavetkiṃ nāsamañjasam /
iti te mūlataḥ kṣiptā yattvatrānyaiḥ samarthitam // 238 AbhT_1.238

malo nāma kila dravyaṃ cakṣuḥsthapaṭalādivat /
tadvihantrī kriyā dīkṣā tvañjanādikakarmavat // 239 AbhT_1.239

tatpurastānniṣetsyāmo yuktyāgamavigarhitam /
malamāyākarmaṇāṃ ca darśayiṣyāmahe sthitim // 240 AbhT_1.240

evaṃ śaktitrayopāyaṃ yajjñānaṃ tatra paścimam /
mūlaṃ taduttaraṃ madhyamuttarottaramādimam // 241 AbhT_1.241

tato@pi paramaṃ jñānamupāyādivivarjitam /
ānandaśaktiviśrāntamanuttaramihocyate // 242 AbhT_1.242

tatsvaprakāśaṃ vijñānaṃ vidyāvidyeśvarādibhiḥ /
api durlabhasadbhāvaṃ śrīsiddhātantra ucyate // 243 AbhT_1.243

mālinyāṃ sūcitaṃ caitatpaṭale@ṣṭādaśe sphuṭam /
na caitadaprasannena śaṃkareṇeti vākyataḥ // 244 AbhT_1.244

ityanenaiva pāṭhena mālinīvijayottare /
iti jñānacatuṣkaṃ yatsiddhimuktimahodayam /
tanmayā tantryate tantrālokanāmnyatra śāsane // 245 AbhT_1.245

tatreha yadyadantarvā bahirvā parimṛśyate /
anudghāṭitarūpaṃ tatpūrvameva prakāśate // 246 AbhT_1.246

tathānudghāṭitākārā nirvācyenātmanā prathā /
saṃśayaḥ kutracidrūpe niścite sati nānyathā // 247 AbhT_1.247

etatkimiti mukhye@sminnetadaṃśaḥ suniścitaḥ /
saṃśayo@stitvanāstyādidharmānudghāṭitātmakaḥ // 248 AbhT_1.248

kimityetasya śabdasya nādhiko@rthaḥ prakāśate /
kiṃ tvanunmudritākāraṃ vastvevābhidadhātyayam // 249 AbhT_1.249

sthāṇurvā puruṣo veti na mukhyo@styeṣa saṃśayaḥ /
bhūyaḥsthadharmajāteṣu niścayotpāda eva hi // 250 AbhT_1.250

āmarśanīyadvairūpyānudghāṭanavaśātpunaḥ /
saṃśayaḥ sa kimityaṃśe vikalpastvanyathā sphuṭaḥ // 251 AbhT_1.251

tenānudghāṭitātmatvabhāvaprathanameva yat /
prathamaṃ sa ihoddeśaḥ praśnaḥ saṃśaya eva ca // 252 AbhT_1.252

tathānudghāṭitākārabhāvaprasaravartmanā /
prasarantī svasaṃvittiḥ praṣṭrī śiṣyātmatāṃ gatā // 253 AbhT_1.253

tathāntaraparāmarśaniścayātmatirohiteḥ /
prasarānantarodbhūtasaṃhārodayabhāgapi // 254 AbhT_1.254

yāvatyeva bhavedbāhyaprasare prasphuṭātmani /
anunmīlitarūpā sā praṣṭrī tāvati bhaṇyate // 255 AbhT_1.255

svayamevaṃ vibodhaśca tathā praśnottarātmakaḥ /
guruśiṣyapade@pyeṣa dehabhedo hyatāttvikaḥ // 256 AbhT_1.256

bodho hi bodharūpatvādantarnānākṛtīḥ sthitāḥ /
bahirābhāsayatyeva drāksāmānyaviśeṣataḥ // 257 AbhT_1.257

srakṣyamāṇaviśeṣāṃśākāṃkṣāyogyasya kasyacit /
dharmasya sṛṣṭiḥ sāmānyasṛṣṭiḥ sā saṃśayātmikā // 258 AbhT_1.258

srakṣyamāṇo viśeṣāṃśo yadā tūparamettadā /
nirṇayo mātṛrucito nānyathā kalpakoṭibhiḥ // 259 AbhT_1.259

tasyātha vastunaḥ svātmavīryākramaṇapāṭavāt /
unmudraṇaṃ tayākṛtyā lakṣaṇottaranirṇayāḥ // 260 AbhT_1.260

nirṇītatāvaddharmāṃśapṛṣṭhapātitayā punaḥ /
bhūyo bhūyaḥ samuddeśalakṣaṇātmaparīkṣaṇam // 261 AbhT_1.261

dṛṣṭānumānaupamyāptavacanādiṣu sarvataḥ /
uddeśalakṣaṇāvekṣātritayaṃ prāṇināṃ sphuret // 262 AbhT_1.262

nirvikalpitamuddeśo vikalpo lakṣaṇaṃ punaḥ /
parīkṣaṇaṃ tathādhyakṣe vikalpānāṃ paramparā // 263 AbhT_1.263

nago@yamiti coddeśo dhūmitvādagnimāniti /
lakṣyaṃ vyāptyādivijñānajālaṃ tvatra parīkṣaṇam // 264 AbhT_1.264

uddeśo@yamiti prācyo gotulyo gavayābhidhaḥ /
iti vā lakṣaṇaṃ śeṣaḥ parīkṣopamitau bhavet // 265 AbhT_1.265

svaḥkāma īdṛguddeśo yajetetyasya lakṣaṇam /
agniṣṭomādinetyeṣā parīkṣā śeṣavartinī // 266 AbhT_1.266

vikalpasrakṣyamāṇānyarucitāṃśasahiṣṇunaḥ /
vastuno yā tathātvena sṛṣṭiḥ soddeśasaṃjñitā // 267 AbhT_1.267

tadaiva saṃviccinute yāvataḥ srakṣyamāṇatā /
yato hyakālakalitā saṃdhatte sārvakālikam // 268 AbhT_1.268

srakṣyamāṇasya yā sṛṣṭiḥ prāksṛṣṭāṃśasya saṃhṛtiḥ /
anūdyamāne dharme sā saṃvillakṣaṇamucyate // 269 AbhT_1.269

tatpṛṣṭhapātibhūyoṃśasṛṣṭisaṃhāraviśramāḥ /
parīkṣā kathyate mātṛrucitā kalpitāvadhiḥ // 270 AbhT_1.270

prākpaśyantyatha madhyānyā vaikharī ceti tā imāḥ /
parā parāparā devī caramā tvaparātmikā // 271 AbhT_1.271

icchādi śaktitritayamidameva nigadyate /
etatprāṇita evāyaṃ vyavahāraḥ pratāyate // 272 AbhT_1.272

etatpraśnottarātmatve pārameśvaraśāsane /
parasaṃbandharūpatvamabhisaṃbandhapañcake // 273 AbhT_1.273

yathoktaṃ ratnamālāyāṃ sarvaḥ parakalātmakaḥ /
mahānavāntaro divyo miśro@nyo@nyastu pañcamaḥ // 274 AbhT_1.274

bhinnayoḥ praṣṭṛtadvaktroścaikātmyaṃ yatsa ucyate /
saṃbandhaḥ paratā cāsya pūrṇaikātmyaprathāmayī // 275 AbhT_1.275

anenaiva nayena syātsaṃbandhāntaramapyalam /
śāstravācyaṃ phalādīnāṃ paripūrṇatvayogataḥ // 276 AbhT_1.276

itthaṃ saṃvidiyaṃ devī svabhāvādeva sarvadā /
uddeśāditrayaprāṇā sarvaśāstrasvarūpiṇī // 277 AbhT_1.277

tatrocyate puroddeśaḥ pūrvajānujabhedavān /
vijñānabhidgatopāyaḥ paropāyastṛtīyakaḥ // 278 AbhT_1.278

śāktopāyo naropāyaḥ kālopāyo@tha saptamaḥ /
cakrodayo@tha deśādhvā tattvādhvā tattvabhedanam // 279 AbhT_1.279

kalādyadhvādhvopayogaḥ śaktipātatirohitī /
dīkṣopakramaṇaṃ dīkṣā sāmayī pautrike vidhau // 280 AbhT_1.280

prameyaprakriyā sūkṣmā dīkṣā sadyaḥsamutkramaḥ /
tulādīkṣātha pārokṣī liṅgoddhāro@bhiṣecanam // 281 AbhT_1.281

antyeṣṭiḥ śrāddhaklṛptiśca śeṣavṛttinirūpaṇam /
liṅgārcā bahubhitparvapavitrādi nimittajam // 282 AbhT_1.282

rahasyacaryā mantraugho maṇḍalaṃ mudrikāvidhiḥ /
ekīkāraḥ svasvarūpe praveśaḥ śāstramelanam // 283 AbhT_1.283

āyātikathanaṃ śāstropādeyatvanirūpaṇam /
iti saptādhikāmenāṃ triṃśataṃ yaḥ sadā budhaḥ // 284 AbhT_1.284

āhnikānāṃ samabhyasyet sa sākṣādbhairavo bhavet /
saptatriṃśatsu saṃpūrṇabodho yadbhairavo bhavet // 285 AbhT_1.285

kiṃ citramaṇavo@pyasya dṛśā bhairavatāmiyuḥ /
ityeṣa pūrvajoddeśaḥ kathyate tvanujo@dhunā // 286 AbhT_1.286

vijñānabhitprakaraṇe bharvasyoddeśanaṃ kramāt /
dvitīyasminprakaraṇe gatopāyatvabheditā // 287 AbhT_1.287

viśvacitpratibinbatvaṃ parāmarśodayakramaḥ /
mantrādyabhinnarūpatvaṃ paropāye vivicyate // 288 AbhT_1.288

vikalpasaṃskriyā tarkatattvaṃ gurusatattvakam /
yogāṅgānupayogitvaṃ kalpitārcādyanādaraḥ // 289 AbhT_1.289

saṃviccakrodayo mantravīrya japyādi vāstavam /
niṣedhavidhitulyatvaṃ śāktopāye@tra carcyate // 290 AbhT_1.290

buddhidhyānaṃ prāṇatattvasamuccāraścidātmatā /
uccāraḥ paratattvāntaḥpraveśapathalakṣaṇam // 291 AbhT_1.291

karaṇaṃ varṇatattvaṃ cetyāṇave tu nirūpyate /
cāramānamahorātrasaṃkrāntyādivikalpanam // 292 AbhT_1.292

saṃhāracitratā varṇodayaḥ kālādhvakalpane /
cakrabhinmantravidyābhidetaccakrodaye bhavet // 293 AbhT_1.293

parimāṇaṃ purāṇāṃ ca saṃgrahastattvayojanam /
etaddeśādhvanirdeśe dvayaṃ tattvādhvanirṇaye // 294 AbhT_1.294

kāryakāraṇabhāvaśca tattvakramanirūpaṇam /
vastudharmastattvavidhirjāgradādinirūpaṇam // 295 AbhT_1.295

pramātṛbheda ityetat tattvabhede vicāryate /
kalāsvarūpamekatripañcādyaistattvakalpanam // 296 AbhT_1.296

varṇabhedakramaḥ sarvādhāraśaktinirūpaṇam /
kalādyadhvavicārāntaretāvatpravivicyate // 297 AbhT_1.297

abhedabhāvanākampahāsau tvadhvopayojane /
saṃkhyādhikyaṃ malādīnāṃ tattvaṃ śaktivicitratā // 298 AbhT_1.298

anapekṣitvasiddhiśca tirobhāvavicitratā /
śaktipātaparīkṣāyāmetāvānvācyasaṃgrahaḥ // 299 AbhT_1.299

tirobhāvavyapagamo jñānena paripūrṇatā /
utkrāntyanupayogitvaṃ dīkṣopakramaṇe sthitam // 300 AbhT_1.300

śiṣyaucityaparīkṣādau sthānabhitsthānakalpanam /
sāmānyanyāsabhedo@rghapātraṃ caitatprayojanam // 301 AbhT_1.301

dravyayogyatvamarcā ca bahirdvārārcanaṃ kramāt /
praveśo diksvarūpaṃ ca dehaprāṇādiśodhanam // 302 AbhT_1.302

viśeṣanyāsavaicitryaṃ saviśeṣārghabhājanam /
dehapūjā prāṇabuddhicitsvadhvanyāsapūjane // 303 AbhT_1.303

anyaśāstragaṇotkarṣaḥ pūjā cakrasya sarvataḥ /
kṣetragrahaḥ pañcagavyaṃ pūjanaṃ bhūgaṇeśayoḥ // 304 AbhT_1.304

astrārcā vahnikāryaṃ cāpyadhivāsanamagnigam /
tarpaṇaṃ carusaṃsiddhirdantakāṣṭhāntasaṃskriyā // 305 AbhT_1.305

śivahastavidhiścāpi śayyāklṛptivicāraṇam /
svapnasya sāmayaṃ karma samayāśceti saṃgrahaḥ // 306 AbhT_1.306

samayitvavidhāvasminsyātpañcadaśa āhnike /
maṇḍalātmānusandhānaṃ nivedyapaśuvistaraḥ // 307 AbhT_1.307

agnitṛptiḥ svasvabhāvadīpanaṃ śiṣyadehagaḥ /
adhvanyāsavidhiḥ śodhyaśodhakādivicitratā // 308 AbhT_1.308

dīkṣābhedaḥ paro nyāso mantrasattāprayojanam /
bhedo yojanikādeśca ṣoḍaśe syādihāhnike // 309 AbhT_1.309

sūtraklṛptistattvaśuddhiḥ pāśadāho@tha yojanam /
adhvabhedastathetyevaṃ kathitaṃ pautrike vidhau // 310 AbhT_1.310

jananādivihīnatvaṃ mantrabhedo@tha susphuṭaḥ /
iti saṃkṣiptadīkṣākhye syādaṣṭādaśa āhnike // 311 AbhT_1.311

kalāvekṣā kṛpāṇyādinyāsaścāraḥ śarīragaḥ /
brahmavidyāvidhiścaivamuktaṃ sadyaḥsamutkrame // 312 AbhT_1.312

adhikāraparīkṣāntaḥsaṃskāro@tha tulāvidhiḥ /
ityetadvācyasarvasvaṃ syādviṃśatitamāhnike // 313 AbhT_1.313

mṛtajīvadvidhirjālo padeśaḥ saṃskriyāgaṇaḥ /
balābalavicāraścetyekaviṃśāhnike vidhiḥ // 314 AbhT_1.314

śravaṇaṃ cābhyanujñānaṃ śodhanaṃ pātakacyutiḥ /
śaṅkāccheda iti spaṣṭaṃ vācyaṃ liṅgoddhṛtikrame // 315 AbhT_1.315

parīkṣācāryakaraṇaṃ tadvrataṃ haraṇaṃ mateḥ /
tadvibhāgaḥ sādhakatvamabhiṣekavidhau tviyat // 316 AbhT_1.316

adhikāryatha saṃskārastatprayojanamityadaḥ /
caturviṃśe@ntyayāgākhye vaktavyaṃ paricarcyate // 317 AbhT_1.317

prayojanaṃ bhogamokṣadānenātra vidhiḥ sphuṭaḥ /
pañcaviṃśāhnike śrāddhaprakāśe vastusaṃgrahaḥ // 318 AbhT_1.318

prayojanaṃ śeṣavṛtternityārcā sthaṇḍile parā /
liṅgasvarūpaṃ bahudhā cākṣasūtranirūpaṇam // 319 AbhT_1.319

pūjābheda iti vācyaṃ liṅgārcāsaṃprakāśane /
naimittikavibhāgastatprayojanavidhistataḥ // 320 AbhT_1.320

parvabhedāstadviśeṣaścakracarcā tadarcanam /
gurvādyantadinādyarcāprayojananirūpaṇam // 321 AbhT_1.321

mṛteḥ parīkṣā yogīśīmelakādividhistathā /
vyākhyāvidhiḥ śrutavidhirgurupūjāvidhistviyat // 322 AbhT_1.322

naimittikaprakāśākhye @pyaṣṭāviṃśāhnike sthitam /
adhikāryātmano bhedaḥ siddhapatnīkulakramaḥ // 323 AbhT_1.323

arcāvidhirdautavidhī rahasyopaniṣatkramaḥ /
dīkṣābhiṣekau bodhaścetyekonatriṃśa āhnike // 324 AbhT_1.324

mantrasvarūpaṃ tadvīryamiti triṃśe nirūpitam /
śūlābjabhedo vyomaśasvastikādinirūpaṇam // 325 AbhT_1.325

vistareṇābhidhātavyamityekatriṃśa āhnike /
guṇapradhānatābhedāḥ svarūpaṃ vīryacarcanam // 326 AbhT_1.326

kalābheda iti proktaṃ mudrāṇāṃ saṃprakāśane /
dvātriṃśatattvādīśākhyātprabhṛti prasphuṭo yataḥ // 327 AbhT_1.327

na bhedo@sti tato noktamuddeśāntaramatra tat /
mukhyatvena ca vedyatvādadhikārāntarakramaḥ // 328 AbhT_1.328

ityuddeśavidhiḥ proktaḥ sukhasaṃgrahahetave /
athāsya lakṣaṇāvekṣe nirūpyete yathākramam // 329 AbhT_1.329

ātmā saṃvitprakāśasthitiranavayavā saṃvidityāttaśaktivrātaṃ tasya svarūpaṃ sa ca nija mahasaśchādanādbaddharūpaḥ /
ātmajyotiḥsvabhāvaprakaṭanavidhinā tasya mokṣaḥ sa cāyaṃ citrākārasya citraḥ prakaṭita iha yatsaṃgraheṇārtha eṣaḥ // 330 AbhT_1.330

mithyājñānaṃ timiramasamān dṛṣṭidoṣānprasūte tatsadbhāvādvimalamapi tadbhāti mālinyadhāma /
yattu prekṣyaṃ dṛśi parigataṃ taimirīṃ doṣamudrāṃ dūraṃ runddhetprabhavatu kathaṃ tatra mālinyaśaṅkā // 331 AbhT_1.331

bhāvavrāta? haṭhājjanasya hṛdayānyākramya yannartayan bhaṅgībhirvividhābhirātmahṛdayaṃ pracchādya saṃkrīḍase /
yastvāmāha jaḍaṃ jaḍaḥ sahṛdayaṃmanyatvaduḥśikṣito manye@muṣya jaḍātmatā stutipadaṃ tvatsāmyasaṃbhāvanāt // 332 AbhT_1.332

iha galitamalāḥ parāvarajñāḥ śivasadbhāvamayā adhikriyante /
guravaḥ pravicāraṇe yatastadviphalā dveṣakalaṃkahāniyācñā // 333 AbhT_1.333

:E tantrāloke@bhinavaracite@mutra vijñānasattābhedodgāraprakaṭanapaṭāvāhnike@sminsamāptiḥ /

:C2 atha śrītantrālokasya dvitīyamāhnikam

yattatrādyaṃ padamaviratānuttarajñaptirūpaṃ /
tannirṇetuṃ prakaraṇamidamārabhe@haṃ dvitīyam // 1 AbhT_2.1

anupāyaṃ hi yadrūpaṃ ko@rtho deśanayātra vai /
sakṛtsyāddeśanā paścādanupāyatvamucyayate // 2 AbhT_2.2

anupāyamidaṃ tattvamityupāyaṃ vinā kutaḥ /
svayaṃ tu teṣāṃ tattādṛk kiṃ brūmaḥ kila tānprati // 3 AbhT_2.3

yaccaturdhoditaṃ rūpaṃ vijñānasya vibhorasau /
svabhāva eva mantavyaḥ sa hi nityodito vibhuḥ // 4 AbhT_2.4

etāvadbhirasaṃkhyātaiḥ svabhāvairyatprakāśate /
ke@pyaṃśāṃśikayā tena viśantyanye niraṃśataḥ // 5 AbhT_2.5

tatrāpi cābhyupāyādisāpekṣānyatvayogataḥ /
upāyasyāpi no vāryā tadanyatvādvicitratā // 6 AbhT_2.6

tatra ye nirmalātmāno bhairavīyāṃ svasaṃvidam /
nirupāyāmupāsīnāstadvidhiḥ praṇigadyate // 7 AbhT_2.7

tatra tāvatkriyāyogo nābhyupāyatvamarhati /
sa hi tasmātsamudbhūtaḥ pratyuta pravibhāvyate // 8 AbhT_2.8

jñaptāvupāya eva syāditi cejjñaptirucyate /
prakāśatvaṃ svaprakāśe tacca tatrānyataḥ katham // 9 AbhT_2.9

saṃvittattvaṃ svaprakāśamityasminkaṃ nu yuktibhiḥ /
tadabhāve bhavedviśvaṃ jaḍatvādaprakāśakam // 10 AbhT_2.10

yāvānupāyo bāhyaḥ syādāntaro vāpi kaścana /
sa sarvastanmukhaprekṣī tatropāyatvabhākkatham // 11 AbhT_2.11

tyajāvadhānāni nanu kva nāma dhatse@vadhānaṃ vicinu svayaṃ tat /
pūrṇe@vadhānaṃ na hi nāma yuktaṃ nāpūrṇamabhyeti ca satyabhāvam // 12 AbhT_2.12

tenāvadhānaprāṇasya bhāvanādeḥ pare pathi /
bhairavīye kathaṃkāraṃ bhavetsākṣādupāyatā // 13 AbhT_2.13

ye@pi sākṣādupāyena tadrūpaṃ praviviñcate /
nūnaṃ te sūryasaṃvittyai khadyotādhitsavo jaḍāḥ // 14 AbhT_2.14

kiṃ ca yāvadidaṃ bāhyamāntaropāyasaṃmatam /
tatprakāśātmatāmātraṃ śivasyaiva nijaṃ vapuḥ // 15 AbhT_2.15

nīlaṃ pītaṃ sukhamiti prakāśaḥ kevalaḥ śivaḥ /
amuṣminparamādvaite prakāśātmani ko@paraḥ // 16 AbhT_2.16

upāyopeyabhāvaḥ syātprakāśaḥ kevalaṃ hi saḥ // 17 AbhT_2.17

idaṃ dvaitama@yaṃ bheda idamadvaitamityapi /
prakāśavapurevāyaṃ bhāsate parameśvaraḥ // 18 AbhT_2.18

asyāṃ bhūmau sukhaṃ duḥkhaṃ bandho mokṣaścitarjaḍaḥ /
ghaṭakumbhavadekārthāḥ śabdāste@pyekameva ca // 19 AbhT_2.19

praśāśe hyaprakāśāṃśaḥ kathaṃ nāma prakāśatām /
prakāśamāne tasminvā taddvaitāstasya lopitāḥ // 20 AbhT_2.20

aprakāśe@tha tasminvā vastutā kathamucyate /
na prakāśaviśeṣatvamata evopapadyate // 21 AbhT_2.21

ata ekaprakāśo@yamiti vāde@tra susthite /
dūrādāvāritāḥ satyaṃ vibhinnajñānavādinaḥ // 22 AbhT_2.22

prakāśamātramuditamaprakāśaniṣedhanāt /
ekaśabdasya na tvarthaḥ saṃkhyā cidvyaktibhedabhāk // 23 AbhT_2.23

naiṣa śaktirmahādevī na paratrāśrito yataḥ /
na caiṣa śaktimāndevo na kasyāpyāśrayo yataḥ // 24 AbhT_2.24

naiṣa dhyeyo dhyātrabhāvānna dhyātā dhyeyavarjanāt /
na pūjyaḥ pūjakābhāvātpūjyābhāvānna pūjakaḥ // 25 AbhT_2.25

na mantro na ca mantryo@sau na ca mantrayitā prabhuḥ /
na dīkṣā dīkṣako vāpi na dīkṣāvānmaheśvaraḥ // 26 AbhT_2.26

sthānāsananirodhārghasaṃghānāvāhanādikam /
visarjanāntaṃ nāstyatra kartṛkarmakriyojjhite // 27 AbhT_2.27

na sanna cāsatsadasanna ca tannobhayojjhitam /
durvijñeyā hi sāvasthā kimapyetadanuttaram // 28 AbhT_2.28

ayamityavabhāso hi yo bhāvo@vacchidātmakaḥ /
sa eva ghaṭavalloke saṃstathā naiṣa bhairavaḥ // 29 AbhT_2.29

asattvaṃ cāprakāśatvaṃ na kutrāpyupayogitā /
viśvasya jīvitaṃ satyaṃ prakāśaikātmakaśca saḥ // 30 AbhT_2.30

ābhyāmeva tu hetubhyāṃ na dvyātmā na dvayojjhitaḥ /
sarvātmanā hi bhātyeṣa kena rūpeṇa mantryatām // 31 AbhT_2.31

śrīmattriśirasi proktaṃ parajñānasvarūpakam /
śaktyā garbhāntarvartinyā śaktigarbha paraṃ padam // 32 AbhT_2.32

na bhāvo nāpyabhāvo na dvayaṃ vācāmagocarāt /
akathyapadavīrūḍhaṃ śaktisthaṃ śaktivarjitam // 33 AbhT_2.33

iti ye rūḍhasaṃvittiparamārthapavitritāḥ /
anuttarapathe rūḍhāste@bhyupāyāniyantritāḥ // 34 AbhT_2.34

teṣāmidaṃ samābhāti sarvato bhāvamaṇḍalam /
puraḥsthameva saṃvittibhairavāgnivilāpitam // 35 AbhT_2.35

eteṣāṃ sukhaduḥkhāṃśaśaṃkātaṃkavikalpanāḥ /
nirvikalpaparāveśamātraśeṣatvamāgatāḥ // 36 AbhT_2.36

eṣāṃ na mantro na dhyānaṃ na pūjā nāpi kalpanā /
na samayyādikācāryaparyantaḥ ko@pi viśramaḥ // 37 AbhT_2.37

samastayantraṇātantratroṭanāṭaṃkadharmiṇaḥ /
nānugrahātparaṃ kiṃciccheṣavṛttau prayojanam // 38 AbhT_2.38

svaṃ kartavyaṃ kimapi kalayaṃlloka eṣa prayatnānno pārārthyaṃ prati ghaṭayate kāṃcana svapravṛttim /
yastu dhvastākhilabhavamalo bhairavībhāvapūrṇaḥ kṛtyaṃ tasya sphuṭamidamiyallokakartavyamātram // 39 AbhT_2.39

taṃ ye paśyanti tādrūpyakrameṇāmalasaṃvidaḥ /
te@pi tadrūpiṇastāvatyevāsyānugrahātmatā // 40 AbhT_2.40

etattattvaparijñānaṃ mukhyaṃ yāgādi kathyate /
dīkṣāntaṃ vibhunā śrīmatsiddhayogīśvarīmate // 41 AbhT_2.41

sthaṇḍilāduttaraṃ tūraṃ tūrāduttarataḥ paṭaḥ /
paṭāddhyānaṃ tato dhyeyaṃ tataḥ syāddhāraṇottarā // 42 AbhT_2.42

tato@pi yogajaṃ rūpaṃ tato@pi jñānamuttaram /
jñānena hi mahāsiddho bhavedyogīśvarastviti // 43 AbhT_2.43

so@pi svātantryadhāmnā cedapyanirmalasaṃvidām /
anugrahaṃ cikīrṣustadbhāvinaṃ vidhimāśrayet // 44 AbhT_2.44

anugrāhyānusāreṇa vicitraḥ sa ca kathyate /
parāparādyupāyaughasaṃkīrṇatvavibhedataḥ // 45 AbhT_2.45

tadarthameva cāsyāpi parameśvararūpiṇaḥ /
tadabhyupāyaśāstrādiśravaṇādhyayanādaraḥ // 46 AbhT_2.46

nahi tasya svatantrasya kāpi kutrāpi khaṇḍanā /
nānirmalacitaḥ puṃso@nugrahastvanupāyakaḥ // 47 AbhT_2.47

śrīmadūrmimahāśāstre siddhasaṃtānarūpake /
idamuktaṃ tathā śrīmatsomānandādidaiśikaiḥ // 48 AbhT_2.48

gurorvākyādyuktipracayaracanonmārjanavaśāt samāśvāsācchāstraṃ prati samuditādvāpi kathitāt /
vilīne śaṃkābhre tdṛdayagaganodbhāsimahasaḥ prabhoḥ sūryasyeva spṛśata caraṇāndhvāntajayinaḥ // 49 AbhT_2.49

idamanuttaradhāmavivecakaṃ vigalitaupayikaṃ kṛtamāhnikam // 50 AbhT_2.50

:C3 śrītantrālokasya tṛtīyamāhnikam

atha paraupayikaṃ praṇigadyate padamanuttarameva maheśituḥ // 0b AbhT_3.0

prakāśamātraṃ yatproktaṃ bhairavīyaṃ paraṃ mahaḥ /
tatra svatantratāmātramadhikaṃ pravivicyate // 1 AbhT_3.1

yaḥ prakāśaḥ sa sarvasya prakāśatvaṃ prayacchati /
na ca tadvyatirekyasti viśvaṃ sadvāvabhāsate // 2 AbhT_3.2

ato@sau parameśānaḥ svātmavyomanyanargalaḥ /
iyataḥ sṛṣṭisaṃhārāḍambarasya pradarśakaḥ // 3 AbhT_3.3

nirmale makure yadvadbhānti bhūmijalādayaḥ /
amiśrāstadvadekasmiṃścinnāthe viśvavṛttayaḥ // 4 AbhT_3.4

sadṛśaṃ bhāti nayanadarpaṇāmbaravāriṣu /
tathā hi nirmale rūpe rūpamevāvabhāsate // 5 AbhT_3.5

pracchannarāgiṇī kāntapratibimbitasundaram /
darpaṇaṃ kucakumbhābhyāṃ spṛśantyapi na tṛpyati // 6 AbhT_3.6

na hi sparśo@sya vimalo rūpameva tathā yataḥ /
nairmalyaṃ cātiniviḍasajātīyaikasaṃgatiḥ // 7 AbhT_3.7

svasminnabhedādbhinnasya darśanakṣamataiva yā /
atyaktasvaprakāśasya nairmalyaṃ tadgurūditam // 8 AbhT_3.8

nairmalyaṃ mukhyamekasya saṃvinnāthasya sarvataḥ /
aṃśāṃśikātaḥ kvāpyanyadvimalaṃ tattadicchayā // 9 AbhT_3.9

bhāvānāṃ yatpratīghāti vapurmāyātmakaṃ hi tat /
teṣāmevāsti sadvidyāmayaṃ tvapratighātakam // 10 AbhT_3.10

tadevamubhayākāramavabhāsaṃ prakāśayan /
vibhāti varado bimbapratibimbadṛśākhile // 11 AbhT_3.11

yastvāha netratejāṃsi svacchātpratiphalantyalam /
viparyasya svakaṃ vaktraṃ gṛhṇantīti sa pṛcchyate // 12 AbhT_3.12

dehādanyatra yattejastadadhiṣṭhāturātmanaḥ /
tenaiva tejasā jñatve ko@rthaḥ syāddarpaṇena tu // 13 AbhT_3.13

viparyastaistu tejobhirgrāhakātmatvamāgataiḥ /
rūpaṃ dṛśyeta vadane nije na makurāntare // 14 AbhT_3.14

svamukhe sparśavaccaitadrūpaṃ bhāyānmametyalam /
na tvasya spṛśyabhinnasya vedyaikāntasvarūpiṇaḥ // 15 AbhT_3.15

rūpasaṃsthānamātraṃ tatsparśagandharasādibhiḥ /
nyagbhūtaireva tadyuktaṃ vastu tatpratibimbitam // 16 AbhT_3.16

nyagbhāvo grāhyatābhāvāttadabhāvo@pramāṇataḥ /
sa cārthasaṃgamābhāvātso@pyādarśe@navasthiteḥ // 17 AbhT_3.17

ata eva gurutvādirdharmo naitasya lakṣyate /
nahyādarśe saṃsthito@sau taddṛṣṭau sa upāyakaḥ // 18 AbhT_3.18

tasmāttu naiṣa bhedena yadbhāti tata ucyate /
ādhārastatra tūpāyā dīpadṛksaṃvidaḥ kramāt // 19 AbhT_3.19

dīpacakṣurvibodhānāṃ kāṭhinyābhāvataḥ param /
sarvataścāpi nairmalyānna vibhādarśavatpṛthak // 20 AbhT_3.20

etacca devadevena darśitaṃ bodhavṛddhaye /
mūḍhānāṃ vastu bhavati tato@pyanyatra nāpyalam // 21 AbhT_3.21

pratīghāti svatantraṃ no na sthāyyasthāyi cāpi na /
svacchasyaivaiṣa kasyāpi mahimeti kṛpālunā // 22 AbhT_3.22

na deśoṃ no rūpaṃ na ca samayayogo na parimā na cānyonyāsaṃgo na ca tadapahānirna ghanatā /
na cāvastutvaṃ syānna ca kimapi sāraṃ nijamiti dhruvaṃ mohaḥ śāmyediti niradiśaddarpaṇavidhiḥ // 23 AbhT_3.23

itthaṃ pradarśite@mutra pratibimbanavartmani /
śabdasya pratibimbaṃ yat pratiśrutketi bhaṇyate // 24 AbhT_3.24

na cāsau śabdajaḥ śabda āgacchattvena saṃśravāt /
tenaiva vaktrā dūrasthaiḥ śabdasyāśravaṇādapi // 25 AbhT_3.25

piṭhirādipidhānāṃśaviśiṣṭachidrasaṃgatau /
citratvāccāsya śabdasya pratibimbaṃ mukhādivat // 26 AbhT_3.26

idamanyasya vedyasya rūpamityavabhāsate /
yathādarśe tathā kenāpyuktamākarṇaye tviti // 27 AbhT_3.27

niyamādbimbasāṃmukhyaṃ pratibimbasya yattataḥ /
tanmadhyagāḥ pramātāraḥ śṛṇvanti pratiśabdakam // 28 AbhT_3.28

mukhyagrahaṃ tvapi vinā pratibimbagraho bhavet /
svapaścātsthaṃ priyaṃ paśyeṭṭaṅkitaṃ mukure vapuḥ // 29 AbhT_3.29

sāṃmukhyaṃ cocyate tādṛgdarpaṇābhedasaṃsthiteḥ // 30 AbhT_3.30

ataḥ kūpādipiṭhirākāśe tatpratibimbitam /
vaktrākāśaṃ saśabdaṃ sadbhāti tatparavaktavat // 31 AbhT_3.31

yathā cādarśapāścātyabhāgastho vetti no mukham /
tathā tathāvidhākāśapaścātstho vetti na dhvanim // 32 AbhT_3.32

śabdo na cānabhivyaktaḥ pratibimbati taddhruvam /
abhivyaktiśrutī tasya samakālaṃ dvitīyake // 33 AbhT_3.33

kṣaṇe tu pratibimbatvaṃ śrutiśca samakālikā /
tulyakālaṃ hi no hastatacchāyārūpaniścayaḥ // 34 AbhT_3.34

itthaṃ pradarśite@mutra pratibimbasatattvake /
prakṛtaṃ brūmahe tatra pratibimbanamarhati // 35 AbhT_3.35

śabdo nabhasi sānande sparśadhāmani sundaraḥ /
sparśo@nyo@pi dṛḍhāghātaśūlaśītādikodbhavaḥ /
parasthaḥ pratibimbatvātsvadehoddhūlanākaraḥ // 36 AbhT_3.36

na caiṣa mukhyastatkāryapāramparyāprakāśanāt // 37 AbhT_3.37

evaṃ ghrāṇāntare gandho raso dantodake sphuṭaḥ // 38 AbhT_3.38

yathā ca rūpaṃ pratibimbitaṃ dṛśorna cakṣuṣānyena vinā hi lakṣyate /
tathā rasasparśanasaurabhādikaṃ na lakṣyate@kṣeṇa vinā sthitaṃ tvapi // 39 AbhT_3.39

na cāntare sparśanadhāmani sthitaṃ bahiḥspṛśonyākṣadhiyaḥ sa gocaraḥ // 40 AbhT_3.40

ato@ntikasthasvakatādṛgindriyaprayojanāntaḥkaraṇairyadā kṛtā /
tadā tadāttaṃ pratibimbamindriye svakāṃ kriyāṃ sūyata eva tādṛśīm // 41 AbhT_3.41

na tu smṛtānmānasagocarādṛtā bhavetkriyā sā kila vartamānataḥ /
ataḥ sthitaḥ sparśavarastadindriye samāgataḥ sanviditastathākriyaḥ // 42 AbhT_3.42

asaṃbhave bāhyagatasya tādṛśaḥ sva eva tasminpratibimbitastathā /
karoti tāṃ sparśavaraḥ sukhātmikāṃ sa cāpi kasyāmapi nāḍisaṃtatau // 43 AbhT_3.43

tena saṃvittimakure viśvamātmānamarpayat /
nāthasya vadate@muṣya vimalāṃ viśvarūpatām // 44 AbhT_3.44

yathā ca gandharūpaspṛgrasādyāḥ pratibimbitāḥ /
tadādhāroparāgeṇa bhānti khaṅge mukhādivat // 45 AbhT_3.45

tathā viśvamidaṃ bodhe pratibimbitamāśrayet /
prakāśatvasvatantratvaprabhṛtiṃ dharmavistaram // 46 AbhT_3.46

yathā ca sarvataḥ svacche sphaṭike sarvato bhavet /
pratibimbaṃ tathā bodhe sarvataḥ svacchatājuṣi // 47 AbhT_3.47

atyantasvacchatā sā yatsvākṛtyanavabhāsanam /
ataḥ svacchatamo bodho na ratnaṃ tvākṛtigrahāt // 48 AbhT_3.48

pratibimbaṃ ca bimbena bāhyasthena samarpyate /
tasyaiva pratibimbatve kiṃ bimbamavaśiṣyatām // 49 AbhT_3.49

yadvāpi kāraṇaṃ kiṃcidbimbatvenābhiṣicyate /
tadapi pratibimbatvameti bodhe@nyathā tvasat // 50 AbhT_3.50

itthametatsvasaṃvittidṛḍhanyāyāstrarakṣitam /
sāmrājyameva viśvatra pratibimbasya jṛmbhate // 51 AbhT_3.51

nanu bimbasya virahe pratibimbaṃ kathaṃ bhavet /
kiṃ kurmo dṛśyate taddhi nanu tadbimbamucyatām // 52 AbhT_3.52

naivaṃ tallakṣaṇābhāvādbimbaṃ kila kimucyate /
anyāmiśraṃ svatantraṃ sadbhāsamānaṃ mukhaṃ yathā // 53 AbhT_3.53

svarūpānapahānena pararūpasadṛkṣatām /
pratibimbātmatāmāhuḥ khaḍgādarśatalādivat // 54 AbhT_3.54

uktaṃ ca sati bāhye@pi dhīrekānekavedanāt /
anekasadṛśākārā na tvaneketi saugataiḥ // 55 AbhT_3.55

nanvitthaṃ pratibimbasya lakṣaṇaṃ kiṃ taducyate /
anyavyāmiśraṇāyogāttadbhedāśakyabhāsanam /
pratibimbamiti prāhurdarpaṇe vadanaṃ yathā // 56 AbhT_3.56

bodhamiśramidaṃ bodhādbhedenāśakyabhāsanam /
paratattvādi bodhe kiṃ pratibimbaṃ na bhaṇyate // 57 AbhT_3.57

lakṣaṇasya vyavasthaiṣākasmāccedbimbamucyatām /
prājñā vastuni yujyante na tu sāmayike dhvanau // 58 AbhT_3.58

nanu na pratibimbasya vinā bimbaṃ bhavetsthitiḥ /
kiṃ tataḥ pratibimbe hi bimbaṃ tādātmyavṛtti na // 59 AbhT_3.59

ataśca lakṣaṇasyāsya proktasya tadasaṃbhave /
na hānirhetumātre tu praśno@yaṃ paryavasyati // 60 AbhT_3.60

tatrāpi ca nimittākhye nopādāne kathaṃcana /
nimittakāraṇānāṃ ca kadācitkvāpi saṃbhavaḥ // 61 AbhT_3.61

ata eva purovartinyāloke smaraṇādinā /
nimittena ghanenāstu saṃkrāntadayitākṛtiḥ // 62 AbhT_3.62

anyathā saṃvidārūḍhā kāntā vicchedayoginī /
kasmādbhāti na vai saṃvid vicchedaṃ purato gatā // 63 AbhT_3.63

ata evāntaraṃ kiṃciddhīsaṃjñaṃ bhavatu sphuṭam /
yatrāsya vicchidā bhānaṃ saṃkalpasvapnadarśane // 64 AbhT_3.64

ato nimittaṃ devasya śaktayaḥ santu tādṛśe /
itthaṃ viśvamidaṃ nāthe bhairavīyacidambare /
pratibimbamalaṃ svacche na khalvanyaprasādataḥ // 65 AbhT_3.65

ananyāpekṣitā yāsya viśvātmatvaṃ prati prabhoḥ /
tāṃ parāṃ pratibhāṃ devīṃ saṃgirante hyanuttarām // 66 AbhT_3.66

akulasyāsya devasya kulaprathanaśālinī /
kaulikī sā parā śaktiraviyukto yayā prabhuḥ // 67 AbhT_3.67

tayoryadyāmalaṃ rūpaṃ sa saṃghaṭṭa iti smṛtaḥ /
ānandaśaktiḥ saivoktā yato viśvaṃ visṛjyate // 68 AbhT_3.68

parāparātparaṃ tattvaṃ saiṣā devī nigadyate /
tatsāraṃ tacca hṛdayaṃ sa visargaḥ paraḥ prabhuḥ // 69 AbhT_3.69

devīyāmalaśāstre sā kathitā kālakarṣiṇī /
mahāḍāmarake yāge śrīparā mastake tathā // 70 AbhT_3.70

śrīpūrvaśāstre sā mātṛsadbhāvatvena varṇitā /
saṃghaṭṭe@smiṃścidātmatvādyattatpratyavamarśanam // 71 AbhT_3.71

icchāśaktiraghorāṇāṃ śaktīnāṃ sā parā prabhuḥ /
saiva prakṣubdharūpā cedīśitrī saṃprajāyate // 72 AbhT_3.72

tadā ghorāḥ parā devyo jātāḥ śaivādhvadaiśikāḥ /
svātmapratyavamarśo yaḥ prāgabhūdekavīrakaḥ // 73 AbhT_3.73

jñātavyaviśvonmeṣātmā jñānaśaktitayā sthitaḥ /
iyaṃ parāparā devī ghorāṃ yā mātṛmaṇḍalīm // 74 AbhT_3.74

sṛjatyavirataṃ śuddhāśuddhamārgaikadīpikām /
jñeyāṃśaḥ pronmiṣankṣobhaṃ yadaiti balavattvataḥ // 75 AbhT_3.75

ūnatābhāsanaṃ saṃvinmātratve jāyate tadā /
rūḍhaṃ tajjñeyavargasya sthitiprārambha ucyate // 76 AbhT_3.76

rūḍhireṣā vibodhābdheścitrākāraparigrahaḥ /
idaṃ tadbījasaṃdarbhabījaṃ cinvanti yoginaḥ // 77 AbhT_3.77

icchāśaktirdvirūpoktā kṣubhitākṣubhitā ca yā /
iṣyamāṇaṃ hi sā vastudvairūpyeṇātmani śrayet // 78 AbhT_3.78

aciradyutibhāsinyā śaktyā jvalanarūpayā /
iṣyamāṇasamāpattiḥ sthairyeṇātha dharātmanā // 79 AbhT_3.79

unmeṣaśaktāvastyetajjñeyaṃ yadyapi bhūyasā /
tathāpi vibhavasthānaṃ sā na tu prācyajanmabhūḥ // 80 AbhT_3.80

icchāśakterataḥ prāhuścātūrūpyaṃ parāmṛtam /
kṣobhāntarasyāsadbhāvānnedaṃ bījaṃ ca kasyacit // 81 AbhT_3.81

prakṣobhakatvaṃ bījatvaṃ kṣobhādhāraśca yonitā /
kṣobhakaṃ saṃvido rūpaṃ kṣubhyati kṣobhayatyapi // 82 AbhT_3.82

kṣobhaḥ syājjñeyadharmatvaṃ kṣobhaṇā tadbahiṣkṛtiḥ /
antaḥsthaviśvābhinnaikabījāṃśavisisṛkṣutā // 83 AbhT_3.83

kṣobho@tadicche tattvecchābhāsanaṃ kṣobhaṇāṃ viduḥ /
yadaikyāpattimāsādya tadicchā kṛtinī bhavet // 84 AbhT_3.84

kṣobhādhāramimaṃ prāhuḥ śrīsomānandaputrakāḥ /
saṃvidāmīṣaṇādīnāmanudbhinnaviśeṣakam // 85 AbhT_3.85

yajjñeyamātraṃ tadbījaṃ yadyogādbījatā svare /
tasya bījasya saivoktā visisṛkṣā ya udbhavaḥ /
yato grāhyamidaṃ bhāsyadbhinnakalpaṃ cidātmanaḥ // 86 AbhT_3.86

eṣa kṣobhaḥ kṣobhaṇā tu tūṣṇīṃbhūtānyamātṛgam /
haṭhādyadaudāsīnyāṃśacyāvanaṃ saṃvido balāt // 87 AbhT_3.87

jātāpi visisṛkṣāsau yadvimarśāntaraikyataḥ /
kṛtārthā jāyate kṣobhādhāro@traitatprakīrtitam // 88 AbhT_3.88

tatastadāntaraṃ jñeyaṃ bhinnakalpatvamicchati /
viśvabījādataḥ sarva bāhyaṃ bimbaṃ vivartsyati // 89 AbhT_3.89

kṣobhyakṣobhakabhāvasya satattvaṃ darśitaṃ mayā /
śrīmanmaheśvareṇoktaṃ guruṇā yatprasādataḥ // 90 AbhT_3.90

prakṛtaṃ brūmahe nedaṃ bījaṃ varṇacatuṣṭayam /
nāpi yoniryato naitatkṣobhādhāratvamṛcchati // 91 AbhT_3.91

ātmanyeva ca viśrāntyā tatproktamamṛtātmakam /
itthaṃ prāguditaṃ yattatpañcakaṃ tatparasparam // 92 AbhT_3.92

ucchaladvividhākāramanyonyavyatimiśraṇāt /
yo@nuttaraḥ paraḥ spando yaścānandaḥ samucchalan // 93 AbhT_3.93

tāvicchonmeṣasaṃghaṭṭādgacchato@tivicitratām /
anuttarānandacitī icchāśaktau niyojite // 94 AbhT_3.94

trikoṇamiti tatprāhurvisargāmodasundaram /
anuttarānandaśaktī tatra rūḍhimupāgate // 95 AbhT_3.95

trikoṇadvitvayogena vrajataḥ ṣaḍarasthitim /
ta evonmeṣayoge@pi punastanmayatāṃ gate // 96 AbhT_3.96

kriyāśakteḥ sphuṭaṃ rūpamabhivyaṅktaḥ parasparam /
icchonmeṣagataḥ kṣobho yaḥ proktastadgaterapi // 97 AbhT_3.97

te eva śaktī tādrūpyabhāginyau nānyathāsthite /
nanvanuttaratānandau svātmanā bhedavarjitau // 98 AbhT_3.98

kathametāvatīmenāṃ vaicitrīṃ svātmani śritau /
śṛṇu tāvadayaṃ saṃvinnātho@parimitātmakaḥ // 99 AbhT_3.99

anantaśaktivaicitryalayodayakaleśvaraḥ /
asthāsyadekarūpeṇa vapuṣā cenmaheśvaraḥ // 100 AbhT_3.100

maheśvaratvaṃ saṃvittvaṃ tadatyakṣyaddhaṭādivat /
paricchinnaprakāśatvaṃ jaḍasya kila lakṣaṇam // 101 AbhT_3.101

jaḍādvilakṣaṇo bodho yato na parimīyate /
tena bodhamahasindhorullāsinyaḥ svaśaktayaḥ // 102 AbhT_3.102

āśrayantyūrmaya iva svātmasaṃghaṭṭacitratām /
svātmasaṃghaṭṭavaicitryaṃ śaktīnāṃ yatparasparam // 103 AbhT_3.103

etadeva paraṃ prāhuḥ kriyāśakteḥ sphuṭaṃ vapuḥ /
asmiṃścaturdaśe dhāmni sphuṭībhūtatriśaktike // 104 AbhT_3.104

triśūlatvamataḥ prāha śāstā śrīpūrvaśāsane /
nirañjanamidaṃ coktaṃ gurubhistattvadarśibhiḥ // 105 AbhT_3.105

śaktimānañjyate yasmānna śaktirjātu kenacit /
icchā jñānaṃ kriyā ceti yatpṛthakpṛthagañjyate // 106 AbhT_3.106

tadeva śaktimatsvaiḥ svairiṣyamāṇādikaiḥ sphuṭam /
etattritayamaikyena yadā tu prasphurettadā // 107 AbhT_3.107

na kenacidupādheyaṃ svasvavipratiṣedhataḥ /
lolībhūtamataḥ śaktitritayaṃ tattriśūlakam /
yasminnāśu samāveśādbhavedyogī nirañjanaḥ // 108 AbhT_3.108

itthaṃ parāmṛtapadādārabhyāṣṭakamīdṛśam /
brāhmyādirūpasaṃbhedādyātyaṣṭāṣṭakatāṃ sphuṭam // 109 AbhT_3.109

atrānuttaraśaktiḥ sā svaṃ vapuḥ prakaṭasthitam /
kurvantyapi jñeyakalākāluṣyādvindurūpiṇī // 110 AbhT_3.110

uditāyāṃ kriyāśaktau somasūryāgnidhāmani /
avibhāgaḥ prakāśo yaḥ sa binduḥ paramo hi naḥ // 111 AbhT_3.111

tattvarakṣāvidhāne ca taduktaṃ parameśinā /
hṛtpadmamaṇḍalāntaḥstho naraśaktiśivātmakaḥ // 112 AbhT_3.112

boddhavyo layabhedena vindurvimalatārakaḥ /
yo@sau nādātmakaḥ śabdaḥ sarvaprāṇiṣvavasthitaḥ // 113 AbhT_3.113

adha+ūrdhvavibhāgena niṣkriyeṇāvatiṣṭhate /
hlādataikṣṇyādi vaicitryaṃ sitaraktādikaṃ ca yat // 114 AbhT_3.114

svayaṃ tannirapekṣo@sau prakāśo gururāha ca /
yanna sūryo na vā somo nāgnirbhāsayate@pi ca // 115 AbhT_3.115

na cārkasomavahnīnāṃ tatprakāśādvinā mahaḥ /
kimapyasti nijaṃ kiṃ tu saṃviditthaṃ prakāśate // 116 AbhT_3.116

svasvātantryaprabhāvodyadvicitropādhisaṃgataḥ /
prakāśo yāti taikṣṇyādimavāntaravicitratām // 117 AbhT_3.117

durdarśano@pi gharmāṃśuḥ patitaḥ pāthasāṃ pathi /
netrānandatvamabhyeti paśyopādheḥ prabhāvitām // 118 AbhT_3.118

sūryādiṣu prakāśo@sāvupādhikaluṣīkṛtaḥ /
saṃvitprakāśaṃ māheśamata eva hyapekṣate // 119 AbhT_3.119

prakāśamātraṃ suvyaktaṃ sūrya ityucyate sphuṭam /
prakāśyavastusārāṃśavarṣi tatsoma ucyate // 120 AbhT_3.120

sūrya pramāṇamityāhuḥ somaṃ meyaṃ pracakṣate /
anyonyamaviyuktau tau svatantrāvapyubhau sthitau // 121 AbhT_3.121

bhoktṛbhogyobhayātmaitadanyonyonmukhatāṃ gatam /
tato jvalanacidrūpaṃ citrabhānuḥ prakīrtitaḥ // 122 AbhT_3.122

yo@yaṃ vahneḥ paraṃ tattvaṃ pramāturidameva tat /
saṃvideva tu vijñeyatādātmyādanapekṣiṇī // 123 AbhT_3.123

svatantratvātpramātoktā vicitro jñeyabhedataḥ /
somāṃśadāhyavastūtthavaicitryābhāsabṛṃhitaḥ // 124 AbhT_3.124

tata evāgniruditaścitrabhānurmaheśinā /
jñeyādyupāyasaṃghātanirapekṣaiva saṃvidaḥ // 125 AbhT_3.125

sthitirmātāhamasmīti jñātā śāstrajñavadyataḥ /
ajña eva yato jñātānubhavātmā na rūpataḥ // 126 AbhT_3.126

na tu sā jñātṛtā yasyāṃ śuddhajñeyādyapekṣate /
tasyāṃ daśāyāṃ jñātṛtvamucyate yogyatāvaśāt // 127 AbhT_3.127

mānataiva tu sā prācyapramātṛparikalpitā /
ucchalantyapi saṃvittiḥ kālakramavivarjanāt // 128 AbhT_3.128

uditaiva satī pūrṇā mātṛmeyādirūpiṇī /
pākādistu kriyā kālaparicchedātkramocitā // 129 AbhT_3.129

matāntyakṣaṇavandhyāpi na pākatvaṃ prapadyate /
itthaṃ prakāśatattvasya somasūryāgnitā sthitā // 130 AbhT_3.130

api mukhyaṃ tatprakāśamātratvaṃ na vyapohyate /
eṣāṃ yatprathamaṃ rūpaṃ hrasvaṃ tatsūrya ucyate // 131 AbhT_3.131

kṣobhānandavaśāddīrghaviśrāntyā soma ucyate /
yattatparaṃ plutaṃ nāma somānandātparaṃ sthitam // 132 AbhT_3.132

prakāśarūpaṃ tatprāhurāgneyaṃ śāstrakovidāḥ /
atra prakāśamātraṃ yatsthite dhāmatraye sati // 133 AbhT_3.133

uktaṃ vindutayā śāstre śivavindurasau mataḥ /
makārādanya evāyaṃ tacchāyāmātradhṛdyathā // 134 AbhT_3.134

ralahāḥ ṣaṇṭhavaisargavarṇarūpatvasaṃsthitāḥ /
ikāra eva rephāṃśacchāyayānyo yathā svaraḥ // 135 AbhT_3.135

tathaiva mahaleśādaḥ so@nyo dvedhāsvaro@pi san /
asyāntarvisisṛkṣāsau yā proktā kaulikī parā // 136 AbhT_3.136

saiva kṣobhavaśādeti visargātmakatāṃ dhruvam /
uktaṃ ca triśiraḥśāstre kalāvyāptyantacarcane // 137 AbhT_3.137

kalā saptadaśī tasmādamṛtākārarūpiṇī /
parāparasvasvarūpabindugatyā visarpitā // 138 AbhT_3.138

prakāśyaṃ sarvavastūnāṃ visargarahitā tu sā /
śaktikuṇḍalikā caiva prāṇakuṇḍalikā tathā // 139 AbhT_3.139

visargaprāntadeśe tu parā kuṇḍalinīti ca /
śivavyometi paramaṃ brahmātmasthānamucyate // 140 AbhT_3.140

visargamātraṃ nāthasya sṛṣṭisaṃhāravibhramāḥ /
svātmanaḥ svātmani svātmakṣepo vaisargikī sthitiḥ // 141 AbhT_3.141

visarga evamutsṛṣṭa āśyānatvamupāgataḥ /
haṃsaḥ prāṇo vyañjanaṃ ca sparśaśca paribhāṣyate // 142 AbhT_3.142

anuttaraṃ paraṃ dhāma tadevākulamucyate /
visargastasya nāthasya kaulikī śaktirucyate // 143 AbhT_3.143

visargatā ca saivāsyā yadānandodayakramāt /
spaṣṭībhūtakriyāśaktiparyantā procchalatsthitiḥ // 144 AbhT_3.144

visarga eva tāvānyadākṣiptaitāvadātmakaḥ /
iyadrūpaṃ sāgarasya yadanantormisaṃtatiḥ // 145 AbhT_3.145

ata eva visargo@yamavyaktahakalātmakaḥ /
kāmatattvamiti śrīmatkulaguhvara ucyate // 146 AbhT_3.146

yattadakṣaramavyakta kāntākaṇṭhe vyavasthitam /
dhvanirūpamanicchaṃ tu dhyānadhāraṇavarjitam // 147 AbhT_3.147

tatra cittaṃ samādhāya vaśayedyugapajjagat /
ata eva visargasya haṃse yadvatsphuṭā sthitiḥ // 148 AbhT_3.148

tadvatsānuttarādīnāṃ kādisāntatayā sthitiḥ /
anuttarātkavargasya sūtiḥ pañcātmanaḥ sphuṭam // 149 AbhT_3.149

pañcaśaktyātmatovaśa ekaikatra yathā sphuṭaḥ /
icchāśakteḥ svasvarūpasaṃsthāyā ekarūpataḥ // 150 AbhT_3.150

cavargaḥ pañcaśaktyātmā kramaprasphuṭatātmakaḥ /
yā tūktā jñeyakāluṣyabhākkṣipracarayogataḥ // 151 AbhT_3.151

dvirūpāyāstato jātaṃ ṭa-tādyaṃ vargayugmakam /
unmeṣātpādivargastu yato viśvaṃ samāpyate // 152 AbhT_3.152

jñeyarūpamidaṃ pañcaviṃśatyantaṃ yataḥ sphuṭam /
jñeyatvātsphuṭataḥ proktametāvatsparśarūpakam // 153 AbhT_3.153

icchāśaktiśca yā dvedhā kṣubhitākṣubhitatvataḥ /
sā vijātīyaśaktyaṃśapronmukhī yāti yātmatām // 154 AbhT_3.154

saiva śīghrataropāttajñeyakāluṣyarūṣitā /
vijātīyonmukhatvena ratvaṃ latvaṃ ca gacchati // 155 AbhT_3.155

tadvadunmeṣaśaktirdvirūpā vaijātyaśaktigā /
vakāratvaṃ prapadyeta sṛṣṭisārapravarṣakam // 156 AbhT_3.156

icchaivānuttarānandayātā śīghratvayogataḥ /
vāyurityucyate vahnirbhāsanātsthairyato dharā // 157 AbhT_3.157

idaṃ catuṣkamantaḥsthamata eva nigadyate /
icchādyantargatatvena svasamāptau ca saṃsthiteḥ // 158 AbhT_3.158

sajātīyakaśaktīnāmicchādyānāṃ ca yojanam /
kṣobhātmakamidaṃ prāhuḥ kṣobhākṣobhātmanāmapi // 159 AbhT_3.159

anuttarasya sājātye bhavettu dvitayī gatiḥ /
anuttaraṃ yattatraikaṃ taccedānandasūtaye // 160 AbhT_3.160

prabhaviṣyati tadyoge yogaḥ kṣobhātmakaḥ sphuṭaḥ /
atrāpyanuttaraṃ dhāma dvitīyamapi sūtaye // 161 AbhT_3.161

na paryāptaṃ tadā kṣobhaṃ vinaivānuttarātmatā /
icchā yā karmaṇā hīnā yā caiṣṭavyena rūṣitā // 162 AbhT_3.162

śīghrasthairyaprabhinnena tridhā bhāvamupāgatā /
anunmiṣitamunmīlatpronmīlitamiti sthitam // 163 AbhT_3.163

iṣyamāṇaṃ tridhaitasyāṃ tādrūpyasyāparicyuteḥ /
tadeva svoṣmaṇā svātmasvātantryapreraṇātmanā // 164 AbhT_3.164

bahirbhāvya sphuṭaṃ kṣiptaṃ śa-ṣa-satritayaṃ sthitam /
tata eva sakāre@sminsphuṭaṃ viśvaṃ prakāśate // 165 AbhT_3.165

amṛtaṃ ca paraṃ dhāma yoginastatpracakṣate /
kṣobhādyantavirāmeṣu tadeva ca parāmṛtam // 166 AbhT_3.166

sītkārasukhasadbhāvasamāveśasamādhiṣu /
tadeva brahma paramamavibhaktaṃ pracakṣate // 167 AbhT_3.167

uvāca bhagavāneva tacchrīmatkulaguhkare /
śaktiśaktimadaikātmyalabdhānvarthābhidhānake // 168 AbhT_3.168

kākacañcupuṭākāraṃ dhyānadhāraṇavarjitam /
viṣatattvamanackākhyaṃ tava snehātprakāśitam // 169 AbhT_3.169

kāmasya pūrṇatā tattvaṃ saṃghaṭṭe pravibhāvyate /
viṣasya cāmṛtaṃ tattvaṃ chādyatve@ṇoścyute sati // 170 AbhT_3.170

vyāptrī śaktirviṣaṃ yasmādavyāptuśchādayenmahaḥ /
nirañjanaṃ paraṃ dhāma tattvaṃ tasya tu sāñjanam // 171 AbhT_3.171

kriyāśaktyātmakaṃ viśvamayaṃ tasmātsphuredyataḥ /
icchā kāmo viṣaṃ jñānaṃ kriyā devī nirañjanam // 172 AbhT_3.172

etattrayasamāveśaḥ śivo bhairava ucyate /
atra rūḍhiṃ sadā kuryāditi no guravo jaguḥ // 173 AbhT_3.173

viṣatattve saṃpraviśya na bhūtaṃ na viṣaṃ na ca /
grahaḥ kevala evāhamiti bhāvanayā sphuret // 174 AbhT_3.174

nanvatra ṣaṇṭhavarṇebhyo janmoktaṃ tena ṣaṇṭhatā /
kathaṃ syāditi cedbrūmo nātra ṣaṇṭhasya sotṛtā // 175 AbhT_3.175

tathāhi tatragā yāsāvicchāśaktirudīritā /
saiva sūte svakartavyamantaḥsthaṃ sveṣṭarūpakam // 176 AbhT_3.176

yattvatra rūṣaṇāhetureṣitavyaṃ sthitaṃ tataḥ /
bhāgānna prasavastajjaṃ kāluṣyaṃ tadvapuśca tat // 177 AbhT_3.177

jñeyārūṣaṇayā yuktaṃ samudāyātmakaṃ viduḥ /
ṣaṇṭhaṃ kṣobhakatākṣobhadhāmatvābhāvayogataḥ // 178 AbhT_3.178

etadvarṇacatuṣkasya svoṣmaṇābhāsanāvaśāt /
ūṣmeti kathitaṃ nāma bhairaveṇāmalātmanā // 179 AbhT_3.179

kādi-hāntamidaṃ prahuḥ kṣobhādhāratayā budhāḥ /
yonirūpeṇa tasyāpi yoge kṣobhāntaraṃ vrajet // 180 AbhT_3.180

tannidarśanayogena pañcāśattamavarṇatā /
pañcaviṃśakasaṃjñeyaprāgvadbhūmisusaṃsthitam // 181 AbhT_3.181

catuṣkaṃ ca catuṣkaṃ ca bhedābhedagataṃ kramāt /
ādyaṃ catuṣkaṃ saṃvitterbhedasaṃdhānakovidam // 182 AbhT_3.182

bhedasyābhedarūḍhyekaheturanyaccatuṣṭayam /
itthaṃ yadvarṇajātaṃ tatsarva svaramayaṃ purā // 183 AbhT_3.183

vyaktiyogādvyañjanaṃ tatsvaraprāṇaṃ yataḥ kila /
svarāṇāṃ ṣaṭkameveha mūlaṃ syādvarṇasaṃtatau // 184 AbhT_3.184

ṣaḍdevatāstu tā eva ye mukhyāḥ sūryaraśmayaḥ /
saurāṇāmeva raśmīnāmantaścāndrakalā yataḥ // 185 AbhT_3.185

ato@tra dīrghatritayaṃ sphuṭaṃ cāndramasaṃ vapuḥ /
candraśca nāma naivānyo bhogyaṃ bhoktuśca nāparam // 186 AbhT_3.186

bhoktaiva bhogyabhāvena dvaividhyātsaṃvyavasthitaḥ /
ghaṭasya na hi bhogyatvaṃ svaṃ vapurmātṛgaṃ hi tat // 187 AbhT_3.187

ato mātari yā rūḍhiḥ sāsya bhogyatvamucyate /
anuttaraṃ parāmṛśyaparāmarśakabhāvataḥ // 188 AbhT_3.188

saṃghaṭṭarūpatāṃ prāptaṃ bhogyamicchādikaṃ tathā /
anuttarānandabhuvāmicchādye bhogyatāṃ gate // 189 AbhT_3.189

saṃdhyakṣarāṇāmudayo bhoktṛrūpaṃ ca kathyate /
anuttarānandamayo devo bhoktaiva kathyate // 190 AbhT_3.190

icchādikaṃ bhogyameva tata evāsya śaktitā /
bhogyaṃ bhoktari līnaṃ ced bhoktā tadvastutaḥ sphuṭaḥ // 191 AbhT_3.191

ataḥ ṣaṇṇāṃ trikaṃ sāraṃ cidiṣyunmeṣaṇātmakam /
tadeva tritayaṃ prāhurbhairavasya paraṃ mahaḥ // 192 AbhT_3.192

tattrikaṃ parameśasya pūrṇā śaktiḥ pragīyate /
tenākṣiptaṃ yato viśvamato@sminsamupāsite // 193 AbhT_3.193

viśvaśaktāvavacchedavandhye jātamupāsanam /
ityeṣa mahimaitāvāniti tāvanna śakyate // 194 AbhT_3.194

aparicchinnaśakteḥ kaḥ kuryācchaktiparicchidām /
tasmādanuttaro devaḥ svācchandyānuttaratvataḥ // 195 AbhT_3.195

visargaśaktiyuktatvātsaṃpanno viśvarūpakaḥ /
evaṃ pañcāśadāmarśapūrṇaśaktirmaheśvaraḥ // 196 AbhT_3.196

vimarśātmaika evānyāḥ śaktayo@traiva niṣṭhitāḥ /
ekāśītipadā devī hyatrāntarbhāvayiṣyate // 197 AbhT_3.197

ekāmarśasvabhāvatve śabdarāśiḥ sa bhairavaḥ /
āmṛśyacchāyayā yogātsaiva śaktiśca mātṛkā // 198 AbhT_3.198

sā śabdarāśisaṃghaṭṭādbhinnayonistu mālinī /
prāgvannavatayāmarśātpṛthagvargasvarūpiṇī // 199 AbhT_3.199

ekaikāmarśarūḍhau tu saiva pañcāśadātmikā /
itthaṃ nādānuvedhena parāmarśasvabhāvakaḥ // 200 AbhT_3.200

śivo mātāpitṛtvena kartā viśvatra saṃsthitaḥ /
visarga eva śākto@yaṃ śivabindutayā punaḥ // 201 AbhT_3.201

garbhīkṛtānantaviśvaḥ śrayate@nuttarātmatām /
aparicchinnaviśvāntaḥsāre svātmani yaḥ prabhoḥ // 202 AbhT_3.202

parāmarśaḥ sa evokto dvayasaṃpattilakṣaṇaḥ /
anuttaravisargātmaśivaśaktyadvayātmani // 203 AbhT_3.203

parāmarśo nirbharatvādahamityucyate vibhoḥ /
anuttarādyā prasṛtirhāntā śaktisvarūpiṇī // 204 AbhT_3.204

pratyāhṛtāśeṣaviśvānuttare sā nilīyate /
tadidaṃ viśvamantaḥsthaṃ śaktau sānuttare pare // 205 AbhT_3.205

tattasyāmiti yatsatyaṃ vibhunā saṃpuṭīkṛtiḥ /
tena śrītrīśikāśāstre śakteḥ saṃpuṭitākṛtiḥ // 206 AbhT_3.206

saṃvittau bhāti yadviśvaṃ tatrāpi khalu saṃvidā /
tadetattritayaṃ dvandvayogātsaṃghātatāṃ gatam // 207 AbhT_3.207

ekameva paraṃ rūpaṃ bhairavasyāhamātmakam /
visargaśaktiryā śaṃbhoḥ setthaṃ sarvatra vartate // 208 AbhT_3.208

tata evasamasto@yamānandarasavibhramaḥ /
tathāhi madhure gīte sparśe vā candanādike // 209 AbhT_3.209

mādhyasthyavigame yāsau hṛdaye spandamānatā /
ānandaśaktiḥ saivoktā yataḥ sahṛdayo janaḥ // 210 AbhT_3.210

pūrva visṛjyasakalaṃ kartavyaṃ śūnyatānale /
cittaviśrāntisaṃjño@yamāṇavastadanantaram // 211 AbhT_3.211

dṛṣṭaśrutāditadvastupronmukhatvaṃ svasaṃvidi /
cittasaṃbodhanāmoktaḥ śāktollāsabharātmakaḥ // 212 AbhT_3.212

tatronmukhatvatadvastusaṃghaṭṭādvastuno hṛdi /
rūḍheḥ pūrṇatayāveśānmitacittalayācchive // 213 AbhT_3.213

prāgvadbhaviṣyadaunmukhyasaṃbhāvyamitatālayāt /
cittapralayanāmāsau visargaḥ śāmbhavaḥ paraḥ // 214 AbhT_3.214

tattvarakṣāvidhāne@to visargatraidhamucyate /
hṛtpadmakośamadhyasthastayoḥ saṃghaṭṭa iṣyate // 215 AbhT_3.215

visargo@ntaḥ sa ca proktaścittaviśrāntilakṣaṇaḥ /
dvitīyaḥ sa visargastu cittasaṃbodhalakṣaṇaḥ // 216 AbhT_3.216

ekībhūtaṃ vibhātyatra jagadetaccarācaram /
grāhyagrāhakabhedo vai kiṃcidatreṣyate yadā // 217 AbhT_3.217

tadāsau sakalaḥ prokto niṣkalaḥ śivayogataḥ /
grāhyagrāhakavicchittisaṃpūrṇagrahaṇātmakaḥ // 218 AbhT_3.218

tṛtīyaḥ sa visargastu cittapralayalakṣaṇaḥ /
ekībhāvātmakaḥ sūkṣmo vijñānātmātmanirvṛtaḥ // 219 AbhT_3.219

nirūpito@yamarthaḥ śrīsiddhayogīśvarīmate /
sātra kuṇḍalinī bījaṃ jīvabhūtā cidātmikā // 220 AbhT_3.220

tajjaṃ dhruvecchonmeṣākhyaṃ trikaṃ varṇāstataḥ punaḥ /
ā ityavarṇādityādiyāvadvaisargikī kalā // 221 AbhT_3.221

kakārādisakārāntā visargātpañcadhā sa ca /
bahiścāntaśca hṛdaye nāde@tha parame pade // 222 AbhT_3.222

bindurātmani mūrdhāntaṃ hṛdayādvyāpako hi saḥ /
ādimāntyavihīnāstu mantrāḥ syuḥ śaradabhravat // 223 AbhT_3.223

gurorlakṣaṇametāvadādimāntyaṃ ca vedayet /
pūjyaḥ so@hamiva jñānī bhairavo devatātmakaḥ // 224 AbhT_3.224

ślokagāthādi yatkiṃcidādimāntyayutaṃ tataḥ /
tasmādvidaṃstathā sarvaṃ mantratvenaiva paśyati // 225 AbhT_3.225

visargaśaktirviśvasya kāraṇaṃ ca nirūpitā /
aitareyākhyavedānte parameśena vistarāt // 226 AbhT_3.226

yallohitaṃ tadagniryadvīryaṃ sūryenduvigraham /
a iti brahma paramaṃ tatsaṃghaṭṭodayātmakam // 227 AbhT_3.227

tasyāpi ca paraṃ vīrya pañcabhūtakalātmakam /
bhogyatvenānnarūpaṃ ca śabdasparśarasātmakam // 228 AbhT_3.228

śabdo@pi madhuro yasmādvīryopacayakārakaḥ /
taddhi vīryaṃ paraṃ śuddhaṃ visisṛkṣātmakaṃ matam // 229 AbhT_3.229

tadbalaṃ ca tadojaśca te prāṇāḥ sā ca kāntatā /
tasmādvīryātprajāstāśca vīrya karmasu kathyate // 230 AbhT_3.230

yajñādikeṣu tadvṛṣṭau sauṣadhīṣvatha tāḥ punaḥ /
vīrye tacca prajāsvevaṃ visarge viśvarūpatā // 231 AbhT_3.231

śabdarāśiḥ sa evokto mātṛkā sāca kīrtitā /
kṣobhyakṣobhakatāveśānmālinīṃ tāṃ pracakṣate // 232 AbhT_3.232

bījayonisamāpattivisargodayasundarā /
mālinī hi parā śaktirnirṇītā viśvarūpiṇī // 233 AbhT_3.233

eṣā vastuta ekaiva parā kālasya karṣiṇī /
śaktimadbhedayogena yāmalatvaṃ prapadyate // 234 AbhT_3.234

tasya pratyavamarśo yaḥ paripūrṇo@hamātmakaḥ /
sa svātmani svatantratvādvibhāgamavabhāsayet // 235 AbhT_3.235

vibhāgābhāsane cāsya tridhā vapurudāhṛtam /
paśyantī madhyamā sthūlā vaikharītyabhiśabditam // 236 AbhT_3.236

tāsāmapi tridhā rūpaṃ sthūlasūkṣmaparatvataḥ /
tatra yā svarasandarbhasubhagā nādarūpiṇī // 237 AbhT_3.237

sā sthūlā khalu paśyantī varṇādyapravibhāgataḥ /
avibhāgaikarūpatvaṃ mādhuryaṃ śaktirucyate // 238 AbhT_3.238

sthānavāyvādigharṣotthā sphuṭataiva ca pāruṣī /
tadasyāṃ nādarūpāyāṃ saṃvitsavidhavṛttitaḥ // 239 AbhT_3.239

sājātyāntarma[ttama] yībhūtirjhagityevopalabhyate /
yeṣāṃ na tanmayībhūtiste dehādinimajjanam // 240 AbhT_3.240

avidanto magnasaṃvinmānāstvahṛdayā iti /
yattucarmāvanaddhādi kiṃcittatraiṣa yo dhvaniḥ // 241 AbhT_3.241

sa sphuṭāsphuṭarūpatvānmadhyamā sthūlarūpiṇī /
madhyāyāścāvibhāgāṃśasadbhāva iti raktatā // 242 AbhT_3.242

avibhāgasvaramayī yatra syāttatsurañjakam /
avibhāgo hi nirvṛtyai dṛśyatāṃ tālapāṭhataḥ // 243 AbhT_3.243

kilāvyaktadhvanau tasminvādane parituṣyati /
yā tu sphuṭānāṃ varṇānāmutpattau kāraṇaṃ bhavet // 244 AbhT_3.244

sā sthūlā vaikharī yasyāḥ kāryaṃ vākyādi bhūyasā /
asminsthūlatraye yattadanusandhānamādivat // 245 AbhT_3.245

pṛthakpṛthaktattritayaṃ sūkṣmamityabhiśabdyate /
ṣaḍjaṃ karomi madhuraṃ vādayāmi bruve vacaḥ // 246 AbhT_3.246

pṛthagevānusandhānatrayaṃ saṃvedyate kila /
etasyāpi trayasyādyaṃ yadrupamanupādhimat // 247 AbhT_3.247

tatparaṃ tritayaṃ tatra śivaḥ paracidātmakaḥ /
vibhāgābhāsanāyāṃ ca mukhyāstisro@tra śaktayaḥ // 248 AbhT_3.248

anuttarā parecchā ca parāparatayā sthitā /
unmeṣaśaktirjñānākhyā tvapareti nigadyate // 249 AbhT_3.249

kṣobharūpātpunastāsāmuktāḥ ṣaṭ saṃvido@malāḥ /
āsāmeva samāveśātkriyāśaktitayoditāt // 250 AbhT_3.250

saṃvido dvādaśa proktā yāsu sarvaṃ samāpyate /
etāvaddevadevasya mukhyaṃ tacchakticakrakam // 251 AbhT_3.251

etāvatā devadevaḥ pūrṇaśaktiḥ sa bhairavaḥ /
parāmarśātmakatvena visargākṣepayogataḥ // 252 AbhT_3.252

iyattākalanājjñānāttāḥ proktāḥ kālikāḥ kvacit /
śrīsāraśāstre cāpyuktaṃ madhya ekākṣarāṃ parām // 253 AbhT_3.253

pūjayedbhairavātmākhyāṃ yoginīdvādaśāvṛtām /
tābhya eva catuḥṣaṣṭiparyantaṃ śakticakrakam // 254 AbhT_3.254

ekārataḥ samārabhya sahasrāraṃ pravartate /
tāsāṃ ca kṛtyabhedena nāmāni bahudhāgame // 255 AbhT_3.255

upāsāśca dvayādvaitavyāmiśrākārayogataḥ /
śrīmattraiśirame tacca kathitaṃ vistarādbahu // 256 AbhT_3.256

iha no likhitaṃ vyāsabhayāccānupayogataḥ /
tā eva nirmalāḥ śuddhā aghorāḥ parikīrtitāḥ // 257 AbhT_3.257

ghoraghoratarāṇāṃ tu sotṛtvācca tadātmikāḥ /
sṛṣṭau sthitau ca saṃhāre tadupādhitrayātyaye // 258 AbhT_3.258

tāsāmeva sthitaṃ rūpaṃ bahudhā pravibhajyate /
upādhyatītaṃ yadrūpaṃ taddvidhā guravo jaguḥ // 259 AbhT_3.259

anullāsādupādhīnāṃ yadvā praśamayogataḥ /
praśamaśca dvidhā śāntyā haṭhapākakrameṇa tu // 260 AbhT_3.260

alaṃ grāsarasākhyena satataṃ jvalanātmanā /
haṭhapākapraśamanaṃ yattṛtīyaṃ tadeva ca /
upadeśāya yujyeta bhedendhanavidāhakam // 261 AbhT_3.261

nijabodhajaṭharahutabhuji bhāvāḥ sarve samarpitā haṭhataḥ /
vijahati bhedavibhāgaṃ nijaśaktyā taṃ samindhānāḥ // 262 AbhT_3.262

haṭhapākena bhāvānāṃ rūpe bhinne vilāpite /
aśnantyamṛtasādbhūtaṃ viśvaṃ saṃvittidevatāḥ // 263 AbhT_3.263

tāstṛptāḥ svātmanaḥ pūrṇa hṛdayaikāntaśāyinam /
cidvyomabhairavaṃ devamabhedenādhiśerate // 264 AbhT_3.264

evaṃ kṛtyakriyāveśānnāmopāsābahutvataḥ /
āsāṃ bahuvidhaṃ rūpamabhede@pyavabhāsate // 265 AbhT_3.265

āsāmeva ca devīnāmāvāpodvāpayogataḥ /
ekadvitricatuṣpañcaṣaṭsaptāṣṭanavottaraiḥ // 266 AbhT_3.266

rudrārkānyakalāsenāprabhṛtirbhedavistaraḥ /
alamanyena bahunā prakṛte@tha niyujyate // 267 AbhT_3.267

saṃvidātmani viśvo@yaṃ bhāvavargaḥ prapañcavān /
pratibimbatayā bhāti yasya viśveśvaro hi saḥ // 268 AbhT_3.268

evamātmani yasyedṛgavikalpaḥ sadodayaḥ /
parāmarśaḥ sa evāsau śāṃbhavopāyamudritaḥ // 269 AbhT_3.269

pūrṇāhantāparāmarśo yo@syāyaṃ pravivecitaḥ /
mantramudrākriyopāsāstadanyā nātra kāścana // 270 AbhT_3.270

bhūyobhūyaḥ samāveśaṃ nirvikalpamimaṃ śritaḥ /
abhyeti bhairavībhāvaṃ jīvanmuktyaparābhidham // 271 AbhT_3.271

ita eva prabhṛtyeṣā jīvanmuktirvicāryate /
yatra sūtraṇayāpīyamupāyopeyakalpanā // 272 AbhT_3.272

prāktane tvāhnike kācidbhedasya kalanāpi no /
tenānupāye tasminko mucyate vā kathaṃ kutaḥ // 273 AbhT_3.273

nirvikalpe parāmarśe śāmbhavopāyanāmani /
pañcāśadbhedatāṃ pūrvasūtritāṃ yojayedbudhaḥ // 274 AbhT_3.274

dharāmevāvikalpena svātmani pratibimbitām /
paśyanbhairavatāṃ yāti jalādiṣvapyayaṃ vidhiḥ // 275 AbhT_3.275

yāvadante paraṃ tattvaṃ samastāvaraṇordhvagam /
vyāpi svatantraṃ sarvajñaṃ yacchivaṃ parikalpitam // 276 AbhT_3.276

tadapyakalpitodārasaṃviddarpaṇabimbitam /
paśyanvikalpavikalo bhairavībhavati svayam // 277 AbhT_3.277

yathā raktaṃ puraḥ paśyannirvikalpakasaṃvidā /
tattaddvāraniraṃśaikaghaṭasaṃvittisusthitaḥ // 278 AbhT_3.278

tadvaddharādikaikaikasaṃghātasamudāyataḥ /
parāmṛśansvamātmānaṃ pūrṇa evāvabhāsate // 279 AbhT_3.279

matta evoditamidaṃ mayyeva pratibimbitam /
madabhinnamidaṃ ceti tridhopāyaḥ sa śāmbhavaḥ // 280 AbhT_3.280

sṛṣṭeḥ sthiteḥ saṃhṛteśca tadetatsūtraṇaṃ kṛtam /
yatra sthitaṃ yataśceti tadāha spandaśāsane // 281 AbhT_3.281

etāvataiva hyaiśvarya saṃvidaḥ khyāpitaṃ param /
viśvātmakatvaṃ cetyanyallakṣaṇaṃ kiṃ nu kathyatām // 282 AbhT_3.282

svātmanyeva cidākāśe viśvamasmyavabhāsayan /
sraṣṭā viśvātmaka iti prathayā bhairavātmatā // 283 AbhT_3.283

ṣaḍadhvajātaṃ nikhilaṃ mayyeva pratibimbitam /
sthitikartāhamasmīti sphuṭeyaṃ viśvarūpatā // 284 AbhT_3.284

sadoditamahābodhajvālājaṭilatātmani /
viśvaṃ dravati mayyetaditi paśyanpraśāmyati // 285 AbhT_3.285

anantacitrasadgarbhasaṃsārasvapnasadmanaḥ /
ploṣakaḥ śiva evāhamityullāsī hutāśanaḥ // 286 AbhT_3.286

jagatsarvaṃ mattaḥ prabhavati vibhedena bahudhā tathāpyetadrūḍhaṃ mayi vigalite tvatra na paraḥ /
taditthaṃ yaḥ sṛṣṭisthitivilayabhekīkṛtivaśādanaṃśaṃ paśyetsa sphurati hi turīyaṃ padabhitaḥ // 287 AbhT_3.287

tadasminparamopāye śāmbhavādvaitaśālini /
ke@pyeva yānti viśvāsaṃ pasmeśena bhāvitāḥ // 288 AbhT_3.288

snānaṃ vrataṃ dehaśuddhirdhāraṇā mantrayojanā /
adhvaklṛptiryāgavidhirhomajapyasamādhayaḥ // 289 AbhT_3.289

ityādikalpanā kāpi nātra bhedena yujyate /
parānugrahakāritvamatrasthasya sphuṭaṃ sthitam // 290 AbhT_3.290

yadi tādṛganugrāhyo daiśikasyopasarpati /
athāsau tādṛśo na syādbhavabhaktyā ca bhāvitaḥ // 291 AbhT_3.291

taṃ cārādhayate bhāvitādṛśānugraheritaḥ /
tadā vicitraṃ dīkṣādividhiṃ śikṣeta koviṃdaḥ // 292 AbhT_3.292

bhāvinyo@pi hyupāsāstā straivāyānti niṣṭhitim /
etanmayatvaṃ paramaṃ prāpyaṃ nirvarṇyateśivam // 293 AbhT_3.293

iti kathitamidaṃ suvistaraṃ paramaṃ śāmbhavamātmavedanam // 294a AbhT_3.294

:C4 atha śrītantrāloke caturthamāhnikam

atha śāktamupāyamaṇḍalaṃ kathayāmaḥ paramātmasaṃvide // 1b AbhT_4.1

anantarāhnikokte@sminsvabhāve pārameśvare /
pravivikṣurvikalpasya kuryātsaṃskāramañjasā // 2 AbhT_4.2

vikalpaḥ saṃskṛtaḥ sūte vikalpaṃ svātmasaṃskṛtam /
svatulyaṃ so@pi so@pyanyaṃ so@pyanyaṃ sadṛśātmakam // 3 AbhT_4.3

caturṣveva vikalpeṣu yaḥ saṃskāraḥ kramādasau /
asphuṭaḥ sphuṭatābhāvī prasphuṭansphuṭitātmakaḥ // 4 AbhT_4.4

tataḥ sphuṭataro yāvadante sphuṭatamo bhavet /
asphuṭādau vikalpe ca bhedo@pyastyāntarālikaḥ // 5 AbhT_4.5

tataḥ sphuṭatamodāratādrūpyaparivṛṃhitā /
saṃvidabhyeti vimalāmavikalpasvarūpatām // 6 AbhT_4.6

ataśca bhairavīyaṃ yattejaḥ saṃvitsvabhāvakam /
bhūyo bhūyo vimṛśatāṃ jāyate tatsphuṭātmatā // 7 AbhT_4.7

nanu saṃvitparāmraṣṭrī parāmarśamayī svataḥ /
parāmṛśyā kathaṃ tāthārūpyasṛṣṭau tu sā jaḍā // 8 AbhT_4.8

ucyate svātmasaṃvittiḥ svabhāvādeva nirbharā /
nāsyāmapāsyaṃ nādheyaṃ kiṃcidityuditaṃ purā // 9 AbhT_4.9

kiṃ tu durghaṭakāritvātsvācchandyānnirmalādasau /
svātmapracchādanakrīḍāpaṇḍitaḥ parameśvaraḥ // 10 AbhT_4.10

anāvṛtte svarūpe@pi yadātmācchādanaṃ vibhoḥ /
saiva māyā yato bheda etāvānviśvavṛttikaḥ // 11 AbhT_4.11

tathābhāsanamevāsya dvaitamuktaṃ maheśituḥ /
taddvayāpāsanenāyaṃ parāmarśo@bhidhīyate // 12 AbhT_4.12

durbhedapādapasyāsya mūlaṃ kṛntanti kovidāḥ /
dhārārūḍhena sattarkakuṭhāreṇeti niścayaḥ // 13 AbhT_4.13

tāmenāṃ bhāvanāmāhuḥ sarvakāmadughāṃ budhāḥ /
sphuṭayedvastu yāpetaṃ manosthapadādapi // 14 AbhT_4.14

śrīpūrvaśāstre tatproktaṃ tarko yogāṅgamuttamam /
heyādyālocanāttasmāttatra yatnaḥ praśasyate // 15 AbhT_4.15

mārge cetaḥ sthirībhūtaṃ heye@pi viṣayecchayā /
prerya tena nayettāvadyāvatpadamanāmayam // 16 AbhT_4.16

mārgo@tra mokṣopāyaḥ sa heyaḥ śāstrāntaroditaḥ /
viṣiṇoti nibadhnāti yecchā niyatisaṃgatam // 17 AbhT_4.17

rāgatattvaṃ tayoktaṃ yat tena tatrānurajyate /
yathā sāmrājyasaṃbhogaṃ dṛṣṭvādṛṣṭvāthabādhame // 18 AbhT_4.18

bhoge rajyeta durbuddhistadvanmokṣe@pi rāgataḥ /
sa evāṃśaka ityuktaḥ svabhāvākhyaḥ sa tu sphuṭam // 19 AbhT_4.19

siddhyaṅgamiti mokṣāya pratyūha iti kovidāḥ /
śivaśāsanamāhātmyaṃ vidannapyata eva hi // 20 AbhT_4.20

vaiṣṇavādhyeṣu rajyeta mūḍho rāgeṇa rañjitaḥ /
yatastāvati sā tasya vāmākhyā śaktiraiśvarī // 21 AbhT_4.21

pāñcarātrikavairiñcasaugatādervijṛmbhate /
dṛṣṭāḥ sāmrājyasaṃbhogaṃ nindantaḥ ke@pi vāliśāḥ // 22 AbhT_4.22

na tu saṃtoṣataḥ sveṣu bhogeṣvāśīḥpravartanāt /
evaṃcidbhairavāveśanindātatparamānasāḥ // 23 AbhT_4.23

bhavantyatisughorābhiḥ śaktibhiḥ pātitā yataḥ /
tena śāṃbhavamāhātmyaṃ jānanyaḥ śāsanāntare // 24 AbhT_4.24

āśvasto nottarītavyaṃ tena bhedamahārṇavāt /
śrīkāmikāyāṃ proktaṃ ca pāśaprakaraṇe sphuṭam // 25 AbhT_4.25

vedasāṃkhyapurāṇajñāḥ pāñcarātraparāyaṇāḥ /
ye kecidṛṣayo dhīrāḥ śāstrāntaraparāyaṇāḥ // 26 AbhT_4.26

bauddhārhatādyāḥ sarve te vidyārāgeṇa rañjitāḥ /
māyāpāśena baddhatvācchivadīkṣāṃ na vindate // 27 AbhT_4.27

rāgaśabdena ca proktaṃ rāgatattvaṃ niyāmakam /
māyīye tacca taṃ tasmiñchāstre niyamayediti // 28 AbhT_4.28

mokṣo@pi vaiṣṇavāderyaḥ svasaṃkalpena bhāvitaḥ /
paraprakṛtisāyujyaṃ yadvāpyānandarūpatā // 29 AbhT_4.29

viśuddhacittamātraṃ vā dīpavatsaṃtatikṣayaḥ /
sa savedyāpavedyātmapralayākalatāmayaḥ // 30 AbhT_4.30

taṃ prāpyāpi ciraṃ kālaṃ tadgogābhogabhuktataḥ /
tattattvapralayānte tu tadūrdhvāṃ sṛṣṭimāgataḥ // 31 AbhT_4.31

mantratvameti saṃbodhādananteśena kalpitāt /
etaccāgre taniṣyāma ityāstāṃ tāvadatra tat // 32 AbhT_4.32

tenājñajanatāklṛptapravādairyo viḍambitaḥ /
asadgurau rūḍhacitsa māyāpāśena rañjitaḥ // 33 AbhT_4.33

so@pi sattarkayogena nīyate sadguruṃ prati /
sattarkaḥ śuddhavidyaiva sā cecchā parameśituḥ // 34 AbhT_4.34

śrīpūrvaśāstre tenoktaṃ sa yiyāsuḥ śivecchayā /
bhuktimuktiprasiddhyarthaṃ nīyate sadguruṃ prati // 35 AbhT_4.35

śaktipātastu tatraiṣa kramikaḥ saṃpravartate /
sthitvā yo@sadgurau śāstrāntare vā satpathaṃ śritaḥ // 36 AbhT_4.36

guruśāstragate sattve@sattve cātra vibhedakam /
śaktipātasya vaicitryaṃ purastātpravivicyate // 37 AbhT_4.37

uktaṃ svacchandaśāstre tat vaiṣṇavādyānpravādinaḥ /
sarvānbhramayate māyā sāmokṣe moKṣalipsayā // 38 AbhT_4.38

yastu rūḍho@pi tatrodyatparāmarśaviśāradaḥ /
sa śuddhavidyāmāhātmyācchaktipātapavitritaḥ // 39 AbhT_4.39

ārohatyeva sanmārgaṃ pratyūhaparivarjitaḥ /
sa tāvatkasyacittarkaḥ svata eva pravartate // 40 AbhT_4.40

sa ca sāṃsiddhikaḥ śāstre proktaḥ svapratyayātmakaḥ /
kiraṇāyāṃ yadapyuktaṃ gurutaḥ śāstrataḥ svataḥ // 41 AbhT_4.41

tatrottarottaraṃ mukhyaṃ pūrvapūrva upāyakaḥ /
yasya svato@yaṃ sattarkaḥ sarvatraivādhikāravān // 42 AbhT_4.42

abhiṣiktaḥ svasaṃvittidevībhirdīkṣitaśca saḥ /
sa eva sarvācāryāṇāṃ madhye mukhyaḥ prakīrtitaḥ // 43 AbhT_4.43

tatsaṃnidhāne nānyeṣu kalpiteṣvadhikāritā /
sa samastaṃ ca śāstrārthaṃ sattarkādeva manyate // 44 AbhT_4.44

śuddhavidyā hi tannāsti satyaṃ yadyanna bhāsayet /
sarvaśāstrārthavettṛtvamakasmāccāsya jāyate // 45 AbhT_4.45

iti śrīpūvavākye tad+akasmāditi-śabdataḥ /
lokāprasiddho yo hetuḥ so@kasmāditi kathyate // 46 AbhT_4.46

sa caiṣa parameśānaśuddhavidyāvijṛmbhatam /
asya bhodāśca bahavo nirbhittiḥ sahabhittikaḥ // 47 AbhT_4.47

sarvago@ṃśagataḥ so@pi mukhyāmukhyāṃśaniṣṭhitaḥ /
bhittiḥ paropajīvitvaṃ parā prajñātha tatkṛtiḥ // 48 AbhT_4.48

adṛṣṭamaṇḍalo@pyevaṃ yaḥ kaścidvetti tattvataḥ /
sa siddhibhāgbhavennityaṃ sa yogī sa ca dīkṣitaḥ // 49 AbhT_4.49

evaṃ yo vetti tattvena tasya nirvāṇagāminī /
dīkṣā bhavediti proktaṃ tacchrītriṃśakaśāsane // 50 AbhT_4.50

akalpito gururjñayaḥ sāṃsiddhika iti smṛtaḥ /
yastu tadrūpabhāgātmabhāvanātaḥ paraṃ vinā // 51 AbhT_4.51

śāstravitsa guruḥ śāstre prokto@kalpitakalpakaḥ /
tasyāpi bhedā utkṛṣṭamadhyamandādyupāyataḥ // 52 AbhT_4.52

bhāvanāto@tha vā dhyānājjapātsvapnādvratāddhuteḥ /
prāpnotyakalpitodāramabhiṣekaṃ mahāmatiḥ // 53 AbhT_4.53

śrīmadvājasanīye śrīvīre śrībrahmayāmale /
śrīsiddhāyāmidaṃ dhātrā proktamanyatra ca sphuṭam // 54 AbhT_4.54

tasya svecchāpravṛttatvātkāraṇānantateṣyate /
kadācidbhaktiyogena karmaṇā vidyayāpi vā // 55 AbhT_4.55

jñānadharmopadeśena mantrairvā dīkṣayāpi vā /
evamādyairanekaiśca prakāraiḥ parameśvaraḥ // 56 AbhT_4.56

saṃsāriṇo@nugṛhṇāti viśvasya jagataḥ patiḥ /
mātṛmaṇḍalasaṃbodhātsaṃskārāttapasaḥ priye // 57 AbhT_4.57

dhyānādyogājjapājjñānānmantrārādhanāto vratāt /
saṃprāpyaṃ kulasāmānyaṃ jñānaṃ kaulikasiddhidam // 58 AbhT_4.58

tattvajñānātmakaṃ sādhyaṃ yatra yatraiva dṛśyate /
sa eva hi gurustatra hetujālaṃ prakalpyatām // 59 AbhT_4.59

tattvajñānādṛte nānyallakṣaṇaṃ brahmayāmale /
tatraiva coktaṃ sevāyāṃ kṛtāyāmavikalpataḥ // 60 AbhT_4.60

sādhakasya na cetsiddhiḥ kiṃ kāryamiti codite /
ātmīyamasya saṃjñānakrameṇa svātmadīkṣaṇam // 61 AbhT_4.61

sasphuratvaprasiddhyarthaṃ tataḥ sādhyaṃ prasiddhyati /
anena svātmavijñānaṃ sasphuratvaprasādhakam // 62 AbhT_4.62

uktaṃ mukhyatayācāryo bhavedyadi na sasphuraḥ /
tatraiva ca punaḥ śrīmadraktārādhanakarmaṇi // 63 AbhT_4.63

vidhiṃ proktaṃ sadā kurvanmāsenācārya ucyate /
pakṣeṇa sādhako@rdhārdhātputrakaḥ samayī tathā // 64 AbhT_4.64

dīkṣayejjapayogena raktādevī kramādyataḥ /
guroralābhe proktasya vidhimetaṃ samācaret // 65 AbhT_4.65

mate ca pustakādvidyādhyayane doṣa īdṛśaḥ /
ukto yastena taddoṣābhāve@sau na niṣiddhatā // 66 AbhT_4.66

mantradravyādiguptatve phalaṃ kimiti codite /
pustakādhītavidyā ye dīkṣāsamayavarjitāḥ // 67 AbhT_4.67

tāmasāḥ parahiṃsādi vaśyādi ca carantyalam /
na ca tattvaṃ vidustena doṣabhāja iti sphuṭam // 68 AbhT_4.68

pūrvaṃ padayugaṃ vācyamanyonyaṃ hetuhetumat /
yastu śāstraṃ vinā naiti śuddhavidyākhyasaṃvidam // 69 AbhT_4.69

guroḥ sa śāstramanvicchustaduktaṃ kramamācaret /
yena kenāpyupāyena gurumārādhya bhaktitaḥ // 70 AbhT_4.70

taddīkṣākramayogena śāstrārthaṃ vettyasau tataḥ /
abhiṣekaṃ samāsādya yo bhavetsa tu kalpitaḥ // 71 AbhT_4.71

sannapyaśeṣapāśaughavinivartanakovidaḥ /
yo yathākramayogena kasmiṃścicchāstravastuni // 72 AbhT_4.72

ākasmikaṃ brajedbodhaṃ kalpitākalpito hi saḥ /
tasya yo@kalpito bhāgaḥ sa tu śreṣṭhamaḥ smṛtaḥ // 73 AbhT_4.73

utkarṣaḥ śuddhavidyāṃśatāratamyakṛto yataḥ /
yathā bhedenādisiddhācchivānmuktaśivā hyadhaḥ // 74 AbhT_4.74

tathā sāṃsiddhikajñānādāhṛtajñānino@dhamāḥ /
tatsaṃnidhau nādhikārasteṣāṃ muktaśivātmavat // 75 AbhT_4.75

kiṃ tu tūṣṇīṃ-sthitiryadvā kṛtyaṃ tadanuvartanam /
yastvakalpitarūpo@pi saṃvādadṛḍhatākṛte // 76 AbhT_4.76

anyato labdhasaṃskāraḥ sa sākṣādbhairavo guruḥ /
yataḥ śāstrakramāttajjñaguruprajñānuśīlanāt // 77 AbhT_4.77

ātmapratyayitaṃ jñānaṃ pūrṇatvādbhairavāyate /
tena śrīkiraṇoktaṃ yadgurutaḥ śāstrataḥ svataḥ // 78 AbhT_4.78

tripratyayamidaṃ jñānamiti yacca niśāṭane /
tatsaṃghātaviparyāsavigrahairbhāsate tathā // 79 AbhT_4.79

karaṇasya vicitratvādvicitrāmeva tāṃ chidam /
kartuṃ vāsīṃ ca ṭaṅkaṃ ca krakacaṃ cāpi gṛhṇate // 80 AbhT_4.80

tāvacca chedanaṃ hyekaṃ tathaivādyābhisaṃdhitaḥ /
itthameva mitau vācyaṃ karaṇasya svakaṃ vapuḥ // 81 AbhT_4.81

na svatantraṃ svato mānaṃ kuryādadhigamaṃ haṭhāt /
pramātrāśvāsaparyanto yato@dhigama ucyate // 82 AbhT_4.82

āśvāsaśca vicitro@sau śaktipātavaśāttathā /
pramite@pi pramāṇānāmavakāśo@styataḥ sphuṭaḥ // 83 AbhT_4.83

dṛṣṭvā dṛṣṭvā samāśliṣya ciraṃ saṃcarvya cetasā /
priyā yaiḥ parituṣyeta kiṃ brūmaḥ kila tānprati // 84 AbhT_4.84

itthaṃ ca mānasaṃplutyāmapi nādhigate gatiḥ /
na vyarthatā nānavasthā nānyonyāśrayatāpi ca // 85 AbhT_4.85

evaṃ yogāṅgamiyati tarka eva na cāparam /
antarantaḥ parāmarśapāṭavātiśayāya saḥ // 86 AbhT_4.86

ahiṃsā satyamasteyabrahmacaryāparigrahāḥ /
iti pañca yamāḥ sākṣātsaṃvittau nopayoginaḥ // 87 AbhT_4.87

tapaḥprabhṛtayo ye ca niyamā yattathāsanam /
prāṇāyāmāśca ye sarvametadbāhyavijṛmbhitam // 88 AbhT_4.88

śrīmadvīrāvalau coktaṃ bodhamātre śivātmake /
cittapralayabandhena pralīne śaśibhāskare // 89 AbhT_4.89

prāpte ca dvādaśe bhāge jīvāditye svabodhake /
mokṣaḥ sa eva kathitaḥ prāṇāyāmo nirarthakaḥ // 90 AbhT_4.90

prāṇāyāmo na kartavyaḥ śarīraṃ yena pīḍyate /
rahasyaṃ vetti yo yatra sa muktaḥ sa ca mocakaḥ // 91 AbhT_4.91

pratyāhāraśca nāmāyamarthebhyo@kṣadhiyāṃ hi yaḥ /
anibaddhasya bandhasya tadantaḥ kila kīlanam // 92 AbhT_4.92

cittasya viṣaye kvāpi bandhanaṃ dhāraṇātmakam /
tatsadṛgjñānasaṃtāno dhyānamastamitā param // 93 AbhT_4.93

yadā tu jñeyatādātmyameva saṃvidi jāyate /
grāhyagrahaṇatādvaitaśūnyateyaṃ samāhitiḥ // 94 AbhT_4.94

tadeṣā dhāraṇādhyānasamādhitritayī parām /
saṃvidaṃ prati no kaṃcidupayogaṃ samaśnute // 95 AbhT_4.95

yogāṅgatā yamādestu samādhyantasya varṇyate /
svapūrvapūrvopāyatvādantyatarkopayogataḥ // 96 AbhT_4.96

antaḥ saṃvidi rūḍhaṃ hi taddvārā prāṇadehayoḥ /
buddhau vārpyaṃ tadabhyāsānnaiṣa nyāyastu saṃvidi // 97 AbhT_4.97

atha vāsmaddṛśi prāṇadhīdehāderapi sphuṭam /
sarvātmakatvāttatrastho@pyabhyāso@nyavyapohanam // 98 AbhT_4.98

deha utplutisaṃpātadharmojjigamiṣārasāt /
utplāvyate tadvipakṣapātāśaṅkāvyapohanāt // 99 AbhT_4.99

guruvākyaparāmarśasadṛśe svavimarśane /
prabuddhe tadvipakṣāṇāṃ vyudāsaḥ pāṭhacintane // 100 AbhT_4.100

nahyasya guruṇā śakyaṃ svaṃ jñānaṃ śabda eva vā /
dhiyi ropayituṃ tena svaprabodhakramo dhruvam // 101 AbhT_4.101

ata eva svapnakāle śrute tatrāpi vastuni /
tādātmyabhāvanāyogo na phalāya na bhaṇyate // 102 AbhT_4.102

saṃketānādare śabdaniṣṭhamāmarśanaṃ paṭhiḥ /
tadādare tadarthastu cinteti paricarcyatām // 103 AbhT_4.103

tadadvayāyāṃ saṃvittāvabhyāso@nupayogavān /
kevalaṃ dvaitamālinyaśaṅkānirmūlanāya saḥ // 104 AbhT_4.104

dvaitaśaṅkāśca tarkeṇa tarkyanta iti varṇitam /
tattarkasādhanāyāstu yamāderapyupāyatā // 105 AbhT_4.105

uktaṃ śrīpūrvaśastre ca na dvaitaṃ nāpi cādvayam /
liṅgapūjādikaṃ sarvamityupakramya śaṃbhunā // 106 AbhT_4.106

vihitaṃ sarvamevātra pratiṣiddhamathāpi vā /
prāṇāyāmādikairaṅgairyogāḥ syuḥ kṛttrimā yataḥ // 107 AbhT_4.107

tattenākṛtakasyāsya kalāṃ nārghanti ṣoḍaśīm /
kiṃ tvetadatra deveśi niyamena vidhīyate // 108 AbhT_4.108

tattve cetaḥ sthiraṃ kāryaṃ tacca yasya yathāstviti /
evaṃ dvaitaparāmarśanāśāya parameśvaraḥ // 109 AbhT_4.109

kvacitsvabhāvamamalamāmṛśannaniśaṃ sthitaḥ /
yaḥ svabhāvaparāmarśa indriyārthādyupāyataḥ // 110 AbhT_4.110

vinaiva tanmukho@nyo vā svātantryāttadvikalpanam /
tacca svacchasvatantrātmaratnanirbhāsini sphuṭam // 111 AbhT_4.111

bhāvaughe bhedasaṃdhātṛ svātmano naiśamucyate /
tadeva tu samastārthanirbharātmaikagocaram // 112 AbhT_4.112

śuddhavidyātmakaṃ sarvamevedamahamityalam /
idaṃ vikalpanaṃ śuddhavidyārūpaṃ sphuṭātmakam // 113 AbhT_4.113

pratihantīha māyīyaṃ vikalpaṃ bhedabhāvakam /
śuddhavidyāparāmarśo yaḥ sa eva tvanekadhā // 114 AbhT_4.114

snānaśuddhyarcanāhomadhyānajapyādiyogataḥ /
viśvametatsvasaṃvittirasanirbharitaṃ rasāt // 115 AbhT_4.115

āviśya śuddho nikhilaṃ tarpayedadhvamaṇlam /
ullāsibodhahutabhugdagdhaviśvendhanodite // 116 AbhT_4.116

sitabhasmani dehasya majjanaṃ snānamucyate /
itthaṃ ca vihitasnānastarpitānantadevataḥ // 117 AbhT_4.117

tato@pi dehārambhīṇi tattvāni pariśodhayet /
śivātmakeṣvapyeteṣu buddhiryā vyatirekiṇī // 118 AbhT_4.118

saivāśuddhiḥ parākhyātā śuddhistaddhīvimardanam /
evaṃ svadehaṃ bodhaikapātraṃ galitabhedakam // 119 AbhT_4.119

paśyansaṃvittimātratve svatantre tiṣṭhati prabhuḥ /
yatkiṃcinmānasāhlādi yatra kvāpīndriyasthitau // 120 AbhT_4.120

yojyate brahmasaddhāmni pūjopakaraṇaṃ hi tat /
pūjā nāma vibhinnasya bhāvaughasyāpi saṃgatiḥ // 121 AbhT_4.121

svatantravimalānantabhairavīyacidātmanā /
tathāhi saṃvideveyamantarbāhyobhayātmanā // 122 AbhT_4.122

svātantryādvartamānaiva parāmarśasvarūpiṇī /
sa ca dvādaśadhā tatra sarvamantarbhavedyataḥ // 123 AbhT_4.123

sūrya eva hi somātmā sa ca viśvamayaḥ sthitaḥ /
kalādvādaśakātmaiva tatsaṃvitparamārthataḥ // 124 AbhT_4.124

sā ca mātari vijñāne māne karaṇagocare /
meye caturvidhaṃ bhāti rūpamāśritya sarvadā // 125 AbhT_4.125

śuddhasaṃvinmayī prācye jñāne śabdanarūpiṇī /
karaṇe grahaṇākārā yataḥ śrīyogasaṃcare // 126 AbhT_4.126

ye cakṣurmaṇḍale śvete pratyakṣe parameśvari /
ṣoḍaśāraṃ dvādaśāraṃ tatrasthaṃ cakramuttamam // 127 AbhT_4.127

prativāraṇavadrakte tadbahirye taducyate /
dvitīyaṃ madhyage ye te kṛṣṇaśvete ca maṇḍale // 128 AbhT_4.128

tadantarye sthite śuddhe bhinnāñjanasamaprabhe /
caturdale tu te jñeye agnīṣomātmake priye // 129 AbhT_4.129

mithunatve sthite ye ca cakre dve parameśvari /
saṃmīlanonmīlanaṃ te anyonyaṃ vidadhātake // 130 AbhT_4.130

yathā yoniśca liṅgaṃ ca saṃyogātsravato@mṛtam /
tathāmṛtāgnisaṃyogāddravataste na saṃśayaḥ // 131 AbhT_4.131

taccakrapīḍanādrātrau jyotirbhātyarkasomagam /
tāṃ dṛṣṭvā paramāṃ jyotsnāṃ kālajñānaṃ pravartate // 132 AbhT_4.132

sahasrāraṃ bhaveccakraṃ tābhyāmupari saṃsthitam /
tataścakrātsamudbhūtaṃ brahmāṇḍaṃ tadudāhṛtam // 133 AbhT_4.133

tatrasthāṃ muñcate dhārāṃ somo hyagnipradīpitaḥ /
sṛjatītthaṃ jagatsarvamātmanyātmanyanantakam // 134 AbhT_4.134

ṣoḍaśadvādaśārābhyāmaṣṭāreṣvatha sarvaśaḥ /
evaṃ krameṇa sarvatra cakreṣvamṛtamuttamam // 135 AbhT_4.135

somaḥ sravati yāvacca pañcānāṃ cakrapaddhatiḥ /
tatpunaḥ pibati prītyā haṃso haṃsa iti sphuran // 136 AbhT_4.136

sakṛdyasya tu saṃśrutyā puṇyapāpairna lipyate /
pañcāre savikāro@tha bhūtvā somasrutāmṛtāt // 137 AbhT_4.137

dhāvati trirasārāṇi guhyacakrāṇyasau vibhuḥ /
yato jātaṃ jagallīnaṃ yatra ca svakalīlayā // 138 AbhT_4.138

tatrānandaśca sarvasya brahmacārī ca tatparaḥ /
tatra siddhiśca muktiśca samaṃ saṃprāpyate dvayam // 139 AbhT_4.139

ata ūrdhvaṃ punaryāti yāvadbrahmātmakaṃ padam /
agnīṣomau samau tatra sṛjyete cātmanātmani // 140 AbhT_4.140

tatrasthastāpitaḥ somo dvedhā jaṅghe vyavasthitaḥ /
adhastaṃ pātayedagniramṛtaṃ sravati kṣaṇāt // 141 AbhT_4.141

gulphajānvādiṣu vyaktaṃ kuṭilārkapradīpitā /
sā śaktistāpitā bhūyaḥ pañcārādikramaṃ sṛjet // 142 AbhT_4.142

evaṃ śrotre@pi vijñeyaṃ yāvatpādāntagocaram /
pādāṅguṣṭhātsamārabhya yāvadbrahmāṇḍadarśanam // 143 AbhT_4.143

ityajānannaiva yogī jānanviśvaprabhurbhavet /
jvalannivāsau brahmādyairdṛśyate parameśvaraḥ // 144 AbhT_4.144

atra tātparyataḥ proktamakṣe kramacatuṣṭayam /
ekaikatra yatastena dvādaśātmakatoditā // 145 AbhT_4.145

na vyākhyātaṃ tu nirbhajya yato@tisarahasyakam /
meye@pi devī tiṣṭhantī māsarāśyādirūpiṇī // 146 AbhT_4.146

ata eṣā sthitā saṃvidantarbāhyobhayātmanā /
svayaṃ nirbhāsya tatrānyadbhāsayantīva bhāsate // 147 AbhT_4.147

tataśca prāgiyaṃ śuddhā tathābhāsanasotsukā /
sṛṣṭiṃ kalayate devī tannāmnāgama ucyate // 148 AbhT_4.148

tathā bhāsitavastvaṃśarañjanāṃ sā bahirmukhī /
svavṛtticakreṇa samaṃ tato@pi kalayantyalam // 149 AbhT_4.149

sthitireṣaiva bhāvasya tāmantarmukhatārasāt /
saṃjihīrṣuḥ sthiternāśaṃ kalayantī nirucyate // 150 AbhT_4.150

tato@pi saṃhārarase pūrṇe vighnakarīṃ svayam /
śaṅkāṃ yamātmikāṃ bhāge sūte saṃharate@pi ca // 151 AbhT_4.151

saṃhṛtya śaṅkāṃ śaṅkyārthavarjaṃ vā bhāvamaṇḍale /
saṃhṛtiṃ kalayatyeva svātmavahnau vilāpanāt // 152 AbhT_4.152

vilāpanātmikāṃ tāṃ ca bhāvasaṃhṛtimātmani /
āmṛśatyeva yenaiṣā mayā grastamiti sphuret // 153 AbhT_4.153

saṃhāryopādhiretasyāḥ svasvabhāvo hi saṃvidaḥ /
nirupādhini saṃśuddhe saṃvidrūpeṣastamīyate // 154 AbhT_4.154

vilāpite@pi bhāvaughe kaṃcidbhāvaṃ tadaiva sā /
āśyānayedya evāste śaṅkā saṃskārarūpakaḥ // 155 AbhT_4.155

śubhāśubhatayā so@yaṃ soṣyate phalasaṃpadam /
pūrvaṃ hi bhogātpaścādvā śaṅkeyaṃ vyavatiṣṭhate // 156 AbhT_4.156

anyadāśyānitamapi tadaiva drāvayediyam /
prāyaścittādikarmabhyo brahmahatyādikarmavat // 157 AbhT_4.157

rodhanāddrāvaṇādrūpamitthaṃ kalayate citiḥ /
tadapi drāvayedeva tadapyāśyānayedatha // 158 AbhT_4.158

itthaṃ bhogye@pi saṃbhukte sati tatkaraṇānyapi /
saṃharantī kalayate dvādaśaivāhamātmani // 159 AbhT_4.159

karmabuddhyakṣavargo hi buddhyanto dvādaśātmakaḥ /
prakāśakatvātsūryātmā bhinne vastuni jṛmbhate // 160 AbhT_4.160

ahaṃkārastu karaṇamabhimānaikasādhanam /
avicchinnaparāmarśī līyate tena tatra saḥ // 161 AbhT_4.161

yathāhi khaṅgapāśādeḥ karaṇasya vibhedinaḥ /
abhedini svahastādau layastadvadayaṃ vidhiḥ // 162 AbhT_4.162

tenendriyaughamārtaṇḍamaṇḍalaṃ kalayetsvayam /
saṃviddevī svatantratvātkalpite@haṃkṛtātmani // 163 AbhT_4.163

sa eva paramādityaḥ pūrṇakalpastrayodaśaḥ /
karaṇatvātprayātyeva kartari pralayaṃ sphuṭam // 164 AbhT_4.164

kartā ca dvividhaḥ proktaḥ kalpitākalpitātmakaḥ /
kalpito dehabuddhyādivyavacchedena carcitaḥ // 165 AbhT_4.165

kālāgnirudrasaṃjñāsya śāstreṣu paribhāṣitā /
kālo vyavacchittadyukto vahnirbhoktā yataḥ smṛtaḥ // 166 AbhT_4.166

saṃsārāklṛptiklṛptibhyāṃ rodhanāddrāvaṇātprabhuḥ /
anivṛttapaśūbhāvastatrāhaṃkṛtpralīyate // 167 AbhT_4.167

so@pi kalpitavṛttitvādviśvābhedaikaśālini /
vikāsini mahākāle līyate@hamidaṃmaye // 168 AbhT_4.168

etasyāṃ svātmasaṃvittāvidaṃ sarvamahaṃ vibhuḥ /
iti pravikasadrūpā saṃvittiravabhāsate // 169 AbhT_4.169

tato@ntaḥsthitasarvātmabhāvabhogoparāgiṇī /
paripūrṇāpi saṃvittirakule dhāmni līyate // 170 AbhT_4.170

pramātṛvargo mānaughaḥ pramāśca bahudhā sthitāḥ /
meyaugha iti yatsarvamatra cinmātrameva tat // 171 AbhT_4.171

iyatīṃ rūpavaicitrīmāśrayantyāḥ svasaṃvidaḥ /
svācchandyamanapekṣaṃ yatsā parā parameśvarī // 172 AbhT_4.172

imāḥ prāguktakalanāstadvijṛmbhocyate yataḥ /
kṣepo jñānaṃ ca saṃkhyānaṃ gatirnāda iti kramāt // 173 AbhT_4.173

svātmano bhedanaṃ kṣepo bheditasyāvikalpanam /
jñānaṃ vikalpaḥ saṃkhyānamanyato vyatibhedanāt // 174 AbhT_4.174

gatiḥ svarūpārohitvaṃ pratibimbavadeva yat /
nādaḥ svātmaparāmarśaśeṣatā tadvilopanāt // 175 AbhT_4.175

iti pañcavidhāmenāṃ kalanāṃ kurvatī parā /
devī kālī tathā kālakarṣiṇī ceti kathyate // 176 AbhT_4.176

mātṛsadbhāvasaṃjñāsyāstenoktā yatpramātṛṣu /
etāvadantasaṃvittau pramātṛtvaṃ sphuṭībhavet // 177 AbhT_4.177

vāmeśvarīti-śabdena proktā śrīniśisaṃcare /
itthaṃ dvādaśadhā saṃvittiṣṭhantī viśvamātṛṣu // 178 AbhT_4.178

ekaiveti na ko@pyasyāḥ kramasya niyamaḥ kvacit /
kramābhāvānna yugapattadabhāvātkramo@pi na // 179 AbhT_4.179

kramākramakathātītaṃ saṃvittattvaṃ sunirmalam /
tadasyāḥ saṃvido devyā yatra kvāpi pravartanam // 180 AbhT_4.180

tatra tādātmyayogena pūjā pūrṇaiva vartate /
parāmarśasvabhāvatvādetasyā yaḥ svayaṃ dhvaniḥ // 181 AbhT_4.181

sadoditaḥ sa evoktaḥ paramaṃ hṛdayaṃ mahat /
hṛdaye svavimarśo@sau drāvitāśeṣaviśvakaḥ // 182 AbhT_4.182

bhāvagrahādiparyantabhāvī sāmānyasaṃjñakaḥ /
spandaḥ sa kathyate śāstre svātmanyucchalanātmakaḥ // 183 AbhT_4.183

kiṃciccalanametāvadananyasphuraṇaṃ hi yat /
ūrmireṣā vibodhābdherna saṃvidanayā vinā // 184 AbhT_4.184

nistaraṅgataraṅgādivṛttireva hi sindhutā /
sārametatsamastasya yaccitsāraṃ jaḍaṃ jagat // 185 AbhT_4.185

tadadhīnapratiṣṭhatvāttatsāraṃ hṛdayaṃ mahat /
tathā hi sadidaṃ brahmamūlaṃ māyāṇḍasaṃjñitam // 186 AbhT_4.186

icchājñānakriyārohaṃ vinā naiva saducyate /
tacchaktitritayārohādbhairavīye cidātmani // 187 AbhT_4.187

visṛjyate hi tattasmādbahirvātha visṛjyate /
evaṃ sadrūpataivaiṣāṃ satāṃ śaktitrayātmatām // 188 AbhT_4.188

visargaṃ parabodhena samākṣipyaiva vartate /
tatsadeva bahīrūpaṃ prāgbodhāgnivilāpitam // 189 AbhT_4.189

antarnadatparāmarśaśeṣībhūtaṃ tato@pyalam /
khātmatvameva saṃprāptaṃ śaktitritayagocarāt // 190 AbhT_4.190

vedanātmakatāmetya saṃhārātmani līyate /
idaṃ saṃhārahṛdayaṃ prācyaṃ sṛṣṭau ca hṛnmatam // 191 AbhT_4.191

etadrūpaparāmarśamakṛtrimamanābilam /
ahamityāhureṣaiva prakāśasya prakāśatā // 192 AbhT_4.192

etadvīryaṃ hi sarveṣāṃ mantrāṇāṃ hṛdayātmakam /
vinānena jaḍāste syurjīvā iva vinā hṛdā // 193 AbhT_4.193

akṛtrimaitaddhṛdayārūḍho yatkiṃcidācaret /
prāṇyādvā mṛśate vāpi sa sarvo@sya japo mataḥ // 194 AbhT_4.194

yadeva svecchayā sṛṣṭisvābhāvyādbahirantarā /
nirmīyate tadevāsya dhyānaṃ syātpāramārthikam // 195 AbhT_4.195

nirākāre hi ciddhāmni viśvākṛtimaye sati /
phalārthināṃ kācideva dhyeyatvenākṛtiḥ sthitā // 196 AbhT_4.196

yathā hyabhedātpūrṇe@pi bhāve jalamupāharan /
anyākṛtyapahānena ghaṭamarthayate rasāt // 197 AbhT_4.197

tathaiva parameśānaniyatipravijṛmbhaṇāt /
kācidevākṛtiḥ kāṃcit sūte phalavikalpanām // 198 AbhT_4.198

yastu saṃpūrṇahṛdayo na phalaṃ nāma vāñchati /
tasya viśvākṛtirdevī sā cāvacchedavarjanāt // 199 AbhT_4.199

kule yogina udriktabhairavīyaparāsavāt /
ghūrṇitasya sthitirdehe mudrā yā kācideva sā // 200 AbhT_4.200

antarindhanasaṃbhāramanapekṣyaiva nityaśaḥ /
jājvalītyakhilākṣaughaprasṛtograśikhaḥ śikhī // 201 AbhT_4.201

bodhāgnau tādṛśe bhāvā viśantastasya sanmahaḥ /
udrecayanto gacchanti homakarmanimittatām // 202 AbhT_4.202

yaṃ kaṃcitparameśānaśaktipātapavitritam /
purobhāvya svayaṃ tiṣṭheduktavaddīkṣitastu saḥ // 203 AbhT_4.203

japyādau homaparyante yadyapyekaikakarmaṇi /
udeti rūḍhiḥ paramā tathāpītthaṃ nirūpitam // 204 AbhT_4.204

yathāhi tatra tatrāśvaḥ samanimnonnatādiṣu /
citre deśe vāhyamāno yātīcchāmātrakalpitām // 205 AbhT_4.205

tathā saṃvidvicitrābhiḥ śāntaghoratarādibhiḥ /
bhaṅgībhirabhito dvaitaṃ tyājitā bhairavāyate // 206 AbhT_4.206

yathā puraḥsthe mukure nijaṃ vaktraṃ vibhāvayan /
bhūyo bhūyastadekātma vaktraṃ vetti nijātmanaḥ // 207 AbhT_4.207

tathā vikalpamukure dhyānapūjārcanātmani /
ātmānaṃ bhairavaṃ paśyannacirāttanmayībhavet // 208 AbhT_4.208

tanmayībhavanaṃ nāma prāptiḥ sānuttarātmani /
pūrṇatvasya parā kāṣṭhā setyatra na phalāntaram // 209 AbhT_4.209

phalaṃ sarvamapūrṇatve tatra tatra prakalpitam /
akalpite hi pūrṇatve phalamanyatkimucyatām // 210 AbhT_4.210

eṣa yāgavidhiḥ ko@pi kasyāpi hṛdi vartate /
yasya prasīdecciccakraṃ drāgapaścimajanmanaḥ // 211 AbhT_4.211

atra yāge gato rūḍhiṃ kaivalyamadhigacchati /
lokairālokyamāno hi dehabandhavidhau sthitaḥ // 212 AbhT_4.212

atra nāthaḥ samācāraṃ paṭale@ṣṭādaśe@bhyadhāt /
nātra śuddhirna cāśuddhirna bhakṣyādivicāraṇam // 213 AbhT_4.213

na dvaitaṃ nāpi cādvaitaṃ liṅgapūjādikaṃ na ca /
na cāpi tatparityāgo niṣparigrahatāpi vā // 214 AbhT_4.214

saparigrahatā vāpi jaṭābhasmādisaṃgrahaḥ /
tattyāgo na vratādīnāṃ caraṇācaraṇaṃ ca yat // 215 AbhT_4.215

kṣetrādisaṃpraveśaśca samayādiprapālanam /
parasvarūpaliṅgādi nāmagotrādikaṃ ca yat // 216 AbhT_4.216

nāsminvidhīyate kiṃcinna cāpi pratiṣidhyate /
vihitaṃ sarvamevātra pratiṣiddhamathāpi ca // 217 AbhT_4.217

kiṃ tvetadatra deveśi niyamena vidhīyate /
tattve cetaḥ sthirīkāryaṃ suprasannena yoginā // 218 AbhT_4.218

tacca yasya yathaiva syātsa tathaiva samācaret /
tattve niścalacittastu bhuñjāno viṣayānapi // 219 AbhT_4.219

na saṃspṛśyeta doṣaiḥ sa padmapatramivāmbhasā /
viṣāpahārimantrādisaṃnaddho bhakṣayannapi // 220 AbhT_4.220

viṣaṃ na muhyate tena tadvadyogī mahāmatiḥ /
aśuddhaṃ hi kathaṃ nāma dehādyaṃ pāñcabhautikam // 221 AbhT_4.221

prakāśatātirikte kiṃ śuddhyaśuddhī hi vastunaḥ /
aśuddhasya ca bhāvasya śuddhiḥ syāttādṛśaiva kim // 222 AbhT_4.222

anyonyāśrayavaiyarthyānavasthā itthamatra hi /
pṛthivī jalataḥ śuddhyejjalaṃ dharaṇitastathā // 223 AbhT_4.223

anyonyāśrayatā seyamaśuddhatve@pyayaṃ kramaḥ /
aśuddhājjalataḥ śuddhyeddhareti vyarthatā bhavet // 224 AbhT_4.224

vāyuto vāriṇo vāyostejasastasya vānyataḥ /
bahurūpādikā mantrāḥ pāvanātteṣu śuddhatā // 225 AbhT_4.225

mantrāḥ svabhāvataḥ śuddhā yadi te@pi na kiṃ tathā /
śivātmatā teṣu śuddhiryadi tatrāpi sā na kim // 226 AbhT_4.226

śivātmatvāparijñānaṃ na mantreṣu dharādivat /
te tena śuddhā iti cettajjñaptistarhi śuddhatā // 227 AbhT_4.227

yoginaṃ prati sā cāsti bhāveṣviti viśuddhatā /
nanu codanayā śuddhyaśuddhyādikaviniścayaḥ // 228 AbhT_4.228

itthamastu tathāpyeṣā codanaiva śivoditā /
kā syātsatīti cedetadanyatra pravitānitam // 229 AbhT_4.229

vaidikyā bādhiteyaṃ cedviparītaṃ na kiṃ bhavet /
samyakcenmanyase bādho viśiṣṭaviṣayatvataḥ // 230 AbhT_4.230

apavādena kartavyaḥ sāmānyavihite vidhau /
śuddhyaśuddhī ca sāmānyavihite tattvabodhini // 231 AbhT_4.231

puṃsi te bādhite eva tathā cātreti varṇitam /
nārthavādādiśaṅkā ca vākye māheśvare bhavet // 232 AbhT_4.232

abuddhipūrvaṃ hi tathā saṃsthite satataṃ bhavet /
vyomādirūpe nigame śaṅkā mithyārthatāṃ prati // 233 AbhT_4.233

anavacchinnavijñānavaiśvarūpyasunirbharaḥ /
śāstrātmanā sthito devo mithyātvaṃ kvāpi nārhati // 234 AbhT_4.234

icchāvānbhāvarūpeṇa yathā tiṣṭhāsurīśvaraḥ /
tatsvarūpābhidhānena tiṣṭhāsuḥ sa tathā sthitaḥ // 235 AbhT_4.235

arthavādo@pi yatrānyavidhyādimukhamīkṣate /
tatrāstvasatyaḥ svātantrye sa eva tu vidhāyakaḥ // 236 AbhT_4.236

vidhivākyāntare gacchannaṅgabhāvamathāpi vā /
na nirarthakaṃ evāyaṃ saṃnidhergajaḍādivat // 237 AbhT_4.237

svārthapratyāyanaṃ cāsya svasaṃvittyaiva bhāsate /
tadapahnavanaṃ kartuṃ śakyaṃ vidhiniṣedhayoḥ // 238 AbhT_4.238

yuktiścātrāsti vākyeṣu svasaṃviccāpyabādhitā /
yā samagrārthamāṇikyatattvaniścayakāriṇī // 239 AbhT_4.239

mṛtadehe@tha dehotthe yā cāśuddhiḥ prakīrtitā /
anyatra neti buddhyantāmaśuddhaṃ saṃvidaścyutam // 240 AbhT_4.240

saṃvittādātmyamāpannaṃ sarvaṃ śuddhamataḥ sthitam /
śrīmadvīrāvalau coktaṃ śuddhyaśuddhinirūpaṇe // 241 AbhT_4.241

sarveṣāṃ vāhako jīvo nāsti kiṃcidajīvakam /
yatkiṃcijjīvarahitamaśuddhaṃ tadvijānata // 242 AbhT_4.242

tasmādyatsaṃvido nātidūre tacchudvimāvahet /
avikalpena bhāvena munayo@pi tathābhavan // 243 AbhT_4.243

lokasaṃrakṣaṇārthaṃ tu tattattvaṃ taiḥ pragopitam /
bahiḥ satsvapi bhāveṣu śuddhyaśuddhī na nīlavat // 244 AbhT_4.244

pramātṛdharma evāyaṃ cidaikyānaikyavedanāt /
yadi vā vastudharmo@pi mātrapekṣānibandhanaḥ // 245 AbhT_4.245

sautrāmaṇyāṃ surā hotuḥ śuddhānyasya viparyayaḥ /
anena codanānāṃ ca svavākyairapi bādhanam // 246 AbhT_4.246

kvacitsaṃdarśitaṃ brahmahatyāvidhiniṣedhavat /
bhakṣyādividhayo@pyenaṃ nyāyamāśritya carcitāḥ // 247 AbhT_4.247

sarvajñānottarādau ca bhāṣate sma maheśvaraḥ /
nararṣidevadruhiṇaviṣṇurudrādyudīritam // 248 AbhT_4.248

uttarottaravaiśiṣṭyāt pūrvapūrvaprabādhakam /
na śaivaṃ vaiṣṇavairvākyairbādhanīyaṃ kadācana // 249 AbhT_4.249

vaiṣṇavaṃ brahmasaṃbhūtairnetyādi paricarcayet /
bādhate yo vaiparītyātsamūḍhaḥ pāpabhāgbhavet // 250 AbhT_4.250

tasmānmukhyatayā skanda lokadharmānna cācaret /
nānyaśāstrasamuddiṣṭaṃ srotasyuktaṃ nije caret // 251 AbhT_4.251

yato yadyapi devena vedādyapi nirūpitam /
tathāpi kila saṃkocabhāvābhāvavikalpataḥ // 252 AbhT_4.252

saṃkocatāratamyena pāśavaṃ jñānamīritam /
vikāsatāratamyena patijñānaṃ tu bādhakam // 253 AbhT_4.253

idaṃ dvaitamidaṃ neti parasparaniṣedhataḥ /
māyīyabhedaklṛptaṃ tatsyādakālpanike katham // 254 AbhT_4.254

uktaṃ bhargaśikhāyāṃ ca mṛtyukālakalādikam /
dvaitādvaitavikalpotthaṃ grasate kṛtadhīriti // 255 AbhT_4.255

siddhānte liṅgapūjoktā viśvādhvamayatāvide /
kulādiṣu niṣiddhāsau dehe viśvātmatāvide // 256 AbhT_4.256

iha sarvātmake kasmāttadvidhipratiṣedhane /
niyamānupraveśena tādātmyapratipattaye // 257 AbhT_4.257

jaṭādi kaule tyāgo@sya sukhopāyopadeśataḥ /
vratacaryā ca mantrārthatādātmyapratipattaye // 258 AbhT_4.258

tanniṣedhastu mantrārthasārvātmyapratipattaye /
kṣetrapīṭhopapīṭheṣu praveśo vighnaśāntaye // 259 AbhT_4.259

mantrādyārādhakasyātha tallābhāyopadiśyate /
kṣetrādigamanābhāvavidhistu svātmanastathā // 260 AbhT_4.260

vaiśvarūpyeṇa pūrṇatvaṃ jñātumityapi varṇitam /
samayācārasadbhāvaḥ pālyatvenopadiśyate // 261 AbhT_4.261

bhedaprāṇatayā tattattyāgāttattvaviśuddhaye /
samayādiniṣedhastu mataśāstreṣu kathyate // 262 AbhT_4.262

nirmaryādaṃ svasaṃbodhaṃ saṃpūrṇaṃ buddhyatāmiti /
parakīyamidaṃ rūpaṃ dhyeyametattu me nijam // 263 AbhT_4.263

jvālādiliṅgaṃ cānyasya kapālādi tu me nijam /
ādiśabdāttapaścaryāvelātithyādi kathyate // 264 AbhT_4.264

nāma śaktiśivādyantametasya mama nānyathā /
gotraṃ ca gurusaṃtāno maṭhikākulaśabditaḥ // 265 AbhT_4.265

śrīsaṃtatistryambakākhyā tadardhāmardasaṃjñitā /
itthamardhacatasro@tra maṭhikāḥ śāṃkare krame // 266 AbhT_4.266

yugakrameṇa kūrmādyā mīnāntā siddhasaṃtatiḥ /
ādiśabdena ca gharaṃ pallī pīṭhopapīṭhakam // 267 AbhT_4.267

mudrā chummeti teṣāṃ ca vidhānaṃ svaparasthitam /
tādātmyapratipattyai hi svaṃ saṃtānaṃ samāśrayet // 268 AbhT_4.268

bhuñjīta pūjayeccakraṃ parasaṃtāninā nahi /
etacca mataśāstreṣu niṣiddhaṃ khaṇḍanā yataḥ // 269 AbhT_4.269

akhaṇḍe@pi pare tattve bhedenānena jāyate /
evaṃ kṣetrapraveśādi saṃtānaniyamāntataḥ // 270 AbhT_4.270

nāsminvidhīyate taddhi sākṣānnaupayikaṃ śive /
na tasya ca niṣodho ya nna tattattvasya khaṇḍanam // 271 AbhT_4.271

viśvātmano hi nāthasya svasminrūpe vikalpitau /
vidhirniṣedho vā śaktau na svarūpasya khaṇḍane // 272 AbhT_4.272

paratattvapraveśe tu yameva nikaṭaṃ yadā /
upāyaṃ vetti sa grāhyastadā tyājyo@tha vā kvacit // 273 AbhT_4.273

na yantraṇātra kāryeti proktaṃ śrītrikaśāsane /
samatā sarvadevānāmovallīmantravarṇayoḥ // 274 AbhT_4.274

āgamanāṃ gatīnāṃ ca sarvaṃ śivamayaṃ yataḥ /
sa hyakhaṇḍitasadbhāvaṃ śivatattvaṃ prapaśyati // 275 AbhT_4.275

yo hyakhaṇḍitasadbhāvamātmatattvaṃ prapadyate /
ketakīkusumasaurabhe bhṛśaṃ bhṛṅga eva rasiko na makṣikā /
bhairavīyaparamādvayārcane ko@pi rajyati maheśacoditaḥ // 276 AbhT_4.276

asmiṃśca yoge viśrāntiṃ kurvatāṃ bhavaḍambaraḥ /
himānīva mahāgrīṣme svayameva vilīyate // 277 AbhT_4.277

alaṃ vātiprasaṅgena bhūyasātiprapañcite /
yogyo@bhinavagupto@sminko@pi yāgavidhau budhaḥ // 278 AbhT_4.278

ityanuttarapadapravikāse śāktamaupayikamadya viviktam // 279a AbhT_4.279

:C5 atha śrītantrāloke pañcamamāhnikam

āṇavena vidhinā paradhāma prepsatāmatha nirūpyata etat // 1b AbhT_5.1

vikalpasyaiva saṃskāre jāte niṣpratiyogini /
abhīṣṭe vastuni prāptirniścitā bhogamokṣayoḥ // 2 AbhT_5.2

vikalpaḥ kasyacitsvātmasvātantryādeva susthiraḥ /
upāyāntarasāpekṣyaviyogenaiva jāyate // 3 AbhT_5.3

kasyacittu vikalpo@sau svātmasaṃskaraṇaṃ prati /
upāyāntarasāpekṣastatroktaḥ pūrvako vidhiḥ // 4 AbhT_5.4

vikalpo nāma cinmātrasvabhāvo yadyapi sthitaḥ /
tathāpi niścayātmāsāvaṇoḥ svātantryayojakaḥ // 5 AbhT_5.5

niścayo bahudhā caiṣa tatropāyāśca bhedinaḥ /
aṇuśabdena te coktā dūrāntikavibhedataḥ // 6 AbhT_5.6

tatra buddhau tathā prāṇe dehe cāpi pramātari /
apāramārthike@pyasmin paramārthaḥ prakāśate // 7 AbhT_5.7

yataḥ prakāśāccinmātrāt prāṇādyavyatirekavat /
tasyaiva tu svatantratvāddviguṇaṃ jaḍacidvapuḥ // 8 AbhT_5.8

uktaṃ traiśirase caitaddevyai candrārdhamaulinā /
jīvaḥ śaktiḥ śivasyaiva sarvatraiva sthitāpi sā // 9 AbhT_5.9

svarūpapratyaye rūḍhā jñānasyonmīlanātparā /
tasya cidrūpatāṃ satyāṃ svātantryollāsakalpanāt // 10 AbhT_5.10

paśyañjaḍātmatābhāgaṃ tirodhāyādvayo bhavet /
tatra svātantryadṛṣṭyā vā darpaṇe mukhabimbavat // 11 AbhT_5.11

viśuddhaṃ nijacaitanyaṃ niścinotyatadātmakam /
buddhiprāṇādito bhinnaṃ caitanyaṃ niścitaṃ balāt // 12 AbhT_5.12

satyatastadabhinnaṃ syāttasyānyonyavibhedataḥ /
viśvarūpāvibheditvaṃ śuddhatvādeva jāyate // 13 AbhT_5.13

niṣṭhitaikasphuranmūrtermūrtyantaravirodhataḥ /
antaḥ saṃvidi satsarvaṃ yadyapyaparathā dhiyi // 14 AbhT_5.14

prāṇe dehe@thavā kasmātsaṃkrāmetkena vā katham /
tathāpi nirvikalpe@sminvikalpo nāsti taṃ vinā // 15 AbhT_5.15

dṛṣṭe@pyadṛṣṭakalpatvaṃ vikalpena tu niścayaḥ /
buddhiprāṇaśarīreṣu pārameśvaryamañjasā // 16 AbhT_5.16

vikalpyaṃ śūnyarūpe na pramātari vikalpanam /
buddhirdhyānamayī tatra prāṇa uccāraṇātmakaḥ // 17 AbhT_5.17

uccāraṇaṃ ca prāṇādyā vyānāntāḥ pañca vṛttayaḥ /
ādyā tu prāṇanābhikhyāparoccārātmikā bhavet // 18 AbhT_5.18

śarīrasyākṣaviṣayaitatpiṇḍatvena saṃsthitiḥ /
tatra dhyānamayaṃ tāvadanuttaramihocyate // 19 AbhT_5.19

yaḥ prakāśaḥ svatantro@yaṃ citsvabhāvo hṛdi sthitaḥ /
sarvatattvamayaḥ proktametacca triśiromate // 20 AbhT_5.20

kadalīsaṃpuṭākāraṃ sabāhyābhyantarāntaram /
īkṣate hṛdayāntaḥsthaṃ tatpuṣpamiva tattvavit // 21 AbhT_5.21

somasūryāgnisaṃghaṭṭaṃ tatra dhyāyedananyadhīḥ /
taddhyānāraṇisaṃkṣobhānmahābhairavahavyabhuk // 22 AbhT_5.22

hṛdayākhye mahākuṇḍe jājvalan sphītatāṃ vrajet /
tasya śaktimataḥ sphītaśakterbhairavatejasaḥ // 23 AbhT_5.23

mātṛmānaprameyākhyaṃ dhāmābhedena bhāvayet /
vahnyarkasomaśaktīnāṃ tadeva tritayaṃ bhavet // 24 AbhT_5.24

parā parāparā ceyamaparā ca sadoditā /
sṛṣṭisaṃsthitisaṃhāraistāsāṃ pratyekatastridhā // 25 AbhT_5.25

caturthaṃ cānavacchinnaṃ rūpamāsāmakalpitam /
evaṃ dvādaśa tā devyaḥ sūryabimbavadāsthitāḥ // 26 AbhT_5.26

ekaikamāsāṃ vahnyarkasomatacchāntibhāsanam /
etadānuttaraṃ cakraṃ hṛdayāccakṣurādibhiḥ // 27 AbhT_5.27

vyomabhirniḥsaratyeva tattadviṣayagocare /
taccakrabhābhistatrārthe sṛṣṭisthitilayakramāt // 28 AbhT_5.28

somasūryāgnibhāsātma rūpaṃ samavatiṣṭhate /
evaṃ śabdādiviṣaye śrotrādivyomavartmanā // 29 AbhT_5.29

cakreṇānena patatā tādātmyaṃ paribhāvayet /
anena kramayogena yatra yatra patatyadaḥ // 30 AbhT_5.30

cakraṃ sarvātmakaṃ tattatsārvabhaumamahīśavat /
itthaṃ viśvādhvapaṭalamayatnenaiva līyate // 31 AbhT_5.31

bhairavīyamahācakre saṃvittiparivārite /
tataḥ saṃskāramātreṇa viśvasyāpi parikṣaye // 32 AbhT_5.32

svātmocchalattayā bhrāmyaccakraṃ saṃcintayenmahat /
tatastaddāhyavilayāt tatsaṃskāraparikṣayāt // 33 AbhT_5.33

praśāmyadbhāvayeccakraṃ tataḥ śāntaṃ tataḥ śamam /
anena dhyānayogena viśvaṃ cakre vilīyate // 34 AbhT_5.34

tatsaṃvidi tataḥ saṃvidvilīnārthaiva bhāsate /
citsvābhāvyāt tato bhūyaḥ sṛṣṭiryaccinmaheśvarī // 35 AbhT_5.35

evaṃ pratikṣaṇaṃ viśvaṃ svasaṃvidi vilāpayan /
visṛjaṃśca tato bhūyaḥ śaśvadbhairavatāṃ vrajet // 36 AbhT_5.36

evaṃ triśūlāt prabhṛti catuṣpañcārakakramāt /
pañcāśadaraparyantaṃ cakraṃ yogī vibhāvayet // 37 AbhT_5.37

catuṣṣaṣṭiśatāraṃ vā sahasrāramathāpi vā /
asaṃkhyārasahasraṃ vā cakraṃ dhyāyedananyadhīḥ // 38 AbhT_5.38

saṃvinnāthasya mahato devasyollāsisaṃvidaḥ /
naivāsti kācitkalanā viśvaśaktermaheśituḥ // 39 AbhT_5.39

śaktayo@sya jagat kṛtsnaṃ śaktimāṃstu maheśvaraḥ /
iti māṅgalaśāstre tu śrīśrīkaṇṭho nyarūpayat // 40 AbhT_5.40

ityetat prathamopāyarūpaṃ dhyānaṃ nyarūpayat /
śrīśaṃbhunātho me tuṣṭastasmai śrīsumatiprabhuḥ // 41 AbhT_5.41

anayaiva diśānyāni dhyānānyapi samāśrayet /
anuttaropāyadhurāṃ yānyāyānti kramaṃ vinā // 42 AbhT_5.42

atha prāṇasya yā vṛttiḥ prāṇanādyā nirūpitā /
tadupāyatayā brūmo@nuttarapravikāsanam // 43 AbhT_5.43

nijānande pramātraṃśamātre hṛdi purā sthitaḥ /
śūnyatāmātraviśrānternirānandaṃ vibhāvayet // 44 AbhT_5.44

prāṇodaye prameye tu parānandaṃ vibhāvayet /
tatrānantaprameyāṃśapūraṇāpānanirvṛtaḥ // 45 AbhT_5.45

parānandagatastiṣṭhedapānaśaśiśobhitaḥ /
tato@nantasphuranmeyasaṃghaṭṭaikāntanirvṛtaḥ // 46 AbhT_5.46

samānabhūmimāgatya brahmānandamayo bhavet /
tato@pi mānameyaughakalanāgrāsatatparaḥ // 47 AbhT_5.47

udānavahnau viśrānto mahānandaṃ vibhāvayat /
tatra viśrāntimabhyetya śāmyatyasminmahārciṣi // 48 AbhT_5.48

nirupādhirmahāvyāptirvyānākhyopādhivarjitā /
tadā khalu cidānando yo jaḍānupabṛṃhitaḥ // 49 AbhT_5.49

nahyatra saṃsthitiḥ kāpi vibhaktā jaḍarūpiṇaḥ /
yatra ko@pi vyavacchedo nāsti yadviśvataḥ sphurat // 50 AbhT_5.50

yadanāhatasaṃvitti paramāmṛtabṛṃhitam /
yatrāsti bhāvanādīnāṃ na mukhyā kāpi saṃgatiḥ // 51 AbhT_5.51

tadeva jagadānandamasmabhyaṃ śaṃbhurūcivān /
tatra viśrāntirādheyā hṛdayoccārayogataḥ // 52 AbhT_5.52

yā tatra samyagviśrāntiḥ sānuttaramayī sthitiḥ /
ityetaddhṛdayādyekasvabhāve@pi svadhāmani // 53 AbhT_5.53

ṣaṭprāṇoccārajaṃ rūpamatha vyāptyā taducyate /
prāṇadaṇḍaprayogena pūrvāparasamīkṛteḥ // 54 AbhT_5.54

catuṣkikāmbujālambilambikāsaudhamāśrayet /
triśūlabhūmiṃ krāntvāto nāḍitritayasaṅgatām // 55 AbhT_5.55

icchājñānakriyāśaktisamatve praviśet sudhīḥ /
ekāṃ vikāsinīṃ bhūyastvasaṃkocāṃ vikasvarām // 56 AbhT_5.56

śrayedbhrūbindunādāntaśaktisopānamālikām /
tatrordhvakuṇḍalībhūmau spandanodarasundaraḥ // 57 AbhT_5.57

visargastatra viśrāmyenmatsyodaradaśājuṣi /
rāsabhī vaḍavā yadvatsvadhāmānandamandiram // 58 AbhT_5.58

vikāsasaṃkocamayaṃ praviśya hṛdi hṛṣyati /
tadvanmuhurlīnasṛṣṭabhāvavrātasunirbharām // 59 AbhT_5.59

śrayedvikāsasaṃkocarūḍhabhairavayāmalām /
ekīkṛtamahāmūlaśūlavaisargike hṛdi // 60 AbhT_5.60

parasminneti viśrāntiṃ sarvāpūraṇayogataḥ /
atra tatpūrṇavṛttyaiva viśvāveśamayaṃ sthitam // 61 AbhT_5.61

prakāśasyātmaviśrāntāvahamityeva dṛśyatām /
anuttaravimarśe prāgvyāpārādivivarjite // 62 AbhT_5.62

cidvimarśaparāhaṃkṛt prathamollāsinī sphuret /
tata udyogasaktena sa dvādaśakalātmanā // 63 AbhT_5.63

sūryeṇābhāsayedbhāvaṃ pūrayedatha carcayet /
athenduḥ ṣoḍaśakalo visargagrāsamantharaḥ // 64 AbhT_5.64

saṃjīvanyamṛtaṃ bodhavahnau visṛjati sphuran /
icchājñānakriyāśaktisūkṣmarandhrasrugagragam // 65 AbhT_5.65

tadevama[tada]mṛtaṃ divyaṃ saṃviddevīṣu tarpakam /
visargāmṛtametāvad bodhākhye hutabhojini // 66 AbhT_5.66

visṛṣṭaṃ cedbhavetsarvaṃ hutaṃ ṣoḍhādhvamaṇḍalam /
yato@nuttaranāthasya visargaḥ kulanāyikā /
tatkṣobhaḥ kādihāntaṃ tatprasarastattvapaddhatiḥ // 67 AbhT_5.67

aṃa iti kuleśvaryā sahito hi kuleśitā /
paro visargaviśleṣastanmayaṃ viśvamucyate // 68 AbhT_5.68

vitprāṇaguṇadehāntarbahirdravyamayīmimām /
arcayejjuhuyāddhyāyeditthaṃ saṃjīvanīṃ kalām // 69 AbhT_5.69

ānandanāḍīyugalaspandanāvahitau sthitaḥ /
enāṃ visarganiḥṣyandasaudhabhūmiṃ prapadyate // 70 AbhT_5.70

śākte kṣobhe kulāveśe sarvanāḍyagragocare /
vyāptau sarvātmasaṃkoce hṛdayaṃ praviśetsudhīḥ // 71 AbhT_5.71

somasūryakalājālaparasparanigharṣataḥ /
agnīṣomātmake dhāmni visargānanda unmiṣet // 72 AbhT_5.72

alaṃ rahasyakathayā guptametatsvabhāvataḥ /
yoginīhṛdayaṃ tatra viśrāntaḥ syātkṛtī budhaḥ // 73 AbhT_5.73

hānādānatiraskāravṛttau rūḍhimupāgataḥ /
abhedavṛttitaḥ paśyedviśvaṃ citicamatkṛteḥ // 74 AbhT_5.74

arthakriyārthitādainyaṃ tyaktvā bāhyāntarātmani /
kharūpe nirvṛtiṃ prāpya phullāṃ nādadaśāṃ śrayet // 75 AbhT_5.75

vaktramantastayā samyak saṃvidaḥ pravikāsayet /
saṃvidakṣamaruccakraṃ jñeyābhinnaṃ tato bhavet // 76 AbhT_5.76

tajjñeyaṃ saṃvidākhyena vahninā pravilīyate /
vilīnaṃ tat trikoṇe@smiñśaktivahnau vilīyate // 77 AbhT_5.77

tatra saṃvedanodārabindusattāsunirvṛtaḥ /
saṃhārabījaviśrānto yogī paramayo bhavet // 78 AbhT_5.78

antarbāhye dvaye vāpi sāmānyetarasundaraḥ /
saṃvitspandastriśaktyātmā saṃkocapravikāsavān // 79 AbhT_5.79

asaṃkocavikāso@pi tadābhāsanatastathā /
antarlakṣyo bahirdṛṣṭiḥ paramaṃ padamaśnute // 80 AbhT_5.80

tataḥ svātantryanirmeye vicitrārthakriyākṛti /
vimarśanaṃ viśeṣākhyaḥ spanda aunmukhyasaṃjñitaḥ // 81 AbhT_5.81

tatra viśrāntimāgacchedyadvīryaṃ mantramaṇḍale /
śāntyādisiddhayastattadrūpatādātmyato yataḥ // 82 AbhT_5.82

divyo yaścākṣasaṃgho@yaṃ bodhasvātantryasaṃjñakaḥ /
so@nimīlita evaitat kuryātsvātmamayaṃ jagat // 83 AbhT_5.83

mahāsāhasasaṃyogavilīnākhilavṛttikaḥ /
puñjībhūte svaraśmyoghe nirbharībhūya tiṣṭhati // 84 AbhT_5.84

akiciccintakastatra spaṣṭadṛgyāti saṃvidam /
yadvisphuliṅgāḥ saṃsārabhasmadāhaikahetavaḥ // 85 AbhT_5.85

taduktaṃ parameśena triśirobhairavāgame /
śṛṇu devi pravakṣyāmi mantrabhūmyāṃ praveśanam // 86 AbhT_5.86

madhyanāḍyordhvagamanaṃ taddharmaprāptilakṣaṇam /
visargāntapadātītaṃ prāntakoṭinirūpitam // 87 AbhT_5.87

adhaḥpravāhasaṃrodhādūrdhvakṣepavivarjanāt /
mahāprakāśamudayajñānavyaktipradāyakam // 88 AbhT_5.88

anubhūya pare dhāmni mātrāvṛttyā puraṃ viśet /
nistaraṅgāvatīrṇā sā vṛttirekā śivātmikā // 89 AbhT_5.89

catuṣṣaḍdvirdviguṇitacakraṣaṭkasamujjvalā /
tatsthaṃ [tstho] vicārayet khaṃ khaṃ khasthaṃ khasthena saṃviśet // 90 AbhT_5.90

khaṃ khaṃ tyaktvā khamāruhya khasthaṃ khaṃ coccarediti /
khamadhyāsyādhikāreṇa padasthāścinmarīcayaḥ // 91 AbhT_5.91

bhāvayedbhāvamantaḥsthaṃ bhāvastho bhāvaniḥspṛhaḥ /
bhāvābhāvagatī ruddhvā bhāvābhāvāvarodhadṛk // 92 AbhT_5.92

ātmāṇukulamūlāni śaktirbhūtiścitī ratiḥ /
śaktitrayaṃ draṣṭṛdṛśyoparaktaṃ tadvivarjitam // 93 AbhT_5.93

etatkhaṃ daśadhā proktamuccāroccāralakṣaṇam /
dhāmasthaṃ dhāmamadhyasthaṃ dhāmodarapuṭīkṛtam // 94 AbhT_5.94

dhāmnā tu bodhayeddhāma dhāma dhāmāntagaṃ kuru /
taddhāma dhāmagatyā tu bhedyaṃ dhāmāntamāntaram // 95 AbhT_5.95

bhedopabhedabhedena bhedaḥ kāryastu madhyataḥ /
iti praveśopāyo@yamāṇavaḥ parikīrtitaḥ // 96 AbhT_5.96

śrīmaheśvaranāthena yo hṛtsthena mamoditaḥ /
śrībrahmayāmale coktaṃ śrīmān rāvo daśātmakaḥ // 97 AbhT_5.97

sthūlaḥ sūkṣmaḥ paro hṛdyaḥ kaṇṭhyastālavya eva ca /
sarvataśca vibhuryo@sau vibhutvapadadāyakaḥ // 98 AbhT_5.98

jitarāvo mahāyogī saṃkrāmetparadehagaḥ /
parāṃ ca vindati vyāptiṃ pratyahaṃ hyabhyaseta tam // 99 AbhT_5.99

tāvadyāvadarāve sā rāvāllīyeta rāviṇī /
atra bhāvanayā dehagatopāyaiḥ pare pathi // 100 AbhT_5.100

vivikṣoḥ pūrṇatāsparśātprāgānandaḥ prajāyate /
tato@pi vidyudāpātasadṛśe dehavarjite // 101 AbhT_5.101

dhāmni kṣaṇaṃ samāveśādudbhavaḥ prasphuṭaṃ plutiḥ /
jalapāṃsuvadabhyastasaṃviddehaikyahānitaḥ // 102 AbhT_5.102

svabalākramaṇāddehaśaithilyāt kampamāpnuyāt /
galite dehatādātmyaniścaye@ntarbhukhatvataḥ // 103 AbhT_5.103

nidrāyate purā yāvanna rūḍhaḥ saṃvidātmani /
tataḥ satyapade rūḍho viśvātmatvena saṃvidam // 104 AbhT_5.104

saṃvidan ghūrṇate ghūrṇirmahāvyāptiryataḥ smṛtā /
ātmanyanātmābhimatau satyāmeva hyanātmani // 105 AbhT_5.105

ātmābhimāno dehādau bandho muktistu tallayaḥ /
ādāvanātmanyātmatve līne labdhe nijātmani // 106 AbhT_5.106

ātmanyanātmatānāśe mahāvyāptiḥ pravartate /
ānanda udbhavaḥ kampo nindrā ghūrṇiśca pañcakam // 107 AbhT_5.107

ityuktamata eva śrīmālinīvijayottare /
pradarśite@sminnānandaprabhṛtau pañcake yadā // 108 AbhT_5.108

yogī viśettadā tattaccakreśatvaṃ haṭhādvrajet /
yathā sarveśinā bodhenākrāntāpi tanuḥ kvacit // 109 AbhT_5.109

kiṃcitkartuṃ prabhavati cakṣuṣā rūpasaṃvidam /
tathaiva cakre kutrāpi praveśātko@pi saṃbhavet // 110 AbhT_5.110

ānandacakraṃ vahnyaśri kanda udbhava ucyate /
kampo hṛttālu nidrā ca ghūrṇiḥ syādūrdhvakuṇḍalī // 111 AbhT_5.111

etacca sphuṭamevoktaṃ śrīmantraiśirase mate /
evaṃ pradarśitoccāraviśrāntihṛdayaṃ param // 112 AbhT_5.112

yattadavyaktaliṅgaṃ nṛśivaśaktyavibhāgavat /
atra viśvamidaṃ līnamatrāntaḥsthaṃ ca gamyate // 113 AbhT_5.113

idaṃ tallakṣaṇaṃ pūrṇaśaktibhairavasaṃvidaḥ /
dehagādhvasamunmeṣe samāveśastu yaḥ sphuṭaḥ // 114 AbhT_5.114

ahantācchāditonmeṣibhāvedaṃbhāvayuk sa ca /
vyaktāvyaktamidaṃ liṅgaṃ mantravīryaṃ parāparam // 115 AbhT_5.115

naraśaktisamunmeṣi śivarūpādvibheditam /
yannyakkṛtaśivāhantāsamāveśaṃ vibhedavat // 116 AbhT_5.116

viśeṣaspandarūpaṃ tad vyaktaṃ liṅgaṃ cidātmakam /
vyaktātsiddhiprasavo vyaktāvyaktāddvayaṃ vimokṣaśca /
avyaktādbalamādyaṃ parasya nānuttare tviyaṃ carcā // 117 AbhT_5.117

ātmākhyaṃ yadvyaktaṃ naraliṅgaṃ tatra viśvamarpayataḥ /
vyaktāvyaktaṃ tasmādgalite tasmiṃstadavyaktam // 118 AbhT_5.118

tenātmaliṅgametat parame śivaśaktyaṇusvabhāvamaye /
avyakte viśrāmyati nānuttaradhāmagā tviyaṃ carcā // 119 AbhT_5.119

ekasya spandanasyaiṣā traidhaṃ bhedavyavasthitiḥ /
atra liṅge sadā tiṣṭhet pūjāviśrāntitatparaḥ // 120 AbhT_5.120

yoginīhṛdayaṃ liṅgamidamānandasundaram /
bījayonisamāpattyā sūte kāmapi saṃvidam // 121 AbhT_5.121

atra prayāsavirahātsarvo@sau devatāgaṇaḥ /
ānandapūrṇe dhāmnyāste nityoditacidātmakaḥ // 122 AbhT_5.122

atra bhairavanāthasya sasaṃkocavikāsikā /
bhāsate durghaṭā śaktirasaṃkocavikāsinaḥ // 123 AbhT_5.123

etalliṅgasamāpattivisargānandadhārayā /
siktaṃ tadeva sadviśvaṃ śaśvannavanavāyate // 124 AbhT_5.124

anuttare@bhyupāyo@tra tādrūpyādeva varṇitaḥ /
jvaliteṣvapi dīpeṣu gharmāṃśuḥ kiṃ na bhāsate // 125 AbhT_5.125

artheṣu tadbhogavidhau tadutthe duḥkhe sukhe vā galitābhiśaṅkam /
anāviśanto@pi nimagnacittā jānanti vṛttikṣayasaukhyamantaḥ // 126 AbhT_5.126

satyevātmani citsvabhāvamahasi svānte tathopaktiyāṃ tasmai kurvati tatpracāravivaśe satyakṣavarge@pi ca /
satsvartheṣu sukhādiṣu sphuṭataraṃ yadbhedavandhyodayaṃ yogī tiṣṭhati pūrṇaraśmivibhavastattattvamācīyatām // 127 AbhT_5.127

ityuccāravidhiḥ proktaḥ karaṇaṃ pravivicyate /
taccetthaṃ triśiraḥśāstre parameśena bhāṣitam // 128 AbhT_5.128

grāhyagrāhakacidvyāptityāgākṣepaniveśanaiḥ /
karaṇaṃ saptadhā prāhurabhyāsaṃ bodhapūrvakam // 129 AbhT_5.129

tadvyāptipūrvamākṣepe karaṇaṃ svapratiṣṭhatā /
guruvaktrācca boddhavyaṃ karaṇaṃ yadyapi sphuṭam // 130 AbhT_5.130

tathāpyāgamarakṣārthaṃ tadagre varṇayiṣyate /
ukto ya eṣa uccārastatra yo@sau sphuran sthitaḥ // 131 AbhT_5.131

avyaktānukṛtiprāyo dhvanirvarṇaḥ sa kathyate /
sṛṣṭisaṃhārabījaṃ ca tasya mukhyaṃ vapurviduḥ // 132 AbhT_5.132

tadabhyāsavaśādyāti kramādyogī cidātmatām /
tathā hyanacke sācke vā kādau sānte punaḥpunaḥ // 133 AbhT_5.133

smṛte proccārite vāpi sā sā saṃvitprasūyāte /
bāhyārthasamayāpekṣā ghaṭādyā dhvanayo@pi ye // 134 AbhT_5.134

te@pyarthabhāvanāṃ kuryurmanorājyavadātmani /
taduktaṃ parameśena bhairavo vyāpako@khile // 135 AbhT_5.135

iti bhairavaśabdasya saṃtatoccāraṇācchivaḥ /
śrīmattraiśirase@pyuktaṃ mantroddhārasya pūrvataḥ // 136 AbhT_5.136

smṛtiśca smaraṇaṃ pūrvaṃ sarvabhāveṣu vastutaḥ /
mantrasvarūpaṃ tadbhāvyasvarūpāpattiyojakam // 137 AbhT_5.137

smṛtiḥ svarūpajanikā sarvabhāveṣu rañjikā /
anekākārarūpeṇa sarvatrāvasthitena tu // 138 AbhT_5.138

svasvabhāvasya saṃprāptiḥ saṃvittiḥ paramārthataḥ /
vyaktiniṣṭhā tato viddhi sattā sā kīrtitā parā // 139 AbhT_5.139

kiṃ punaḥ samayāpekṣāṃ vinā ye bījapiṇḍakāḥ /
saṃvidaṃ spandapantyete neyuḥ saṃvidupāyatām // 140 AbhT_5.140

vācyābhāvādudāsīnasaṃvitspandātsvadhāmataḥ /
prāṇollāsanirodhābhyāṃ bījapiṇḍeṣu pūrṇatā // 141 AbhT_5.141

sukhasītkārasatsamyaksāmyaprathamasaṃvidaḥ /
saṃvedanaṃ hi prathamaṃ sparśo@nuttarasaṃvidaḥ // 142 AbhT_5.142

hṛtkaṇṭhyoṣṭhyatridhāmāntarnitarāṃ pravikāsini /
caturdaśaḥ praveśo ya ekīkṛtatadātmakaḥ // 143 AbhT_5.143

tato visargoccārāṃśe dvādaśāntapathāvubhau /
hṛdayena sahaikadhyaṃ nayate japatatparaḥ // 144 AbhT_5.144

kandahṛtkaṇṭhatālvagrakauṇḍilīprakriyāntataḥ /
ānandamadhyanāḍyantaḥ spandanaṃ bījamāvahet // 145 AbhT_5.145

saṃhārabījaṃ khaṃ hṛtsthamoṣṭhyaṃ phullaṃ svamūrdhani /
tejastryaśraṃ tālukaṇṭhe bindurūrdhvapade sthitaḥ // 146 AbhT_5.146

ityenayā budho yuktyā varṇajapyaparāyaṇaḥ /
anuttaraṃ paraṃ dhāma praviśedacirāt sudhīḥ // 147 AbhT_5.147

varṇaśabdena nīlādi yadvā dīkṣottare yathā /
saṃhāranragnimaruto rudrabinduyutānsmaret // 148 AbhT_5.148

hṛdaye tanmayo lakṣyaṃ paśyetsaptadinādatha /
visphuliṅgāgnivannīlapītaraktādicitritam // 149 AbhT_5.149

jājvalīti hṛdambhoje bījadīpaprabodhitam /
dīpavajjvalito bindurbhāsate vighanārkavat // 150 AbhT_5.150

svayaṃbhāsātmanānena tādātmyaṃ yātyananyadhīḥ /
śivena hematāṃ yadvattāmraṃ sūtena vedhitam // 151 AbhT_5.151

upalakṣaṇametacca sarvamantreṣu lakṣayet /
yadyatsaṃkalpasaṃbhūtaṃ varṇajālaṃ hi bhautikam // 152 AbhT_5.152

tat saṃvidādhikyavaśādabhautikamiva sthitam /
atastathāvidhe rūpe rūḍho rohati saṃvidi // 153 AbhT_5.153

anācchāditarūpāyāmanupādhau prasannadhīḥ /
nīle pīte sukhe duḥkhe saṃvidrūpamakhaṇḍitam // 154 AbhT_5.154

gurubhirbhāṣitaṃ tasmādupāyeṣu vicitratā /
uccārakaraṇadhyānavarṇairebhiḥ pradarśitaḥ // 155 AbhT_5.155

anuttarapadaprāptāvabhyupāyavidhikramaḥ /
akiṃciccintanaṃ vīryaṃ bhāvanāyāṃ ca sā punaḥ // 156 AbhT_5.156

dhyāne tadapi coccāre karaṇe so@pi taddhvanau /
sa sthānakalpane bāhyamiti kramamupāśrayet // 157 AbhT_5.157

laṅghanena paro yogī mandabuddhiḥ krameṇa tu /
vīryaṃ vinā yathā ṣaṇṭhastasyāpyastyatha vā balam /
mṛtadeha iveyaṃ syādbāhyāntaḥparikalpanā // 158 AbhT_5.158

ityāṇave@nuttaratābhyupāyaḥ prokto nayaḥ spaṣṭapathena bāhyaḥ // 159a AbhT_5.159

:C6 atha śrītantrāloke

sthānaprakalpākhyatayā sphuṭastu bāhyo@bhyupāyaḥ pravivicyate@tha // 1b AbhT_6.1

sthānabhedastridhā proktaḥ prāṇe dehe bahistathā /
prāṇaśca pañcadhā dehe dvidhā bāhyāntaratvataḥ // 2 AbhT_6.2

maṇḍalaṃ sthaṇḍilaṃ pātramakṣasūtraṃ sapustakam /
liṅgaṃ tūraṃ paṭaḥ pustaṃ pratimā mūrtireva ca // 3 AbhT_6.3

ityekādaśadhā bāhyaṃ punastadbahudhā bhavet /
tatra prāṇāśrayaṃ tāvadvidhānamupadiśyate // 4 AbhT_6.4

adhvā samasta evāyaṃ ṣaḍvidho@pyativistṛtaḥ /
yo vakṣyate sa ekatra prāṇe tāvatpratiṣṭhitaḥ // 5 AbhT_6.5

adhvanaḥ kalanaṃ yattatkramākramatayā sthitam /
kramākramau hi citraikakalanā bhāvagocare // 6 AbhT_6.6

kramākramātmā kālaśca paraḥ saṃvidi vartate /
kālī nāma parā śaktiḥ saiva devasya gīyate // 7 AbhT_6.7

saiva saṃvidbahiḥ svātmagarbhībhūtau kramākramau /
sphuṭayantī prarohaṇa prāṇavṛttiriti sthitā // 8 AbhT_6.8

saṃvinmātraṃ hi yacchuddhaṃ prakāśaparamārthakam /
tanmeyamātmanaḥ projjhya viviktaṃ bhāsate nabhaḥ // 9 AbhT_6.9

tadeva śūnyarūpatvaṃ saṃvidaḥ parigīyate /
neti neti vimarśena yogināṃ sā parā daśā // 10 AbhT_6.10

sa eva khātmā meye@sminbhedite svīkriyonmukhaḥ /
patansamucchalattvena prāṇaspandormisaṃjñitaḥ // 11 AbhT_6.11

tenāhuḥ kila saṃvitprākprāṇe pariṇatā tathā /
antaḥkaraṇatattvasya vāyurāśrayatāṃ gataḥ // 12 AbhT_6.12

iyaṃ sā prāṇanāśaktirāntarodyogadohadā /
spandaḥ sphurattā viśrāntirjīvo hṛtpratibhā matā // 13 AbhT_6.13

sā prāṇavṛttiḥ prāṇādyai rūpaiḥ pañcabhirātmasāt /
dehaṃ yatkurute saṃvitpūrṇastenaiṣa bhāsate // 14 AbhT_6.14

prāṇanāvṛttitādātmyasaṃvitkhacitadehajām /
ceṣṭāṃ paśyantyato mugdhā nāstyanyaditi manvate // 15 AbhT_6.15

tāmeva bālamūrkhastrīprāyaveditṛsaṃśritām /
matiṃ pramāṇīkurvantaścārvākāstattvadarśinaḥ // 16 AbhT_6.16

teṣāṃ tathā bhāvanā caddārḍhyameti nirantaram /
taddehabhaṅge suptāḥ syurātādṛgvāsanākṣayāt // 17 AbhT_6.17

tadvāsanākṣaye tveṣāmakṣīṇaṃ vāsanāntaram /
buddhaṃ kutaścitsaṃsūte vicitrāṃ phalasampadam // 18 AbhT_6.18

adārḍhyaśaṅkanātprācyavāsanātādavasthyataḥ /
anyakartavyaśaithilyātsaṃbhāvyānuśayatvataḥ // 19 AbhT_6.19

atadrūḍhānyajanatākartavyaparilopanāt /
nāstikyavāsanāmāhuḥ pāpātpāpīyasīmimām // 20 AbhT_6.20

alamaprastutenātha prakṛtaṃ pravivicyate /
yāvānsamasta evāyamadhvā prāṇe pratiṣṭhitaḥ // 21 AbhT_6.21

dvidhā ca so@dhvā kriyayā mūrtyā ca pravibhajyate /
prāṇa eva śikhā śrīmattriśirasyuditā hi sā // 22 AbhT_6.22

baddhā yāgādikāle tuṃ niṣkalatvācchivātmikā /
yato@horātramadhye@syāścaturviṃśatidhā gatiḥ // 23 AbhT_6.23

prāṇavikṣeparandhrākhyaśataiścitraphalapradā /
kṣapā śaśī tathāpāno nāda ekatra tiṣṭhati // 24 AbhT_6.24

jīvādityo na codgacchettuṭyardhaṃ sāndhyamīdṛśam /
ūrdhvavaktro raviścandro@dhomukho vahnirantare // 25 AbhT_6.25

mādhyāhnikī mokṣadā syādvyomamadhyasthito raviḥ /
anastamitasāro hi jantucakraprabodhakaḥ // 26 AbhT_6.26

binduḥ prāṇo hyahaścaiva ravirekatra tiṣṭhati /
mahāsandhyā tṛtīyā tu supraśāntātmikā sthitā // 27 AbhT_6.27

evaṃ baddhā śikhā yatra tattatphalaniyojikā /
ataḥ saṃvidi sarvo@yamadhvā viśramya tiṣṭhati // 28 AbhT_6.28

amūrtāyāḥ sarvagatvānniṣkriyāyāśca saṃvidaḥ /
mūrtikriyābhāsanaṃ yatsa evādhvā maheśituḥ // 29 AbhT_6.29

adhvā krameṇa yātavye pade saṃprāptikāraṇam /
dvaitināṃ bhogyabhāvāttu prabuddhānāṃ yato@dyate // 30 AbhT_6.30

iha sarvatra śabdānāmanvarthaṃ carcayedyataḥ /
uktaṃ śrīmanniśācāre saṃjñātra trividhā matā // 31 AbhT_6.31

naimittikī prasiddhā ca tathānyā pāribhāṣikī /
pūrvatve vā pradhānaṃ syāttatrāntarbhāvayettataḥ // 32 AbhT_6.32

ato@dhvaśabdasyokteyaṃ niruktirnoditāpi cet /
kvacitsvabuddhyā sāpyūhyā kiyallekhyaṃ hi pustake // 33 AbhT_6.33

tatra kriyābhāsanaṃ yatso@dhvā kālāhva ucyate /
varṇamantrapadābhikhyamatrāste@dhvatrayaṃ sphuṭam // 34 AbhT_6.34

yastu mūrtyavabhāsāṃśaḥ sa deśādhvā nigadyate /
kalātattvapurābhikhyamantarbhūtamiha trayam // 35 AbhT_6.35

trikadvaye@tra pratyekaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ paraṃ vapuḥ /
yato@sti tena sarvo@yamadhvā ṣaḍvidha ucyate // 36 AbhT_6.36

ṣaḍvidhādadhvanaḥ prācyaṃ yadetattritayaṃ punaḥ /
eṣa eva sa kālādhvā prāṇe spaṣṭaṃ pratiṣṭhitaḥ // 37 AbhT_6.37

tattavamadhyasthitātkālādanyo@yaṃ kāla ucyate /
eṣa kālo hi devasya viśvābhāsanakāriṇī // 38 AbhT_6.38

kriyāśaktiḥ samastānāṃ tattvānāṃ ca paraṃ vapuḥ /
etadīśvaratattvaṃ tacchivasya vapurucyate // 39 AbhT_6.39

udriktābhogakāryātmaviśvaikātmyamidaṃ yataḥ /
etadīśvararūpatvaṃ paramātmani yatkila // 40 AbhT_6.40

tatpramātari māyīye kālatattvaṃ nigadyate /
śivādiśuddhavidyāntaṃ yacchivasya svakaṃ vapuḥ // 41 AbhT_6.41

tadeva puṃso māyādirāgāntaṃ kañcukībhavet /
anāśritaṃ yato māyā kalāvidye sadāśivaḥ // 42 AbhT_6.42

īśvaraḥ kālaniyatī sadvidyā rāga ucyate /
anāśritaḥ śūnyamātā buddhimātā sadāśivaḥ // 43 AbhT_6.43

īśvaraḥ prāṇamātā ca vidyā dehapramātṛtā /
anāśrayo hi śūnyatvaṃ jñānameva hi buddhitā // 44 AbhT_6.44

viśvātmatā ca prāṇatvaṃ dehe vedyaikatānatā /
tena prāṇapathe viśvākalaneyaṃ virājate // 45 AbhT_6.45

yena rūpeṇa tadvacmaḥ sadbhistadavadhīyatām /
dvādaśāntāvadhāvasmindehe yadyapi sarvataḥ // 46 AbhT_6.46

otaprotātmakaḥ prāṇastathāpītthaṃ na susphuṭaḥ /
yatno jīvanamātrātmā tatparaśca dvidhā mataḥ // 47 AbhT_6.47

saṃvedyaścāpyasaṃvedyo dvidhetthaṃ bhidyate punaḥ /
sphuṭāsphuṭatvāddvaividhyaṃ pratyekaṃ paribhāvayet // 48 AbhT_6.48

saṃvedyajīvanābhikhyaprayatnaspandasundaraḥ /
prāṇaḥ kandātprabhṛtyeva tathāpyatra na susphuṭaḥ // 49 AbhT_6.49

kandādhārātprabhṛtyeva vyavasthā tena kathyate /
svacchandaśāstre nāḍīnāṃ vāyvādhāratayā sphuṭam // 50 AbhT_6.50

tatrāpi tu prayatno@sau na saṃvedyatayā sthitaḥ /
vedyayatnāttu hṛdayātprāṇacāro vibhajyate // 51 AbhT_6.51

prabhoḥ śivasya yā śaktirvāmā jyeṣṭhā ca raudrikā /
satadanyatamāvātmaprāṇau yatnavidhāyinau // 52 AbhT_6.52

prabhuśaktiḥ kvacinmukhyā yathāṅgamarudīraṇe /
ātmaśaktiḥ kvacitkandasaṃkocaspandane yathā // 53 AbhT_6.53

prāṇaśaktiḥ kvacitprāṇacāre hārde yathā sphuṭam /
trayaṃ dvayaṃ vā mukhyaṃ syādyogināmavadhāninām // 54 AbhT_6.54

avadhānādadṛṣṭāṃśādbalavattvādatheraṇāt /
viparyayo@pi prāṇātmaśaktīnāṃ mukhyatāṃ prati // 55 AbhT_6.55

vāmā saṃsāriṇāmīśā prabhuśaktirvidhāyinī /
jyeṣṭhā tu suprabuddhānāṃ bubhutsūnāṃ ca raudrikā // 56 AbhT_6.56

vāmā saṃsāravamanā jyeṣṭhā śivamayī yataḥ /
drāvayitrī rujāṃ raudrī roddhrī cākhilakarmaṇām // 57 AbhT_6.57

sṛṣṭyāditattvamajñātvā na mukto nāpi mocayet /
uktaṃ ca śrīyogacāre mokṣaḥ sarvaprakāśanāt // 58 AbhT_6.58

utpattisthitisaṃhārān ye na jānanti yoginaḥ /
na muktāste tadajñānabandhanaikādhivāsitāḥ // 59 AbhT_6.59

sṛṣṭyādayaśca te sarve kālādhīnā na saṃśayaḥ /
sa ca prāṇātmakastasmāduccāraḥ kathyate sphuṭaḥ // 60 AbhT_6.60

hṛdayātprāṇacāraśca nāsikyadvādaśāntataḥ /
ṣaṭtriṃśadaṅgulo jantoḥ sarvasya svāṅgulakramāt // 61 AbhT_6.61

kṣodiṣṭhe vā mahiṣṭhe vā dehe tādṛśa eva hi /
vīryamojo balaṃ spandaḥ prāṇacāraḥ samaṃ tataḥ // 62 AbhT_6.62

ṣaṭtriṃśadaṅgule cāre yadgamāgamayugmakam /
nālikātithimāsābdatatsaṅghro@tra sphuṭaṃ sthitaḥ // 63 AbhT_6.63

tuṭiḥ sapādāṅgulayukprāṇastāḥ ṣoḍaśocchvasan /
niḥśvasaṃścātra caṣakaḥ sapañcāṃśe@ṅgule@ṅgule // 64 AbhT_6.64

śvāsapraśvāsayornālī proktāhorātra ucyate /
navāṅgulāmbudhituṭau praharāste@bdhayo dinam // 65 AbhT_6.65

nirgame@ntarniśenendū tayoḥ saṃdhye tuṭerdale /
ketuḥ sūrye vidhau rāhurbhaumādervārabhāginaḥ // 66 AbhT_6.66

praharadvayamanyeṣāṃ grahāṇāmudayo@ntarā /
siddhirdavīyasī mokṣo@bhicāraḥ pāralaukikī // 67 AbhT_6.67

aihikī dūranaikaṭyātiśayā praharāṣṭake /
madhyāhnamadhyaniśayorabhijinmokṣabhogadā // 68 AbhT_6.68

nakṣatrāṇāṃ tadanyeṣāmudayo madhyataḥ kramāt /
nāgā lokeśamūrtīśā gaṇeśā jalatattvataḥ // 69 AbhT_6.69

pradhānāntaṃ nāyakāśca vidyātattvādhināyakāḥ /
sakalādyāśca kaṇṭhyoṣṭhyaparyantā bhairavāstathā // 70 AbhT_6.70

śaktayaḥ pārameśvaryo vāmaśā vīranāyakāḥ /
aṣṭāvaṣṭau ye ya itthaṃ vyāpyavyāpakatājuṣaḥ // 71 AbhT_6.71

sthūlasūkṣmāḥ kramātteṣāmudayaḥ praharāṣṭake /
dine krūrāṇi saumyāni rātrau karmāṇyasaṃśayam // 72 AbhT_6.72

krūratā saumyatā vābhisandherapi nirūpitā /
dinarātrikṣaye muktiḥ sā vyāptidhyānayogataḥ // 73 AbhT_6.73

te coktāḥ parameśena śrīmadvīrāvalīkule /
sitāsitau dīrghahrasvau dharmādharmau dinakṣape // 74 AbhT_6.74

kṣīyete yadi taddīkṣā vyāptyā dhyānena yogataḥ /
ahorātraḥ prāṇacāre kathito māsa ucyate // 75 AbhT_6.75

dinaṃ kṛṣṇo niśā śuklaḥ pakṣau karmasu pūrvavat /
yāḥ ṣoḍaśoktāstithayastāsu ye pūrvapaścime // 76 AbhT_6.76

tayostu viśramo@rdhe@rdhe tithyaḥ pañcadaśetarāḥ /
sapāde dvyaṅgule tithyā ahorātro vibhajyate // 77 AbhT_6.77

prakāśaviśramavaśāttāveva hi dinakṣape /
saṃvitpratikṣaṇaṃ yasmātprakāśānandayoginī // 78 AbhT_6.78

tau klṛptau yāvati tayā tāvatyeva dinakṣape /
yāvatyeva hi saṃvittiruditoditasusphuṭā // 79 AbhT_6.79

tāvāneva kṣaṇaḥ kalpo nimeṣo vā tadastvapi /
yāvānevodayo vittervedyaikagrahatatparaḥ // 80 AbhT_6.80

tāvadevāstamayanaṃ veditṛsvātmacarvaṇam /
vedye ca bahirantarvā dvaye vātha dvayojjhite // 81 AbhT_6.81

sarvathā tanmayībhūtirdinaṃ vettṛsthatā niśā /
veditā vedyaviśrānto vettā tvantarmukhasthitiḥ // 82 AbhT_6.82

purā vicārayanpaścātsattāmātrasvarūpakaḥ /
jāgradveditṛtā svapno vettṛbhāvaḥ purātanaḥ // 83 AbhT_6.83

paraḥ suptaṃ kṣaye rātridinayosturyamadvayam /
kadācidvastuviśrāntisāmyenātmani carvaṇam // 84 AbhT_6.84

vedyavedakasāmyaṃ tat sā rātridinatulyatā /
vedye viśrāntiradhikā dinadairghyāya tatra tu // 85 AbhT_6.85

nyūnā syātsvātmaviśrāntirviparīte viparyayaḥ /
svātmautsukye prabuddhe hi vedyaviśrāntiralpikā // 86 AbhT_6.86

itthameva divārātrinyūnādhikyakramaṃ vadet /
yathā deheṣvahorātranyūnādhikyādi no samam // 87 AbhT_6.87

tathā pureṣvapītyevaṃ tadviśeṣeṇa noditam /
śrītraiyambakasantānavitatāmbarabhāskaraḥ // 88 AbhT_6.88

dinarātrikramaṃ me śrīśaṃbhuritthamapaprathat /
śrīsantānagurustvāha sthānaṃ buddhāprabuddhayoḥ // 89 AbhT_6.89

hṛda ārabhya yattena rātrindivavibhājanam /
tadasatsitapakṣe@ntaḥ praveśollāsabhāgini // 90 AbhT_6.90

abuddhasthānamevaitaddinatvena kathaṃ bhavet /
alaṃ vānena nedaṃ vā mama prāṅmatamatsaraḥ // 91 AbhT_6.91

heye tu darśite śiṣyāḥ satpathaikāntadarśinaḥ /
vyākhyātaḥ kṛṣṇapakṣo ya statra prāṇagataḥ śaśī // 92 AbhT_6.92

āpyāyanātmanaikaikāṃ kalāṃ pratitithi tyajet /
dvādaśāntasamīpe tu yāsau pañcadaśī tuṭiḥ // 93 AbhT_6.93

sāmāvasyātra sa kṣīṇaścandraḥ prāṇārkamāviśet /
uktaṃ śrīkāmikāyāṃ ca nordhve@dhaḥ prakṛtiḥ parā /
ardhārdhe kramate māyā dvikhaṇḍā śivarūpiṇī // 94 AbhT_6.94

candrasūryātmanā dehaṃ pūrayetpravilāpayet /
amṛtaṃ candrarūpeṇa dvidhā ṣoḍaśadhā punaḥ // 95 AbhT_6.95

pivanti ca surāḥ sarve daśapañca parāḥ kalāḥ /
amā śeṣaguhāntaḥsthāmāvāsyā viśvatarpiṇī // 96 AbhT_6.96

evaṃ kalāḥ pañcadaśa kṣīyante śaśinaḥ kramāt /
āpyāyinyamṛtābrūpatādātmyātṣoḍaśī na tu // 97 AbhT_6.97

tatra pañcadaśī yāsau tuṭiḥ prakṣīṇacandramāḥ /
tadūrdhvagaṃ yattuṭyardhaṃ pakṣasaṃdhiḥ sa kīrtitaḥ // 98 AbhT_6.98

tasmādviśramatuṭyardhādāmāvasyaṃ purādalam /
paraṃ prātipadaṃ cārdhamiti saṃdhiḥ sa kalpyate // 99 AbhT_6.99

tatra prātipade tasmiṃstuṭyardhārdhe purādalam /
āmāvasyaṃ tithicchedātkuryātsūryagrahaṃ viśat // 100 AbhT_6.100

tatrārkamaṇḍale līnaḥ śaśī sravati yanmadhu /
taptatvāttatpibedindusahabhūḥ siṃhikāsutaḥ // 101 AbhT_6.101

arkaḥ pramāṇaṃ somastu meyaṃ jñānakriyātmakau /
rāhurmāyāpramātā syāttadācchādanakovidaḥ // 102 AbhT_6.102

tata eva tamorūpo vilāpayitumakṣamaḥ /
tatsaṃghaṭṭādvayollāso mukhyo mātā vilāpakaḥ // 103 AbhT_6.103

arkendurāhusaṃghaṭṭāt pramāṇaṃ vedyavedakau /
advayena tatastena puṇya eṣa mahāgrahaḥ // 104 AbhT_6.104

amāvasyāṃ vināpyeṣa saṃghaṭṭaścenmahāgrahaḥ /
yathārke meṣage rāhāvaśvinīsthe@śvinīdine // 105 AbhT_6.105

āmāvāsyaṃ yadā tvardhaṃ līnaṃ prātipade dale /
pratipacca viśuddhā syāttanmokṣo dūrage vidhau // 106 AbhT_6.106

grāsamokṣāntare snānadhyānahomajapādikam /
laukikālaukikaṃ bhūyaḥphalaṃ syātpāralaukikam // 107 AbhT_6.107

grāsyagrāsakatākṣobhaprakṣaye kṣaṇamāviśan /
mokṣabhāgdhyānapūjādi kurvaṃścandrārkayorgrahe // 108 AbhT_6.108

tithiccheda ṛṇaṃ kāso vṛddhirniḥśvasanaṃ dhanam /
ayatnajaṃ yatnajaṃ tu recanādatha rodhanāt // 109 AbhT_6.109

evaṃ prāṇe viśati citsūrya induṃ sudhāmayam /
ekaikadhyena bodhāṃśu kalayā paripūrayet // 110 AbhT_6.110

kramasaṃpūraṇāśāliśaśāṅkāmṛtasundarāḥ /
tuṭyaḥ pañcadaśaitāḥ syustithayaḥ sitapakṣagāḥ // 111 AbhT_6.111

antyāyāṃ pūrṇamastuṭyāṃ pūrvavatpakṣasandhitā /
indugrahaśca pratipatsandhau pūrvapraveśataḥ // 112 AbhT_6.112

aihikaṃ grahaṇe cātra sādhakānāṃ mahāphalam /
prāgvadanyadayaṃ māsaḥ prāṇacāre@bda ucyate // 113 AbhT_6.113

ṣaṭsu ṣaṭsvaṅguleṣvarko hṛdayānmakarādiṣu /
tiṣṭhanmāghāḍhikaṃ ṣaṭkaṃ kuryāttaccottarāyaṇam // 114 AbhT_6.114

saṃkrāntitritaye vṛtte bhukte cāṣṭādaśāṅgule /
meṣaṃ prāpte ravau puṇyaṃ viṣuvatpāralaukikam // 115 AbhT_6.115

praveśe tu tulāsthe@rke tadeva viṣuvadbhavet /
iha siddhipradaṃ caitaddakṣiṇāyanagaṃ tataḥ // 116 AbhT_6.116

garbhatā prodbubhūṣiṣyadbhāvaścāthodbubhūṣutā /
udbhaviṣyattvamudbhūtiprārambho@pyudbhavasthitiḥ // 117 AbhT_6.117

janma sattā pariṇatirvṛddhirhrāsaḥ kṣayaḥ kramāt /
makarādīni tenātra kriyā sūte sadṛkphalam // 118 AbhT_6.118

āmutrike jhaṣaḥ kumbho mantrādeḥ pūrvasevane /
catuṣkaṃ kila mīnādyamantikaṃ cottarottaram // 119 AbhT_6.119

praveśe khalu tatraiva śāntipuṣṭyādisundaram /
karma syādaihikaṃ tacca dūradūraphalaṃ kramāt // 120 AbhT_6.120

nirgame dinavṛddhiḥ syādviparīte viparyayaḥ /
varṣe@smiṃstithayaḥ pañca pratyaṅgulamiti kramaḥ // 121 AbhT_6.121

tatrāpyahorātravidhiriti sarvaṃ hi pūrvavat /
prāṇīye varṣa etasminkārtikādiṣu dakṣataḥ // 122 AbhT_6.122

pitāmahāntaṃ rudrāḥ syurdvādaśāgre@tra bhāvinaḥ /
prāṇe varṣodayaḥ prokto dvādaśābdodayo@dhunā // 123 AbhT_6.123

kharasāstithya ekasminnekasminnaṅgule kramāt /
dvādaśābdodaye te ca caitrādyā dvādaśoditāḥ // 124 AbhT_6.124

caitre mantroditiḥ so@pi tālunyukto@dhunā punaḥ /
hṛdi caitroditistena tatra mantrodayo@pi hi // 125 AbhT_6.125

pratyaṅgulaṃ tithīnāṃ tu triśate parikalpite /
sapañcāṃśāṅgule@bdaḥ syātprāṇe ṣaṣṭyabdatā punaḥ // 126 AbhT_6.126

śatāni ṣaṭ sahasrāṇi caikaviṃśatirityayam /
vibhāgaḥ prāṇagaḥ ṣaṣṭivarṣāhorātra ucyate // 127 AbhT_6.127

praharāharniśāmāsaṛtvabdaraviṣaṣṭigaḥ /
yaśchedastatra yaḥ sandhiḥ sa puṇyo dhyānapūjane // 128 AbhT_6.128

iti prāṇodaye yo@yaṃ kālaḥ śaktyekavigrahaḥ /
viśvātmāntaḥsthitastasya bāhye rūpaṃ nirūpyate // 129 AbhT_6.129

ṣaṭ prāṇāścaṣakasteṣāṃ ṣaṣṭirnālī ca tāstathā /
tithistattriṃśatā māsaste dvādaśa tu vatsaraḥ // 130 AbhT_6.130

abdaṃ pitryastvahorātra udagdakṣiṇato@yanāt /
pitṝṇāṃ yatsvamānena varṣaṃ taddivyamucyate // 131 AbhT_6.131

ṣaṣṭyadhikaṃ ca triśataṃ varṣāṇāmatra mānuṣam /
tacca dvādaśabhirhatvā māsasaṃkhyātra labhyate // 132 AbhT_6.132

tāṃ punastriṃśatā hatvāhorātrakalpanā vadet /
hatvā tāṃ caikaviṃśatyā sahasraiḥ ṣaṭśatena ca // 133 AbhT_6.133

prāṇasaṃkhyāṃ vadettatra ṣaṣṭyādyabdodayaṃ punaḥ /
uktaṃ ca gurubhiḥ śrīmadrauravādisvavṛttiṣu // 134 AbhT_6.134

devānāṃ yadahorātraṃ mānuṣāṇāṃ sa hāyanaḥ /
śatatrayeṇa ṣaṣṭyā ca nṝṇāṃ vibudhavatsaraḥ // 135 AbhT_6.135

śrīmatsvacchandaśāstre ca tadeva matamīkṣyate /
pitṝṇāṃ tadahorātramityupakramya pṛṣṭhataḥ // 136 AbhT_6.136

evaṃ daivastvahorātra iti hyaikyopasaṃhṛtiḥ /
tena ye guravaḥ śrīmatsvacchandoktidvayāditaḥ // 137 AbhT_6.137

pitryaṃ varṣaṃ divyadinamūcurbhrāntā hi te mudhā /
divyārkābdasahasrāṇi yugeṣu caturāditaḥ // 138 AbhT_6.138

ekaikahānyā tāvadbhiḥ śataisteṣvaṣṭa saṃdhayaḥ /
caturyugaikasaptatyā manvantaste caturdaśa // 139 AbhT_6.139

brahmaṇo@hastatra cendrāḥ kramādyānti caturdaśa /
brahmāho@nte kālavahnerjvālā yojanalakṣiṇī // 140 AbhT_6.140

dagdhvā lokatrayaṃ dhūmāttvanyatprasvāpayettrayam /
nirayebhyaḥ purā kālavahnervyaktiryatastataḥ // 141 AbhT_6.141

vibhuradhaḥsthito@pīśa iti śrīrauravaṃ matam /
brahmaniḥśvāsanirdhūte bhasmani svedavāriṇā // 142 AbhT_6.142

tadīyenāplutaṃ viśvaṃ tiṣṭhettāvanniśāgame /
tasminniśāvadhau sarve pudgalāḥ sūkṣmadehagāḥ // 143 AbhT_6.143

agnivegeritā loke jane syurlayakevalāḥ /
kūṣmāṇḍahāṭakādyāstu krīḍanti mahadālaye // 144 AbhT_6.144

niśākṣaye punaḥ sṛṣṭiṃ kurute tāmasāditaḥ /
svakavarṣaśatānte@sya kṣayastadvaiṣṇavaṃ dinam // 145 AbhT_6.145

rātriśca tāvatītyevaṃ viṣṇurudraśatābhidhāḥ /
kramātsvasvaśatānteṣu naśyantyatrāṇḍalopataḥ // 146 AbhT_6.146

abādyavyaktatattvānteṣvitthaṃ varṣaśataṃ kramāt /
dinarātrivibhāgaḥ syāt svasvāyuḥśatamānataḥ // 147 AbhT_6.147

brahmaṇaḥ pralayollāsasahasraistu rasāgnibhiḥ /
avyaktastheṣu rudreṣu dinaṃ rātriśca tāvatī // 148 AbhT_6.148

tadā śrīkaṇṭha eva syātsākṣātsaṃhārakṛtprabhuḥ /
sarve rudrāstathā mūle māyāgarbhādhikāriṇaḥ // 149 AbhT_6.149

avyaktākhye hyāviriñcācchrīkaṇṭhena sahāsate /
nivṛttādhaḥsthakarmā hi brahmā tatrādhare dhiyaḥ // 150 AbhT_6.150

na bhoktā jño@dhikāre tu vṛtta eva śivībhavet /
sa eṣo@vāntaralayastatkṣaye sṛṣṭirucyate // 151 AbhT_6.151

sāṃkhyavedādisaṃsiddhāñchrīkaṇṭhastadaharmukhe /
sṛjatyeva punastena na samyaṅmuktirīdṛśī // 152 AbhT_6.152

pradhāne yadahorātraṃ tajjaṃ varṣaśataṃ vibhoḥ /
śrīkaṇṭhasyāyuretacca dinaṃ kañcukavāsinām // 153 AbhT_6.153

tatkramānniyatiḥ kālo rāgo vidyā kaletyamī /
yāntyanyonyaṃ layaṃ teṣāmāyurgāhanikaṃ dinam // 154 AbhT_6.154

taddinaprakṣaye viśvaṃ māyāyāṃ pravilīyate /
kṣīṇāyāṃ niśi tāvatyāṃ gahaneśaḥ sṛjetpunaḥ // 155 AbhT_6.155

evamavyaktakālaṃ tu parārdhairdaśabhirjahi /
māyāhastāvatī rātrirbhavetpralaya eṣa saḥ // 156 AbhT_6.156

māyākālaṃ parārdhānāṃ guṇayitvā śatena tu /
aiśvaro divaso nādaḥ prāṇātmātra sṛjejjagat // 157 AbhT_6.157

tāvatī caiśvarī rātriryatra prāṇaḥ praśāmyati /
prāṇagarbhasthamapyatra viśvaṃ sauṣumnavartmanā // 158 AbhT_6.158

prāṇe brahmavile śānte saṃvidyāpyavaśiṣyate /
aṃśāṃśikāto@pyetasyāḥ sūkṣmasūkṣmataro layaḥ // 159 AbhT_6.159

guṇayitvaiśvaraṃ kālaṃ parārdhānāṃ śatena tu /
sādāśivaṃ dinaṃ rātrirmahāpralaya eva ca // 160 AbhT_6.160

sadāśivaḥ svakālānte bindvardhendunirodhikāḥ /
ākramya nāde līyeta gṛhītvā sacarācaram // 161 AbhT_6.161

nādo nādāntavṛttyā tu bhittvā brahmabilaṃ haṭhāt /
śaktitattve layaṃ yāti nijakālaparikṣaye // 162 AbhT_6.162

etāvacchaktitattve tu vijñeyaṃ khalvaharniśam /
śaktiḥ svakālavilaye vyāpinyāṃ līyate punaḥ // 163 AbhT_6.163

vyāpinyā taddivārātraṃ līyate sāpyanāśrite /
parārdhakoṭyā hatvāpi śaktikālamanāśrite // 164 AbhT_6.164

dinaṃ rātriśca tatkāle parārdhaguṇite@pi ca /
so@pi yāti layaṃ sāmyasaṃjñe sāmanase pade // 165 AbhT_6.165

sa kālaḥ sāmyasaṃjñaḥ syānnityo@kalyaḥ kalātmakaḥ /
yattatsāmanasaṃ rūpaṃ tatsāmyaṃ brahma viśvagam // 166 AbhT_6.166

ataḥ sāmanasātkālānnimeṣonmeṣamātrataḥ /
tuṭyādikaṃ parārdhāntaṃ sūte saivātra niṣṭhitam // 167 AbhT_6.167

daśaśatasahasramayutaṃ lakṣaniyutakoṭi sārbudaṃ vṛndam /
kharvanikharve śaṃkhābjajaladhimadhyāntamatha parārdhaṃ ca // 168 AbhT_6.168

ityekasmātprabhṛti hi daśadhā daśadhā krameṇa kalayitvā /
ekādiparārdhānteṣvaṣṭādaśasu sthitiṃ brūyāt // 169 AbhT_6.169

catvāra ete pralayā mukhyāḥ sargāśca tatkalāḥ /
bhūmūlanaiśaśaktisthāstadevāṇḍacatuṣṭayam // 170 AbhT_6.170

kālāgnirbhuvi saṃhartā māyānte kālatattvarāṭ /
śrīkaṇṭho mūla ekatra sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ // 171 AbhT_6.171

tallayo vāntarastasmādekaḥ sṛṣṭilayeśitā /
śrīmānaghoraḥ śaktyante saṃhartā sṛṣṭikṛcca saḥ // 172 AbhT_6.172

tatsṛṣṭau sṛṣṭisaṃhārā niḥsaṃkhyā jagatāṃ yataḥ /
antarbhūtāstataḥ śāktī mahāsṛṣṭirudāhṛtā // 173 AbhT_6.173

laye brahmā harī rudraśatānyaṣṭakapañcakam /
ityanyonyaṃ kramādyānti layaṃ māyāntake@dhvani // 174 AbhT_6.174

māyātattvalaye tvete prayānti paramaṃ padam /
māyordhve ye sitādhvasthāsteṣāṃ paraśive layaḥ // 175 AbhT_6.175

tatrāpyaupādhikādbhedāllaye bhedaṃ pare viduḥ /
evaṃ tāttveśvare varge līne sṛṣṭau punaḥ pare // 176 AbhT_6.176

tatsādhakāḥ śiveṣṭā vā tatsthānamadhiśerate /
brāhmī nāma parasyaiva śaktistāṃ yatra pātayet // 177 AbhT_6.177

sa brahmā viṣṇurudrādyā vaiṣṇavyāderataḥ kramāt /
śaktimantaṃ vihāyānyaṃ śaktiḥ kiṃ yāti nedṛśam // 178 AbhT_6.178

chāditaprathitāśeṣa śaktirekaḥ śivastathā /
evaṃ visṛṣṭipralayāḥ prāṇa ekatra niṣṭhitāḥ // 179 AbhT_6.179

so@pi saṃvidi saṃvicca cinmātre jñeyavarjite /
cinmātrameva devī ca sā parā parameśvarī // 180 AbhT_6.180

aṣṭātriṃśaṃ ca tattattvaṃ hṛdayaṃ tatparāparam /
tena saṃvittvamevaitatspandamānaṃ svabhāvataḥ // 181 AbhT_6.181

layodayā iti prāṇe ṣaṣṭyabdodayakīrtanam /
icchāmātrapratiṣṭheyaṃ kriyāvaicitryacarcanā // 182 AbhT_6.182

kālaśaktistato bāhye naitasyā niyataṃ vapuḥ /
svapnasvapne tathā svapne supte saṃkalpagocare // 183 AbhT_6.183

samādhau viśvasaṃhārasṛṣṭikramavivecane /
mito@pi kila kālāṃśo vitatatvena bhāsate // 184 AbhT_6.184

pramātrabhede bhede@tha citro vitatimāpyasau /
evaṃ prāṇe yathā kālaḥ kriyāvaicitryaśaktijaḥ // 185 AbhT_6.185

tathāpāne@pi hṛdayānmūlapīṭhavisarpiṇi /
mūlābhidhamahāpīṭhasaṅkocapravikāsayoḥ // 186 AbhT_6.186

brahmādyanāśritāntānāṃ cinute sṛṣṭisaṃhṛtī /
śaśvadyadyapyapāno@ya mitthaṃ vahati kiṃtvasau // 187 AbhT_6.187

avedyayatno yatnena yogibhiḥ samupāsyate /
hṛtkandānandasaṃkocavikāsadvādaśāntagāḥ // 188 AbhT_6.188

brahmādayo@nāśritāntāḥ sevyante@tra suyogibhiḥ /
ete ca parameśānaśaktitvādviśvavartinaḥ // 189 AbhT_6.189

dehamapyaśnuvānāstatkāraṇānīti kāmike /
bālyayauvanavṛddhatvanidhaneṣu punarbhave // 190 AbhT_6.190

muktau ca dehe brahmādyāḥ ṣaḍadhiṣṭhānakāriṇaḥ /
tasyānte tu parā devī yatra yukto na jāyate // 191 AbhT_6.191

anena jñātamātreṇa dīkṣānugrahakṛdbhavet /
samastakāraṇollāsapade suvidite yataḥ // 192 AbhT_6.192

akāraṇaṃ śivaṃ vindedyattadviśvasya kāraṇam /
adhovaktraṃ tvidaṃ dvaitakalaṅkaikāntaśātanam // 193 AbhT_6.193

kṣīyate tadupāsāyāṃ yenordhvādharaḍambaraḥ /
atrāpānodaye prāgvatṣaṣṭyabdodayayojanām // 194 AbhT_6.194

yāvatkurvīta tuṭyāderyuktāṅgulavibhāgataḥ /
evaṃ samāne@pi vidhiḥ sa hi hārdīṣu nāḍiṣu // 195 AbhT_6.195

saṃcaransarvatodikkaṃ daśadhaiva vibhāvyate /
daśa mukhyā mahānāḍīḥ pūrayanneṣa tadgatāḥ // 196 AbhT_6.196

nāḍyantaraśritā nāḍīḥ krāmandehe samasthitiḥ /
aṣṭāsu digdaleṣveṣa krāmaṃstaddikpateḥ kramāt // 197 AbhT_6.197

ceṣṭitānyanukurvāṇo raudraḥ saumyaśca bhāsate /
sa eva nāḍītritaye vāmadakṣiṇamadhyage // 198 AbhT_6.198

indvarkāgnimaye mukhye caraṃstiṣṭhatyaharniśam /
sārdhanālīdvayaṃ prāṇaśatāni nava yatsthitam // 199 AbhT_6.199

tāvadvahannahorātraṃ caturviṃśatidhā caret /
viṣuvadvāsare prātaḥ sāṃśāṃ nālīṃ sa madhyagaḥ // 200 AbhT_6.200

vāmetarodaksavyānyairyāvatsaṃkrāntipañcakam /
evaṃ kṣīṇāsu pādonacaturdaśasu nāliṣu // 201 AbhT_6.201

madhyāhne dakṣaviṣuvannavaprāṇaśatīṃ vahet /
dakṣodaganyodagdakṣaiḥ punaḥ saṃkrāntipañcakam // 202 AbhT_6.202

navāsuśatamekaikaṃ tato viṣuvaduttaram /
pañcake pañcake@tīte saṃkrānterviṣuvadbahiḥ // 203 AbhT_6.203

yadvattathāntaḥ saṅkrāntirnavaprāṇaśatāni sā /
evaṃ rātrāvapītyevaṃ viṣuvaddivasātsamāt // 204 AbhT_6.204

ārabhyāharniśāvṛddhihrāsasaṅkrāntigo@pyasau /
rātryantadinapūrvāṃśau madhyāhno divasakṣayaḥ // 205 AbhT_6.205

sa śarvaryudayo madhyamudakto viṣutedṛśī /
vyāptau viṣeryato vṛttiḥ sāmyaṃ ca vyāptirucyate // 206 AbhT_6.206

tadarhati ca yaḥ kālo viṣuvattadihoditaḥ /
viṣuvatprabhṛti hrāsavṛddhī ye dinarātrige // 207 AbhT_6.207

tatkrameṇaiva saṃkrāntihrāsavṛddhī divāniśoḥ /
itthaṃ samānamaruto varṣadvayavikalpanam // 208 AbhT_6.208

cāra ekatra nahyatra śvāsapraśvāsacarcanam /
samāne@pi tuṭeḥ pūrvaṃ yāvatṣaṣṭyabdagocaram // 209 AbhT_6.209

kālasaṃkhyā susūkṣmaikacāragā gaṇyate budhaiḥ /
saṃdhyāpūrvāhṇamadhyāhnamadhyarātrādi yatkila // 210 AbhT_6.210

antaḥsaṃkrāntigaṃ grāhyaṃ tanmukhyaṃ tatphaloditeḥ /
uktaḥ samānagaḥ kāla udāne tu nirūpyate // 211 AbhT_6.211

prāṇavyāptau yaduktaṃ tadudāne@pyatra kevalam /
nāsāśaktyantayoḥ sthāne brahmarandhrordhvadhāmanī // 212 AbhT_6.212

tenodāne@tra hṛdayānmūrdhanyadvādaśāntagam /
tuṭyādiṣaṣṭivarṣāntaṃ viśvaṃ kālaṃ vicārayet // 213 AbhT_6.213

vyāne tu viśvātmamaye vyāpake kramavarjite /
sūkṣmasūkṣmocchaladrūpamātraḥ kālo vyavasthitaḥ // 214 AbhT_6.214

sṛṣṭiḥ pravilayaḥ sthemā saṃhāro@nugraho yataḥ /
kramātprāṇādike kāle taṃ taṃ tatrāśrayettataḥ // 215 AbhT_6.215

prāṇacāre@tra yo varṇapadamantrodayaḥ sthitaḥ /
yatnajo@yatnajaḥ sūkṣmaḥ paraḥ sthūlaḥ sa kathyate // 216 AbhT_6.216

eko nādātmako varṇaḥ sarvavarṇāvibhāgavān /
so@nastamitarūpatvādanāhata ihoditaḥ // 217 AbhT_6.217

sa tu bhairavasadbhāvo mātṛsadbhāva eṣa saḥ /
parā saikākṣarā devī yatra līnaṃ carācaram // 218 AbhT_6.218

hrasvārṇatrayamekaikaṃ ravyaṅgulamathetarat /
praveśa iti ṣaḍvarṇāḥ sūryendupathagāḥ kramāt // 219 AbhT_6.219

ikārokārayorādisandhau saṃdhyakṣaradvayam /
e+o iti praveśe tu ai+au iti dvayaṃ viduḥ // 220 AbhT_6.220

ṣaṇṭhārṇāni praveśe tu dvādaśāntalalāṭayoḥ /
gale hṛdi ca bindvarṇavisargau paritaḥsthitau // 221 AbhT_6.221

kādipañcakamādyasya varṇasyāntaḥ sadoditam /
evaṃ sasthānavarṇānāmantaḥ sā sārṇasantatiḥ // 222 AbhT_6.222

hṛdyeṣa prāṇarūpastu sakāro jīvanātmakaḥ /
binduḥ prakāśo hārṇaśca pūraṇātmatayā sthitaḥ // 223 AbhT_6.223

uktaḥ paro@yamudayo varṇānāṃ sūkṣma ucyate /
praveśe ṣoḍaśaunmukhye ravayaḥ ṣaṇṭhavarjitāḥ // 224 AbhT_6.224

tadevendvarkamatrānye varṇāḥ sūkṣmodayastvayam /
kālo@rdhamātraḥ kādīnāṃ trayastriṃśata ucyate // 225 AbhT_6.225

mātrā hrasvāḥ pañca dīrghāṣṭakaṃ dvistriḥ plutaṃ tu lṝ /
ekāśītimimāmardhamātrāṇāmāha no guruḥ // 226 AbhT_6.226

yadvaśādbhagavānekāśītikaṃ mantramabhyadhāt /
ekāśītipadā devī śaktiḥ proktā śivātmikā // 227 AbhT_6.227

śrīmātaṅge tathā dharmasaṃghātātmā śivo yataḥ /
tathā tathā parāmarśaśakticakreśvaraḥ prabhuḥ // 228 AbhT_6.228

sthūlaikāśītipadajaparāmarśairvibhāvyate /
tata eva parāmarśo yāvatyekaḥ samāpyate // 229 AbhT_6.229

tāvattatpadamuktaṃ no suptiṅniyamayāntritam /
ekāśītipadodāravimarśaktamabṛṃhitaḥ // 230 AbhT_6.230

sthūlopāyaḥ paropāyastveṣa mātrākṛto layaḥ /
ardhamātrā nava nava syuścaturṣu caturṣu yat // 231 AbhT_6.231

aṅguleṣviti ṣaṭtriṃśatyekāśītipadodayaḥ /
aṅgule navabhāgena vibhakte navamāśakāḥ // 232 AbhT_6.232

vedā mātrārdhamanyattu dvicatuḥṣaṅguṇaṃ trayam /
evamaṅgularandhrāṃśacatuṣkadvayagaṃ laghu // 233 AbhT_6.233

dīrghaṃ plutaṃ kramāddvitriguṇamardhaṃ tato@pi hal /
kṣakārastryardhamātrātmā mātrikaḥ satathāntarā // 234 AbhT_6.234

viśrāntāvardhamātrāsya tasmiṃstu kalite sati /
aṅgulārdhe@dribhāgena tvardhamātrā purā punaḥ // 235 AbhT_6.235

kṣakāraḥ sarvasaṃyogagrahaṇātmā tu sarvagaḥ /
sarvavarṇodayādyantasandhiṣūdayabhāgvibhuḥ // 236 AbhT_6.236

itthaṃ ṣaṭtriṃśake cāre varṇānāmudayaḥ phale /
krūre saumye vilomena hādi yāvadapaścimam // 237 AbhT_6.237

hṛdyakāro dvādaśānte hakārastadidaṃ viduḥ /
ahamātmakamadvaitaṃ yaḥ prakāśātmaviśramaḥ // 238 AbhT_6.238

śivaśaktyavibhāgena mātraikāśītikā tviyam /
dvāsaptatāvaṅguleṣu dviguṇatvena saṃsaret // 239 AbhT_6.239

uktaḥ sūkṣmodayastraidhaṃ dvidhoktastu parodayaḥ /
atha sthūlodayo@rṇānāṃ bhaṇyate guruṇoditaḥ // 240 AbhT_6.240

ekaikamardhapraharaṃ dine vargāṣṭakodayaḥ /
rātrau ca hrāsavṛddhyatra kecidāhurna ke@pi tu // 241 AbhT_6.241

eṣa vargodayo rātrau divā cāpyardhayāmagaḥ /
prāṇatrayodaśaśatī pañcāśadadhikā ca sā // 242 AbhT_6.242

adhyardhā kila saṃkrāntirvarge varge divāniśoḥ /
tadaikye tūdayaścāraśatānāṃ saptaviṃśatiḥ // 243 AbhT_6.243

nava vargāṃstu ye prāhusteṣāṃ prāṇaśatī svīn[viḥ] /
satribhāgaiva saṃkrāntirvarge pratyekamucyate // 244 AbhT_6.244

aharniśaṃ tadaikye tu śatānāṃ śruticakṣuṣī /
sthūlo vargodayaḥ so@yamathārṇodaya ucyate // 245 AbhT_6.245

ekaikavarṇe prāṇānāṃ dviśataṃ ṣoḍaśādhikam /
bahiścaṣakaṣaṭtriṃśaddina itthaṃ tathāniśi // 246 AbhT_6.246

śatamaṣṭottaraṃ tatra raudraṃ śāktamathottaram /
yāmalasthitiyoge tu rudraśaktyavibhāgitā // 247 AbhT_6.247

dinarātryavibhāge tu dṛgvahnyabdhyasucāraṇāḥ /
sapañcamāṃśā nāḍī ca bahirvarṇodayaḥ smṛtaḥ // 248 AbhT_6.248

iti pañcāśikā seyaṃ varṇānāṃ paricarcitā /
ekonāṃ ye tu tāmāhustanmataṃ saṃpracakṣmahe // 249 AbhT_6.249

vedāścārāḥ pañcamāṃśanyūnaṃ cārārdhamekaśaḥ /
varṇe@dhikaṃ taddviguṇamavibhāge divāniśoḥ // 250 AbhT_6.250

sthūlo varṇodayaḥ so@yaṃ purā sūkṣmo nigadyate // 251 AbhT_6.251

iti kālatattvamuditaṃ śāstramukhāgamanijānubhavasiddham // 252a AbhT_6.252

:C7 atha śrītantrāloke

atha paramarahasyo@yaṃ cakrāṇāṃ bhaṇyate@bhyudayaḥ // 1b AbhT_7.1

ityayatnajamākhyātaṃ yatnajaṃ tu nigadyate /
bījapiṇḍātmakaṃ sarvaṃ saṃvidaḥ spandanātmatām // 2 AbhT_7.2

vidadhatparasaṃvittāvupāya iti varṇitam /
yathāraghaṭṭacakrāgraghaṭīyantraughavāhanam // 3 AbhT_7.3

ekānusaṃdhiyatnena citraṃ yantrodayaṃ bhajet /
ekānusaṃdhānabalājjāte mantrodaye@niśam // 4 AbhT_7.4

tanmantradevatā yatnāttādātmyena prasīdati /
khe rasaikākṣi nityotthe tadardhaṃ dvikapiṇḍake // 5 AbhT_7.5

trike sapta sahasrāṇi dviśatītyudayo mataḥ /
catuṣke tu sahasrāṇi pañca caiva catuḥśatī // 6 AbhT_7.6

pañcārṇe@bdhisahasrāṇi triśatī viṃśatistathā /
ṣaṭke sahasratritayaṃ ṣaṭśatī codayo bhavet // 7 AbhT_7.7

saptake trisahasraṃ tu ṣaḍaśītyadhikaṃ smṛtam /
śataistu saptaviṃśatyā varṇāṣṭakavikalpite // 8 AbhT_7.8

caturviṃśatiśatyā tu navārṇeṣūdayo bhavet /
adhiṣaṣṭyekaviṃśatyā śatānāṃ daśavarṇake // 9 AbhT_7.9

ekānnaviṃśatiśataṃ catuḥṣaṣṭiḥ śivārṇake /
aṣṭādaśa śatāni syurudayo dvādaśārṇake // 10 AbhT_7.10

trayodaśārṇe dvāṣaṣṭyā śatāni kila ṣoḍaśa /
tricatvāriṃśatā pañcadaśeti bhuvanārṇake // 11 AbhT_7.11

caturdaśaśatī khābdhiḥ syātpañcadaśavarṇake /
trayodaśaśatī sārdhā ṣoḍaśārṇe tu kathyate // 12 AbhT_7.12

śatadvādaśikā saptadaśārṇe saikasaptatiḥ /
aṣṭādaśārṇe vijñeyā śatadvādaśikā budhaiḥ // 13 AbhT_7.13

caturviṃśatisaṃkhyāke cakre navaśatī bhavet /
saptaviṃśatisaṃkhyāte tūdayo@ṣṭaśatātmakaḥ // 14 AbhT_7.14

dvātriṃśake mahācakre ṣaṭśatī pañcasaptatiḥ /
dvicaturviṃśake cakre sārdhāṃ śatacatuṣṭayīm // 15 AbhT_7.15

udayaṃ piṇḍayogajñaḥ piṇḍamantreṣu lakṣayet /
catuṣpañcāśake cakre śatānāṃ tu catuṣṭayam // 16 AbhT_7.16

saptatriṃśatsahārdhena triśatyaṣṭāṣṭake bhavet /
ardhamardhatribhāgaśca ṣaṭṣaṣṭirdviśatī bhavet // 17 AbhT_7.17

ekāśītipade cakre udayaḥ prāṇacāragaḥ /
cakre tu ṣaṇṇavatyākhye sapādā dviśatī bhavet // 18 AbhT_7.18

aṣṭottaraśate cakre dviśatastūdayo bhavet /
krameṇetthamidaṃ cakraṃ ṣaṭkṛtvo dviguṇaṃ yadā // 19 AbhT_7.19

tato@pi dviguṇe@ṣṭāṃśasyārdhamadhyardhamekakam /
tato@pi sūkṣmakuśalairardhārdhādiprakalpane // 20 AbhT_7.20

bhāgaṣoḍaśakasthityā sūkṣmaścāro@bhilakṣyate /
evaṃ prayatnasaṃruddhaprāṇacārasya yoginaḥ // 21 AbhT_7.21

krameṇa prāṇacārasya grāsa evopajāyate /
prāṇagrāsakramāvāptakālasaṃkarṣaṇasthitiḥ // 22 AbhT_7.22

saṃvidekaiva pūrṇā syājjñānabhedavyapohanāt /
tathā hi prāṇacārasya navasyānudaye sati // 23 AbhT_7.23

na kālabhedajanito jñānabhedaḥ prakalpate /
saṃvedyabhedānna jñānaṃ bhinnaṃ śikharivṛttavat // 24 AbhT_7.24

kālastu bhedakastasya sa tu sūkṣmaḥ kṣaṇo mataḥ /
saukṣmyasya cāvadhirjñānaṃ yāvattiṣṭhati sa kṣaṇaḥ // 25 AbhT_7.25

anyathā na sa nirvaktuṃ nipuṇairapi pāryate /
jñānaṃ kiyadbhavettāvattadabhāvo na bhāsate // 26 AbhT_7.26

tadabhāvaśca no tāvadyāvattatrākṣavartmani /
arthe vātmapradeśe vā na saṃyogavibhāgitā // 27 AbhT_7.27

sā cedudayate spandamayī tatprāṇagā dhruvam /
bhavedeva tataḥ prāṇaspandābhāve na sā bhavet // 28 AbhT_7.28

tadabhāvānna vijñānābhāvaḥ saivaṃ tu saiva dhīḥ /
na cāsau vastuto dīrghā kālabhedavyapohanāt // 29 AbhT_7.29

vastuto hyata eveyaṃ kālaṃ saṃvinna saṃspṛśet /
ata ekaiva saṃvittirnānārūpe tathātathā // 30 AbhT_7.30

vindānā nirvikalpāpi vikalpo bhāvagocare /
spandāntaraṃ na yāvattaduditaṃ tāvadeva saḥ // 31 AbhT_7.31

tāvāneko vikalpaḥ syādvividhaṃ vastu kalpayan /
ye tvitthaṃ na vidusteṣāṃ vikalpo nopapadyate // 32 AbhT_7.32

sa hyeko na bhavetkaścit trijagatyāpi jātucit /
śabdārūṣaṇayā jñānaṃ vikalpaḥ kila kathyate // 33 AbhT_7.33

sā ca syātkramikaivetthaṃ kiṃ kathaṃ ko vikalpayet /
ghaṭa ityapi neyānsyādvikalpaḥ kā kathā sthitau // 34 AbhT_7.34

na vikalpaśca ko@pyasti yo mātrāmātraniṣṭhitaḥ /
na ca jñānasamūho@sti teṣāmayugapatsthiteḥ // 35 AbhT_7.35

tenāstaṅgata evaiṣa vyavahāro vikalpajaḥ /
tasmātspandāntaraṃ yāvannodiyāttāvadekakam // 36 AbhT_7.36

vijñānaṃ tadvikalpātmadharmakoṭīrapi spṛśet /
ekāśītipadodāraśaktyāmarśātmakastataḥ // 37 AbhT_7.37

vikalpaḥ śivatādāyī pūrvameva nirūpitaḥ /
yathā karṇau nartayāmītyevaṃ yatnāttathā bhavet // 38 AbhT_7.38

cakracāragatādyatnāttadvattaccakragaiva dhīḥ /
japahomārcanādīnāṃ prāṇasāmyamato vidhiḥ // 39 AbhT_7.39

siddhāmate kuṇḍalinīśaktiḥ prāṇasamonmanā /
uktaṃ ca yoginīkaule tadetatparameśinā // 40 AbhT_7.40

padamantrākṣare cakre vibhāgaṃ śaktitattvagam /
padeṣu kṛtvā mantrajño japādau phalabhāgbhavet // 41 AbhT_7.41

dvitrisaptāṣṭasaṃkhyātaṃ lopayecchatikodayam /
iti śaktisthitā mantrā vidyā vā cakranāyakāḥ // 42 AbhT_7.42

padapiṇḍasvarūpeṇa jñātvā yojyāḥ sadā priye /
nityodaye mahātattve udayasthe sadāśive // 43 AbhT_7.43

ayuktāḥ śaktimārge tu na japtāścodayena ye /
te na siddhyanti yatnena japtāḥ koṭiśatairapi // 44 AbhT_7.44

mālāmantreṣu sarveṣu mānaso japa ucyate /
upāṃśurvā śaktyudayaṃ teṣāṃ na parikalpayet // 45 AbhT_7.45

padamantreṣu sarveṣu yāvattatpadaśaktigam /
śakyate satataṃ yuktaistāvajjapyaṃ tu sādhakaiḥ // 46 AbhT_7.46

tāvatī teṣu vai saṃkhyā padeṣu padasaṃjñitā /
tāvantamudayaṃ kṛtvā tripadoktyāditaḥ kramāt // 47 AbhT_7.47

dvādaśākhye dvādaśite cakre sārdhaṃ śataṃ bhavet /
udayastaddhi sacatuścatvāriṃśacchataṃ bhavet // 48 AbhT_7.48

ṣoḍaśākhye dvādaśite dvānavatyadhike śate /
cārārdhena samaṃ proktaṃ śataṃ dvādaśakādhikam // 49 AbhT_7.49

ṣoḍaśākhye ṣoḍaśite bhaveccaturaśītigaḥ /
udayo dviśataṃ taddhi ṣaṭpañcāśatsamuttaram // 50 AbhT_7.50

cārāṣṭabhāgāṃstrīnatra kathayantyadhikānbudhāḥ /
aṣṭāṣṭake dvādaśite pādārdhaṃ viṃśatiṃ vasūn // 51 AbhT_7.51

udayaḥ saptaśatikā sāṣṭā ṣaṣṭiryato hi saḥ /
eṣa cakrodayaḥ proktaḥ sādhakānāṃ hitāvahaḥ // 52 AbhT_7.52

niruddhya mānasīrvṛttīścakre viśrāntimāgataḥ /
vyutthāya yāvadviśrāmyettāvaccārodayo hyayam // 53 AbhT_7.53

pūrṇe samudaye tvatra praveśaikātmyanirgamāḥ /
traya ityata evoktaḥ siddhau madhyodayo varaḥ // 54 AbhT_7.54

ādyantodayanirmuktā madhyamodayasaṃyutāḥ /
mantravidyācakragaṇāḥ siddhibhājo bhavanti hi // 55 AbhT_7.55

mantracakrodayajñastu vidyācakrodayārthavit /
kṣipraṃ siddhyediti proktaṃ śrīmaddviṃśatike trike // 56 AbhT_7.56

dvistriścaturvā mātrābhirvidyāṃ vā cakrameva vā /
tattvodayayutaṃ nityaṃ pṛthagbhūtaṃ japetsadā // 57 AbhT_7.57

piṇḍākṣarapadairmantramekaikaṃ śaktitattvagam /
bahvakṣarastu yo mantro vidyā vā cakrameva vā // 58 AbhT_7.58

śaktisthaṃ naiva taṃ tatra vibhāgastvoṃnamontagaḥ /
asmiṃstattvodaye tasmādahorātrastriśastriśaḥ // 59 AbhT_7.59

vibhajyate vibhāgaśca punareva triśastriśaḥ /
pūrvodaye tu viśramya dvitīyenollasedyadā // 60 AbhT_7.60

viśeccārdhardhikāyogāttadoktārdhodayo bhavet /
yadā pūrṇodayātmā tu samaḥ kālastrike sphuret // 61 AbhT_7.61

praveśaviśrāntyullāse syātsvatryaṃśodayastadā /
etyeṣa kālavibhavaḥ prāṇa eva pratiṣṭhitaḥ // 62 AbhT_7.62

sa spade khe sa taccityāṃ tenāsyāṃ viśvaniṣṭhiatiḥ /
ataḥ saṃvitpratiṣṭhānau yato viśvalayodayau // 63 AbhT_7.63

śaktyante@dhvani tatspandāsaṃkhyātā vāstavī tataḥ /
uktaṃ śrīmālinītantre gātre yatraiva kutracit // 64 AbhT_7.64

vikāra upajāyeta tattattvaṃ tattvamuttamam /
prāṇe pratiṣṭhitaḥ kālastadāviṣṭā ca yattanuḥ // 65 AbhT_7.65

dehe pratiṣṭhitasyāsya tato rūpaṃ nirūpyate /
citspandaprāṇavṛttīnāmantyā yā sthūlatā suṣiḥ // 66 AbhT_7.66

sā nāḍīrūpatāmetya dehaṃ saṃtānayedimam /
śrīsvacchande@ta evoktaṃ yathā parṇaṃ svatantubhiḥ // 67 AbhT_7.67

vyāptaṃ tadvattanurdvāradvāribhāvena nāḍibhiḥ /
pādāṅguṣṭhādikordhvasthabrahmakuṇḍalikāntagaḥ // 68 AbhT_7.68

kālaḥ samastaścaturaśītāvevāṅguleṣvitaḥ /
dvādaśāntāvadhiṃ kiṃcitsūkṣmakālasthitiṃ viduḥ // 69 AbhT_7.69

ṣaṇṇavatyāmadhaḥ ṣaḍdvikramāccāṣṭottaraṃ śatam /
atra madhyamasaṃcāriprāṇodayalayāntare // 70 AbhT_7.70

viśve sṛṣṭilayāste tu citrā vāyvantarakramāt /
ityeṣa sūkṣmaparimarśanaśīlanīyaścakrodayo@nubhavaśāstradṛśā mayoktaḥ // 71 AbhT_7.71

:C8 atha śītantrāloke aṣṭamamāhnikaṃ

deśādhvano@pyatha samāsavikāsayogātsaṃgīyate vidhirayaṃ śivaśāstradṛṣṭaḥ // 1b AbhT_8.1

vicārito@yaṃ kālādhvā kriyāśaktimayaḥ prabhoḥ /
mūrtivaicitryajastajjo deśādhvātha nirūpyate // 2 AbhT_8.2

adhvā samasta evāyaṃ cinmātre saṃpratiṣṭhitaḥ /
yattatra nahi viśrāntaṃ tannabhaḥkusumāyate // 3 AbhT_8.3

saṃviddvāreṇa tatsṛṣṭe śūnye dhiyi marutsu ca /
nāḍīcakrānucakreṣu barhirdehe@dhvasaṃsthitiḥ // 4 AbhT_8.4

tatrādhvaivaṃ nirūpyo@yaṃ yatastatprakriyākramam /
anusaṃdadhadeva drāg yogī bhairavatāṃ vrajet // 5 AbhT_8.5

didṛkṣayaiva sarvārthān yadā vyāpyāvatiṣṭhate /
tadā kiṃ bahunoktena ityuktaṃ spandaśāsane // 6 AbhT_8.6

jñātvā samastamadhvānaṃ tadīśeṣu vilāpayet /
tān dehaprāṇadhīcakre pūrvavad gālayetkramāt // 7 AbhT_8.7

tatsamastaṃ svasaṃvittau sā saṃvidbharitātmikā /
upāsyamānā saṃsārasāgarapralayānalaḥ // 8 AbhT_8.8

śrīmahīkṣottare caitānadhveśān gururabravīt /
brahmānantātpradhānāntaṃ viṣṇuḥ puṃsaḥ kalāntagam // 9 AbhT_8.9

rudro granthau ca māyāyāmīśaḥ sādākhyagocare /
anāśritaḥ śivastasmādvyāptā tadvyāpakaḥ paraḥ // 10 AbhT_8.10

evaṃ śivatvamāpannamiti matvā nyarūpyata /
na prakriyāparaṃ jñānamiti svacchandaśāsane // 11 AbhT_8.11

triśiraḥśāsane bodho mūlamadhyāgrakalpitaḥ /
ṣaṭtriṃśattattvasaṃrambhaḥ smṛtirbhedavikalpanā // 12 AbhT_8.12

avyāhatavibhāgo@smibhāvo mūlaṃ tu bodhagam /
samastatattvabhāvo@yaṃ svātmanyevāvibhāgakaḥ // 13 AbhT_8.13

bodhamadhyaṃ bhavetkiṃcidādhārādheyalakṣaṇam /
tattvabhedavibhāgena svabhāvasthitilakṣaṇam // 14 AbhT_8.14

bodhāgraṃ tattu vidbodhaṃ nistaraṅgaṃ bṛhatsukham /
saṃvidekātmatānītabhūtabhāvapurādikaḥ // 15 AbhT_8.15

avyavacchinnasaṃvittirbhairavaḥ parameśvaraḥ /
śrīdevyāyāmale coktaṃ ṣaṭtriṃśattattvasundaram // 16 AbhT_8.16

adhvānaṃ ṣaḍvidhaṃ dhyāyansadyaḥ śivamayo bhavet /
yadyapyamuṣya nāthasya saṃvittyanatirekiṇaḥ // 17 AbhT_8.17

pūrṇasyordhvādimadhyāntavyavasthā nāsti vāstavī /
tathāpi pratipattṝṇāṃ pratipādayitustathā // 18 AbhT_8.18

svasvarūpānusāreṇa madhyāditvādikalpanāḥ /
tataḥ pramātṛsaṃkalpaniyamāt pārthivaṃ viduḥ // 19 AbhT_8.19

tattvaṃ sarvāntarālasthaṃ yatsarvāvaraṇairvṛtam /
tadatra pārthive tattve kathyate bhuvanasthitiḥ // 20 AbhT_8.20

netā kaṭāharudrāṇāmanantaḥ kāmasevinām /
potārūḍho jalasyāntarmadyapānavighūrṇitaḥ // 21 AbhT_8.21

sa devaṃ bhairavaṃ dhyāyan nāgaiśca parivāritaḥ /
kālāgrerbhuvanaṃ cordhve koṭiyojanamucchritam // 22 AbhT_8.22

lokānāṃ bhasmasādbhāvabhayānnordhva sa vīkṣate /
sa ca vyāptāpi viśvasya yasmātpluṣyannimāṃ bhuvam // 23 AbhT_8.23

narakebhyaḥ purā vyaktastenāsau tadadho mataḥ /
daśa koṭyo vibhorjvālā tadardha śūnyamūrdhvataḥ // 24 AbhT_8.24

tadūrdhve narakādhīśāḥ kramādduḥkhaikavedanāḥ /
śdho madhye tadūrdhve ca sthitā bhedāntarairvṛtāḥ // 25 AbhT_8.25

avīcikumbhīpākākhyarauravāsteṣvanukramāt /
ekādaśaikādaśa ca daśetyantaḥ śarāgni tat // 26 AbhT_8.26

pratyekameṣāmekonā koṭirucchritirantaram /
lakṣamatra khavedāsyasaṃkhyānāmantarā sthitiḥ // 27 AbhT_8.27

kūṣmāṇḍa ūrdhve lakṣonakoṭisthānastadīśitā /
śāstraviruddhācaraṇāt kṛṣṇaṃ ye karma vidadhate // 28 AbhT_8.28

tatra bhīmairlokapuruṣaiḥ pīḍyante bhogaparyantam /
ye sakṛdapi parameśaṃ śivamekāgreṇa cetasā śaraṇam // 29 AbhT_8.29

yānti na te narakayujaḥ kṛṣṇaṃ teṣāṃ sukhālpatādāyi /
sahasranavakotsedhamekāntaramatha kramāt // 30 AbhT_8.30

pātālāṣṭakamekaikamaṣṭame hāṭakaḥ prabhuḥ /
pratilokaṃ niyuktātmā śrīkaṇṭho haṭhato bahūḥ // 31 AbhT_8.31

siddhīrdadātyasāvevaṃ śrīmadrauravaśāsane /
vratino ye cikarmasthā niṣiddhācārakāriṇaḥ // 32 AbhT_8.32

dīkṣitā api ye luptasamayā naca kurvate /
prāyaścittāṃstathā tatsthā vāmācārasya dūṣakāḥ // 33 AbhT_8.33

devāgnidravyavṛttyaṃśajīvinaścottamasthitāḥ /
adhaḥsthagāruḍādyanyamantrasevāparāyaṇāḥ // 34 AbhT_8.34

te hāṭakavibhoragre kiṅkarā vividhātmakāḥ /
te tu tatrāpi deveśaṃ bhaktyā cetparyupāsate // 35 AbhT_8.35

tadīśatattve līyante kramācca parame śive /
anyathā ye tu vartante tadbhoganiratātmakāḥ // 36 AbhT_8.36

te kālavahnisaṃtāpadīnākrandaparāyaṇāḥ /
guṇatattve nilīyante tataḥ sṛṣṭimukhe punaḥ // 37 AbhT_8.37

pātyante mātṛbhirghorayātanaughapurassaram /
adhamādhamadeheṣu nijakarmānurūpataḥ // 38 AbhT_8.38

mānuṣānteṣu tatrāpi kecinmantravidaḥ kramāt /
mucyante@nye tu badhyante pūrvakṛtyānusārataḥ // 39 AbhT_8.39

ityeṣa gaṇavṛttānto nāmnā hulahulādinā /
proktaṃ bhagavatā śrīmadānandādhikaśāsane // 40 AbhT_8.40

pātālordhve sahasrāṇi viṃśatirbhūkaṭāhakaḥ /
siddhātantre tu pātālapṛṣṭhe yakṣīsamāvṛtam // 41 AbhT_8.41

bhadrakālyāḥ puraṃ yatra tābhiḥ krīḍanti sādhakāḥ /
tatastamastaptabhūmistataḥśūnyaṃ tato@hayaḥ // 42 AbhT_8.42

etāni yātanāsthānaṃ gurumantrādidūṣiṇām /
tato bhūmyūrdhva [madhya] to meruḥ sahasrāṇi sa ṣoḍaśa // 43 AbhT_8.43

magnastanmūlavistārastaddvayenordhvavistṛtiḥ /
sahasrābdhivasūcchrāyo haimaḥ sarvāmarālayaḥ // 44 AbhT_8.44

madhyordhvādhaḥ samudvṛttaśarāvacaturaśrakaḥ /
bhairavīyaṃ ca talliṅgaṃ dharaṇī cāsya pīṭhikā // 45 AbhT_8.45

sarve devā nilīnā hi tatra tatpūjitaṃ sadā /
madhye merusabhā dhātustadīśadiśi ketanam // 46 AbhT_8.46

jyotiṣkaśikharaṃ śaṃbhoḥ śrīkaṇṭhāṃśaśca sa prabhuḥ /
avaruhya sahasrāṇi manovatyāścaturdaśa // 47 AbhT_8.47

cakravāṭaścaturdikko meruratra tu lokapāḥ /
amarāvatikendrasya pūrvasyāṃ dakṣiṇena tām // 48 AbhT_8.48

atsaraḥsiddhasādhyāstāmuttareṇa vināyakāḥ /
tejovatī svadiśyagneḥ purī tāṃ paścimena tu // 49 AbhT_8.49

viśvedevā viśvakarmā kramāttadanugāśca ye /
yāmyāṃ saṃyamanī tāṃ tu paścimena kramāt sthitāḥ // 50 AbhT_8.50

mātṛnandā svasaṃkhyātā rudrāstatsādhakāstathā /
kṛṣṇāṅgārā nirṛtiśca tāṃ pūrveṇa piśācakāḥ // 51 AbhT_8.51

rakṣāṃsi siddhagandharvāstūttareṇottareṇa tām /
vāruṇī śuddhavatyākhyā bhūtaugho dakṣiṇena tām // 52 AbhT_8.52

uttareṇottareṇaināṃ vasuvidyādharāḥ kramāt /
vāyorgandhavatī tasyā dakṣiṇe kinnarāḥ punaḥ // 53 AbhT_8.53

vīṇāsarasvatī devī nāradastumburustathā /
mahodayendorguhyāḥ syuḥ paścime@syāḥ punaḥ punaḥ // 54 AbhT_8.54

kuberaḥ karmadevāśca tathā tatsādhakā api /
yaśasvinī maheśasya tasyāḥ paścimato hariḥ // 55 AbhT_8.55

dakṣiṇe dakṣiṇe brahmāśvinau dhanvantariḥ kramāt /
mairave cakravāṭe@sminnevaṃ mukhyāḥ puro@ṣṭadhā // 56 AbhT_8.56

antarālagatāstvanyāḥ punaḥ ṣaḍviṃśatiḥ smṛtāḥ /
iṣṭāpūrtaratāḥ puṇye varṣeye bhārate narāḥ // 57 AbhT_8.57

te merugāḥ sakṛcchambhuṃ ye vārcanti yathocitam /
meroḥ pradakṣiṇāpyodagdikṣu viṣkambhaparvatāḥ // 58 AbhT_8.58

mandaro gandhamādaśca vipulo@tha supārśvakaḥ /
sitapītanīlaraktāste kramātpādaparvatāḥ // 59 AbhT_8.59

etairbhuvamavaṣṭabhya merustiṣṭhati niścalaḥ /
caitrarathanandanākhye vaiśrājaṃ pitṛvanaṃ vanānyāhuḥ // 60 AbhT_8.60

raktodamānasasitaṃ bhadraṃ caitaccatuṣṭayaṃ sarasām /
vṛkṣāḥ kadambajambvaśvatthanyagrodhakāḥ kramaśaḥ // 61 AbhT_8.61

eṣu ca caturṣvacaleṣu trayaṃ trayaṃ kramaśa etadāmnātam /
mervadho lavaṇābdhyantaṃ jambudvīpaḥ samantataḥ // 62 AbhT_8.62

lakṣamātraḥ sa navadhā jāto maryādaparvataiḥ /
niṣadho hemakūṭaśca himavāndakṣiṇe trayaḥ // 63 AbhT_8.63

lakṣaṃ sahasranavatistadaśītiriti kramāt /
nīlaḥ śvetastriśṛṅgaśca tāvantaḥ savyataḥ punaḥ // 64 AbhT_8.64

meroḥ ṣaḍete maryādācalāḥ pūrvāparāyatāḥ /
pūrvato mālyavānpaścādgandhamādanasaṃjñitaḥ // 65 AbhT_8.65

savyottarāyatau tau tu catustriṃśatsahasrakau /
aṣṭāvete tato@pyanyau dvau dvau pūrvādiṣu kramāt // 66 AbhT_8.66

jāṭharaḥ kūṭahimavadyātrajārudhiśṛṅgiṇaḥ /
evaṃ sthito vibhāgo@tra varṣasiddhyai nirūpyate // 67 AbhT_8.67

samantāccakravāṭādho@narkendu caturaśrakam /
sahasranavavistīrṇamilākhyaṃ trimukhāyuṣam // 68 AbhT_8.68

meroḥ paścimato gandhamādo yastasya paścime /
ketumālaṃ kulādrīṇāṃ saptakena vibhūṣitam // 69 AbhT_8.69

meroḥ pūrva mālyavānyo bhadrāśvastasya pūrvataḥ /
sahasradaśakāyustatsapañcakulaparvatam // 70 AbhT_8.70

pūrvapaścimataḥ savyottarataśca kramādime /
dvātriṃśacca catustriṃśatsahasrāṇi nirūpite // 71 AbhT_8.71

merorudak śṛṅgavānyastadbahiḥ kuruvarṣakam /
cāpavannavasāhasramāyustatra trayodaśa // 72 AbhT_8.72

kuruvarṣasyottare@tha vāyavye@bdhau kramāccharāḥ /
daśa ceti sahasrāṇi dvīpau candro@tha bhadrakaḥ // 73 AbhT_8.73

yau śvetaśṛṅgiṇau merorvāme madhye hiraṇmayam /
tayornavakavistīrṇamāyuścārdhatrayodaśa // 74 AbhT_8.74

tatra vai vāmataḥ śvetanīlayo ramyako@ntare /
sahasranavavistīrṇamāyurdvādaśa tāni ca // 75 AbhT_8.75

merordakṣiṇato hemaniṣadhau yau tadantare /
haryākhyaṃ navasāhasraṃ tatsahasrādhikāyuṣam // 76 AbhT_8.76

tatraiva dakṣiṇe hemahimavaddvitayāntare /
kainnaraṃ navasāhasraṃ tatsahasrādhikāyuṣam // 77 AbhT_8.77

tatraiva dakṣiṇe merorhimavānyasya dakṣiṇe /
bhārataṃ navasāhasraṃ cāpavatkarmabhogabhūḥ // 78 AbhT_8.78

ilāvṛtaṃ ketubhadraṃ kuruhairaṇyaramyakam /
harikinnaravarṣe ca bhogabhūrna tu karmabhūḥ // 79 AbhT_8.79

atra bāhulyataḥ karmabhūbhāvo@trāpyakarmaṇām /
paśūnāṃ karmasaṃskāraḥ syāttādṛgdṛḍhasaṃskṛteḥ // 80 AbhT_8.80

saṃbhavantyapyasaṃskārā bhārate@nyatra cāpi hi /
dṛḍhaprāktanasaṃskārādīśecchātaḥ śubhāśubham // 81 AbhT_8.81

sthānāntare@pi karmāsti dṛṣṭaṃ tacca purātane /
tatra tretā sadā kālo bhārate tu caturyugam // 82 AbhT_8.82

bhārate navakhaṇḍaṃ ca sāmudreṇāmbhasātra ca /
sthalaṃ pañcaśatī tadvajjalaṃ ceti vibhajyate // 83 AbhT_8.83

indraḥ kaśerustāmrābho nāgīyaḥ prāggabhastimān /
saumyagāndharvavārāhāḥ kanyākhyaṃ cāsamudrataḥ // 84 AbhT_8.84

kanyādvīpe ca navame dakṣiṇenābdhimadhyagāḥ /
upadvīpāḥ ṣaṭ kulādrisaptakena vibhūṣite // 85 AbhT_8.85

aṅgayavamalayaśaṅkuḥ kumudavarāhau ca malayago@gastya /
tatraiva ca trikūṭe laṅkā ṣaḍamī hyupadvīpāḥ // 86 AbhT_8.86

dvīpopadvīpagāḥ prāyo mlecchā nānāvidhā janāḥ /
muktākāñcanaratnāḍhyā iti śrīruruśāsane // 87 AbhT_8.87

bhārate yatkṛtaṃ karma kṣapitaṃ vāpyavīcitaḥ /
śivāntaṃ tena muktirvā kanyākhye tu viśeṣataḥ // 88 AbhT_8.88

mahākālādikā rudrakoṭiratraiva bhārate /
gaṅgādipañcaśatikā janma tenātra durlabham // 89 AbhT_8.89

anyavarṣeṣu paśuvad bhogātkarmātivāhanam /
prāpyaṃ manorathātītamapi bhāratajanmanām // 90 AbhT_8.90

nānāvarṇāśramācārasukhaduḥkhavicitratā /
kanyādvīpe yatastena karmabhūḥ seyamuttamā // 91 AbhT_8.91

puṃsā sitāsitānyatra kurvatāṃ kila siddhyataḥ /
parāparau svarnirayāviti rauravavārtike // 92 AbhT_8.92

evaṃ meroradho jambūrabhito yaḥ sa vistarāt /
syāt saptadaśadhā khaṇḍairnavabhistu samāsataḥ // 93 AbhT_8.93

manoḥ svāyaṃbhuvasyāsan sutā daśa tatastrayaḥ /
prāvrajannatha jambvākhye rājā yo@gnīdhranāmakaḥ // 94 AbhT_8.94

tasyābhavannava sutāstato@yaṃ navakhaṇḍakaḥ /
nābhiryo navamastasya naptā bharata ārṣabhiḥ // 95 AbhT_8.95

tasyāṣṭau tanayāḥ sākaṃ kanyayā navamoṃ@śakaḥ /
bhuktaistairnavadhā tasmāllakṣayojanamātrakāt // 96 AbhT_8.96

lakṣaikamātro lavaṇastadbāhye@sya puro@drayaḥ /
ṛṣabho dundubhirdhūmraḥ kaṅkadroṇendavo hyudak // 97 AbhT_8.97

varāhanandanāśokāḥ paścāt sahabalāhakau /
dakṣiṇa cakramainākau vāḍavo@ntastayoḥ sthitaḥ // 98 AbhT_8.98

abdherdakṣiṇataḥ khākṣisahasrātikramād giriḥ /
vidyutvāṃstrisahasrocchridāyāmo@tra phalāśinaḥ // 99 AbhT_8.99

maladigdhā dīrghakeśaśmaśravo gosadharmakāḥ /
nagnāḥ saṃvatsarāśītijīvinastṛṇabhojinaḥ // 100 AbhT_8.100

niryantrāṇi sadā tatra dvārāṇi bilasiddhaye /
ityetad gurubhirgītaṃ śrīmadrauravaśāsane // 101 AbhT_8.101

itthaṃ ya eṣa lavaṇasamudraḥ pratipāditaḥ /
tadbahiḥ ṣaḍamī dvīpāḥ pratyekaṃ svārṇavairvṛtāḥ // 102 AbhT_8.102

kramadviguṇitāḥ ṣaḍbhirmanuputrairadhiṣṭhitāḥ /
śākakuśakrauñcāḥ śalmaligomedhābjamiti ṣaḍdvīpāḥ /
kṣīradadhisarpiraikṣavamadirāmadhurāmbukāḥ ṣaḍambudhayaḥ // 103 AbhT_8.103

medhātithirvapuṣmāñjyotiṣmāndyutimatā havī rājā /
saṃvara iti śākādiṣu jambudvīpe nyarūpi cāgnīdhraḥ // 104 AbhT_8.104

girisaptakaparikalpitatāvatkhaṇḍāstu pañca śākādyāḥ /
puṣkarasaṃjño dvidalo hariyamavaruṇendavo@tra pūrvādau // 105 AbhT_8.105

tripañcāśacca lakṣāṇi dvikoṭyayutapañcakam /
svādvarṇavāntaṃ mervardhādyojananāmiyaṃ pramā // 106 AbhT_8.106

saptamajaladherbāhye haimī bhūḥ koṭidaśakamatha lakṣam /
ucchrityā vistārādayutaṃ loketarācalaḥ kathitaḥ // 107 AbhT_8.107

lokālokadigaṣṭaka saṃsthaṃ rudrāṣṭakaṃ salokeśam /
kevalamityapi kecillokālokāntare ravirna bahiḥ // 108 AbhT_8.108

pitṛdevapathāvasyodagdakṣiṇagau svajātpare vīthyau /
bhānoruttaradakṣiṇamayanadvayametadeva kathayanti // 109 AbhT_8.109

'sarveṣāmuttaro merurlokālokaśca dakṣiṇaḥ.'

udayāstamayāvitthaṃ sūryasya paribhāvayet // 110 AbhT_8.110

ardharātro@marāvatyāṃ yāmyāyāmastameva ca /
madhyandinaṃ tadvāruṇyāṃ saumye sūryodayaḥ smṛtaḥ // 111 AbhT_8.111

udayo yo@marāvatyāṃ so@rdharātro yamālaye /
ke@staṃ saumye ca madhyāhna itthaṃ sūryagatāgate // 112 AbhT_8.112

pañcatriṃ śatkoṭisaṃkhyā lakṣāṇyekonaviṃśatiḥ /
catvāriṃśatsahasrāṇi dhvāntaṃ lokācalādbahiḥ // 113 AbhT_8.113

saptasāgaramānastu garbhodākhyaḥ samudrarāṭ /
lokālokasya parato yadgarbhe nikhilaiva bhūḥ // 114 AbhT_8.114

siddhātantre@tra garbhābdhestīre kauśeyasaṃjñitam /
maṇḍalaṃ garuḍastatra siddhapakṣasamāvṛtaḥ // 115 AbhT_8.115

krīḍantiṃ parvatāgre te nava cātra kulādrayaḥ /
tata uṣṇodakāstriṃśannadyaḥpātālagāstataḥ // 116 AbhT_8.116

caturdiṅnaimirodyānaṃ yoginīsevitaṃ sadā /
tato merustato nāgā meghā hemāṇḍakaṃ tataḥ // 117 AbhT_8.117

brahmaṇo@ṇḍakaṭāhena merorardhena koṭayaḥ /
pañcāśadevaṃ daśasu dicu bhūrlokasaṃjñitam // 118 AbhT_8.118

paśukhagamṛgatarumānuṣasarīsṛpaiḥ ṣaḍbhireṣa bhūrlokaḥ /
vyāptaḥ piśācarakṣogandharvāṇāṃ sayakṣāṇām // 119 AbhT_8.119

vidyābhṛtāṃ ca kiṃ vā bahunā sarvasya bhūtasargasya /
abhimānato yatheṣṭaṃ bhogasthānaṃ nivāsaśca // 120 AbhT_8.120

bhuvarlokastathā tvārkāllakṣamekaṃ tadantare /
daśa vāyupathāste ca pratyekamayutāntarāḥ // 121 AbhT_8.121

ādyo vāyupathastatra vitataḥ paricarcyate /
pañcāśadyojanordhve syādṛtarddhirnāma mārutaḥ // 122 AbhT_8.122

āpyāyakaḥ sa jantūnāṃ tataḥ prācetaso bhavet /
pañcāśadyojanādūrdhva tasmādūrdhva śatena tu // 123 AbhT_8.123

senānīvāyuratraite mūkameghāstaḍinmucaḥ /
ye mahyāḥ krośamātreṇa tiṣṭhanti jalavarṣiṇaḥ // 124 AbhT_8.124

tebhya ūrdhva śatānmeghā bhekādiprāṇivarṣiṇaḥ /
pañcāśadūrdhvamogho@tra viṣavāripravarṣiṇaḥ // 125 AbhT_8.125

meghāḥ skandodbhavāścānye piśācā oghamārute /
tataḥ pañcāśadūrdhvaṃ syurmeghā mārakasaṃjñakāḥ // 126 AbhT_8.126

tatra sthāne mahādevajanmānaste vināyakāḥ /
ye haranti kṛtaṃ karma narāṇāmakṛtātmanām // 127 AbhT_8.127

pañcāśadūrdhvaṃ vajrāṅko vāyuratropalāmbudāḥ /
vidyādharādhamāścātra vajrāṅke saṃpratiṣṭhitāḥ // 128 AbhT_8.128

ye vidyāpauruṣe ye ca śmaśānādiprasādhane /
mṛtāstatsiddhisiddhāste vajrāṃke maruti sthitāḥ // 129 AbhT_8.129

pañcāśadūrdhvaṃ vajrāṃkādvaidyuto@śanivarṣiṇaḥ /
abdā apsarasaścātra ye ca puṇyakṛto narāḥ // 130 AbhT_8.130

bhṛgau vahnau jale ye ca saṃgrāme cānivartinaḥ /
gograhe vadhyamokṣe vā mṛtāste vaidyute sthitāḥ // 131 AbhT_8.131

vaidyutādraivatastāvāṃstatra puṣṭivahāmbudāḥ /
ūrdhvaṃ ca rogāmbumucaḥ saṃvartāstadanantare // 132 AbhT_8.132

rocanāñjanabhasmādisiddhāstatraiva raivate /
krodhodakamucāṃ sthānaṃ viṣāvartaḥ sa mārutaḥ // 133 AbhT_8.133

pañcāśadūrdhvaṃ tatraiva durdinābdā hutāśajāḥ /
vidyādharaviśeṣāśca tathā ye parameśvaram // 134 AbhT_8.134

gāndharveṇa sadārcanti viṣāvarte@tha te sthitāḥ /
viṣāvartācchatādūrdhva durjayaḥ śvāsasaṃbhavaḥ // 135 AbhT_8.135

brahmaṇo@tra sthitā meghāḥ pralaye vātakāriṇaḥ /
puṣkarābdā vāyugamā gandharvāśca parāvahe // 136 AbhT_8.136

jīmūtameghāstatsaṃjñāstathā vidyādharottamāḥ /
ye ca rūpavratā lokā āvahe te pratiṣṭhitāḥ // 137 AbhT_8.137

mahāvahe tvīśakṛtāḥ prajāhitakarāmbudāḥ /
mahāparivahe meghāḥ kapālotthā maheśituḥ // 138 AbhT_8.138

mahāparivahānto@yamṛtarddheḥ prāṅmarutpathaḥ /
agnikanyā mātaraśca rudraśaktyā tvadhiṣṭhitāḥ // 139 AbhT_8.139

dvitīye tatpare siddhacāraṇā nijakarmajāḥ /
turye devāyudhānyaṣṭau diggajāḥ pañcame punaḥ // 140 AbhT_8.140

ṣaṣṭhe garutmānanyasmiṅgaṅgānyatra vṛṣo vibhuḥ /
dakṣastu navame brahmaśaktyā samadhiti[ni]ṣṭhitaḥ // 141 AbhT_8.141

daśame vasavo rudrā ādityāśca marutpathe /
navayojanasāhasro vigraho@rkasya maṇḍalam // 142 AbhT_8.142

triguṇaṃ jñānaśaktiḥ sā tapatyarkatayā prabhoḥ /
svarlokastu bhuvarlokāddhruvāntaṃ paribhāṣyate // 143 AbhT_8.143

sūryāllakṣeṇa śītāṃśuḥ kriyāśaktiḥ śivasya sā /
candrāllakṣeṇa nākṣatraṃ tato lakṣadvayena tu // 144 AbhT_8.144

pratyekaṃ bhaumataḥ sūryasutānte pañcakaṃ viduḥ /
saurāllakṣeṇa saptarṣivargastasmāddhruvastathā // 145 AbhT_8.145

brahmaivāpararūpeṇa brahmasthāne dhruvo@calaḥ /
medhībhūto vimānānāṃ sarveṣāmupari dhruvaḥ // 146 AbhT_8.146

atra baddhāni sarvāṇyapyūhyante@nilamaṇḍale /
svassapta mārutaskandhā āmeghādyāḥ pradhānataḥ // 147 AbhT_8.147

itaśca kratuhotrādi kṛtvā jñānavivarjitāḥ /
svaryānti tatkṣaye lokaṃ mānuṣyaṃ puṇyaśeṣataḥ // 148 AbhT_8.148

evaṃ bhūmerdhruvāntaṃ syāllakṣāṇi daśa pañca ca /
dve koṭī pañca cāśītirlakṣāṇi svargato mahān // 149 AbhT_8.149

mārkaṇḍādyā ṛṣimunisiddhāstatra pratiṣṭhitāḥ /
nivartitādhikārāśca devā mahati saṃsthitāḥ // 150 AbhT_8.150

mahāntarāle tatrānye tvadhikārabhujo janāḥ /
aṣṭau koṭyo mahallokājjano@tra kapilādayaḥ // 151 AbhT_8.151

tiṣṭhanti sādhyāstatraiva bahavaḥ sukhabhāginaḥ /
janāttaporkakoṭyo@tra sanakādyā mahādhiyaḥ // 152 AbhT_8.152

prajāpatīnāṃ tatrādhikāro brahmātmajanmanām /
brahmālayastu tapasaḥ satyaḥ ṣoḍaśa koṭayaḥ // 153 AbhT_8.153

tatra sthitaḥ sa svayambhūrviśvamāviṣkarotyadaḥ /
satye vedāstathā cānye karmadhyānena bhāvitāḥ // 154 AbhT_8.154

ānandaniṣṭhāstatrordhvekoṭirvairiñcamāsanam /
brahmāsanātkoṭiyugmaṃ puraṃ viṣṇornirūpitam // 155 AbhT_8.155

dhyānapūjājapairviṣṇorbhaktā gacchanti tatpadam /
vaiṣṇavātsaptakoṭībhirbhuvanaṃ parameśituḥ // 156 AbhT_8.156

rudrasya sṛṣṭisaṃhārakarturbrahmāṇḍavartmani /
dīkṣājñānavihīnā ye liṅgārādhanatatparāḥ // 157 AbhT_8.157

te yāntyaṇḍāntare raudraṃ puraṃ nādhaḥ kadācana /
tatsthāḥ sarve śivaṃ yānti rudrāḥ śrīkaṇṭhadīkṣitāḥ // 158 AbhT_8.158

adhikārakṣaye sākaṃ rudrakanyāgaṇena te /
puraṃ puraṃ ca rudrordhvamuttarottaravṛddhitaḥ // 159 AbhT_8.159

brahmāṇḍādhaśca rudrordhva daṇḍapāṇeḥ puraṃ sa ca /
śivecchayā dṛṇātyaṇḍaṃ mokṣamārga karoti ca // 160 AbhT_8.160

śarvarudrau bhīmabhavāvugro devo mahānatha /
īśāna iti bhūrlokāt sapta lokeśvarāḥ śivāḥ // 161 AbhT_8.161

sthūlairviśeṣairārabdhāḥ sapta lokāḥ pare punaḥ /
sūkṣmairiti guruścaiva rurau samyaṅnyarūpayat // 162 AbhT_8.162

ye brahmaṇādisarge svaśarīrānnirmitāḥ prabhūtākhyāḥ /
sthūlāḥ pañca viśeṣāḥ saptāmī tanmayā lokāḥ // 163 AbhT_8.163

parato liṅgādhāraiḥ sūkṣmaistanmātrajairmahābhūtaiḥ /
lokānāmāvaraṇairviṣṭabhya parasperaṇa gandhādyaiḥ // 164 AbhT_8.164

kālāgnerdaṇḍapāṇyantamaṣṭānavatikoṭayaḥ /
ata ūrdhvaṃ kaṭāho@ṇḍe sa ghanaḥ koṭiyojanam // 165 AbhT_8.165

pañcāśatkoṭayaścordhvaṃ bhūpṛṣṭhādadharaṃ tathā /
evaṃ koṭiśataṃ bhūḥ syāt sauvarṇastaṇḍulastataḥ // 166 AbhT_8.166

śatarudrāvadhirhuphaṭ bhedayettattu duḥśamam /
pratidikkaṃ daśa daśetyevaṃ rudraśataṃ bahiḥ // 167 AbhT_8.167

brahmāṇḍādhārakaṃ tacca svaprabhāveṇa sarvataḥ /
aṇḍasvarūpaṃ gurubhiścoktaṃ śrīrauravādiṣu // 168 AbhT_8.168

vyakterabhimukhībhūtaḥ pracyutaḥ śaktirūpataḥ /
āvāpavānanirbhakto vastupiṇḍo@ṇḍa ucyate // 169 AbhT_8.169

tamoleśānuviddhasya kapālaṃ sattvamuttaram /
rajo@nuviddhaṃ nirmṛṣṭaṃ sattvamasyādharaṃ tamaḥ // 170 AbhT_8.170

vastupiṇḍa iti proktaṃ śivaśaktisamūhabhāk /
aṇḍaḥ syāditi tadvyaktau saṃmukhībhāva ucyate // 171 AbhT_8.171

tathāpi śivamagnānāṃ śaktīnāmaṇḍatā bhavet /
tadartha vākyamaparaṃ tā hi na cyutaśaktitaḥ // 172 AbhT_8.172

tanvakṣādau mā prasāṅkṣīdaṇḍateti padāntaram /
tanvakṣādiṣu naivāste kasyāpyāvāpanaṃ yataḥ // 173 AbhT_8.173

tanvakṣasamudāyatve kathamekatvamityataḥ /
anirbhakta iti proktaṃ sājātyaparidarśakam // 174 AbhT_8.174

vināpi vastupiṇḍākhyapadenaikaikaśo bhavet /
tattveṣvaṇḍasvabhāvatvaṃ nanvevamapi kiṃ na tat // 175 AbhT_8.175

guṇatanmātrabhūtaughamaye tattve prasajyate /
ucyate vastuśabdena tanvakṣabhuvanātmakam // 176 AbhT_8.176

rūpamuktaṃ yatastena tatsamūho@ṇḍa ucyate /
bhavecca tatsamūhatvaṃ patyurviśvavapurbhṛtaḥ // 177 AbhT_8.177

tadartha bhedakānyanyānyupāttānīti darśitam /
tāvanmātrāsvavasthāsu māyādhīne@dhvamaṇḍale // 178 AbhT_8.178

mā bhūdaṇḍatvamityāhuranye bhedakayojanam /
itthamuktaviriñcāṇḍamṛto rudrāḥ śataṃ hi yat // 179 AbhT_8.179

teṣāṃ sve patayo rudrā ekādaśa mahārciṣaḥ /
ananto@tha kapālyāgniryamanairṛtakau balaḥ // 180 AbhT_8.180

śīghro nidhīśo vidyeśaḥ śambhuḥ savīrabhadrakaḥ /
madhu madhukṛtaḥ kadambaṃ kesarajālāni yadvadāvṛṇate // 181 AbhT_8.181

tadvatte śivarudrā brahmāṇḍamasaṃkhyaparivārāḥ /
śarāṣṭaniyutaṃ koṭirityeṣāṃ sanniveśanam // 182 AbhT_8.182

śrīkaṇṭhādhiṣṭhitāste ca sṛjanti saṃharanti ca /
īśvaratvaṃ diviṣadāmiti rauravavārtike // 183 AbhT_8.183

siddhātantre tu hemāṇḍācchatakoṭerbahiḥ śatam /
aṇḍānāṃ kramaśo dvidviguṇaṃ rūpyādiyojitam // 184 AbhT_8.184

teṣu krameṇa brahmāṇaḥ saṃsyurdviguṇajīvitāḥ /
kṣīyante kramaśaste ca tadante tattvamammayam // 185 AbhT_8.185

dharāto@tra jalādi syāduttarottarataḥ kramāt /
daśadhāhaṅkṛtāntaṃ dhīstasyāḥ syācchatadhā tataḥ // 186 AbhT_8.186

sahasradhā vyaktamataḥ pauṃsnaṃ daśasahasradhā /
niyatirlakṣadhā tasmāttasyāstu daśalakṣadhā // 187 AbhT_8.187

kalāntaṃ koṭidhā tasmānmāyā viddaśakoṭidhā /
īśvaraḥ śatakoṭiḥ syāttasmātkoṭisahasradhā // 188 AbhT_8.188

sādākhyaṃ vyaśnute tacca śaktirvṛndena saṃkhyayā /
vyāpinī sarvamadhvānaṃ vyāpyadevī vyavasthitā // 189 AbhT_8.189

aprameyaṃ tataḥ śuddhaṃ śivatattvaṃ paraṃ viduḥ /
jalādeḥ śivatattvāntaṃ na dṛṣṭaṃ kenacicchivāt // 190 AbhT_8.190

ṛte tataḥ śivajñānaṃ paramaṃ mokṣakāraṇam /
tathā cāha mahādevaḥ śrīmatsvacchandaśāsane // 191 AbhT_8.191

nānyathā mokṣamāyāti paśurjñānaśatairapi /
śivajñānaṃ na bhavati dīkṣāmaprāpya śāṅkarīm // 192 AbhT_8.192

prāktanī pārameśī sā pauruṣeyī ca sā punaḥ /
śatarudrordhvato bhadrakālyā nīlaprabhaṃ jayam // 193 AbhT_8.193

na yajñadānatapasā prāpyaṃ kālyāḥ puraṃ jayam /
tadbhaktāstatra gacchanti tanmaṇḍalasudīkṣitāḥ // 194 AbhT_8.194

nirbījadīkṣayā mokṣaṃ dadāti parameśvarī /
vidyeśāvaraṇe dīkṣāṃ yāvatīṃ kurute nṛṇām // 195 AbhT_8.195

tāvatīṃ gatimāyānti bhuvane@tra niveśitāḥ /
tataḥ koṭyā vīrabhadro yugāntāgnisamaprabhaḥ // 196 AbhT_8.196

vijayākhyaṃ puraṃ cāsya ye smaranto maheśvaram /
jaleṣu maruṣu cāgnau śiraśchedena vā mṛtāḥ // 197 AbhT_8.197

te yānti bodhamaiśānaṃ vīrabhadraṃ mahādyutim /
vairabhadrordhvataḥ koṭirviṣkambhādvistṛtaṃ tridhā // 198 AbhT_8.198

rudrāṇḍaṃ sālilaṃ tvaṇḍaṃ śakracāpākṛti sthitam /
ā vīrabhadrabhuvanādbhadrakālyālayāttathā // 199 AbhT_8.199

trayodaśabhiranyaiśca bhuvanairupaśobhitam /
tato bhuvaḥ sahādreḥ pūrgandhatanmātradhāraṇāt // 200 AbhT_8.200

mṛtā gacchanti tāṃ bhūmiṃ dharitryāḥ paramāṃ budhāḥ /
abdheḥ puraṃ tatastvāpyaṃ rasatanmātradhāraṇāt // 201 AbhT_8.201

tataḥ śriyaḥ puraṃ rudrakrīḍāvataraṇeṣvatha /
prayāgādau śrīgirau ca viśeṣānmaraṇena tat // 202 AbhT_8.202

sārasvataṃ puraṃ tasmācchabdabrahmavidāṃ padam /
rudrocitāstā mukhyatvādrudrebhyo@nyāstathā sthitāḥ // 203 AbhT_8.203

pureṣu bahudhā gaṅgā devādau śrīḥ sarasvatī /
lakulādyamareśāntā aṣṭāvapsu surādhipāḥ // 204 AbhT_8.204

tatastu taijasaṃ tattvaṃ śivāgneratra saṃsthitiḥ /
te cainaṃ vahnimāyānti vāhnīṃ ye dhāraṇāṃ śritāḥ // 205 AbhT_8.205

bhairavādiharīndvantaṃ taijase nāyakāṣṭakam /
prāṇasya bhuvanaṃ vāyordaśadhā daśadhā tu tat // 206 AbhT_8.206

dhyātvā tyaktvātha vā prāṇān kṛtvā tatraiva dhāraṇām /
taṃ viśanti mahātmāno vāyubhūtāḥ khamūrtayaḥ // 207 AbhT_8.207

bhīmādigayaparyantamaṣṭakaṃ vāyutattvagam /
khatattve bhuvanaṃ vyomnaḥ prāpyaṃ tadvyomadhāraṇāt // 208 AbhT_8.208

vastrāpadāntaṃ sthāṇvādi vyomatattve surāṣṭakam /
adīkṣitā ye bhūteṣu śivatattvābhimāninaḥ // 209 AbhT_8.209

jñānahīnā api prauḍhadhāraṇāste@ṇḍato bahiḥ /
dharābdhitejo@nilakhapuragā dīkṣitāśca vā // 210 AbhT_8.210

tāvatsaṃskārayogārthaṃ na paraṃ padamīhitum /
tathāvidhāvatāreṣu mṛtāścāyataneṣu ye // 211 AbhT_8.211

tatpadaṃ te samāsādya kramādyānti śivātmatām /
punaḥ punaridaṃ coktaṃ śrīmaddevyākhyayāmale // 212 AbhT_8.212

śrīkāmikāyāṃ kaśmīravarṇane coktavānvibhuḥ /
sureśvarīmahādhāmni ye mriyante ca tatpure // 213 AbhT_8.213

brāhmaṇādyāḥ saṅkarāntāḥ paśavaḥ sthāvarāntagāḥ /
rudrajātaya evaite ityāha bhagavāñchivaḥ // 214 AbhT_8.214

ākāśāvaraṇādūrdhvamahaṅkārādadhaḥ priye /
tanmātrādimano@ntānāṃ purāṇi śivaśāsane // 215 AbhT_8.215

pañcavarṇayutaṃ gandhatanmātramaṇḍalaṃ mahat /
ācchādya yojanānekakoṭibhiḥ sthitamantarā // 216 AbhT_8.216

evaṃ rasādimātrāṇāṃ maṇḍalāni svavarṇata /
śarvo bhavaḥ paśupatirīśo bhīma iti kramāt // 217 AbhT_8.217

tanmātreśā yadicchātaḥ śabdādyāḥ khādikāriṇaḥ /
tataḥ sūryenduvedānāṃ maṇḍalāni vibhurmahān // 218 AbhT_8.218

ugraścetyeṣu patayastebhyo@rkendū sayājakau /
ityaṣṭau tanavaḥ śaṃbhoryāḥ parāḥ parikīrtitāḥ // 219 AbhT_8.219

aparā brahmaṇo@ṇḍe tā vyāpya sarvaṃ vyavasthitāḥ /
kalpe kalpe prasūyante dharādyāstābhya eva tu // 220 AbhT_8.220

tato vāgādikarmākṣayuktaṃ karaṇamaṇḍalam /
agnīndraviṣṇumitrāḥ sabrahmāṇasteṣu nāyakāḥ // 221 AbhT_8.221

prakāśamaṇḍalaṃ tasmācchrutaṃ buddhyakṣapañcakam /
digvidyudarkavaruṇabhuvaḥ śrotrādidevatāḥ // 222 AbhT_8.222

prakāśamaṇḍalādūrdhvaṃ sthitaṃ pañcārthamaṇḍalam /
manomaṇḍalametasmāt somenādhiṣṭhitaṃ yataḥ // 223 AbhT_8.223

bāhyadeveṣvadhiṣṭhātā sāmyaiśvaryasukhātmakaḥ /
manodevastato divyaḥ somo vibhurudīritaḥ // 224 AbhT_8.224

tato@pi sakalākṣāṇāṃ yonerbuddhyakṣajanmanaḥ /
sthūlādicchagalāntāṣṭayuktaṃ cāhaṅkṛteḥ puram // 225 AbhT_8.225

buddhitattvaṃ tato devayonyaṣṭakapurādhipam /
paiśācaprabhṛtibrāhmaparyantaṃ tacca kīrtitam // 226 AbhT_8.226

etāni devayonīnāṃ sthānānyeva purāṇyataḥ /
avatīryātmajanmānaṃ dhyāyantaḥ saṃbhavanti te // 227 AbhT_8.227

parameśaniyogācca codyamānāśca māyayā /
niyāmitā niyatyā ca brahmaṇo@vyaktajanmanaḥ // 228 AbhT_8.228

vyajyante tena sargādau nāmarūpairanekadhā /
svāṃśanaiva mahātmāno na tyajanti svaketanam // 229 AbhT_8.229

uktaṃ ca śivatanāvidamadhikārapadasthitena guruṇā naḥ /
aṣṭānāṃ devānāṃ śaktyāvirbhāvayonayo hyetāḥ // 230 AbhT_8.230

tanubhogāḥ punareṣāmadhaḥ prabhūtātmakāḥ proktāḥ /
catvāriṃśattulyopabhogadeśādhikāni bhuvanāni // 231 AbhT_8.231

sādhanabhedātkevalamaṣṭakapañcakatayoktāni /
etāni bhaktiyogaprāṇatyāgādigamyāni // 232 AbhT_8.232

teṣūmāpatireva prabhuḥ svatantrendriyo vikaraṇātmā /
taratamayogena tato@pi devayonyaṣṭakaṃ lakṣyaṃ tu // 233 AbhT_8.233

lokānāmakṣāṇi ca viṣayaparicchittikaraṇāni /
gandhādermahadantādekādhikyena jātamaiśvaryam // 234 AbhT_8.234

aṇimādyātmakamasminpaiśācādye viriñcānte /
jñātvaivaṃ śodhayedbuddhiṃ sārdhaṃ puryaṣṭakendriyaiḥ // 235 AbhT_8.235

krodheśāṣṭakamānīlaṃ saṃvartādyaṃ tato viduḥ /
tejoṣṭakaṃ balādhyakṣaprabhṛtikrodhanāṣtakāt // 236 AbhT_8.236

akṛtādi tato buddhau yogāṣṭakamudāhṛtam /
svacchandaśāsane tattu mūle śrīpūrvaśāsane // 237 AbhT_8.237

yogāṣṭakapade yattu some śraikaṇṭhameva ca /
tato māyāpuraṃ bhūyaḥ śrīkaṇṭhasya ca kathyate // 238 AbhT_8.238

tena dvitīyaṃ bhuvanaṃ tayoḥ pratyekamucyate /
tatra māyāpuraṃ devyā yayā viśvamadhiṣṭhitam // 239 AbhT_8.239

pratikalpaṃ nāmabhedairbhaṇyate sā maheśvarī /
umāpateḥ puraṃ paścānmātṛbhiḥ parivāritam // 240 AbhT_8.240

śrīkaṇṭha eva parayā mūrtyomāpatirucyate /
brāhmyaiśī skandajā hārī vārāhyaindrī saviccikā [carcikā] // 241 AbhT_8.241

pītā śuklā pītanīle nīlā śuklāruṇā kramāt /
agnīśasaumyayāmyāpyapūrvanairṛtagāstu tāḥ // 242 AbhT_8.242

aṃśena mānuṣe loke dhātrā tā hyavatāritāḥ /
svacchandāstāḥ parāścānyāḥ pare vyomni vyavasthitāḥ // 243 AbhT_8.243

svacchandaṃ tā niṣevante saptadheyamumā yataḥ /
umāpatipurasyordhva sthitaṃ mūrtyaṣṭakaṃ param // 244 AbhT_8.244

śarvādikaṃ yasya sṛṣṭirdharādyā yājakāntataḥ /
tābhya īśānamūrtiryā sā merau saṃpratiṣṭhitā // 245 AbhT_8.245

śrīkaṇṭhaḥ sphaṭikādrau sā vyāptā tanvaṣṭakairjagat /
ye yogaṃ saguṇaṃ śambhoḥ saṃyatāḥ paryupāsate // 246 AbhT_8.246

tanmaṇḍalaṃ vā dṛṣṭvaiva muktadvaitā hṛtatrayāḥ /
guṇānāmādharauttaryācchuddhāśuddhatvasaṃsthiteḥ // 247 AbhT_8.247

tāratamyācca yogasya bhedātphalavicitratā /
tato bhogaphalāvāptibhedādbhedo@yamucyate // 248 AbhT_8.248

mūrtyaṣṭakopariṣṭāttu suśivā dvādaśoditāḥ /
vāmādyekaśivāntāste kuṅkumābhāḥ sutejasaḥ // 249 AbhT_8.249

tadūrdhva vīrabhadrākhyo maṇḍalādhipatiḥ sthitaḥ /
yatta [sta] tsāyujyamāpannaḥ sa tena saha modate // 250 AbhT_8.250

tato@pyaṅguṣṭhamātrāntaṃ mahādevāṣṭakaṃ bhavet /
buddhitattvamidaṃ proktaṃ devayonyaṣṭakāditaḥ // 251 AbhT_8.251

mahādevāṣṭakānte tad yogāṣṭakamihoditam /
tatra śraikaṇṭhamuktaṃ yat tasyaivomāpatistathā // 252 AbhT_8.252

mūrtayaḥ suśivā vīro mahādevāṣṭakaṃ vapuḥ /
upariṣṭāddhiyo@dhaśca prakṛterguṇasaṃjñitam // 253 AbhT_8.253

tattvaṃ tatra tu saṃkṣubdhā guṇāḥ prasuvate dhiyam /
na vaiṣamyamanāpannaṃ kāraṇaṃ kāryasūtaye // 254 AbhT_8.254

guṇasāmyatmikā tena prakṛtiḥ kāraṇaṃ bhavet /
nanvevaṃ sāpi saṃkṣobhaṃ vinā tānviṣamānguṇān // 255 AbhT_8.255

kathaṃ suvīta tatrādye kṣobhe syādanavasthitiḥ /
sāṃkhyasya doṣa evāyaṃ yadi vā tena te guṇāḥ // 256 AbhT_8.256

avyaktamiṣṭāḥ sāmyaṃ tu saṅgamātraṃ na cetarat /
asmākaṃ tu svatantreśatathecchākṣobhasaṃgatam // 257 AbhT_8.257

avyaktaṃ buddhitattvasya kāraṇaṃ kṣobhitā guṇāḥ /
nanu tattveśvarecchāto yaḥ kṣobhaḥ prakṛteḥ purā // 258 AbhT_8.258

tadeva buddhitattvaṃ syāt kimanyaiḥ kalpitairguṇaiḥ /
naitatkāraṇatārūpaparāmarśāvarodhi yat // 259 AbhT_8.259

kṣobhāntaraṃ tataḥ kārya bījocchūnāṅkurādivat /
kramāttamorajaḥsattve gurūṇāṃ paṅktayaḥ sthitāḥ // 260 AbhT_8.260

tisro dvātriṃśadekātastriṃśadapyekaviṃśatiḥ /
svajñanayogabalataḥ krīḍanto daiśikottamāḥ // 261 AbhT_8.261

trinetrāḥ pāśanirmuktāste@trānugrahakāriṇaḥ /
buddheśca guṇaparyantamubhe saptādhike śate // 262 AbhT_8.262

rudrāṇāṃ bhuvanānāṃ ca mukhyato@nye tadantare /
yogāṣṭakaṃ guṇaskandhe proktaṃ śivatanau punaḥ // 263 AbhT_8.263

yonīratītya gauṇe skandhe syuryogadātāraḥ /
akṛtakṛtavibhuviriñcā harirguhaḥ kramavaśāttato devī // 264 AbhT_8.264

karaṇānyaṇimādiguṇāḥ kāryāṇi pratyayaprapañcaśca /
avyaktādutpannā guṇāśca sattvādayo@mīṣām // 265 AbhT_8.265

dharmajñānavirāgānaiśvaryaṃ tatphalāni vividhāni /
yacchanti guṇebhyo@mī puruṣebhyo yogadātāraḥ // 266 AbhT_8.266

tebhyaḥ parato bhuvanaṃ sattvādiguṇāsanasya devasya /
sakalajagadekamāturbhartuḥ śrīkaṇṭhanāthasya // 267 AbhT_8.267

yenomāguhanīlabrahmaṛbhukṣakṛtākṛtādibhuvaneṣu /
graharūpiṇyā śaktyā prābhvyādhiṣṭhāni bhūtāni // 268 AbhT_8.268

upasaṃjihīrṣuriha yaścaturānanapaṅkajaṃ samāviśya /
dagdhvā caturo lokāñjanalokānnirmiṇoti punaḥ // 269 AbhT_8.269

yasyecchātaḥ sattvādiguṇaśarīrā visṛjati rudrāṇī /
anukalpo rudrāṇyā vedī tatrejyate@nukalpena // 270 AbhT_8.270

paśupatirindropendraviriñcairatha tadupalambhato devaiḥ /
gandharvayakṣarākṣasapitṛmunibhiścitritāstathā yāgāḥ // 271 AbhT_8.271

guṇānāṃ yatparaṃ sāmyaṃ tadavyaktaṃ guṇordhvataḥ /
krodheśacaṇḍasaṃvartā jyotiḥpiṅgalasūrakau // 272 AbhT_8.272

pañcāntakaikavīrau ca śikhodaścāṣṭa tatra te /
gahanaṃ puruṣanidhānaṃ prakṛtirmūlaṃ pradhānamavyaktam // 273 AbhT_8.273

guṇakāraṇamityete māyāprabhavasya paryāyāḥ /
yāvantaḥ kṣetrajñāḥ sahajāgantukamalopadigdhacitaḥ // 274 AbhT_8.274

te sarve@tra vinihitā rudrāśca tadutthabhogabhujaḥ /
mūḍhavivṛttavilīnaiḥ karaṇaiḥ kecittu vikaraṇakāḥ // 275 AbhT_8.275

akṛtādhiṣṭhānatayā kṛtyāśaktāni mūḍhāni /
pratiniyataviṣayabhāñji sphuṭāni śāstre vivṛttāni // 276 AbhT_8.276

bhagnāni mahāpralaye sṛṣṭau notpāditāni līnāni /
icchādhīnāni punarvikaraṇasaṃjñāni kāryamapyevam // 277 AbhT_8.277

puṃstattve tuṣṭinavakaṃ siddhayo@ṣṭau ca tatpuraḥ /
tāvatya evāṇimādibhuvanāṣṭakameva ca // 278 AbhT_8.278

atattve tattvabuddhyā yaḥ santoṣastuṣṭiratra sā /
heye@pyādeyadhīḥ siddhiḥ tathā coktaṃ hi kāpilaiḥ // 279 AbhT_8.279

ādhyātmikāścatasraḥ prakṛtyupādānakālabhāgyākhyāḥ /
pañca viṣayoparamato@rjanarakṣāsaṅgasaṃkṣayavighātaiḥ // 280 AbhT_8.280

ūhaḥ śabdo@dhyayanaṃ duḥkhavighātāstrayaḥ suhṛtprāptiḥ /
dānaṃ ca siddhayo@ṣṭau siddheḥ pūrvo@ṅkuśastrividhaḥ // 281 AbhT_8.281

aṇimādyūrdhvatastisraḥ paṅktayo guruśiṣyagāḥ /
tatrāpi triguṇacchāyāyogāt tritvamudāhṛtam // 282 AbhT_8.282

nāḍīvidyāṣṭakaṃ cordhvaṃ paṅktīnāṃ syādiḍādikam /
puṃsi nādamayī śaktiḥ prasarākhyā ca yatsthitā // 283 AbhT_8.283

na hyakartā pumānkartuḥ kāraṇatvaṃ ca saṃsthitam /
akartaryapi vā puṃsi sahakāritayā sthite // 284 AbhT_8.284

śeṣakāryātmataiṣṭavyānyathā satkāryahānitaḥ /
tasmāttathāvidhe kārye yā śaktiḥ puruṣasya sā // 285 AbhT_8.285

tāvanti rūpāṇyādāya pūrṇatāmadhigacchati /
nāḍyaṣṭakordhve kathitaṃ vigrahāṣṭakamucyate // 286 AbhT_8.286

kāryaṃ heturduḥkhaṃ sukhaṃ ca vijñānasādhyakaraṇāni /
sādhanamiti vigrahatāyugaṣṭakaṃ bhavati puṃstattve // 287 AbhT_8.287

bhuvanaṃ dehadharmāṇāṃ daśānāṃ vigrahāṣṭakāt /
ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmākalkākrudho guroḥ // 288 AbhT_8.288

śuśrūṣāśaucasantoṣā ṛjuteti daśoditāḥ /
puṃstattva eva gandhāntaṃ sthitaṃ ṣoḍaśakaṃ punaḥ // 289 AbhT_8.289

ārabhya dehapāśākhyaṃ puraṃ buddhiguṇāstataḥ /
tatraivāṣṭāvahaṃkārastridhā kāmādikāstathā // 290 AbhT_8.290

pāśā āgantukagāṇeśavaidyeśvarabheditāḥ /
trividhāste sthitāḥ puṃsi mokṣamārgoparodhakāḥ // 291 AbhT_8.291

yatkiṃcitparamādvaitasaṃvitsvātantryasundarāt /
parācchivāduktarūpādanyattatpāśa ucyate // 292 AbhT_8.292

tadevaṃ puṃstvamāpanne pūrṇe@pi parameśvare /
tatsvarūpāparijñānaṃ citraṃ hi puruṣāstataḥ // 293 AbhT_8.293

uktānuktāstu ye pāśāḥ paratantroktalakṣaṇāḥ /
te puṃsi sarve tāṃstatra śodhayanmucyate bhavāt // 294 AbhT_8.294

puṃsa ūrdhva tu niyatistatrasthāḥ śaṃkarā daśa /
hemābhāḥ susitāḥ kālatattve tu daśa te śivāḥ // 295 AbhT_8.295

koṭiḥ ṣoḍaśasāhasraṃ pratyekaṃ parivāriṇaḥ /
rāge vīreśabhuvanaṃ gurvantevāsināṃ puram // 296 AbhT_8.296

puraṃ cāśuddhavidyāyāṃ syācchaktinavakojjvalam /
manonmanyantagāstāśca vāmādyāḥ parikīrtitāḥ // 297 AbhT_8.297

kalāyāṃ syānmahādevatrayasya puramuttamam /
tato māyā tripuṭikā mukhyato@nantakoṭibhiḥ // 298 AbhT_8.298

ākrāntā sā bhagabilaiḥ proktaṃ śaivyāṃ tanau punaḥ /
aṅguṣṭhamātraparyantaṃ mahādevāṣṭakaṃ niśi // 299 AbhT_8.299

cakrāṣṭakādhipatyena tathā śrīmālinīmate /
vāmādyāḥ puruṣādau ye proktāḥ śrīpūrvaśāsane // 300 AbhT_8.300

te māyātattva evoktāstanau śaivyāmanantataḥ /
kapālavratinaḥ svāṅgahotāraḥ kaṣṭatāpasāḥ // 301 AbhT_8.301

sarvābhayāḥ khaḍgadhārāvratāstattattvavedinaḥ /
kramāttattattvamāyānti yatreśo@nanta ucyate // 302 AbhT_8.302

uktaṃ ca tasya parataḥ sthānamanantādhipasya devasya /
sthitivilayasargakarturguhābhagadvārapālasya // 303 AbhT_8.303

dharmānaṇimādiguṇāñjñānāni tapaḥsukhāni yogāṃśca /
māyābilātpradatte puṃsāṃ niṣkṛṣya niṣkṛṣya // 304 AbhT_8.304

tacchaktīddhasvabalā guhādhikārāndhakāraguṇadīpāḥ /
sarve@nantapramukhā dīpyante śatabhavapramukhāntāḥ // 305 AbhT_8.305

so@vyaktamadhiṣṭhāya prakaroti jaganniyogataḥ śambhoḥ /
śuddhāśuddhasroto@dhikārahetuḥ śivo yasmāt // 306 AbhT_8.306

śivaguṇayoge tasmin mahati pade ye pratiṣṭhitāḥ prathamam /
te@nantāderjagataḥ sargasthitivilayakartāraḥ // 307 AbhT_8.307

māyābilamidamuktaṃ paratastu guhā jagadyoniḥ /
utpattyā teṣvasyāḥ patiśaktikṣobhamanuvidhīyamāneṣu // 308 AbhT_8.308

yonivivareṣu nānākāmasamṛddheṣu bhagasaṃjñā /
kāmayate patirenāmicchānuvidhāyinīṃ yadā devīm // 309 AbhT_8.309

pratibhagamavyaktādyāḥ prajāstadāsyāḥ prajāyante /
teṣāmatisūkṣmāṇāmetāvattvaṃ na varṇyate vidhiṣu // 310 AbhT_8.310

avavarakāṇyekasminyadvatsāle bahūni baddhāni /
yonibilānyekasmiṃstadvanmāyāśiraḥsāle // 311 AbhT_8.311

māyāpaṭalaiḥ sūkṣmaiḥ kuḍyaiḥ pihitāḥ parasparamadṛśyāḥ /
nivasanti tatra rudrāḥ sukhinaḥ pratibilamasaṃkhyātāḥ // 312 AbhT_8.312

sthāne sāyujyagatāḥ sāmīpyagatāḥ pare salokasthāḥ /
pratibhuvanamevamayaṃ nivāsināṃ gurubhiruddiṣṭaḥ // 313 AbhT_8.313

api sarvasiddhavācaḥ kṣīyerandīrghakālamudgīrṇāḥ /
na punaryonyānantyāducyante srotasāṃ saṃkhyāḥ // 314 AbhT_8.314

tasmānnirayādyekaṃ yatproktaṃ dvārapālaparyantam /
srotastenānyānyapi tulyavidhānāni vedyāni // 315 AbhT_8.315

avyaktakale guhayā prakṛtikalābhyāṃ vikāra ātmīyaḥ /
otaḥ proto vyāptaḥ kalitaḥ pūrṇaḥ parikṣiptaḥ // 316 AbhT_8.316

madhye puṭatrayaṃ tasyā rudrāḥ ṣaḍadhare@ntare /
eka ūrdhve ca pañceti dvādaśaite nirūpitāḥ // 317 AbhT_8.317

gahanāsādhyau hariharadaśeśvarau trikalagopatī ṣaḍime /
madhye@nantaḥ kṣemo dvijeśavidyeśaviśvaśivāḥ // 318 AbhT_8.318

iti pañca teṣu pañcasu ṣaṭsu ca puṭageṣu tatparāvṛttyā /
parivarttate sthitiḥ kila devo@nantastu sarvathā madhye // 319 AbhT_8.319

ūrdhvādharagakapālakapuṭaṣaṭkayugena tatparāvṛttyā /
madhyato@ṣṭābhirdiksthairvyāpto granthirmataṅgaśāstroktaḥ // 320 AbhT_8.320

śrīsāraśāsane punareṣā ṣaṭpuṭatayā vinirdiṣṭā /
granthyākhyamidaṃ tattvaṃ māyākāryaṃ tato māyā // 321 AbhT_8.321

māyātattvaṃ vibhu kila gahanamarūpaṃ samastavilayapadam /
tatra na bhuvanavibhāgo yukto granthāvasau tasmāt // 322 AbhT_8.322

māyātattvādhipatiḥ so@nantaḥ samuditānvicāryāṇūn /
yugapatkṣobhayati niśāṃ sā sūte saṃpuṭairanantaiḥ svaiḥ // 323 AbhT_8.323

tena kalādidharāntaṃ yaduktamāvaraṇajālamakhilaṃ tat /
niḥsaṃkhyaṃ ca vicitraṃ māyaivaikā tvabhinneyam // 324 AbhT_8.324

uktaṃ śrīpūrvaśāstre ca dharāvyaktātmakaṃ dvayam /
asaṃkhyātaṃ niśāśaktisaṃjñaṃ tvekasvarūpakam // 325 AbhT_8.325

pāśāḥ puroktāḥ praṇavāḥ pañcamānāṣṭakaṃ muneḥ /
kulaṃ yoniśca vāgīśī yasyāṃ jāto na jāyate // 326 AbhT_8.326

dīkṣākāle@dharādhvasthaśuddhau yaccādharādhvagam /
anantasya samīpe tu tatsarvaṃ pariniṣṭhitam // 327 AbhT_8.327

sādhyo dātā damano dhyāno bhasmeti bindavaḥ pañca /
pañcārthaguhyarudrāṅkuśahṛdayalakṣaṇaṃ ca savyūham // 328 AbhT_8.328

ākarṣādarśau cetyaṣṭakametatpramāṇānām /
aluptavibhavāḥ sarve māyātattvādhikāriṇaḥ // 329 AbhT_8.329

māyāmayaśarīrāste bhogaṃ svaṃ paribhuñjate /
pralayānte hyanantena saṃhṛtāste tvaharmukhe // 330 AbhT_8.330

anyānantaprasādena vibudhā api taṃ param /
suptabuddhaṃ manyamānāḥ svatantrammanyatājaḍāḥ // 331 AbhT_8.331

svātmānameva jānanti hetuṃ māyāntarālagāḥ /
ataḥ paraṃ sthitā māyā devī jantuvimohinī // 332 AbhT_8.332

devadevasya sā śaktiratidurghaṭakāritā /
nirvairaparipanthinyā tayā bhramitabuddhayaḥ // 333 AbhT_8.333

idaṃ tattvamidaṃ neti vivadantīha vādinaḥ /
gurudevāgniśāstreṣu ye na bhaktā narādhamāḥ // 334 AbhT_8.334

satpathaṃ tānparityājya sotpathaṃ nayati dhruvam /
asadyuktivicārajñāñchuṣkatarkāvalambinaḥ // 335 AbhT_8.335

bhramayatyeva tānmāyā hyamokṣe mokṣalipsayā /
śivadīkṣāsinā cchinnā śivajñānāsinā tathā // 336 AbhT_8.336

na prarohetpunarnānyo hetustacchedanaṃ prati /
mahāmāyordhvataḥ śuddhā mahāvidyātha mātṛkā // 337 AbhT_8.337

vāgīśvarī ca tatrasthaṃ vāmādinavasatpuram /
vāmā jyeṣṭhā raudrī kālī kalavikaraṇībalavikārike tathā // 338 AbhT_8.338

mathanī damanī manonmanī ca tridṛśaḥ pītāḥ samastāstāḥ /
saptakoṭyo mukhyamantrā vidyātattve@tra saṃsthitāḥ // 339 AbhT_8.339

ekaikārbudalakṣāṃśāḥ padmākārapurā iha /
vidyārājñyastriguṇyādyāḥ sapta saptārbudeśvarāḥ // 340 AbhT_8.340

vidyātattvordhvamaiśaṃ tu tattvaṃ tatra kramordhvagam /
śikhaṇḍyādyamanantāntaṃ purāṣṭakayutaṃ puram // 341 AbhT_8.341

śikhaṇḍī śrīgalo mūrtirekanetraikarudrakau /
śivottamaḥ sūkṣmarudro@nanto vidyeśvarāṣṭakam // 342 AbhT_8.342

kramādūrdhvordhvasaṃsthānaṃ saptānāṃ nāyako vibhuḥ /
ananta eva dhyeyaśca pūjyaścāpyuttarottaraḥ // 343 AbhT_8.343

mukhyamantreśvarāṇāṃ yat sārdhaṃ koṭitrayaṃ sthitam /
tannāyakā ime tena vidyeśāścakravartinaḥ // 344 AbhT_8.344

uktaṃ ca gurubhiritthaṃ śivatanvādyeṣu śāsaneṣvetat /
bhagabilaśatakalitaguhāmūrdhāsanago@ṣṭaśaktiyugdevaḥ // 345 AbhT_8.345

gahanādyaṃ nirayāntaṃ sṛjati ca rudrāṃśca viniyuṅkte /
uddharati manonmanyā puṃsasteṣveva bhavati madhyasthaḥ // 346 AbhT_8.346

te tenodastacitaḥ paratattvālocane@bhiniviśante /
sa punaradhaḥ pathavartiṣvadhikṛta evāṇuṣu śivena // 347 AbhT_8.347

avasitapativiniyogaḥ sārdhamanekātmamantrakoṭībhiḥ /
nirvātyanantanāthastaddhāmāviśati sūkṣmarudrastu // 348 AbhT_8.348

anugṛhyāṇumapūrvaṃ sthāpayati patiḥ śikhaṇḍinaḥ sthāne /
ityaṣṭau paripāṭyā yāvaddhāmāni yāti gururekaḥ // 349 AbhT_8.349

tāvadasaṃkhyātānāṃ jantūnāṃ nirvṛtiṃ kurute /
te@ṣṭāvapi śaktyaṣṭakayogāmalajalaruhāsanāsīnāḥ // 350 AbhT_8.350

ālokayanti devaṃ hṛdayasthaṃ kāraṇaṃ paramam /
taṃ bhagavantamanantaṃ dhyāyantaḥ svahṛdi kāraṇaṃ śāntam // 351 AbhT_8.351

saptānudhyāyantyapi mantrāṇāṃ koṭayaḥ śuddhāḥ /
māyādiravīcyanto bhavastvanantādirucyate@pyabhavaḥ // 352 AbhT_8.352

śivaśuddhaguṇādhīkārāntaḥ so@pyeṣa heyaśca /
atrāpi yato dṛṣṭānugrāhyāṇāṃ niyojyatā śaivī // 353 AbhT_8.353

iṣṭā ca tannivṛttirhyabhavastvadhare na bhūyate yasmāt /
patyurapasarpati yataḥ kāraṇatā kāryatā ca siddhebhyaḥ // 354 AbhT_8.354

kañcukavacchivasiddhau tāvatibhavasaṃjñayātimadhyasthau /
dharmajñānavirāgaiśyacatuṣṭayapuraṃ tu yat // 355 AbhT_8.355

rūpāvaraṇasaṃjñaṃ tattattve@sminnaiśvare viduḥ /
vāmā jyeṣṭhā ca raudrīti bhuvanatrayaśobhitam // 356 AbhT_8.356

sūkṣmāvaraṇamākhyātamīśatattve gurūttamaiḥ /
aiśātsādāśivaṃ jñānakriyāyugalamaṇḍitam // 357 AbhT_8.357

śuddhāvaraṇamityāhuruktā śuddhāvṛteḥ param /
vidyāvṛtistato bhāvābhāvaśaktidvayojjvalā // 358 AbhT_8.358

śaktyāvṛtiḥ pramāṇākhyā tataḥ śāstre nirūpitā /
śaktyāvṛtestu tejasvidhruveśābhyāmalaṅkṛtam // 359 AbhT_8.359

tejasvyāvaraṇaṃ vedapurā mānāvṛtistataḥ /
mānāvṛteḥ suśuddhāvṛtpuratritayaśobhitā // 360 AbhT_8.360

suśuddhāvaraṇādūrdhva śaivamekapuraṃ bhavet /
śivāvṛterūrdhvamāhurmokṣāvaraṇasaṃjñitam // 361 AbhT_8.361

asyāṃ mokṣāvṛtau rudrā ekādaśa nirūpitāḥ /
mokṣāvaraṇatastvekapuramāvaraṇaṃ dhruvam // 362 AbhT_8.362

ūrdhve dhruvāvṛtericchāvaraṇaṃ tatra te śivāḥ /
īśvarecchāgṛhāntasthāstatpuraṃ caikamucyate // 363 AbhT_8.363

icchāvṛteḥ prabuddhākhyaṃ digrudrāṣṭakacarcitam /
prabuddhāvaraṇādūrdhva samayāvaraṇaṃ mahat // 364 AbhT_8.364

bhuvanaiḥ pañcabhirgarbhīkṛtānantasamāvṛti /
sāmayātsauśivaṃ tatra sādākhyaṃ bhuvanaṃ mahat // 365 AbhT_8.365

tasminsadāśivo devastasya savyāpasavyayoḥ /
jñānakriye parecchā tu śaktirutsaṅgagāminī // 366 AbhT_8.366

sṛṣṭyādipañcakṛtyāni kurute sa tayecchayā /
pañca brahmāṇyaṅgaṣaṭkaṃ sakalādyaṣṭakaṃ śivāḥ // 367 AbhT_8.367

daśāṣṭādaśa rudrāśca taireva suśivo vṛtaḥ /
sadyo vāmāghorau puruṣeśau brahmapañcakaṃ hṛdayam // 368 AbhT_8.368

mūrdhaśikhāvarmadṛgastramaṅgāni ṣaṭ prāhuḥ /
sakalākalaśūnyaiḥ saha kalāḍhyakhamalaṅkṛte kṣapaṇamantyam // 369 AbhT_8.369

kaṇṭhyauṣṭhyamaṣṭamaṃ kila sakalāṣṭakametadāmnātam /
oṃ kāraśivau dīpto hetvīśadaśeśakau suśivakālau // 370 AbhT_8.370

sūkṣmasutejaḥśarvāḥ śivāḥ daśaite@tra pūrvādeḥ /
vijayo niḥśvāsaśca svāyambhuvo vahnivīrarauravakāḥ // 371 AbhT_8.371

mukuṭavisarenduvinduprodgītā lalitasiddharudrau ca /
santānaśivau parakiraṇapārameśā iti smṛtā rudrāḥ // 372 AbhT_8.372

sarveṣāmeteṣāṃ jñānāni viduḥ svatulyanāmāni /
mantramunikoṭiparivṛta matha vibhuvāmādirudratacchaktiyutam // 373 AbhT_8.373

tārādiśaktijuṣṭaṃ suśivāsanamatisitakajamasaṃkhyadalam /
yaḥ śaktirudravargaḥ parivāre viṣṭare ca suśivasya // 374 AbhT_8.374

pratyekamasya nijanijaparivāre parārdhakoṭayo@saṃkhyāḥ /
māyāmalanirmuktāḥ kevalamadhikāramātrasaṃrūḍhāḥ // 375 AbhT_8.375

suśivāvaraṇe rudrāḥ sarvajñāḥ sarvaśaktisampūrṇāḥ /
adhikārabandhavilaye śāntāḥ śivarūpiṇo punarbhavinaḥ // 376 AbhT_8.376

ūrdhve bindvāvṛtirdīptā tatra tatra padmaṃ śaśiprabham /
śāntyatītaḥ śivastatra tacchaktyutsaṅgabhūṣitaḥ // 377 AbhT_8.377

nivṛttyādikalāvargaparivārasamāvṛtaḥ /
asaṃkhyarudratacchaktipurakoṭibhirāvṛtaḥ // 378 AbhT_8.378

śrīmanmataṅgaśāstre ca layākhyaṃ tattvamuttamam /
pāribhāṣikamityetannāmnā bindurihocyate // 379 AbhT_8.379

caturmūrtimayaṃ śubhraṃ yattatsakalaniṣkalam /
tasminbhogaḥ samuddiṣṭa ityatredaṃ ca varṇitam // 380 AbhT_8.380

nivṛttyādeḥ susūkṣmatvāddharādyārabdhadehatā /
mātuḥ sphūrjanmahājñānalīnatvānna vibhāvyate // 381 AbhT_8.381

udrikta taijasatvena hemno bhūparamāṇavaḥ /
yathā pṛthaṅna bhāntyevamūrdhvādhorudradehagāḥ // 382 AbhT_8.382

bindūrdhve@rdhenduretasya kalā jyotsnā ca tadvatī /
kāntiḥ prabhā ca vimalā pañcaitā rodhikāstataḥ // 383 AbhT_8.383

rundhanī rodhanī roddhrī jñānabodhā tamopahā /
etāḥ pañca kalāḥ prāhurnirodhinyāṃ gurūttamāh // 384 AbhT_8.384

ardhamātraḥ smṛto bindurvyomarūpī catuṣkalaḥ /
tadardhamardhacandrastadaṣṭāṃśena nirodhikā // 385 AbhT_8.385

hetūnbrahmādikān runddhe rodhikāṃ tāṃ tyajettataḥ /
nirodhikāmimāṃ bhittvā sādākhyaṃ bhuvanaṃ param // 386 AbhT_8.386

pararūpeṇa yatrāste pañcamantramahātanuḥ /
ityardhendunirodhyantabindvāvṛtyūrdhvato mahān // 387 AbhT_8.387

nādaḥ kiñjalkasadṛśo mahadbhiḥ puruṣairvṛtaḥ /
catvāri bhuvanānyatra dikṣu madhye ca pañcamam // 388 AbhT_8.388

indhikā dīpikā caiva rodhikā mocikordhvagā /
madhye@tra padmaṃ tatrordhvagāmī tacchaktibhirvṛtaḥ // 389 AbhT_8.389

nādordhvatastu sauṣumnaṃ tatra tacchaktibhṛtprabhuḥ /
tadīśaḥ piṅgalelābhyāṃ vṛtaḥ savyāpasavyayoḥ // 390 AbhT_8.390

yā prabhoraṅkagā devī suṣumnā śaśisaprabhā /
grathito@dhvā tayā sarva ūrdhvaścādhastanastathā // 391 AbhT_8.391

nādaḥsuṣumnādhārastu bhittvā viśvamidaṃ jagat /
adhaḥśaktyā vinirgacchedūrdhvaśaktyā ca mūrdhataḥ // 392 AbhT_8.392

nāḍyā brahmabile līnaḥ so@vyaktadhvanirakṣaraḥ /
nadansarveṣu bhūteṣu śivaśaktyā hyadhiṣṭhitaḥ // 393 AbhT_8.393

suṣumnordhve brahmabilasaṃjñayāvaraṇaṃ tridṛk /
tatra brahmā sitaḥ śūlī pañcāsyaḥ śaśiśekharaḥ // 394 AbhT_8.394

tasyotsaṅge parā devī brahmāṇī mokṣamārgagā /
roddhrī dātrī ca mokṣasya tāṃ bhittvā cordhvakuṇḍalī // 395 AbhT_8.395

śaktiḥ suptāhisadṛśī sā viśvādhāra ucyate /
tasyāṃ sūkṣmā susūkṣmā ca tathānye amṛtāmite // 396 AbhT_8.396

madhyato vyāpinī tasyāṃ vyāpīśo vyāpinīdharaḥ /
śaktitattvamidaṃ yasya prapañco@yaṃ dharāntakaḥ // 397 AbhT_8.397

śivatattvaṃ tatastatra caturdikkaṃ vyavasthitāḥ /
vyāpī vyomātmako@nanto@nāthastacchaktibhāginaḥ // 398 AbhT_8.398

madhye tvanāśritaṃ tatra devadevo hyanāśritaḥ /
tacchaktyutsaṅgabhṛtsūryaśatakoṭisamaprabhaḥ // 399 AbhT_8.399

śivatattvordhvataḥ śaktiḥ parā sā samanāhvayā /
sarveṣāṃ kāraṇānāṃ sā kartṛbhūtā vyavasthitā // 400 AbhT_8.400

bibhartyaṇḍānyanekāni śivena samadhiṣṭhitā /
tadārūḍhaḥ śivaḥ kṛtyapañcakaṃ kurute prabhuḥ // 401 AbhT_8.401

samanā karaṇaṃ tasya hetukarturmahośituḥ /
anāśritaṃ tu vyāpāre nimittaṃ heturucyate // 402 AbhT_8.402

tayādhitiṣṭhati vibhuḥ kāraṇānāṃ tu pañcakam /
anāśrito@nāthamayamanantaṃ khavapuḥ sadā // 403 AbhT_8.403

sa vyāpinaṃ prerayati svaśaktyā karaṇena tu /
karmarūpā sthitā māyā yadadhaḥ śaktikuṇḍalī // 404 AbhT_8.404

nādabindvādikaṃ kāryamityādijagadudbhavaḥ /
yatsadāśivaparyantaṃ pārthivādyaṃ ca śāsane // 405 AbhT_8.405

tatsarva prākṛtaṃ proktaṃ vināśotpattisaṃyutam /
atha sakalabhuvanamānaṃ yanmahyaṃ nigaditaṃ nijairgurubhiḥ // 406 AbhT_8.406

tadvakṣyate samāsādbuddhau yenāśu saṅkrāmet /
aṇḍasyāntaranantaḥ kālaḥ kūṣmāṇḍahāṭakau brahmaharī // 407 AbhT_8.407

rudrāḥ śataṃ savīraṃ bahirnivṛttistu sāṣṭaśatabhuvanā syāt /
jalatejaḥsamīranabho@haṃkṛddhīmūlasaptake pratyekam // 408 AbhT_8.408

aṣṭau ṣaṭpañcāśadbhuvanā tena pratiṣṭheti kalā kathitā /
atra prāhuḥ śodhyānaṣṭau kecinnijāṣṭakādhipatīn // 409 AbhT_8.409

anye tu samastānāṃ śodhyatvaṃ varṇayanti bhuvanānām /
śrībhūtirājamiśrā guravaḥ prāhuḥ punarbahī rudraśatam // 410 AbhT_8.410

aṣṭāvantaḥ sākaṃ śarveṇetīdṛśī nivṛttiriyaṃ syāt /
rudrāḥ kālī vīro dharābdhilakṣmyaḥ sarasvatī guhyam // 411 AbhT_8.411

ityaṣṭakaṃ jale@nau vahnyatiguhyadvayaṃ maruti vāyoḥ /
svapuraṃ gayādi khe ca vyoma pavitrāṣṭakaṃ ca bhuvanayugam // 412 AbhT_8.412

abhimāne@haṅkāracchagalādyaṣṭakamathāntarā nabho@haṃkṛt /
tanmātrārkenduśratipurāṣṭakaṃ buddhikarmadevānām // 413 AbhT_8.413

daśa tanmātrasamūhe bhuvanaṃ punarakṣavargavinipatite /
manasaścetyabhimāne dvāviṃśatireva bhuvanānām // 414 AbhT_8.414

dhiyi daivīnāmaṣṭau kruttejoyogasaṃjñakaṃ trayaṃ tadumā /
tatpatiratha mūrtyaṣṭakasuśivadvādaśakavīrabhadrāḥ syuḥ // 415 AbhT_8.415

tadatha mahādevāṣṭakamiti buddhau saptadaśa saṃkhyā /
guṇatattve paṅktitrayamiti ṣaṭpañcāśataṃ purāṇi viduḥ // 416 AbhT_8.416

yadyapi guṇasāmyātmani mūle krodheśvarāṣṭakaṃ tathāpi dhiyi /
tacchodhitamiti gaṇanāṃ na punaḥ prāptaṃ pratiṣṭhāyām // 417 AbhT_8.417

iti jalatattvānmūlaṃ tattvacaturviṃśatiḥ pratiṣṭhāyām /
ambādituṣṭivargastārādyāḥ siddhayo@ṇimādigaṇaḥ // 418 AbhT_8.418

guravo guruśiṣyā ṛṣivarga iḍādiśca vigrahāṣṭakayuk /
gandhādivikārapuraṃ buddhiguṇāṣṭakamahaṃkriyā viṣayaguṇāḥ // 419 AbhT_8.419

kāmādisaptaviṃśakamāgantu tathā gaṇeśavidyeśamayau /
iti pāśeṣu puratrayamitthaṃ puruṣe@tra bhuvanaṣoḍaśakam // 420 AbhT_8.420

niyatau śaṅkaradaśakaṃ kāle śivadaśakamiti puradvitayam /
rāge suhṛṣṭabhuvanaṃ guruśiṣyapuraṃ ca vitkalāyugale // 421 AbhT_8.421

bhuvanaṃ bhuvanaṃ niśi puṭapuratrayaṃ vākpuraṃ pramāṇapuram /
iti saptaviṃśatipurā vidyā puruṣāditattvasaptakayuk // 422 AbhT_8.422

vāmeśarūpasūkṣmaṃ śuddhaṃ vidyātha śaktitejasvimitiḥ /
suviśuddhiśivau mokṣa dhuveṣisaṃbuddhasamayasauśivasaṃjñāḥ // 423 AbhT_8.423

saptadaśapurā śāntā vidyeśasadāśivapuratritayayuktā /
bindvardhendunirodhyaḥ parasauśivamindhikādipurasauṣumne // 424 AbhT_8.424

paranādo brahmabilaṃ sūkṣmādiyutordhvakuṇḍalī śaktiḥ /
vyāpivyomānantānāthānāśritapurāṇi pañca tataḥ // 425 AbhT_8.425

ṣaṣṭhaṃ ca paramamanāśritamatha samanābhuvanaṣoḍaśī yadi vā /
bindvāvaraṇaṃ parasauśivaṃ ca pañcendhikādibhuvanāni // 426 AbhT_8.426

sauṣumnaṃ brahmabilaṃ kuṇḍalinī vyāpipañcakaṃ samanā /
iti ṣoḍaśabhuvaneyaṃ tattvayugaṃ śāntyatītā syāt // 427 AbhT_8.427

śrīmanmataṅgaśāstre ca kramo@yaṃ purapūgagaḥ /
kālāgnirnarakāḥ khābdhiyutaṃ mukhyatayā śatam // 428 AbhT_8.428

kūṣmāṇḍaḥ saptapātālī saptalokī maheśvaraḥ /
ityaṇḍamadhyaṃ tadbāhye śataṃ rudrā iti sthitāḥ // 429 AbhT_8.429

sthānānāṃ dviśatī bhūmiḥ saptapañcāśatā yutā /
pañcāṣṭakasya madhyāddvātriṃśadbhūtacatuṣṭaye // 430 AbhT_8.430

tanmātreṣu ca pañca syurviśvedevāstato@ṣṭakam /
pañcamaṃ sendriye garve buddhau devāṣṭakaṃ guṇe // 431 AbhT_8.431

yogāṣṭakaṃ krodhasaṃjñaṃ mūle kāle sanaiyate /
patadrugādyāścāṅguṣṭhamātrādyā rāgatattvagāḥ // 432 AbhT_8.432

dvādaśaikaśivādyāḥ syurvidyāyāṃ kalane daśa /
vāmādyāstriśatī seyaṃ triparvaṇyabdhirasyayuk // 433 AbhT_8.433

śaivāḥ kecidihānantāḥ śraikaṇṭhā iti saṃgrahaḥ /
yatra yadā parabhogān bubhukṣate tatra yojanaṃ kāryam // 434 AbhT_8.434

śodhanamatha taddhānau śeṣaṃ tvantargataṃ kāryam /
ityāgamaṃ prathayituṃ darśitametadvikalpitaṃ tena // 435 AbhT_8.435

anye@pi bahuvikalpāḥ svadhiyācāryaiḥ samabhyūhyāḥ /
śrīpūrvaśāsane punaraṣṭādaśādhikaṃ śataṃ kathitam // 436 AbhT_8.436

tadiha pradhānamadhikaṃ saṃkṣepeṇocyate śodhyam /
kālāgniḥ kūṣmāṇḍo narakeśo hāṭako@tha bhūtalapaḥ // 437 AbhT_8.437

brahmā munilokeśo rudrāḥ pañcāntarālasthāḥ /
adhare@nantaḥ prācyāḥ kapālivahnyantanirṛtibalākhyāḥ // 438 AbhT_8.438

laghunidhipatividyādhipaśambhūrdhvāntaṃ savīrabhadrapati /
ekādaśabhirbāhye brahmāṇḍaṃ pañcabhistathāntarikaiḥ // 439 AbhT_8.439

iti ṣoḍaśapurametannivṛttikalayeha kalanīyam /
lakulīśabhārabhūtī diṇḍyāṣāḍhī ca puṣkaranimeṣau // 440 AbhT_8.440

prabhāsasureśāviti salile pratyātmakaṃ saparivāre /
bhairavakedāramahākālā madhyāmrajalpākhyāḥ // 441 AbhT_8.441

śrīśailahariścandrāviti guhyāṣṭakamidaṃ mahasi /
bhīmendrāṭṭahāsavimalakanakhalanākhalakurusthitigayākhyāḥ // 442 AbhT_8.442

atiguhyāṣṭakametanmaruti ca satanmātrake ca sākṣe ca /
sthāṇusuvarṇākhyau kila bhadro gokarṇako mahālayakaḥ // 443 AbhT_8.443

avimuktarudrakoṭī vastrāpada ityadaḥ pavitraṃ khe /
sthūlasthūleśaśaṅkuśrutikālañjarāśca maṇḍalabhṛt // 444 AbhT_8.444

mākoṭāṇḍadvitayacchagalāṇḍā aṣṭakaṃ hyahaṅkāre /
anye@haṅkārāntastanmātrāṇīndriyāṇi cāpyāhuḥ // 445 AbhT_8.445

dhiyi yonyaṣṭakamuktaṃ prakṛtau yogāṣṭakaṃ kilākṛtaprabhṛti /
iti saptāṣṭakabhuvanā pratiṣṭhitiḥ salilato hi mūlāntā // 446 AbhT_8.446

nari vāmo bhīmograu bhaveśavīrāḥ pracaṇḍagaurīśau /
ajasānantaikaśivau vidyāyāṃ krodhacaṇḍayugmaṃ syāt // 447 AbhT_8.447

saṃvarto jyotiratho kalāniyatyāṃ ca sūrapañcāntau /
vīraśikhīśaśrīkaṇṭhasaṃjñametattrayaṃ ca kāle syāt // 448 AbhT_8.448

samahātejā vāmo bhavodbhavaścaikapiṅgaleśānau /
bhuvaneśapuraḥsarakāvaṅguṣṭha ime niśi sthitā hyaṣṭau // 449 AbhT_8.449

aṣṭāviṃśatibhuvanā vidyā puruṣānniśāntamiyam /
hālāhalarudrakrudambikāghorikāḥ savāmāḥ syuḥ // 450 AbhT_8.450

vidyāyāṃ vidyeśāstvaṣṭāvīśe sadāśive pañca /
vāmā jyeṣṭhā raudrī śaktiḥ sakalā ca śontayam // 451 AbhT_8.451

aṣṭādaśa bhuvanā syāt śāntyatītā tvabhuvanaiva /
iti deśādhvavibhāgaḥ kathitaḥ śrīśambhunā samādiṣṭaḥ // 452 AbhT_8.452

:C9 śrītantrālokasya navamamāhnikam

atha tattvapravibhāgo vistarataḥ kathyate kramaprāptaḥ // 1b AbhT_9.1

yānyuktāni purāṇyamūni vividhaibhadairyadeṣvanvitaṃ rūpaṃ bhāti paraṃ prakāśaniviḍaṃ devaḥ sa ekaḥ śivaḥ /
tatsvātantryarasātpunaḥ śivapadādbhede vibhāte paraṃ yadrūpaṃ bahudhānugāmi tadidaṃ tattvaṃ vibhoḥ śāsane // 2 AbhT_9.2

tathāhi kālasadanādvīrabhadrapurāntagam /
dhṛtikāṭhinyagarimādyavabhāsāddharātmatā // 3 AbhT_9.3

evaṃ jalāditattveṣu vācyaṃ yāvatsadāśive /
svasminkārye@tha dharmaughe yadvāpi svasadṛgguṇe // 4 AbhT_9.4

āste sāmānyakalpena tananādvyāptṛbhāvataḥ /
tattattvaṃ kramaśaḥ pṛthvīpradhānaṃ puṃśivādayaḥ // 5 AbhT_9.5

dehānāṃ bhuvanānāṃ ca na prasaṅgastato bhavet /
śrīmanmataṅgaśāstrādau taduktaṃ parameśinā // 6 AbhT_9.6

tatraiṣāṃ darśyate dṛṣṭaḥ siddhayogīśvarīmate /
kāryakāraṇabhāvo yaḥ śivecchāparikalpitaḥ // 7 AbhT_9.7

vastutaḥ sarvabhāvānāṃ karteśānaḥ paraḥ śivaḥ /
asvatantrasya kartṛtvaṃ nahi jātūpapadyate // 8 AbhT_9.8

svatantratā ca cinmātravapuṣaḥ parameśituḥ /
svatantraṃ ca jaḍaṃ ceti tadanyonyaṃ virudhyate // 9 AbhT_9.9

jāḍyaṃ pramātṛtantratvaṃ svātmasiddhimapi prati /
na kartṛtvādṛte cānyat kāraṇatvaṃ hi labhyate // 10 AbhT_9.10

tasminsati hi tadbhāva ityapekṣaikajīvitam /
nirapekṣeṣu bhāveṣu svātmaniṣṭhatayā katham // 11 AbhT_9.11

sa pūrvamatha paścātsa iti cetpūrvapaścimau /
svabhāve@natiriktau cetsama ityavaśiṣyate // 12 AbhT_9.12

bījamaṅkura ityasmin satattve hetutadvatoḥ /
ghaṭaḥ paṭaśceti bhavet kāryakāraṇatā na kim // 13 AbhT_9.13

bījamaṅkurapatrāditayā pariṇameta cet /
atatsvabhāvavapuṣaḥ sa svabhāvo na yujyate // 14 AbhT_9.14

sa tatsvabhāva iti cet tarhi bījāṅkurā nije /
tāvatyeva na viśrāntau tadanyātyantasaṃbhavāt // 15 AbhT_9.15

tataśca citrākāro@sau tāvānkaścitprasajyate /
astu cet na jaḍe@nyonyaviruddhākārasaṃbhavaḥ // 16 AbhT_9.16

krameṇa citrākāro@stu jaḍaḥ kiṃ nu viruddhyate /
kramo@kramo vā bhāvasya na svarūpādhiko bhavet // 17 AbhT_9.17

tathopalambhamātraṃ tau upalambhaśca kiṃ tathā /
upalabdhāpi vijñānasvabhāvo yo@sya so@pi hi // 18 AbhT_9.18

kramopalambharūpatvāt krameṇopalabheta cet /
tasya tarhi kramaḥ ko@sau tadanyānupalambhataḥ // 19 AbhT_9.19

svabhāva iti cennāsau svarūpādadhiko bhavet /
svarūpānadhikasyāpi kramasya svasvabhāvataḥ // 20 AbhT_9.20

svātantryādbhāsanaṃ syāccet kimanyadbrūmahe vayam /
itthaṃ śrīśiva evaikaḥ karteti paribhāṣyate // 21 AbhT_9.21

kartṛtvaṃ caitadetasya tathāmātrāvabhāsanam /
tathāvabhāsanaṃ cāsti kāryakāraṇabhāvagam // 22 AbhT_9.22

yathā hi ghaṭasāhityaṃ paṭasyāpyavabhāsate /
tathā ghaṭānantaratā kiṃ tu sā niyamojjhitā // 23 AbhT_9.23

ato yanniyamenaiva yasmādābhātyanantaram /
tattasya kāraṇaṃ brūmaḥ sati rūpānvaye@dhike // 24 AbhT_9.24

niyamaśca tathārūpabhāsanāmātrasārakaḥ /
bījādaṅkura ityevaṃ bhāsanaṃ nahi sarvadā // 25 AbhT_9.25

yogīcchānantarodbhūtatathābhūtāṅkuro yataḥ /
iṣṭe tathāvidhākāre niyamo bhāsate yataḥ // 26 AbhT_9.26

svapne ghaṭapaṭādīnāṃ hetutadvatsvabhāvatā /
bhāsate niyamenaiva bādhāśūnyena tāvati // 27 AbhT_9.27

tato yāvati yādrūpyānniyamo bādhavarjitaḥ /
bhāti tāvati tādrūpyāddṛḍhahetuphalātmatā // 28 AbhT_9.28

tathābhūte ca niyame hetutadvattvakāriṇi /
vastutaścinmayasyaiva hetutā taddhi sarvagam // 29 AbhT_9.29

ata eva ghaṭodbhūtau sāmagrī heturucyate /
sāmagrī ca samagrāṇāṃ yadyekaṃ neṣyate vapuḥ // 30 AbhT_9.30

hetubhedānna bhedaḥ syāt phale taccāsamañjasam /
yadyasyānuvidhatte tāmanvayavyatirekitām // 31 AbhT_9.31

tattasya hetu cetso@yaṃ kuṇṭhatarko na naḥ priyaḥ /
samagrāśca yathā daṇḍasūtracakrakarādayaḥ // 32 AbhT_9.32

dūrāśca bhāvinaścetthaṃ hetutveneti manmahe /
yadi tatra bhavenmerurbhaviṣyanvāpi kaścana // 33 AbhT_9.33

na jāyeta ghaṭo nūnaṃ tatpratyūhavyapohitaḥ /
yathā ca cakraṃ niyate deśe kāle ca hetutām // 34 AbhT_9.34

yāti karkisumervādyāstadvatsvasthāvadhi sthitāḥ /
tathā ca teṣāṃ hetunāṃ saṃyojanaviyojane // 35 AbhT_9.35

niyate śiva evaikaḥ svatantraḥ kartṛtāmiyāt /
kumbhakārasya yā saṃvit cakradaṇḍādiyojane // 36 AbhT_9.36

śiva eva hi sā yasmāt saṃvidaḥ kā viśiṣṭatā /
kaumbhakārī tu saṃvittiravacchedāvabhāsanāt // 37 AbhT_9.37

bhinnakalpā yadi kṣepyā daṇḍacakrādimadhyataḥ /
tasmādekaikanirmāṇe śivo viśvaikavigrahaḥ // 38 AbhT_9.38

karteti puṃsaḥ kartṛtvābhimāno@pi vibhoḥ kṛtiḥ /
ata eva tathābhānaparamārthatayā sthiteḥ // 39 AbhT_9.39

kāryakāraṇabhāvasya loke śāstre ca citratā /
māyāto@vyaktakalayoriti rauravasaṃgrahe // 40 AbhT_9.40

śrīpūrve tu kalātattvādavyaktamiti kathyate /
tata eva niśākhyānātkalībhūtādaliṅgakam // 41 AbhT_9.41

iti vyākhyāsmadukte@sminsati nyāye@tiniṣphalā /
loke ca gomayātkīṭāt saṃkalpātsvapnataḥ smṛteḥ // 42 AbhT_9.42

yogīcchāto dravyamantraprabhāvādeśca vṛścikaḥ /
anya eva sa cet kāmaṃ kutaścitsvaviśeṣataḥ // 43 AbhT_9.43

sa tu sarvatra tulyastatparāmarśaikyamasti tu /
tata eva svarūpe@pi krame@pyanyādṛśī sthitiḥ // 44 AbhT_9.44

śāstreṣu yujyate citrāt tathābhāvasvabhāvataḥ /
puṃrāgavitkalākālamāyā jñānottare kramāt // 45 AbhT_9.45

niyatirnāsti vairiñce kalordhve niyatiḥ śratā /
puṃrāgavittrayādūrdhvaṃ kalāniyatisaṃpuṭam // 46 AbhT_9.46

kālo māyeti kathitaḥ kramaḥ kiraṇaśāstragaḥ /
pumānniyatyā kālaśca rāgavidyākalānvitaḥ // 47 AbhT_9.47

ityeṣa krama uddiṣṭo mātaṅge pārameśvare /
kāryakāraṇabhāvīye tattve itthaṃ vyavasthite // 48 AbhT_9.48

śrīpūrvaśāstre kathitāṃ vacmaḥ kāraṇakalpanām /
śivaḥ svatantradṛgrūpaḥ pañcaśaktisunirbharaḥ // 49 AbhT_9.49

svātantryabhāsitabhidā pañcadhā pravibhajyate /
cidānandeṣaṇājñānakriyāṇāṃ susphuṭatvataḥ // 50 AbhT_9.50

śivaśaktisadeśānavidyākhyaṃ tattvapañcakam /
ekaikatrāpi tattve@smin sarvaśaktisunirbhare // 51 AbhT_9.51

tattatprādhānyayogena sa sa bhedo nirūpyate /
tathāhi svasvatantratvaparipūrṇatayā vibhuḥ // 52 AbhT_9.52

niḥsaṃkhyairbahubhī rūpairbhātyavacchedavarjanāt /
śāṃbhavāḥ śaktijā mantramaheśā mantranāyakāh // 53 AbhT_9.53

mantrā iti viśuddhāḥ syuramī pañca gaṇāḥ kramāt /
svasminsvasmin gaṇe bhāti yadyadrūpaṃ samanvayi // 54 AbhT_9.54

tadeṣu tattvamityuktaṃ kālāgnyāderdharādivat /
tena yatprāhurākhyānasādṛśyena viḍambitāḥ // 55 AbhT_9.55

gurūpāsāṃ vinaivāttapustakābhīṣṭadṛṣṭayaḥ /
brahmā nivṛttyadhipatiḥ pṛthaktattvaṃ na gaṇyate // 56 AbhT_9.56

sadāśivādyāstu pṛthag gaṇyanta iti ko nayaḥ /
brahmaviṣṇuhareśānasuśivānāśritātmani // 57 AbhT_9.57

ṣaṭke kāraṇasaṃjñe@rdhajaratīyamiyaṃ kutaḥ /
iti tanmūlato dhvastaṃ gaṇitaṃ nahi kāraṇam // 58 AbhT_9.58

yathā pṛthivyadhipatirnṛpastattvāntaraṃ nahi /
tathā tattatkaleśānaḥ pṛthak tattvāntaraṃ katham // 59 AbhT_9.59

tadevaṃ pañcakamidaṃ śuddho@dhvā paribhāṣyate /
tatra sākṣācchivecchaiva kartryābhāsitabhedikā // 60 AbhT_9.60

īśvarecchāvaśakṣubdhabhogalolikacidgaṇān /
saṃvibhaktumaghoreśaḥ sṛjatīha sitetaram // 61 AbhT_9.61

aṇūnāṃ lolikā nāma niṣkarmā yābhilāṣitā /
apūrṇaṃmanyatājñānaṃ malaṃ sāvacchidojjhitā // 62 AbhT_9.62

yogyatāmātramevaitadbhāvyavacchedasaṃgrahe /
malastenāsya na pṛthaktattvabhāvo@sti rāgavat // 63 AbhT_9.63

niravacchedakarmāṃśamātrāvacchedatastu sā /
rāgaḥ puṃsi dhiyo dharmaḥ karmabhedavicitratā // 64 AbhT_9.64

apūrṇamanyatā ceyaṃ tathārūpāvabhāsanam /
svatantrasya śivasyecchā ghaṭarūpo yathā ghaṭaḥ // 65 AbhT_9.65

svātmapracchādanecchaiva vastubhūtastathā malaḥ /
yathaivāvyatiriktasya dharāderbhāvitātmatā // 66 AbhT_9.66

tathaivāsyeti śāstreṣu vyatiriktaḥ sthito malaḥ /
vyatiriktaḥ svatantrastu na ko@pi śakaṭādivat // 67 AbhT_9.67

tatsadvitīyā sāśuddhiḥ śivamuktāṇugā na kim /
malasya roddhrī kāpyasti śaktiḥ sa cāpyamuktagā // 68 AbhT_9.68

iti nyāyojjhito vādaḥ śraddhāmātraikakalpitaḥ /
roddhrī śaktirjaḍasyāsau svayaṃ naiva pravartate // 69 AbhT_9.69

svayaṃ pravṛttau viśvaṃ syāttathā ceśanikā pramā /
malasya roddhrīṃ tāṃ śaktimīśaścetsaṃyunakti tat // 70 AbhT_9.70

kīdṛśaṃ pratyaṇumiti praśne nāstyuttaraṃ vacaḥ /
malaścāvaraṇaṃ tacca nāvāryasya viśeṣakam // 71 AbhT_9.71

upalambhaṃ vihantyetadghaṭasyeva paṭāvṛtiḥ /
malenāvṛtarūpāṇāmaṇūnāṃ yatsatattvakam // 72 AbhT_9.72

śiva eva ca tatpaśyettasyaivāsau malo bhavet /
vibhorjñānakriyāmātrasārasyāṇugaṇasya ca // 73 AbhT_9.73

tadabhāvo malo rūpadhvaṃsāyaiva prakalpate /
dharmāddharmiṇi yo bhedaḥ samavāyena caikatā // 74 AbhT_9.74

na tadbhavadbhiruditaṃ kaṇabhojanaśiṣyavat /
nāmūrtena na mūrtena prāvarītuṃ ca śakyate // 75 AbhT_9.75

jñānaṃ cākṣuṣaraśmīnāṃ tathābhāve saratyapi /
sa eva ca malo mūrtaḥ kiṃ jñānena na vedyate // 76 AbhT_9.76

sarvageṇa tataḥ sarvaḥ sarvajñatvaṃ na kiṃ bhajet /
yaśca dhvāntātprakāśasyāvṛtistatpratighātibhiḥ // 77 AbhT_9.77

mūrtānāṃ pratighastejo@ṇūnāṃ nāmūrta īdṛśam /
na ca cetanamātmānamasvatantro malaḥ kṣamaḥ // 78 AbhT_9.78

āvarītuṃ na cācyaṃ ca madyāvṛtinidarśanam /
uktaṃ bhavadbhirevetthaṃ jaḍaḥ kartā nahi svayam // 79 AbhT_9.79

svatantrasyeśvarasyaitāḥ śaktayaḥ prerikāḥ kila /
ataḥ karmavipākajñaprabhuśaktibaleritam // 80 AbhT_9.80

madyaṃ sūte madaṃ duḥkhasukhamohaphalātmakam /
na ceśapreritaḥ puṃso mala āvṛṇuyādyataḥ // 81 AbhT_9.81

nirmale puṃsi neśasya prerakatvaṃ tathocitam /
tulye nirmalabhāve ca prerayeyurna te katham // 82 AbhT_9.82

tamīśaṃ prati yuktaṃ yad bhūyasāṃ syātsadharmatā /
tena svarūpasvātantryamātraṃ malavijṛmbhitam // 83 AbhT_9.83

nirṇītaṃ vitataṃ caitanmayānyatretyalaṃ punaḥ /
malo@bhilāṣaścājñānamavidyā lolikāprathā // 84 AbhT_9.84

bhavadoṣo@nuplavaśca glāniḥ śoṣo vimūḍhatā /
ahaṃmamātmatātaṅko māyāśaktirathāvṛtiḥ // 85 AbhT_9.85

doṣabījaṃ paśutvaṃ ca saṃsārāṅkurakāraṇam /
ityādyanvarthasaṃjñābhistatra tatraiṣa bhaṇyate // 86 AbhT_9.86

asmin sati bhavati bhavo duṣṭo bhedātmaneti bhavadoṣaḥ /
mañcavadasmin duḥkhasroto@ṇūn vahati yatplavastena // 87 AbhT_9.87

śeṣāstu sugamarūpāḥ śabdāstatrārthamūhayeducitam /
saṃsārakāraṇaṃ karma saṃsārāṅkura ucyate // 88 AbhT_9.88

caturdaśavidhaṃ bhūtavaiciatryaṃ karmajaṃ yataḥ /
ata eva sāṃkhyayogapāñcarātrādiśāsane // 89 AbhT_9.89

ahaṃmameti saṃtyāgo naiṣkarmyāyopadiśyate /
niṣkarmā hi sthite mūlamale@pyajñānanāmani // 90 AbhT_9.90

vaicitryakāraṇābhāvānnordhva sarati nāpyadhaḥ /
kevalaṃ pārimityena śivābhedamasaṃspṛśan // 91 AbhT_9.91

vijñānakevalī proktaḥ śuddhacinmātrasaṃsthitaḥ /
sa punaḥ śāṃbhavecchātaḥ śivābhedaṃ parāmṛśan // 92 AbhT_9.92

kramānmantreśatannetṛrūpo yāti śivātmatām /
nanu kāraṇametasya karmaṇaścenmalaḥ katham // 93 AbhT_9.93

sa vijñānākalasyāpi na sūte karmasaṃtatim /
maivaṃ sa hi malo jñānākale didhvaṃsiṣuḥ katham // 94 AbhT_9.94

hetuḥ syāddhvaṃsamānatvaṃ svātantryādeva codbhavet /
didhvaṃsiṣudhvaṃsamānadhvastākhyāsu tisṛṣvatha // 95 AbhT_9.95

daśāsvantaḥ kṛtāvasthāntarāsu svakramasthiteḥ /
vijñānākalamantreśatadīśāditvakalpanā // 96 AbhT_9.96

tataśca supte turye ca vakṣyate bahubhedatā /
ataḥ pradhvaṃsanaunmukhyakhilībhūtasvaśaktikaḥ // 97 AbhT_9.97

karmaṇo hetutāmetu malaḥ kathamivocyatām /
kiṃ ca karmāpi na malādyataḥ karma kriyātmakam // 98 AbhT_9.98

kriyā ca kartṛtārūpāt svātantryānna punarmalāt /
yā tvasya karmaṇaścitraphaladatvena karmatā // 99 AbhT_9.99

prasiddhā sā na saṃkocaṃ vinātmani malaśca saḥ /
vicitraṃ hi phalaṃ bhinnaṃ bhogyatvenābhimanyate // 100 AbhT_9.100

bhoktaryātmani teneyaṃ bhedarūpā vyavasthitiḥ /
iti svakāryaprasave sahakāritvamāśrayan // 101 AbhT_9.101

sāmarthyavyañjakatvena karmaṇaḥ kāraṇaṃ malaḥ /
nanvevaṃ karmasadbhāvānmalasyāpi sthiteḥ katham // 102 AbhT_9.102

vijñānākalatā tasya saṃkoco hyasti tādṛśaḥ /
maivamadhvastasaṃkoco@pyasau bhāvanayā dṛḍham // 103 AbhT_9.103

nāhaṃ karteti manvānaḥ karmasaṃskāramujjhati /
phaliṣyatīdaṃ karmeti yā dṛḍhā vṛttirātmani // 104 AbhT_9.104

sa saṃskāraḥ phalāyeha na tu smaraṇakāraṇam /
apradhvaste@pi saṃkoce nāhaṃ karteti bhāvanāt // 105 AbhT_9.105

na phalaṃ kṣīvamūḍhādeḥ prāyaścitte@tha vā kṛte /
yanmayādya tapastaptaṃ tadasmai syāditi sphuṭam // 106 AbhT_9.106

abhisaṃdhimataḥ karma na phaledabhisandhitaḥ /
tathābhisaṃdhānākhyāṃ tu mānase karma saṃskriyām // 107 AbhT_9.107

phaloparaktāṃ vidadhatkalpate phalasampade /
yastu tatrāpi dārḍhyena phalasaṃskāramujjhati // 108 AbhT_9.108

sa tatphalatyāgakṛtaṃ viśiṣṭaṃ phalamaśnute /
anayā paripāṭyā yaḥ samastāṃ karmasaṃtatim // 109 AbhT_9.109

anahaṃyutayā projjhet sasaṃkoco@pi so@kalaḥ /
nanvitthaṃ duṣkṛtaṃ kiṃcidātmīyamabhisaṃdhitaḥ // 110 AbhT_9.110

parasmai syānna vijñātaṃ bhavatā tāttvikaṃ vacaḥ /
tasya bhoktustathā cetsyādabhisaṃdhiryathātmani // 111 AbhT_9.111

tadavaśyaṃ parasyāpi satastadduṣkṛtaṃ bhavet /
parābhisaṃdhisaṃvittau svābhisaṃdhirdṛḍhībhavet // 112 AbhT_9.112

abhisaṃdhānavirahe tvasya no phalayogitā /
na me duṣkṛtamityeṣā rūḍhistasyāphalāya sā // 113 AbhT_9.113

parābhisandhivicchede svātmanānabhisaṃhitau /
dvayorapi phalaṃ na syānnāśahetuvyavasthiteḥ // 114 AbhT_9.114

sukhahetau sukhe cāsya sāmānyādabhisaṃdhitaḥ /
nirviśeṣādapi nyāyyā dharmādiphalabhoktṛtā // 115 AbhT_9.115

duḥkhaṃ me duḥkhaheturvā stādityeṣa punarna tu /
sāmānyo@pyabhisaṃdhiḥ syāttadadharmasya nāgamaḥ // 116 AbhT_9.116

prakṛtaṃ brūmahe jñānākalasyoktacarasya yat /
anahaṃyutayā sarvā vilīnāḥ karmasaṃskriyāḥ // 117 AbhT_9.117

tasmādasya na karmāsti kasyāpi sahakāritām /
malaḥ karotu tenāyaṃ dhvaṃsamānatvamaśnute // 118 AbhT_9.118

apadhvastamalastvantaḥśivāveśavaśīkṛtaḥ /
ahaṃbhāvaparo@pyeti na karmādhīnavṛttitām // 119 AbhT_9.119

uktaṃ śrīpūrvaśāstre ca tadetatparameśinā /
malamajñānamicchanti saṃsārāṅkurakāraṇam // 120 AbhT_9.120

dharmādharmātmakaṃ karma sukhaduḥkhādilakṣaṇam /
lakṣayetsukhaduḥkhādi svaṃ kārya hetubhāvataḥ // 121 AbhT_9.121

nahi hetuḥ kadāpyāste vinā kārya nijaṃ kvacit /
hetutā yogyataivāsau phalānantaryabhāvitā // 122 AbhT_9.122

pūrvakasya tu hetutvaṃ pāramparyeṇa kiṃ ca tat /
lakṣyate sukhaduḥkhādyaiḥ samāne dṛṣṭakāraṇe // 123 AbhT_9.123

citrairhetvantaraṃ kiṃcittacca karmeha darśanāt /
svāṅge prasādaraukṣyādi jāyamānaṃ svakarmaṇā // 124 AbhT_9.124

dṛṣṭamityanyadehasthaṃ kāraṇaṃ karma kalpyāte /
ihāpyanyānyadehasthe sphuṭaṃ karmaphale yataḥ // 125 AbhT_9.125

kṛṣikarma madhau bhogaḥ śaradyanyā ca sā tanuḥ /
anusaṃdhāturekasya saṃbhavastu yatastataḥ // 126 AbhT_9.126

tasyaiva tatphalaṃ citraṃ karma yasya purātanam /
kṣīvo@pi rājā sūdaṃ cedādiśetprātarīdṛśam // 127 AbhT_9.127

bhojayetyanusaṃdhānādvinā prāpnoti tatphalam /
itthaṃ janmāntaropāttakarmāpyadyānusaṃdhinā // 128 AbhT_9.128

vinā bhuṅkte phalaṃ hetustatra prācyā hyakampatā /
ata eva kṛtaṃ karma karmaṇā tapasāpi vā // 129 AbhT_9.129

jñānena vā nirudhyeta phalapākeṣvanunmukham /
ārabdhakāryaṃ dehe@smin yatpunaḥ karma tatkatham // 130 AbhT_9.130

ucchidyatāmantyadaśaṃ niroddhuṃ nahi śakyate /
tatraiva dehe yattvanyadadyagaṃ vā purātanam // 131 AbhT_9.131

karma tajjñānadīkṣādyaiḥ śaṇḍhīkartuṃ prasahyate /
tathā saṃskāradārḍhya hi phalāya dṛḍhatā punaḥ // 132 AbhT_9.132

yadā yadā vinaśyeta karmadhvastaṃ tadā tadā /
ato mohaparādhīno yadyapyakṛta kiṃcana // 133 AbhT_9.133

tathāpi jñānakāle tatsarvameva pradahyate /
uktaṃ ca śrīpare@hānādānaḥ sarvadṛgulvaṇaḥ // 134 AbhT_9.134

muhūrtānnirdahetsarva dehasthamakṛtaṃ kṛtam /
dehasthamiti dehena saha tādātmyamāśritā // 135 AbhT_9.135

svācchandyātsaṃvidevoktā tatrasthaṃ karma dahyate /
dehaikyavāsanātyāgāt sa ca viśvātmatāsthiteḥ // 136 AbhT_9.136

akālakalite vyāpinyabhinne yā hi saṃskriyā /
saṃkoca eva sānena so@pi dehaikatāmayaḥ // 137 AbhT_9.137

etatkārmamalaṃ proktaṃ yena sākaṃ layākalāḥ /
syurguhāgahanāntaḥsthāḥ suptā iva sarīsṛpāḥ // 138 AbhT_9.138

tataḥ prabuddhasaṃskārāste yathocitabhāginaḥ /
brahmādisthāvarānte@smin saṃsranti punaḥ punaḥ // 139 AbhT_9.139

ye punaḥ karmasaṃskārahānyai prārabdhabhāvanāḥ /
bhāvanāpariniṣpattimaprāpya pralayaṃ gatāḥ // 140 AbhT_9.140

mahāntaṃ te tathāntaḥsthabhāvanāpākasauṣṭhavāt /
mantratvaṃ pratipadyante citrāccitraṃ ca karmataḥ // 141 AbhT_9.141

asya kārmamalasyeyanmāyāntādhvavisāriṇaḥ /
pradhānaṃ kāraṇaṃ proktamajñānātmāṇavo malaḥ // 142 AbhT_9.142

kṣobho@sya lolikākhyasya sahakāritayā sphuṭam /
tiṣṭhāsāyogyataunmukhyamīśvarecchāvaśācca tat // 143 AbhT_9.143

na jaḍaścidadhiṣṭhānaṃ vinā kvāpi kṣamo yataḥ /
aṇavo nāma naivānyatprakāśātmā maheśvaraḥ // 144 AbhT_9.144

cidacidrūpatābhāsī pudgalaḥ kṣetravitpaśuḥ /
cidrūpatvācca sa vyāpī nirguṇo niṣkriyastataḥ // 145 AbhT_9.145

yogopāyepsako nityo mūrtivandhyaḥ prabhāṣyate /
acittvādajñatā bhedo bhogyādbhoktrantarādatha // 146 AbhT_9.146

teṣāmaṇūnāṃ sa mala īśvarecchāvaśādbhṛśam /
prabudhyate tathā coktaṃ śāstre śrīpūrvanāmani // 147 AbhT_9.147

īśvarecchāvaśādasya bhogecchā saṃprajāyate /
bhogecchorupakārārthamādyo mantramaheśvaraḥ // 148 AbhT_9.148

māyāṃ vikṣobhya saṃsāraṃ nirmimīte vicitrakam /
māyā ca nāma devasya śaktiravyatirekiṇī // 149 AbhT_9.149

bhedāvabhāsasvātantryaṃ tathāhi sa tayā kṛtaḥ /
ādyo bhedāvabhāso yo vibhāgamanupeyivān // 150 AbhT_9.150

garbhīkṛtānantabhāvivibhāsā sā parā niśā /
sā jaḍā bhedarūpatvāt kāryaṃ cāsyā jaḍaṃ yataḥ // 151 AbhT_9.151

vyāpinī viśvahetutvāt sūkṣmā kāryaikakalpanāt /
śivaśaktyavinābhāvānnityaikā mūlakāraṇam // 152 AbhT_9.152

acetanamanekātma sarva kārya yathā ghaṭaḥ /
pradhānaṃ ca tathā tasmāt kārya nātmā tu cetanaḥ // 153 AbhT_9.153

ata evādhvani proktā pūrvaṃ māyā dvidhā sthitā /
yathā ca māyā devasya śaktirabhyeti bhedinam // 154 AbhT_9.154

tattvabhāvaṃ tathānyo@pi kalādistattvavistaraḥ /
niruddhaśakteryā kiṃcitkartṛtodvalanātmikā // 155 AbhT_9.155

nāthasya śaktiḥ sādhastātpuṃsaḥ kṣeptrī kalocyate /
evaṃ vidyādayo@pyete dharāntāḥ paramārthataḥ // 156 AbhT_9.156

śivaśaktimayā eva proktanyāyānusārataḥ /
tathāpi yatpṛthagbhānaṃ kalāderīśvarecchayā // 157 AbhT_9.157

tato jaḍatve kāryatve pṛthaktattvasthitau dhruvam /
upādānaṃ smṛtā māyā kvacittatkāryameva ca // 158 AbhT_9.158

tathāvabhāsacitraṃ ca rūpamanyonyavarjitam /
yadbhāti kila saṃkalpe tadasti ghaṭavadvahiḥ // 159 AbhT_9.159

khapuṣpādyastitāṃ brūmastato na vyabhicāritā /
khapuṣpaṃ kāladiṅmātṛsāpekṣaṃ nāstiśabdataḥ // 160 AbhT_9.160

dharādivat tathātyantābhāvo@pyevaṃ vivicyatām /
yatsaṃkalpyaṃ tathā tasya bahirdeho@sti cetanaḥ // 161 AbhT_9.161

caitravatsauśivāntaṃ tat sarva tādṛśadehavat /
yasya deho yathā tasya tajjātīyaṃ puraṃ bahiḥ // 162 AbhT_9.162

ataḥ suśivaparyantā siddhā bhuvanapaddhatiḥ /
ātmanām tatpuraṃ prāpyaṃ deśatvādanyadeśavat // 163 AbhT_9.163

ātmanāmadhvabhoktṛtvaṃ tato@yatnena siddhyati /
sā māyā kṣobhamāpannā viśvaṃ sūte samantataḥ // 164 AbhT_9.164

daṇḍāhatevāmalakī phalāni kila yadyapi /
tathāpi tu tathā citrapaurvāparyāvabhāsanāt // 165 AbhT_9.165

māyākārye@pi tattvaughe kāryakāraṇatā mithaḥ /
sā yadyapyanyaśāstreṣu bahudhā dṛśyate sphuṭam // 166 AbhT_9.166

tathāpi mālinīśāstradṛśā tāṃ saṃpracakṣmahe /
kalādivasudhāntaṃ yanmāyāntaḥ saṃpracakṣate // 167 AbhT_9.167

pratyātmabhinnamevaitat sukhaduḥkhādibhedataḥ /
ekasyāmeva jagati bhogasādhanasaṃhatau // 168 AbhT_9.168

sukhādīnāṃ samaṃ vyakterbhogabhedaḥ kuto bhavet /
na cāsau karmabhedena tasyaivānupapattitaḥ // 169 AbhT_9.169

tasmāt kalādiko vargo bhinna eva kadācana /
aikyametīśvarecchāto nṛttagītādivādane // 170 AbhT_9.170

eṣāṃ kalāditattvānāṃ sarveṣāmapi bhāvinām /
śuddhatvamasti teṣāṃ ye śaktipātapavitritāḥ // 171 AbhT_9.171

kalā hi śuddhā tattādṛk karmatvaṃ saṃprasūyate /
mitamapyāśu yenāsmāt saṃsārādeṣa mucyate // 172 AbhT_9.172

rāgavidyākālayatiprakṛtyakṣārthasaṃcayaḥ /
itthaṃ śuddha iti procya gururmānastutau vibhuḥ // 173 AbhT_9.173

evameṣā kalādīnāmutpattiḥ pravivicyate /
māyātattvāt kalā jātā kiṃcitkartṛtvalakṣaṇā // 174 AbhT_9.174

māyā hi cinmayādbhedaṃ śivādvidadhatī paśoḥ /
suṣuptatāmivādhatte tata eva hyadṛkkriyaḥ // 175 AbhT_9.175

kalā hi kiṃcitkartṛtvaṃ sūte svāliṅganādaṇoḥ /
tasyāścāpyaṇunānyonyaṃ hyañjane sā prasūyate // 176 AbhT_9.176

sadyonirvāṇadīkṣotthapuṃviśleṣe hi sā satī /
śliṣyantyapi ca no sūte tathāpi svaphalaṃ kvacit // 177 AbhT_9.177

ucchūnateva prathamā sūkṣmāṅkurakaleva ca /
bījasyāmbvagnimṛtkambutuṣayogāt prasūtikṛt // 178 AbhT_9.178

kalā māyāṇusaṃyogajāpyeṣā nirvikārakam /
nāṇuṃ kuryādupādānaṃ kiṃtu māyāṃ vikāriṇīm // 179 AbhT_9.179

malaścāvārako māyā bhāvopādānakāraṇam /
karma syāt sahakāryeva sukhaduḥkhodbhavaṃ prati // 180 AbhT_9.180

ataḥ saṃcchannacaitanyasamudbalanakāryakṛt /
kalaivānantanāthasya śaktyā saṃpreritā jaḍā // 181 AbhT_9.181

na ceśaśaktirevāsya caitanyaṃ balayiṣyati /
tadupodbalitaṃ taddhi na kiṃcitkartṛtāṃ vrajet // 182 AbhT_9.182

seyaṃ kalā na karaṇaṃ mukhyaṃ vidyādikaṃ yathā /
puṃsi kartari sā kartrī prayojakatayā yataḥ // 183 AbhT_9.183

alakṣyāntarayoritthaṃ yadā puṃskalayorbhavet /
māyāgarbheśaśaktyāderantarajñānamāntaram // 184 AbhT_9.184

tadā māyāpuṃvivekaḥ sarvakarmakṣayādbhavet /
vijñānākalatā māyādhastānno yātyadhaḥ pumān // 185 AbhT_9.185

dhīpuṃviveke vijñāte pradhānapuruṣāntare /
api na kṣīṇakarmā syāt kalāyāṃ taddhi saṃbhavet // 186 AbhT_9.186

ataḥ sāṃkhyadṛśā siddhaḥ pradhānādho na saṃsaret /
kalāpuṃsorviveke tu māyādho naiva gacchati // 187 AbhT_9.187

malādviviktamātmānaṃ paśyaṃstu śivatāṃ vrajet /
sarvatra caiśvaraḥ śaktipāto@tra sahakāraṇam // 188 AbhT_9.188

māyāgarbhādhikārīyo dvayorantye tu nirmalaḥ /
seyaṃ kalā kāryabhedādanyaiva hyanumīyate // 189 AbhT_9.189

anyathaikaṃ bhavedviśvaṃ kāryāyetyanyanihnavaḥ /
iti mataṅgaśāstrādau yā proktā sā kalā svayam // 190 AbhT_9.190

kiṃcidrūpatayākṣipya kartṛtvamiti bhaṅgitaḥ /
kiṃcidrūpaviśiṣṭaṃ yat kartṛtvaṃ tatkathaṃ bhavet // 191 AbhT_9.191

ajñasyeti tataḥ sūte kiṃcijjñatvātmikāṃ vidam /
buddhiṃ paśyati sā vidyā buddhidarpaṇacāriṇaḥ // 192 AbhT_9.192

sukhādīn pratyayān mohaprabhṛtīn kāryakāraṇe /
karmajālaṃ ca tatrasthaṃ vivinakti nijātmanā // 193 AbhT_9.193

buddhistu guṇasaṃkīrṇā vivekena kathaṃ sukham /
duḥkhaṃ mohātmakaṃ vāpi viṣayaṃ darśayedapi // 194 AbhT_9.194

svacchāyāṃ dhiyi saṃkrāmanbhāvaḥ saṃvedyatāṃ katham /
tayā vinaiti sāpyanyatkaraṇaṃ puṃsi kartari // 195 AbhT_9.195

nanu cobhayataḥ śubhrādarśadaśīyadhīgatāt /
puṃsprakāśādbhāti bhāvaḥ maivaṃ tatpratibimbanam // 196 AbhT_9.196

jaḍameva hi mukhyo@tha puṃsprakāśo@sya bhāsanam /
bahiḥsthasyaiva tasyāstu buddheḥ kiṃkalpanā kṛtā // 197 AbhT_9.197

abhedabhūmireṣā ca bhedaśceha vicāryate /
tasmādbuddhigato bhāvo vidyākaraṇagocaraḥ // 198 AbhT_9.198

bhāvānāṃ pratibimbaṃ ca vedyaṃ dhīkalpanā tataḥ /
kiṃcittu kurute tasmānnūnamastyaparaṃ tu tat // 199 AbhT_9.199

rāgatattvamiti proktaṃ yattatraivoparañjakam /
na cāvairāgyamātraṃ tattatrāpyāsaktivṛttitaḥ // 200 AbhT_9.200

viraktāvapi tṛptasya sūkṣmarāgavyavasthiteḥ /
kālastuṭyādibhiścaitat kartṛtvaṃ kalayatyataḥ // 201 AbhT_9.201

kāryāvacchedi kartṛtvaṃ kālo@vaśyaṃ kaliṣyati /
niyatiryojanāṃ dhatte viśiṣṭe kāryamaṇḍale // 202 AbhT_9.202

vidyā rāgo@tha niyatiḥ kālaścaitaccatuṣṭayam /
kalākāryaṃ bhoktṛbhāve tiṣṭhadbhoktṛtvapūritam // 203 AbhT_9.203

māyā kalā rāgavidye kālo niyatireva ca /
kañcukāni ṣaḍuktāni saṃvidastatsthitau paśuḥ // 204 AbhT_9.204

dehapuryaṣṭakādyeṣu vedyeṣu kila vedanam /
etatṣaṭkasasaṃkocaṃ yadavedyamasāvaṇuḥ // 205 AbhT_9.205

uktaṃ śivatanuśāstre tadidaṃ bhaṅgyantareṇa punaḥ /
āvaraṇaṃ sarvātmagamaśuddhiranyāpyananyarūpeva // 206 AbhT_9.206

śivadahanakiraṇajālairdāhyatvāt sā yato@nyarūpaiva /
anidaṃpūrvatayā yadrañjayati nijātmanā tato@nanyā // 207 AbhT_9.207

sahajāśuddhimato@ṇorīśaguhābhyāṃ hi kañcukastrividhaḥ /
tasya dvitīyacitiriva svacchasya niyujyate kalā ślakṣṇā // 208 AbhT_9.208

anayā vidvasya paśorupabhogasamarthatā bhavati /
vidyā cāsya kalātaḥ śaraṇāntardīpakaprabhevābhūt // 209 AbhT_9.209

sukhaduḥkhasaṃvidaṃ yā vivinakti paśorvibhāgena /
rāgaśca kalātattvācchucivastrakaṣāyavat samutpannaḥ // 210 AbhT_9.210

tyaktuṃ vāñchati na yataḥ saṃsṛtisukhasaṃvidānandam /
evamavidyāmalinaḥsamarthitastriguṇakañcukabalena // 211 AbhT_9.211

gahanopabhogagarbhe paśuravaśamadhomukhaḥ patati /
etena malaḥ kathitaḥ kambukavadaṇoḥ kalādikaṃ tuṣavat // 212 AbhT_9.212

evaṃ kalākhyatattvasya kiṃcitkartṛtvalakṣaṇe /
viśeṣabhāge kartṛtvaṃ carcitaṃ bhoktṛpūrvakam // 213 AbhT_9.213

viśeṣaṇatayā yo@tra kiñcidbhāgastadotthitam /
vedyamātraṃ sphuṭaṃ bhinnaṃ pradhānaṃ sūyate kalā // 214 AbhT_9.214

samameva hi bhogyaṃ ca bhoktāraṃ ca prasūyate /
kalā bhedābhisaṃdhānādaviyuktaṃ parasparam // 215 AbhT_9.215

bhoktṛbhogyātmatā na syādviyogācca parasparam /
vilīnāyāṃ ca tasyāṃ syānmāyāsyāpi na kiṃcana // 216 AbhT_9.216

nanu śrīmadrauravādau rāgavidyātmakaṃ dvayam /
sūte kalā hi yugapattato@vyaktamiti sthitiḥ // 217 AbhT_9.217

uktamatra vibhātyeṣa kramaḥ satyaṃ tathā hyalam /
rajyamāno veda sarva vidaṃścāpyatra rajyate // 218 AbhT_9.218

tathāpi vastusatteyamihāsmābhirnirūpitā /
tasyāṃ ca na kramaḥ ko@pi syādvā so@pi viparyayāt // 219 AbhT_9.219

tasmādvipratipattiṃ no kuryācchāstrodite vidhau /
evaṃ saṃvedyamātraṃ yat sukhaduḥkhavimohataḥ // 220 AbhT_9.220

bhotsyate yattataḥ proktaṃ tatsāmyātmakamāditaḥ /
sukhaṃ sattvaṃ prakāśatvāt prakāśo hlāda ucyate // 221 AbhT_9.221

duḥkhaṃ rajaḥ kriyātmatvād kriyā hi tadatatkramaḥ /
mohastamo varaṇakaḥ prakāśābhāvayogataḥ // 222 AbhT_9.222

ta ete kṣobhamāpannā guṇāḥ kārya pratanvate /
akṣubdhasya vijātīyaṃ na syāt kāryamadaḥ purā // 223 AbhT_9.223

uktameveti śāstre@smin guṇāṃstattvāntaraṃ viduḥ /
bhuvanaṃ pṛthagevātra darśitaṃ guṇabhedataḥ // 224 AbhT_9.224

īśvarecchāvaśakṣubdhalolikaṃ puruṣaṃ prati /
bhoktṛtvāya svatantreśaḥ prakṛtiṃ kṣobhayed bhṛśam // 225 AbhT_9.225

tena yaccodyate sāṃkhyaṃ muktāṇuṃ prati kiṃ na sā /
sūte puṃso vikāritvāditi tannātra bādhakam // 226 AbhT_9.226

guṇebhyo buddhitattvaṃ tat sarvato nirmalaṃ tataḥ /
puṃsprakāśaḥ sa vedyo@tra pratibimbatvamārchati // 227 AbhT_9.227

viṣayapratibimbaṃ ca tasyāmakṣakṛtaṃ bahiḥ /
ataddvāraṃ samutprekṣāpratibhādiṣu tādṛśī // 228 AbhT_9.228

vṛttirbodho bhavedbuddheḥ sā cāpyālambanaṃ dhruvam /
ātmasaṃvitprakāśasya bodho@sau tajjaḍo@pyalam // 229 AbhT_9.229

buddherahaṃkṛt tādṛkṣe pratibimbitapuṃskṛteḥ /
prakāśe vedyakaluṣe yadahaṃmananātmatā // 230 AbhT_9.230

tayā pañcavidhaścaiṣa vāyuḥ saṃrambharūpayā /
prerito jīvanāya syādanyathā maraṇaṃ punaḥ // 231 AbhT_9.231

ata eva viśuddhātmasvātantryāhaṃsvabhāvataḥ /
akṛtrimādidaṃ tvanyadityuktaṃ kṛtiśabdataḥ // 232 AbhT_9.232

ityayaṃ karaṇaskandho@haṃkārasya nirūpitaḥ /
tridhāsya prakṛtiskandhaḥ sāttvarājasatāmasaḥ // 233 AbhT_9.233

sattvapradhānāhaṃkārādbhoktraṃśasparśinaḥ sphuṭam /
manobuddhyakṣaṣaṭkaṃ tu jātaṃ bhedastu kathyate // 234 AbhT_9.234

mano yatsarvaviṣayaṃ tenātra pravivakṣitam /
sarvatanmātrakartṛtvaṃ viśeṣaṇamahaṃkṛteḥ // 235 AbhT_9.235

buddhyahaṃkṛnmanaḥ prāhurbodhasaṃrabhaṇaiṣaṇe /
karaṇaṃ bāhyadevairyannaivāpyantarmukhaiḥ kṛtam // 236 AbhT_9.236

prāṇaśca nāntaḥkaraṇaṃ jaḍatvāt preraṇātmanaḥ /
prayatnecchāvibodhāṃśahetutvāditi niścitam // 237 AbhT_9.237

avasāyo@bhimānaśca kalpanā ceti na kriyā /
ekarūpā tatastritvaṃ yuktamantaḥkṛtau sphuṭam // 238 AbhT_9.238

na ca buddhirasaṃvedyā karaṇatvānmano yathā /
pradhānavadasaṃvedyabuddhivādastadujjhitaḥ // 239 AbhT_9.239

śabdatanmātrahetutvaviśiṣṭā yā tvahaṃkṛtiḥ /
sā śrotre karaṇaṃ yāvadghrāṇe gandhatvabhoditā // 240 AbhT_9.240

bhautikatvamato@pyastu niyamādviṣayeṣvalam /
ahaṃ śṛṇomi paśyāmi jighrāmītyādisaṃvidi // 241 AbhT_9.241

ahaṃtānugamādāhaṃkārikatvaṃ sphuṭaṃ sthitam /
karaṇatvamato yuktaṃ kartraśaspṛktvayogataḥ // 242 AbhT_9.242

karturvibhinnaṃ karaṇaṃ preryatvāt karaṇaṃ kutaḥ /
karaṇāntaravāñchāyāṃ bhavettatrānavasthitiḥ // 243 AbhT_9.243

tasmāt svātantryayogena kartā svaṃ bhedayan vapuḥ /
karmāśasparśinaṃ svāṃśaṃ karaṇīkurute svayam // 244 AbhT_9.244

karaṇīkṛtatatsvāṃśatanmayībhāvanāvaśāt /
karaṇīkurute@tyantavyatiriktaṃ kuṭhāravat // 245 AbhT_9.245

tenāśuddhaiva vidyāsya sāmānyaṃ karaṇaṃ purā /
jñaptau kṛtau tu sāmānyaṃ kalā karaṇamucyate // 246 AbhT_9.246

nanu śrīmanmataṅgādau kalāyāḥ kartṛtoditā /
tasyāṃ satyāṃ hi vidyādyāḥ karaṇatvārhatājuṣaḥ // 247 AbhT_9.247

ucyate kartṛtaivoktā karaṇatve prayojikā /
tayā vinā tu nānyeṣāṃ karaṇānāṃ sthitiryataḥ // 248 AbhT_9.248

ato@sāmānyakaraṇavargāt tatra pṛthak kṛtā /
vidyāṃ vinā hi nānyeṣāṃ karaṇānāṃ nijā sthitiḥ // 249 AbhT_9.249

kalāṃ vinā na tasyāśca kartṛtve jñātṛtā yataḥ /
kalāvidye tataḥ puṃso mukhyaṃ tatkaraṇaṃ viduḥ // 250 AbhT_9.250

ata eva vihīne@pi buddhikarmendriyaiḥ kvacit /
andhe paṅgau rūpagatiprakāśo na na bhāsate // 251 AbhT_9.251

kiṃtu sāmānyakaraṇabalādvedye@pi tādṛśi /
rūpasāmānya evāndhaḥ pratipattiṃ prapadyate // 252 AbhT_9.252

tata eva tvahaṃkārāt tanmātrasparśino@dhikam /
karmendriyāṇi vākpāṇipāyūpasthāṅghri jajñire // 253 AbhT_9.253

vacmyādade tyajāmyāśu visṛjāmi vrajāmi ca /
iti yāhaṃkriyā kāryakṣamā karmendriyaṃ tu tat // 254 AbhT_9.254

tena cchinnakarasyāsti hastaḥ karmendriyātmakaḥ /
tasya pradhānādhiṣṭhānaṃ paraṃ pañcāṅguliḥ karaḥ // 255 AbhT_9.255

mukhenāpi yadādānaṃ tatra yat karaṇaṃ sthitam /
sa pāṇireva karaṇaṃ vinā kiṃ saṃbhavet kriyā // 256 AbhT_9.256

tathābhāve tu buddhyakṣairapi kiṃ syātprayojanam /
darśanaṃ karaṇāpekṣaṃ kriyātvāditi cocyate // 257 AbhT_9.257

parairgamau tu karaṇaṃ neṣyate ceti vismayaḥ /
gamanotkṣepaṇādīni mukhyaṃ karmopalambhanam // 258 AbhT_9.258

punarguṇaḥ kriyā tveṣā vaiyākaraṇadarśane /
kriyā karaṇapūrveti vyāptyā karaṇapūrvakam // 259 AbhT_9.259

jñānaṃ nādānamityetat sphuṭamāndhyavijṛmbhitam /
tasmāt karmendriyāṇyāhustvagvadvyāptṝṇi mukhyataḥ // 260 AbhT_9.260

tatsthāne vṛttimantīti mataṅge guravo mama /
nanvanyānyapi karmāṇi santi bhūyāṃsi tatkṛte // 261 AbhT_9.261

karaṇānyapi vācyāni tathā cākṣeṣvaniṣṭhitiḥ /
nanvetat kheṭapālādyairnirākāri na karmaṇām // 262 AbhT_9.262

yatsādhanaṃ tadakṣaṃ syāt kiṃtu kasyāpi karmaṇaḥ /
etannāsmatkṛtapraśnatṛṣṇāsaṃtāpaśāntaye // 263 AbhT_9.263

nahyasvacchamitaprāyairjalaistṛpyanti barhiṇaḥ /
ucyate śrīmatādiṣṭaṃ śaṃbhunātra mamottaram // 264 AbhT_9.264

svacchasaṃvedanodāravikalāprabalīkṛtam /
iha karmānusaṃdhānabhedādekaṃ vibhidyate // 265 AbhT_9.265

tatrānusaṃdhiḥ pañcātmā pañca karmendriyāṇyataḥ /
tyāgāyādānasaṃpattyai dvayāya dvitayaṃ vinā // 266 AbhT_9.266

svarūpaviśrāntikṛte caturdhā karma yadbahiḥ /
pāyupāṇyaṅghrijananaṃ karaṇaṃ taccaturvidham // 267 AbhT_9.267

antaṃ prāṇāśrayaṃ yattu karmātra karaṇaṃ hi vāk /
uktāḥ samāsataścaiṣāṃ citrāḥ kāryeṣu vṛttayaḥ // 268 AbhT_9.268

tadetadvyatiriktaṃ hi na karma kvāpi dṛśyate /
tatkasyārthe prakalpyeyamindriyāṇāmaniṣṭhitiḥ // 269 AbhT_9.269

etatkartavyacakraṃ tadasāṃkaryeṇa kurvate /
akṣāṇi sahavṛttyā tu buddhyante saṃkaraṃ jaḍāḥ // 270 AbhT_9.270

ukta indriyavargo@yamahaṃkārāt tu rājasāt /
tamaḥpradhānāhaṃkārād bhoktraṃśacchādanātmanaḥ // 271 AbhT_9.271

bhūtādināmnastanmātrapañcakaṃ bhūtakāraṇam /
manobuddhyakṣakarmākṣavargastanmātravargakaḥ // 272 AbhT_9.272

ityatra rājasāhaṃkṛdyogaḥ saṃśleṣako dvaye /
anye tvāhurmano jātaṃ rājasāhaṃkṛteryataḥ // 273 AbhT_9.273

samastendriyasaṃcāracaturaṃ laghu vegavat /
anye tu sāttvikāt svāntaṃ buddhikarmendriyāṇi tu // 274 AbhT_9.274

rājasādgrāhakagrāhyabhāgasparśīni manvate /
kheṭapālāstu manyante karmendriyagaṇaḥ sphuṭam // 275 AbhT_9.275

rājasāhaṃkṛterjāto rajasaḥ karmatā yataḥ /
śrīpūrvaśāstre tu mano rājasāt sāttvikātpunaḥ // 276 AbhT_9.276

indriyāṇi samastāni yuktaṃ caitadvibhāti naḥ /
tathāhi bāhyavṛttīnāmakṣāṇāṃ vṛttibhāsane // 277 AbhT_9.277

ālocane śaktirantaryojane manasaḥ punaḥ /
uktaṃ ca guruṇā kuryānmano@nuvyavasāyi sat // 278 AbhT_9.278

taddvayālambanā mātṛvyāpārātmakriyā iti /
tānmātrastu gaṇo dhvāntapradhānāyā ahaṃkṛteḥ // 279 AbhT_9.279

atrāvivādaḥ sarvasya grāhyopakrama eva hi /
pṛthivyāṃ saurabhānyādivicitre gandhamaṇḍale // 280 AbhT_9.280

yatsāmānyaṃ hi gandhatvaṃ gandhatanmātranāma tat /
vyāpakaṃ tata evoktaṃ sahetutvāttu na dhruvam // 281 AbhT_9.281

svakāraṇe tirobhūtirdhvaso yattena nādhruvam /
evaṃ rasādiśabdāntatanmātreṣvapi yojanā // 282 AbhT_9.282

viśeṣāṇāṃ yato@vaśyaṃ daśā prāgaviśeṣiṇī /
kṣubhitaṃ śabdatanmātraṃ citrākārāḥ śratīrdadhat // 283 AbhT_9.283

nabhaḥ śabdo@vakāśātmā vācyādhyāsasaho yataḥ /
tadetatsparśatanmātrayogāt prakṣobhamāgatam // 284 AbhT_9.284

vāyutāmeti tenātra śabdasparśobhayātmatā /
anye tvāhurdhvaniḥ khaikaguṇastadapi yujyate // 285 AbhT_9.285

yato vāyurnijaṃ rūpaṃ labhate na vināmbarāt /
uttarottarabhūteṣu pūrvapūrvasthitiryataḥ // 286 AbhT_9.286

tata eva marudvyomnoraviyogo mithaḥ smṛtaḥ /
śabdasparśau tu rūpeṇa samaṃ prakṣobhamāgatau // 287 AbhT_9.287

tejastattvaṃ tribhirdharmaiḥ prāhuḥ pūrvavadeva tat /
taistribhiḥ sarasairāpaḥ sagandhairbhūriti kramaḥ // 288 AbhT_9.288

tatra pratyakṣataḥ siddho dharādiguṇasaṃcayaḥ /
nahi gandhādidharmaughavyatiriktā vibhāti bhūḥ // 289 AbhT_9.289

yathā guṇaguṇidvaitavādināmekamapyadaḥ /
citraṃ rūpaṃ paṭe bhāti kramāddharmāstathā bhuvi // 290 AbhT_9.290

yathā ca vistṛte vastre yugapadbhāti citratā /
tathaiva yogināṃ dharmasāmastyenāvabhāti bhūḥ // 291 AbhT_9.291

gandhādiśabdaparyantacitrarūpā dharā tataḥ /
upāyabhedādbhātyeṣā kramākramavibhāgataḥ // 292 AbhT_9.292

tata eva kramavyaktikṛto dhībheda ucyate /
ṣaṣṭhīprayogo dhībhedādbhedyabhedakatā tathā // 293 AbhT_9.293

tena dharmātirikto@tra dharmī nāma na kaścana /
tatrānekaprakārāḥ syurgandharūparasāḥ kṣitau // 294 AbhT_9.294

saṃsparśaḥ pākajo@nuṣṇāśītaḥ śabdo vicitrakaḥ /
śauklyaṃ mādhuryaśītatve citrāḥ śabdāśca vāriṇi // 295 AbhT_9.295

śuklabhāsvaratoṣṇatvaṃ citrāḥ śabdāśca pāvake /
apākajaścāśītoṣṇo dhvaniścitraśca mārute // 296 AbhT_9.296

varṇātmako dhvaniḥ śabdapratibimbānyathāmbare /
yattu na sparśavaddharmaḥ śabda ityādi bhaṇyate // 297 AbhT_9.297

kāṇādaistatsvapratītiviruddhaṃ kena gṛhyatām /
paṭahe dhvanirityeva bhātyabādhitameva yat // 298 AbhT_9.298

na ca hetutvamātreṇa tadādānatvavedanāt /
śrotraṃ cāsmanmate@haṃkṛtkāraṇaṃ tatra tatra tat // 299 AbhT_9.299

vṛttibhāgīti taddeśaṃ śabdaṃ gṛhṇātyalaṃ tathā /
yastvāha śrotramākāśaṃ karṇasaṃyogabheditam // 300 AbhT_9.300

śabdajaḥ śabda āgatya śabdabuddhiṃ prasūyate /
tasya mande@pi murajadhvanāvākarṇake sati // 301 AbhT_9.301

amutra śrutireṣeti dūre saṃvedanaṃ katham /
nahi śabdajaśabdasya dūrādūraravoditeḥ // 302 AbhT_9.302

śrotrākāśagatasyāsti dūrādūrasvabhāvatā /
na cāsau prathamaḥ śabdastāvadvyāpīti yujyate // 303 AbhT_9.303

tatrasthaiḥ saha tīvrātmā śrūyamāṇastvanena tu /
kathaṃ śrūyeta mandaḥsannahi dharmāntarāśrayaḥ // 304 AbhT_9.304

etaccānyairapākāri bahudheti vṛthā punaḥ /
nāyastaṃ patitāghātadāne ko hi na paṇḍitaḥ // 305 AbhT_9.305

amīṣāṃ tu dharādīnāṃ yāvāṃstattvagaṇaḥ purā /
guṇādhikatayā tiṣṭhan vyāptā tāvān prakāśate // 306 AbhT_9.306

vyāpyavyāpakatā yaiṣā tattvānāṃ darśitā kila /
sā guṇādhikyataḥ siddhā na hetutvānna lāghavāt // 307 AbhT_9.307

ahetunāpi rāgo hi vyāpto vidyādinā sphuṭam /
tadvinā na bhavedyattadvyāptamityucyate yataḥ // 308 AbhT_9.308

na lāghavaṃ ca nāmāsti kiṃcidatra svadarśane /
guṇādhikyādato jñeyā vyāpyavyāpakatā sphuṭā // 309 AbhT_9.309

yo hi yasmādguṇotkṛṣṭaḥ sa tasmādūrdhva ucyate /
ūrdhvatā vyāptṛtā śrīmanmālinīvijaye sphuṭā // 310 AbhT_9.310

ataḥ śivatvātprabhṛti prakāśatāsvarūpamādāya nijātmani dhruvam /
samastatattvāvalidharmasaṃcayairvibhāti bhūrvyāptṛtayā sthitairalam // 311 AbhT_9.311

evaṃ jalāderapi śaktitattvaparyantadhāmno vapurasti tādṛk /
kiṃ tūttaraṃ śaktitayaiva tattvaṃ pūrva tu taddharmatayeti bhedaḥ // 312 AbhT_9.312

anuttaraprakriyāyāṃ vaitatyena pradarśitam /
etat tasmāt tataḥ paśyedvistarārthī vivecakaḥ // 313 AbhT_9.313

iti tattvasyarūpasya kṛtaṃ samyak prakāśanam // 314 AbhT_9.314

:C10 atha śrītantrāloke daśamamāhnikam

ucyate trikaśāstrekarahasyaṃ tattvabhedanam // 1b AbhT_10.1

teṣāmamīṣāṃ tattvānāṃ svavargeṣvanugāminām /
bhedāntaramapi proktaṃ śāstre@tra śrītrikābhidhe // 2 AbhT_10.2

śaktimacchaktibhedena dharādyaṃ mūlapaścimam /
bhidyate pañcadaśadhā svarūpeṇa sahānarāt // 3 AbhT_10.3

kalāntaṃ bhedayugghīnaṃ rudravatpralayākalaḥ /
tadvanmāyā ca navadhā jñākalāḥ saptadhā punaḥ // 4 AbhT_10.4

mantrāstadīśāḥ pāñcadhye mantreśapatayastridhā /
śivo na bhidyate svaikaprakāśaghanacinmayaḥ // 5 AbhT_10.5

śivo mantramaheśeśamantrā akalayukkalī /
śaktimantaḥ sapta tathā śaktayastaccaturdaśa // 6 AbhT_10.6

svaṃ svarūpaṃ pañcadaśaṃ tadbhūḥ pañcadaśātmikā /
tathāhi tisro devasya śaktayo varṇitāḥ purā // 7 AbhT_10.7

tā eva mātṛmāmeyatrairūpyeṇa vyavasthitāḥ /
parāṃśo mātṛrūpo@tra pramāṇāṃśaḥ parāparaḥ // 8 AbhT_10.8

meyo@paraḥ śaktimāṃśca śaktiḥ svaṃ rūpamityadaḥ /
tatra svarūpaṃ bhūmeryatpṛthagjaḍamavasthitam // 9 AbhT_10.9

mātṛmānādyupadhibhirasaṃjātoparāgakam /
sakalādiśivāntaistu mātṛbhirvedyatāsya yā // 10 AbhT_10.10

śaktimadbhiranudbhūtaśaktibhiḥ sapta tadbhidaḥ /
sakalādiśivāntānāṃ śaktiṣūdrecitātmasu // 11 AbhT_10.11

vedyatājanitāḥ sapta bhedā iti caturdaśa /
sakalasya pramāṇāṃśo yo@sau vidyākalātmakaḥ // 12 AbhT_10.12

sāmānyātmā sa śaktitve gaṇito natu tadbhidaḥ /
layākalasya mānāṃśaḥ sa eva paramasphuṭaḥ // 13 AbhT_10.13

jñānākalasya mānaṃ tu galadvidyākalāvṛti /
aśuddhavidyākalanādhvaṃsasaṃskārasaṃgatā // 14 AbhT_10.14

prabubhutsuḥ śuddhavidyā santrāṇāṃ karaṇaṃ bhavet /
prabuddhā śuddhavidyā tu tatsaṃskāreṇa saṃgatā // 15 AbhT_10.15

mānaṃ mantreśvarāṇāṃ syāttatsaṃskāravivarjitā /
mānaṃ mantramaheśānāṃ karaṇaṃ śaktirucyate // 16 AbhT_10.16

svātantryamātrasadbhāvā yā tvicchā śaktiraiśvarī /
śivasya saiva karaṇaṃ tayā vetti karoti ca // 17 AbhT_10.17

ā śivātsakalāntaṃ ye mātāraḥ sapta te dvidhā /
nyagbhūtodriktaśaktitvāttadbhedo vedyabhedakaḥ // 18 AbhT_10.18

tathāhi vedyatā nāma bhāvasyaiva nijaṃ vapuḥ /
caitreṇa vedyaṃ vedmīti kiṃhyatra pratibhāsatām // 19 AbhT_10.19

nanu caitrīyavijñānamātramatra prakāśate /
vedyatākhyastu no dharmo bhāti bhāvasya nīlavat // 20 AbhT_10.20

vedyatā ca svabhāvena dharmo bhāvasya cettataḥ /
sarvānpratyeva vedyaḥ syāddhaṭanīlādidharmavat // 21 AbhT_10.21

atha vedakasaṃvittibalādvedyatvadharmabhāk /
bhāvastathāpi doṣo@sau kuvindakṛtavastravat // 22 AbhT_10.22

vedyatākhyastu yo dharmaḥ so@vedyaścetkhapuṣpavat /
vedyaścedasti tatrāpi vedyetatyanavasthitiḥ // 23 AbhT_10.23

tato na kiṃcidvedyaṃ syānmūrchitaṃ tu jagadbhavet /
nanu vijñātrupādhyaṃ śo paskṛtaṃ vapurucyatām // 24 AbhT_10.24

bhāvasyārthaprakāśātma yathā jñānamidaṃ tvasat /
ekavijñātṛvedyatve na jñātrantaravedyatā // 25 AbhT_10.25

samastajñātṛvedyatve naikavijñātṛvedyatā /
tasmānna vedyatā nāma bhāvadharmo@sti kaścana // 26 AbhT_10.26

bhāvasya vedyatā saiva saṃvido yaḥ samudbhavaḥ /
arthagrahaṇarūpaṃ hi yatra vijñānamātmani // 27 AbhT_10.27

samavaiti prakāśyo@rthastaṃ pratyeṣaiva vedyatā /
atra brūmaḥ padārthānāṃ na dharmo yadi vedyatā // 28 AbhT_10.28

avedyā eva te saṃsyurjñāne satyapi varṇite /
yathāhi pṛthubudhnādirūpe kumbhasya satyapi // 29 AbhT_10.29

atadātmā paṭo naiti pṛthubudhnādirūpatām /
tathā satyapi vijñāne vijñātṛsamavāyini // 30 AbhT_10.30

avedyadharmakā bhāvāḥ kathaṃ vedyatvamāpnuyuḥ /
anarthaḥ sumahāṃścaiṣa dṛśyatāṃ vastu yatsvayam // 31 AbhT_10.31

prakāśātma na tatsaṃviccāprakāśā tadāśrayaḥ /
aprakāśo manodīpacakṣurādi tathaiva tat // 32 AbhT_10.32

kiṃ tatprakāśatāṃ nāma supte jagati sarvataḥ /
jñānasyārthaprakāśatvaṃ nanu rūpaṃ pradīpavat // 33 AbhT_10.33

apūrvamatra viditaṃ narīnṛtyāmahe tataḥ /
arthaprakāśo jñānasya yadrūpaṃ tannirūpyatām // 34 AbhT_10.34

arthaḥ prakāśaścedrūpamartho vā jñānameva vā /
athārthasya prakāśo yastadrūpamiti bhaṇyate // 35 AbhT_10.35

ṣaṣṭhī kartari cedukto doṣa eva duruddharaḥ /
atha karmaṇi ṣaṣṭhyeṣā ṇyarthastatra hṛdi sthitaḥ // 36 AbhT_10.36

tathā cedaṃ darśayāmaḥ kiṃ prakāśaḥ prakāśate /
aprakāśo@pi naivāsau tathāpi ca na kiṃcana // 37 AbhT_10.37

tarhi loke kathaṃ ṇyarthaḥ ucyate cetanasthitau /
mukhyo ṇyarthasya viṣayo jaḍeṣu tvaupacārikaḥ // 38 AbhT_10.38

tathāhi gantuṃ śakto@pi caitro@nyāyattatāṃ gateḥ /
manvāna eva vaktyasmi gamitaḥ svāmineti hi // 39 AbhT_10.39

svāmyapyasya gatau śaktiṃ buddhvā svādhīnatāṃ sphuṭam /
paśyannivṛttimāśaṃkya gamayāmīti bhāṣate // 40 AbhT_10.40

preryaprerakayorevaṃ maulikī ṇyarthasaṃgatiḥ /
tadabhiprāyato@nyo@pi loke vyavaharettathā // 41 AbhT_10.41

śaraṃ gamayatītyatra punarvegākhyasaṃskriyām /
vidadhatprerakammanya upacāreṇa jāyate // 42 AbhT_10.42

vāyuradriṃ pātayatītyatra dvāvapi tau jaḍau /
draṣṭṛbhiḥ prerakapreryavapuṣā parikalpitau // 43 AbhT_10.43

itthaṃ jaḍena saṃbandhe na mukhyā ṇyarthasaṃgatiḥ /
āstāmanyatra vitatametadvistarato mayā // 44 AbhT_10.44

arthe prakāśanā seyamupacārastato bhavet /
astu cedbhāsate tarhi sa eva patadadrivat // 45 AbhT_10.45

upacāre nimittena kenāpi kila bhūyate /
vāyuḥ pātayatītyatra nimittaṃ tatkṛtā kriyā // 46 AbhT_10.46

girau yenaiṣa saṃyoganāśādbhraṃśaṃ prapadyate /
iha tu jñānamarthasya na kiṃcitkarameva tat // 47 AbhT_10.47

upacāraḥ kathaṃ nāma bhavetso@pi hyavastusan /
aprakāśita evārthaḥ prakāśatvopacārataḥ // 48 AbhT_10.48

tādṛgeva śiśuḥ kiṃ hi dahatyagnyupacārataḥ /
śiśau vahnyupacāre yadbījaṃ taikṣṇyādi tacca sat // 49 AbhT_10.49

prakāśatvopacāre tu kiṃ bījaṃ yatra satyatā /
siddhe hi cetane yukta upacāraḥ sa hi sphuṭam // 50 AbhT_10.50

adhyāropātmakaḥ so@pi pratisaṃdhānajīvitaḥ /
na cādyāpi kimapyasti cetanaṃ jñānamapyadaḥ // 51 AbhT_10.51

aprakāśaṃ tadanyena tatprakāśe@pyayaṃ vidhiḥ /
nanu pradīpo rūpasya prakāśaḥ kathamīdṛśam // 52 AbhT_10.52

atrāpi na vahantyetāḥ kiṃ nu yuktivikalpanāḥ /
yādṛśā svena rūpeṇa dīpo rūpaṃ prakāśayet // 53 AbhT_10.53

tādṛśā svayamapyeṣa bhāti jñānaṃ tu no tathā /
pradīpaścaiṣa bhāvānāṃ prakāśatvaṃ dadā[dhā]tyalam // 54 AbhT_10.54

anyathā na prakāśerannabhede cedṛśo vidhiḥ /
tasmātprakāśa evāyaṃ pūrvoktaḥ paramaḥ śivaḥ // 55 AbhT_10.55

yathā yathā prakāśeta tattadbhāvavapuḥ sphuṭam /
evaṃ ca nīlatā nāma yathā kācitprakāśate // 56 AbhT_10.56

tadvaccakāsti vedyatvaṃ tacca bhāvāṃśapṛṣṭhagam /
phalaṃ prakaṭatārthasya saṃvidveti dvayaṃ tataḥ // 57 AbhT_10.57

vipakṣato rakṣitaṃ ca saṃdhānaṃ cāpi tanmithaḥ /
tathāhi nibhṛtaścauraścaitravedyamiti sphuṭam // 58 AbhT_10.58

buddhvā nādatta evāśu parīpsāvivaśo@pi san /
seyaṃ paśyati māṃ netratribhāgeneti sādaram // 59 AbhT_10.59

svaṃ dehamamṛteneva siktaṃ paśyati kāmukaḥ /
na caitajjñānasaṃvittimātraṃ bhāvāṃśapṛṣṭhagam // 60 AbhT_10.60

arthakriyākaraṃ taccenna dharmaḥ konvasau bhavet /
yaccoktaṃ vedyatādharmā bhāvaḥ sarvānapi prati // 61 AbhT_10.61

syādityetatsvapakṣaghnaṃ duṣprayogāstravattava /
asmākaṃ tu svaprakāśaśivatāmātravādinām // 62 AbhT_10.62

anyaṃ prati cakāstīti vaca eva na vidyate /
sarvānprati ca tannīlaṃ sa ghaṭaśceti yadvacaḥ // 63 AbhT_10.63

tadapyaviditaprāyaṃ gṛhītaṃ mugdhabuddhibhiḥ /
nahi kālāgnirudrīyakāyāvagatanīlimā // 64 AbhT_10.64

tava nīlaḥ kiṃ nu pīto maivaṃ bhūnnatu nīlakaḥ /
na kaṃcitprati nīlo@sau nīlo vā yaṃ prati sthitaḥ // 65 AbhT_10.65

taṃ pratyeva sa vedyaḥ syātsaṃkalpadvārako@ntataḥ /
yathā cārthaprakāśātma jñānaṃ saṃgīryate tvayā // 66 AbhT_10.66

tathā tajjñātṛvedyatvaṃ bhāvīyaṃ rūpamucyatām /
na ca jñātātra niyataḥ kaścijjñāne yathā tava // 67 AbhT_10.67

arthe jñātā yadā yo yastadvedyaṃ vapurucyatām /
tattadvijñātṛvedyatvaṃ sarvānpratyeva bhāsatām // 68 AbhT_10.68

ityevaṃ codayanmanye vrajedbadhiradhuryatām /
nahyanyaṃ prati vai kaṃcidbhāti sā vedyatā tathā // 69 AbhT_10.69

bhāvasya rūpamityukte keyamasthānavaidhurī /
anena nītimārgeṇa nirmūlamapasāritā // 70 AbhT_10.70

anavasthā tathā hyanyairnīlādyaiḥ sadṛśī na sā /
vedyatā kiṃtu dharmo@sau yadyogātsarvadharmavān // 71 AbhT_10.71

dharmī vedyatvamabhyeti sa sattāsamavāyavat /
brūṣe yathā hi kurute sattā satyasataḥ sataḥ // 72 AbhT_10.72

samavāyo@pi saṃśliṣṭaḥ śliṣṭānaśliṣṭatājuṣaḥ /
antyo viśeṣo vyāvṛttirūpo vyāvṛttivarjitān // 73 AbhT_10.73

vyāvṛttān śvetimā śuklamaśuklaṃ gamanaṃ tathā /
tadvannīlādidharmāṃśayukto dharmī svayaṃ sthitaḥ // 74 AbhT_10.74

avedyo vedyatārūpāddharmādvedyatvamāgataḥ /
vedyatā bhāsamānā ca svayaṃ nīlādidharmavat // 75 AbhT_10.75

aprakāśā svaprakāśāddharmādeti prakāśatām /
prakāśe khalu viśrāntiṃ viśvaṃ śrayati cettataḥ // 76 AbhT_10.76

nānyā kācidapekṣāsya kṛtakṛtyasya sarvataḥ /
yathā ca śivanāthena svātantryādbhāsyate bhidā // 77 AbhT_10.77

nīlādivattathaivāyaṃ vedyatā dharma ucyate /
evaṃ siddhaṃ hi vedyatvaṃ bhāvadharmo@stu kā ghṛṇā // 78 AbhT_10.78

idaṃ tu cintyaṃ sakalaparyantoktapramātṛbhiḥ /
vedyatvamekarūpaṃ syāccāturdaśyamataḥ kutaḥ // 79 AbhT_10.79

ucyate paripūrṇaṃ cedbhāvīyaṃ rūpamucyate /
tadvibhurbhairavo devo bhagavāneva bhaṇyate // 80 AbhT_10.80

atha tannijamāhātmyakalpitoṃ@śāṃśikākramaḥ /
sahyate kiṃ kṛtaṃ tarhi proktakalpanayānayā // 81 AbhT_10.81

ata eva yadā yena vapuṣā bhāti yadyathā /
tadā tathā tattadrūpamityeṣopaniṣatparā // 82 AbhT_10.82

caitreṇa vedyaṃ jānāmi dvābhyāṃ bahubhirapyatha /
mantreṇa tanmaheśena śivenodriktaśaktinā // 83 AbhT_10.83

anyādṛśena vetyevaṃ bhāvo bhāti yathā tathā /
arthakriyādivaicitryamabhyetyaparisaṃkhyayā // 84 AbhT_10.84

tathā hyekāgrasakalasāmājikajanaḥ khalu /
nṛttaṃ gītaṃ sudhāsārasāgaratvena manyate // 85 AbhT_10.85

tata evocyate mallanaṭaprekṣopadeśane /
sarvapramātṛtādātmyaṃ pūrṇarūpānubhāvakam // 86 AbhT_10.86

tāvanmātrārthasaṃvittituṣṭāḥ pratyekaśo yadi /
kaḥ saṃbhūya guṇasteṣāṃ pramātraikyaṃ bhavecca kim // 87 AbhT_10.87

yadā tu tattadvedyatvadharmasaṃdarbhagarbhitam /
tadvastu śuṣkātprāgrūpādanyadyuktamidaṃ tadā // 88 AbhT_10.88

śāstre@pi tattadvedyatvaṃ viśiṣṭārthakriyākaram /
bhūyasaiva tathāca śrīmālinīvijayottare // 89 AbhT_10.89

tathā ṣaḍvidhamadhvānamanenādhiṣṭhitaṃ smaret /
adhiṣṭhānaṃ hi devena yadviśvasya pravedanam // 90 AbhT_10.90

tadīśavedyatvenetthaṃ jñātaṃ prakṛtakāryakṛt /
evaṃ siddhaṃ vedyatākhyo dharmo bhāvasya bhāsate // 91 AbhT_10.91

tadanābhāsayoge tu svarūpamiti bhaṇyate /
upādhiyogitāśaṅkāmapahastayato@sphuṭam // 92 AbhT_10.92

svātmano yena vapuṣā bhātyarthastatsvakaṃ vapuḥ /
jānāmi ghaṭamityatra vedyatānuparāgavān // 93 AbhT_10.93

ghaṭa eva svarūpeṇa bhāta ityapadiśyate /
nanu tatra svayaṃvedyabhāvo mantrādyapekṣayā // 94 AbhT_10.94

api cāstyeva nanvastu natu sanpratibhāsate /
avedyameva kālāgnivapurmeroḥ parā diśaḥ // 95 AbhT_10.95

mameti saṃvidi paraṃ śuddhaṃ vastu prakāśate /
bhātatvādvedyamapi tanna vedyatvena bhāsanāt // 96 AbhT_10.96

avedyameva bhānaṃ hi tathā kamanuyuñjmahe /
evaṃ pañcadaśātmeyaṃ dharā tadvajjalādayaḥ // 97 AbhT_10.97

avyaktāntā yato@styeṣāṃ sakalaṃ prati vedyatā /
yattūcyate kalādyena dharāntena samanvitāḥ // 98 AbhT_10.98

sakalā iti tatkośaṣaṭkodrekopalakṣaṇam /
udbhūtāśuddhacidrāgakalādirasakañcukāḥ // 99 AbhT_10.99

sakalālayasaṃjñāstu nyagbhūtākhilakañcukāḥ /
jñānākalāstu dhvastaitatkañcukā iti nirṇayaḥ // 100 AbhT_10.100

tena pradhāne vedye@pi pumānudbhūtakañcukaḥ /
pramātāstyeva sakalaḥ pāñcadaśyamataḥ sthitam // 101 AbhT_10.101

pāñcadaśyaṃ dharādhantarniviṣṭe sakale@pi ca /
sakalāntaramastyeva prameye@trāpi mātṛ hi // 102 AbhT_10.102

sthūlāvṛtādisaṃkocatadanyavyāptṛtājuṣaḥ /
pītādyāḥ sthirakampratvāccaturdaśa dharādiṣu // 103 AbhT_10.103

svarūpībhūtajaḍatāḥ prāṇadehapathe tataḥ /
pramātṛtājuṣaḥ proktā dhāraṇā vijayottare // 104 AbhT_10.104

yadā tu meyatā puṃsaḥ kalāntasya prakalpyate /
tadudbhūtaḥ kañcukāṃśo meyo nāsya pramātṛtā // 105 AbhT_10.105

ataḥ sakalasaṃjñasya pramātṛtvaṃ na vidyate /
trayodaśatvaṃ tacchaktiśaktimaddvayavarjanāt // 106 AbhT_10.106

nyagbhūtakañcuko mātā yukta[yata]statra layākalaḥ /
māyāniviṣṭo vijñānākalādyāḥ prāgvadeva tu // 107 AbhT_10.107

māyātattve jñeyarūpe kañcukanyagbhavo@pi yaḥ /
so@pi meyaḥ kañcukaikyaṃ yato māyā susūkṣmikā // 108 AbhT_10.108

vijñānākala evātra tato mātāpakañcukaḥ /
māyāniviṣṭe@pyakale tathetyekādaśātmatā // 109 AbhT_10.109

vijñānakevale vedye kañcukadhvaṃsasusthite /
udbubhūṣuprabodhānāṃ mantrāṇāmeva mātṛtā // 110 AbhT_10.110

te@pi mantrā yadā meyāstadā mātā tadīśvaraḥ /
sa hyudbhavātpūrṇabodhastasminprāpte tu meyatām // 111 AbhT_10.111

udbhūtapūrṇarūpo@sau mātā mantramaheśvaraḥ /
tasminvijñeyatāṃ prāpte svaprakāśaḥ paraḥ śivaḥ // 112 AbhT_10.112

pramātā svakatādātmyabhāsitākhilavedyakaḥ /
śivaḥ pramātā no meyo hyanyādhīnaprakāśatā // 113 AbhT_10.113

meyatā sā na tatrāsti svaprakāśo hyasau prabhuḥ /
svaprakāśe@tra kasmiṃścidanabhyupagate sati // 114 AbhT_10.114

aprakāśātprakāśatve hyanavasthā duruttarā /
tataśca suptaṃ viśvaṃ syānna caivaṃ bhāsate hi tat // 115 AbhT_10.115

anyādhīnaprakāśaṃ hi tadbhātyanyastvasau śivaḥ /
ityasya svaprakāśatve kimanyairyuktiḍambaraiḥ // 116 AbhT_10.116

mānānāṃ hi paro jīvaḥ sa evetyuktamāditaḥ /
nanvasti svaprakāśe@pi śive vedyatvamīdṛśaḥ // 117 AbhT_10.117

upadeśo[śyo]padeṣṭṛtvavyavahāro@nyathā katham /
satyaṃ sa tu tathā sṛṣṭaḥ parameśena vedyatām // 118 AbhT_10.118

nīto mantramaheśādikakṣyāṃ samadhiśāyyate /
tathābhūtaśca vedyo@sau nānavacchinnasaṃvidaḥ // 119 AbhT_10.119

pūrṇasya vedyatā yuktā parasparavirodhataḥ /
tathā vedyasvabhāve@pi vastuto na śivātmatām // 120 AbhT_10.120

ko@pi bhāvaḥ projjhatīti satyaṃ tadbhāvanā phalet /
śrīpūrvaśāstre tenoktaṃ śivaḥ sākṣānna bhidyate // 121 AbhT_10.121

sākṣātpadenāyamarthaḥ samastaḥ prasphuṭīkṛtaḥ /
nanvekarūpatāyuktaḥ śivastadvaśato bhavet // 122 AbhT_10.122

trivedatāmantramahānāthe kātra vivāditā /
maheśvareśamantrāṇāṃ tathā kevalinordvayoḥ // 123 AbhT_10.123

anantabhedataikaikaṃ sthitā sakalavatkila /
tato layākale meye pramātāsti layākalaḥ // 124 AbhT_10.124

atastrayodaśatvaṃ syāditthaṃ naikādaśātmatā /
vijñānākalavedyatve@pyanyo jñānākalo bhavet // 125 AbhT_10.125

mātā tadekādaśatā syānnaiva tu navātmatā /
evaṃ mantratadīśānāṃ mantreśāntarasaṃbhave // 126 AbhT_10.126

vedyatvānnava sapta syuḥ sapta pañca tu te katham /
ucyate satyamastyeṣā kalanā kiṃtu susphuṭaḥ // 127 AbhT_10.127

yathātra sakale bhedo na tathā tvakalādike /
anantāvāntaredṛkṣayonibhedavataḥ sphuṭam // 128 AbhT_10.128

caturdaśavidhasyāsya sakalasyāsti bheditā /
layākale tu saṃskāramātrātsatyapyasau bhidā // 129 AbhT_10.129

akalena viśeṣāya sakalasyaiva yujyate /
vijñānakevalādīnāṃ tāvatyapi na vai bhidā // 130 AbhT_10.130

śivasvācchandyamātraṃ tu bhedāyaiṣāṃ vijṛmbhate /
ityāśayena saṃpaśyanviśeṣaṃ sakalādiha // 131 AbhT_10.131

layākalādau novāca trāyodaśyādikaṃ vibhuḥ /
nanvastu vedyatā bhāvadharmaḥ kiṃtu layākalau // 132 AbhT_10.132

manvāte neha vai kiṃcittadapekṣā tvasau katham /
śrūyatāṃ saṃvidaikātmyatattve@sminsaṃvyavasthite // 133 AbhT_10.133

jaḍe@pi citirastyeva bhotsyamāne tu kā kathā /
svabodhāvasare tāvadbhotsyate layakevalī // 134 AbhT_10.134

dvividhaśca prabodho@sya mantratvāya bhavāya ca /
bhāvanādibalādanyavaiṣṇavādinayoditāt // 135 AbhT_10.135

yathāsvamādharauttaryavicitrātsaṃskṛtastathā /
līnaḥ prabuddho mantratvaṃ tadīśatvamathaiti vā // 136 AbhT_10.136

svātantryavarjitā ye tu balānmohavaśīkṛtāḥ /
layākalātsvasaṃskārātprabuddhyante bhavāya te // 137 AbhT_10.137

jñānākalo@pi mantreśamaheśatvāya budhyate /
mantrāditvāya vā jātu jātu saṃsṛtaye@pi vā // 138 AbhT_10.138

avatāro hi vijñāniyogibhāve@sya bhidyate /
uktaṃ ca bodhayāmāsa sa sisṛkṣurjagatprabhuḥ // 139 AbhT_10.139

vijñānakevalānaṣṭāviti śrīpūrvaśāsane /
ataḥ prabhotsyamānatve yānayorbodhayogyatā // 140 AbhT_10.140

tadbalādvedyatāyogyabhāvenaivātra vedyatā /
tathāhi gāḍhanidre@pi priye@nāśaṅkitāgatām // 141 AbhT_10.141

māṃ drakṣyatīti nāṅgeṣu sveṣu mātyabhisārikā /
evaṃ śivo@pi manute etasyaitatpravedyatām // 142 AbhT_10.142

yāsyatīti sṛjāmīti tadānīṃ yogyataiva sā /
vedyatā tasya bhāvasya bhoktṛtā tāvatī ca sā // 143 AbhT_10.143

layākalasya citro hi bhogaḥ kena vikalpyate /
yathā yathā hi samvittiḥ sa hi bhogaḥ sphuṭo@sphuṭaḥ // 144 AbhT_10.144

smṛtiyogyo@pyanyathā vā bhogyabhāvaṃ na tūjjhati /
gāḍhanidrāvimūḍho@pi kāntāliṅgitavigrahaḥ // 145 AbhT_10.145

bhoktaiva bhaṇyate so@pi manute bhoktṛtāṃ purā /
utprekṣāmātrahīno@pi kāṃcitkulavadhūṃ puraḥ // 146 AbhT_10.146

saṃbhokṣyamāṇāṃ dṛṣṭvaiva rabhasādyāti saṃmadam /
tāmeva dṛṣṭvā ca tadā samānāśayabhāgapi // 147 AbhT_10.147

anyastathā na saṃvitte kamatropalabhāmahe /
loke rūḍhamidaṃ dṛṣṭirasminkāraṇamantarā // 148 AbhT_10.148

prasīdatīva magneva nirvātīvetivādini /
itthaṃ vistaratastattvabhedo@yaṃ samudāhṛtaḥ // 149 AbhT_10.149

śaktiśaktimatāṃ bhedādanyonyaṃ tatkṛteṣvapi /
bhedeṣvanyonyato bhedāttathā tattvāntaraiḥ saha // 150 AbhT_10.150

bhedopabhedagaṇanāṃ karvato nāvadhiḥ kvacit /
tata eva vicitro@yaṃ bhuvanādividhiḥ sthitaḥ // 151 AbhT_10.151

pārthivatve@pi no sāmyaṃ rudravaiṣṇavalokayoḥ /
kā kathānyatra tu bhavedbhoge vāpi svarūpake // 152 AbhT_10.152

sa ca no vistaraḥ sākṣācchakyo yadyapi bhāṣitum /
tathāpi mārgamātreṇa kathyamāno vivicyatām // 153 AbhT_10.153

saptānāṃ mātṛśaktīnāmanyonyaṃ bhedane sati /
rūpamekānnapañcāśatsvarūpaṃ cādhikaṃ tataḥ // 154 AbhT_10.154

sarvaṃ sarvātmakaṃ yasmāttasmātsakalamātari /
layākalādiśaktīnāṃ saṃbhavo@styeva tattvataḥ // 155 AbhT_10.155

sa tvasphuṭo@stu bhedāṃśaṃ dātuṃ tāvatprabhurbhavet /
teṣāmapi ca bhedānāmanyonyaṃ bahubhedatā // 156 AbhT_10.156

mukhyānāṃ bhedabhedānāṃ jalādyairbhedane sati /
mukhyabhedaprakāreṇa vidherānantyamucyate // 157 AbhT_10.157

sakalasya samudbhūtāścakṣurādisvaśaktayaḥ /
nyagbhūtāśca pratanvanti bhedāntaramapi sphuṭam // 158 AbhT_10.158

evaṃ layākalādīnāṃ tatsaṃskārapadoditāt /
pāṭavātprakṣayādvāpi bhedāntaramudīyate // 159 AbhT_10.159

nyakkṛtāṃ śaktimāsthāyāpyudāsīnatayā sthitim /
anāviśyeva yadvetti tatrānyā vedyatā khalu // 160 AbhT_10.160

āviśyeva nimajjyeva vikāsyeva vighūrṇya ca /
vidato vedyatānyaiva bhedo@trārthakriyocitaḥ // 161 AbhT_10.161

anyaśaktitirobhāve kasyāścitsusphuṭodaye /
bhedāntaramapi jñeyaṃ vīṇāvādakadṛṣṭivat // 162 AbhT_10.162

tirobhāvodbhavau śakteḥ svaśaktyantarato@nyataḥ /
cetyamānādacetyādvā tanvāte bahubhedatām // 163 AbhT_10.163

evametaddharādīnāṃ tattvānāṃ yāvatī daśā /
kācidasti ghaṭākhyāpi tatra saṃdarśitā bhidaḥ // 164 AbhT_10.164

atrāpi vedyatā nāma tādātmyaṃ vedakaiḥ saha /
tataḥ sakalavedyo@sau ghaṭaḥ sakala eva hi // 165 AbhT_10.165

yāvacchivaikavedyo@sau śiva evāvabhāsate /
tāvadekaśarīro hi bodho bhātyeva yāvatā // 166 AbhT_10.166

adhunātra samastasya dharātattvasya darśyate /
sāmastya evābhihitaṃ pāñcadaśyaṃ puroditam // 167 AbhT_10.167

dharātattvāvibhedena yaḥ prakāśaḥ prakāśate /
sa eva śivanātho@tra pṛthivī brahma tanmatam // 168 AbhT_10.168

dharātattvagatāḥ siddhīrvitarītuṃ samudyatān /
prerayanti śivecchāto ye te mantramaheśvarāḥ // 169 AbhT_10.169

preryamāṇāstu mantreśā mantrāstadvācakāḥ sphuṭam /
dharātattvagataṃ yogamabhyasya śivavidyayā // 170 AbhT_10.170

na tu pāśavasāṃkhyīyavaiṣṇavādidvitādṛśā /
aprāptadhruvadhāmāno vijñānākalatājuṣaḥ // 171 AbhT_10.171

tāvattattvopabhogena ye kalpānte layaṃ gatāḥ /
sauṣuptāvasthayopetāste@tra pralayakevalāḥ // 172 AbhT_10.172

sauṣupte tattvalīnatvaṃ sphuṭameva hi lakṣyate /
anyathā niyatasvapnasaṃdṛṣṭirjāyate kutaḥ // 173 AbhT_10.173

sauṣuptamapi citraṃ ca svacchāsvacchādi bhāsate /
asvāpsaṃ sukhamityādismṛtivaicitryadarśanāt // 174 AbhT_10.174

yadaiva sa kṣaṇaṃ sūkṣmaṃ nidrāyaiva prabuddhyate /
tadaiva smṛtireṣeti nārthajajñānajā smṛtiḥ // 175 AbhT_10.175

tena mūḍhairyaducyeta prabuddhasyāntarāntarā /
tūlikādisukhasparśasmṛtireṣeti tatkutaḥ // 176 AbhT_10.176

māhākarmasamullāsasaṃmiśritamalābilāḥ /
dharādhirohiṇo jñeyāḥ sakalā iha pudgalāḥ // 177 AbhT_10.177

asyaiva saptakasya svasvavyāpāraprakalpane /
prakṣobho yastadevoktaṃ śaktīnāṃ saptakaṃ sphuṭam // 178 AbhT_10.178

śivo hyacyutacidrūpastisrastacchaktayastu yāḥ /
tāḥ svātantryavaśopāttagrahītrākāratāvaśāt // 179 AbhT_10.179

tridhā mantrāvasānāḥ syurudāsīnā iva sthitāḥ /
grāhyākāroparāgāttu grahītrākāratāvaśāt // 180 AbhT_10.180

sakalāntāstu tāstisra icchājñānakriyā matāḥ /
saptadhetthaṃ pramātṛtvaṃ tatkṣobho mānatā tathā // 181 AbhT_10.181

yattu grahītṛtārūpasaṃvitsaṃsparśavarjitam /
śuddhaṃ jaḍaṃ tatsvarūpamitthaṃ viśvaṃ trikātmakam // 182 AbhT_10.182

evaṃ jalādyapi vadedbhedairbhinnaṃ mahāmatiḥ /
anayā tu diśā prāyaḥ sarvabhedeṣu vidyate // 183 AbhT_10.183

bhedo mantramaheśānteṣveṣa pañcadaśātmakaḥ /
tathāpi sphuṭatābhāvātsannapyeṣa na carcitaḥ // 184 AbhT_10.184

etacca sūtritaṃ dhātrā śrīpūrve yadbravīti hi /
savyāpārādhipatvenetyādinā jāgradāditām // 185 AbhT_10.185

abhinne@pi śive@ntaḥsthasūkṣmabodhānusārataḥ /
adhunā prāṇaśaktisthe tattvajāle vivicyate // 186 AbhT_10.186

bhedo@yaṃ pāñcadaśyādiryathā śrīśaṃbhurādiśat /
samaste@rthe@tra nirgrāhye tuṭayaḥ ṣoḍaśa kṣaṇāḥ // 187 AbhT_10.187

ṣaṭtriṃśadaṅgule cāre sāṃśadvyaṅgulakalpitāḥ /
tatrādyaḥ paramādvaito nirvibhāgarasātmakaḥ // 188 AbhT_10.188

dvitīyo grāhakollāsarūpaḥ prativibhāvyate /
antyastu grāhyatādātmyātsvarūpībhāvamāgataḥ // 189 AbhT_10.189

pravibhāvyo na hi pṛthagupāntyo grāhakaḥ kṣaṇaḥ /
tṛtīyaṃ kṣaṇamārabhya kṣaṇaṣaṭkaṃ tu yatsthitam // 190 AbhT_10.190

tannirvikalpaṃ prodgacchadvikalpācchādanātmakam /
tadeva śivarūpaṃ hi paraśaktyātmakaṃ viduḥ // 191 AbhT_10.191

dvitīyaṃ madhyamaṃ ṣaṭkaṃ parāparapadātmakam /
vikalparūḍhirapyeṣā kramātprasphuṭatāṃ gatā // 192 AbhT_10.192

ṣaṭke@tra prathame devyastisraḥ pronmeṣavṛttitām /
nimeṣavṛttitāṃ cāśu spṛśantyaḥ ṣaṭkatāṃ gatāḥ // 193 AbhT_10.193

evaṃ dvitīyaṣaṭke@pi kiṃ tvatra grāhyavartmanā /
uparāgapadaṃ prāpya parāparatayā sthitāḥ // 194 AbhT_10.194

ādye@tra ṣaṭke tā devyaḥ svātantryollāsamātrataḥ /
jighṛkṣite@pyupādhau syuḥ pararūpādavicyutāḥ // 195 AbhT_10.195

asti cātiśayaḥ kaścittāsāmapyuttarottaram /
yo vivekadhanairdhīraiḥ sphuṭīkṛtyāpi darśyate // 196 AbhT_10.196

kecittvekāṃ tuṭiṃ grāhye caikāmapi grahītari /
tādātmyena vinikṣipya saptakaṃ saptakaṃ viduḥ // 197 AbhT_10.197

tadasyāṃ sūkṣmasaṃvittau kalanāya samudyatāḥ /
saṃvedayante yadrūpaṃ tatra kiṃ vāgvikatthanaiḥ // 198 AbhT_10.198

evaṃ dharādimūlāntaṃ prakriyā prāṇagāminī /
guruparvakramātproktā bhede pañcadaśātmake // 199 AbhT_10.199

kramāttu bhedanyūnatve nyūnatā syāttuṭiṣvapi /
tasyāṃ hrāso vikalpasya sphuṭatā cāvikalpinaḥ // 200 AbhT_10.200

yathā hi ciraduḥkhārtaḥ paścādāttasukhasthitiḥ /
vismaratyeva tadduḥkhaṃ sukhaviśrāntivartmanā // 201 AbhT_10.201

tathā gatavikalpe@pi rūḍhāḥ saṃvedane janāḥ /
vikalpaviśrāntibalāttāṃ sattāṃ nābhimanvate // 202 AbhT_10.202

vikalpanirhrāsavaśena yāti vikalpavandhyā paramārthasatyā /
saṃvitsvarūpaprakaṭatvamitthaṃ tatrāvadhāne yatatāṃ subuddhiḥ // 203 AbhT_10.203

grāhyagrāhakasaṃvittau saṃbandhe sāvadhānatā /
iyaṃ sā tatra tatroktā sarvakāmadughā yataḥ // 204 AbhT_10.204

evaṃ dvayaṃ dvayaṃ yāvannyūnībhavati bhedagam /
tāvattuṭidvayaṃ yāti nyūnatāṃ kramaśaḥ sphuṭam // 205 AbhT_10.205

ata eva śivāveśe dvituṭiḥ parigīyate /
ekā tu sā tuṭistatra pūrṇā śuddhaiva kevalam // 206 AbhT_10.206

dvitīyā śiva(śakti)rūpaiva sarvajñānakriyātmikā /
tasyāmavahito yogī kiṃ na vetti karoti vā // 207 AbhT_10.207

tathā coktaṃ kallaṭena śrīmatā tuṭipātagaḥ /
lābhaḥ sarvajñakartṛtve tuṭeḥ pāto@parā tuṭiḥ // 208 AbhT_10.208

ādyāyāṃ tu tuṭau sarvaṃ sarvataḥ pūrṇamekatām /
gataṃ kiṃ tatra vedyaṃ vā kāryaṃ vā vyapadeśabhāk // 209 AbhT_10.209

ato bhedasamullāsakalāṃ prāthamikīṃ budhāḥ /
cinvanti pratibhāṃ devīṃ sarvajñatvādisiddhaye // 210 AbhT_10.210

saiva śaktiḥ śivasyoktā tṛtīyādituṭiṣvatha /
mantrādi(dhi)nāthatacchaktimantreśādyāḥ kramoditāḥ // 211 AbhT_10.211

tāsu saṃdadhataścittamavadhānaikadharmakam /
tattatsiddhisamāveśaḥ svayamevopajāyate // 212 AbhT_10.212

ata eva yathā bhedabahutvaṃ dūratā tathā /
saṃvittau tuṭibāhulyādakṣārthāsaṃnikarṣavat // 213 AbhT_10.213

yathā yathā hi nyūnatvaṃ tuṭīnāṃ hrāsato bhidaḥ /
tathā tathātinaikaṭyaṃ saṃvidaḥ syācchivāvadhi // 214 AbhT_10.214

śivatattvamataḥ proktamantikaṃ sarvato@mutaḥ /
ata eva prayatno@yaṃ tatpraveśe na vidyate // 215 AbhT_10.215

yathā yathā hi dūratvaṃ yatnayogastathā tathā /
bhāvanākaraṇādīnāṃ śive niravakāśatām // 216 AbhT_10.216

ata eva hi manyante saṃpradāyadhanā janāḥ /
tathā hi dṛśyatāṃ loko ghaṭādervedane yathā // 217 AbhT_10.217

prayatnavānivābhāti tathā kiṃ sukhavedane /
āntaratvamidaṃ prāhuḥ saṃvinnaikaṭyaśālitām // 218 AbhT_10.218

tāṃ ca cidrūpatonmeṣaṃ bāhyatvaṃ tannimeṣatām /
bhavināṃ tvantiko@pyevaṃ na bhātītyatidūratā // 219 AbhT_10.219

dūre@pi hyantikībhūte bhānaṃ syāttvatra tatkatham /
na ca bījāṅkuralatādalapuṣpaphalādivat // 220 AbhT_10.220

kramikeyaṃ bhavetsaṃvitsūtastatra kilāṅkuraḥ /
bījāllatā tvaṅkurānno bījādiha sarvataḥ // 221 AbhT_10.221

saṃvittattvaṃ bhāsamānaṃ paripūrṇaṃ hi sarvataḥ /
sarvasya kāraṇaṃ proktaṃ sarvatraivoditaṃ yataḥ // 222 AbhT_10.222

tata eva ghaṭe@pyeṣā prāṇavṛttiryadi sphuret /
viśrāmyeccāśu tatraiva śivabīje layaṃ vrajet // 223 AbhT_10.223

na tu kramikatā kācicchivātmatve kadācana /
anyanmantrādi(dhi)nāthādi kāraṇaṃ tattu saṃnidheḥ // 224 AbhT_10.224

śivābhedācca kiṃ cātha dvaite naikaṭyavedanāt /
anayā ca diśā sarva sarvadā pravivecayan // 225 AbhT_10.225

bhairavāyata eva drāk ciccakreśvaratāṃ gataḥ /
sa itthaṃ prāṇago bhedaḥ khecarīcakragopitaḥ // 226 AbhT_10.226

mayā prakaṭitaḥ śrīmacchāmbhavājñānuvartinā /
atraivādhvani vedyatvaṃ prāpte yā saṃvidudbhavet // 227 AbhT_10.227

tasyāḥ svakaṃ yadvaicitryaṃ tadavasthāpadābhidham /
jāgratsvapnaḥ suṣuptaṃ ca turyaṃ ca tadatītakam // 228 AbhT_10.228

iti pañca padānyāhurekasminvedake sati /
tatra yaiṣā dharātattvācchivāntā tattvapaddhatiḥ // 229 AbhT_10.229

tasyāmekaḥ pramātā cedavaśyaṃ jāgradādikam /
taddarśyate śaṃbhunāthaprasādādviditaṃ mayā // 230 AbhT_10.230

yadadhiṣṭheyameveha nādhiṣṭhātṛ kadācana /
saṃvedanagataṃ vedyaṃ tajjāgratsamudāhṛtam // 231 AbhT_10.231

caitramaitrādibhūtāni tattvāni ca dharāditaḥ /
abhidhākaraṇībhūtāḥ śabdāḥ kiṃ cābhidhā pramā // 232 AbhT_10.232

pramātṛmeyatanmānapramārūpaṃ catuṣṭayam /
viśvametadadhiṣṭheyaṃ yadā jāgrattadā smṛtam // 233 AbhT_10.233

tathā hi bhāsate yattannīlamantaḥ pravedane /
saṃkalparūpe bāhyasya tadadhiṣṭhātṛ bodhakam // 234 AbhT_10.234

yattu bāhyatayā nīlaṃ cakāstyasya na vidyate /
kathaṃcidapyadhiṣṭhātṛbhāvastajjāgraducyate // 235 AbhT_10.235

tatra caitre bhāsamāne yo dehāṃśaḥ sa kathyate /
abuddho yastu mānāṃśaḥ sa buddho mitikārakaḥ // 236 AbhT_10.236

prabuddhaḥ suprabuddhaśca pramāmātreti ca kramaḥ /
cāturvidhyaṃ hi piṇḍasthanāmni jāgrati kīrtitam // 237 AbhT_10.237

jāgradādi catuṣkaṃ hi pratyekamiha vidyate /
jāgrajjāgradabuddhaṃ tajjāgratsvapnastu buddhatā // 238 AbhT_10.238

ityādi turyātītaṃ tu sarvagatvātpṛthakkutaḥ /
uktaṃ ca piṇḍagaṃ jāgradabuddhaṃ buddhameva ca // 239 AbhT_10.239

prabuddhaṃ suprabuddhaṃ ca caturvidhamidaṃ smṛtam /
meyabhūmiriyaṃ mukhyā jāgradākhyānyadantarā // 240 AbhT_10.240

bhūtatattvābhidhānānāṃ yoṃ@śo@dhiṣṭheya ucyate /
piṇḍasthamiti taṃ prāhuriti śrīmālinīmate // 241 AbhT_10.241

laukikī jāgradityeṣā saṃjñā piṇḍasthamityapi /
yogināṃ yogasiddhyarthaṃ saṃjñeyaṃ paribhāṣyate // 242 AbhT_10.242

adhiṣṭheyasamāpattimadhyāsīnasya yoginaḥ /
tādātmyaṃ kila piṇḍasthaṃ mitaṃ piṇḍaṃ hi piṇḍitam // 243 AbhT_10.243

prasaṃkhyānaikarūḍhānāṃ jñānināṃ tu taducyate /
sarvatobhadramāpūrṇaṃ sarvato vedyasattayā // 244 AbhT_10.244

sarvasattāsamāpūrṇa viśvaṃ paśyedyato yataḥ /
jñānī tatastataḥ saṃvittatvamasya prakāśate // 245 AbhT_10.245

lokayogaprasaṃkhyānatrairūpyavaśataḥ kila /
nāmāni trīṇi bhaṇyante svapnādiṣvapyayaṃ vidhiḥ // 246 AbhT_10.246

yattvadhiṣṭhānakaraṇabhāvamadhyāsya vartate /
vedyaṃ satpūrvakathitaṃ bhūtatattvābhidhāmayam // 247 AbhT_10.247

tatsvapno mukhyato jñeyaṃ tacca vaikalpike pathi /
vaikalpikapathārūḍhavedyasāmyāvabhāsanāt // 248 AbhT_10.248

lokarūḍho@pyasau svapnaḥ sāmyaṃ cābāhyarūpatā /
utprekṣāsvapnasaṃkalpasmṛtyunmādādidṛṣṭiṣu // 249 AbhT_10.249

vispaṣṭaṃ yadvedyajātaṃ jāgranmukhyatayaiva tat /
yattu tatrāpyavispaṣṭaṃ spaṣṭādhiṣṭhātṛ bhāsate // 250 AbhT_10.250

vikalpāntaragaṃ vedyaṃ tatsvapnapadamucyate /
tadaiva tasya vettyeva svayameva hyabāhyatām // 251 AbhT_10.251

pramātrantarasādhārabhāvahānyasthirātmate /
tatrāpi cāturvidhyaṃ tat prāgdiśaiva prakalpayet // 252 AbhT_10.252

gatāgataṃ suvikṣiptaṃ saṃgataṃ susamāhitam /
atrāpi pūrvavannāma laukikaṃ svapna ityadaḥ // 253 AbhT_10.253

bāhyābhimatabhāvānāṃ svāpo hyagrahaṇaṃ matam /
sarvādhvanaḥ padaṃ prāṇaḥ saṃkalpo@vagamātmakaḥ // 254 AbhT_10.254

padaṃ ca tatsamāpatti padasthaṃ yogino viduḥ /
vedyasattāṃ bahirbhūtāmanapekṣyaiva sarvataḥ // 255 AbhT_10.255

vedye svātantryabhāg jñānaṃ svapnaṃ vyāptitayā bhajet /
mānabhūmiriyaṃ mukhyā svapno hyāmarśanātmakaḥ // 256 AbhT_10.256

vedyacchāyo@vabhāso hi meye@dhiṣṭhānamucyate /
yattvadhiṣṭhātṛbhūtādeḥ pūrvoktasya vapurdhruvam // 257 AbhT_10.257

bījaṃ viśvasya tattūṣṇīṃbhūtaṃ sauṣuptamucyate /
anubhūtau vikalpe ca yo@sau draṣṭā sa eva hi // 258 AbhT_10.258

na bhāvagrahaṇaṃ tena suṣṭhu suptatvamucyate /
tatsāmyāllaukikīṃ nidrāṃ suṣuptaṃ manvate budhāḥ // 259 AbhT_10.259

bījabhāvo@thāgrahaṇaṃ sāmyaṃ tūṣṇīṃsvabhāvatā /
mukhyā mātṛdaśā seyaṃ suṣuptākhyā nigadyate // 260 AbhT_10.260

rūpakatvācca rūpaṃ tattādātmyaṃ yoginaḥ punaḥ /
rūpasthaṃ tatsamāpattyaudāsīnyaṃ rūpiṇāṃ viduḥ // 261 AbhT_10.261

prasaṃkhyānavataḥ kāpi vedyasaṃkocanātra yat /
nāsti tena mahāvyāptiriyaṃ tadanusārataḥ // 262 AbhT_10.262

udāsīnasya tasyāpi vedyaṃ yena caturvidham /
bhūtādi tadupādhyutthamatra bhedacatuṣṭayam // 263 AbhT_10.263

uditaṃ vipulaṃ śāntaṃ suprasannamathāparam /
yattu pramātmakaṃ rūpaṃ pramāturupari sthitam // 264 AbhT_10.264

pūrṇatāgamanaunmukhyamaudāsīnyātparicyutiḥ /
tatturyamucyate śaktisamāveśo hyasau mataḥ // 265 AbhT_10.265

sā saṃvitsvaprakāśā tu kaiściduktā prameyataḥ /
mānānmātuśca bhinnaiva tadarthaṃ tritayaṃ yataḥ // 266 AbhT_10.266

meyaṃ māne mātari tat so@pi tasyāṃ mitau sphuṭam /
viśrāmyatīti saivaiṣā devī viśvaikajīvitam // 267 AbhT_10.267

rūpaṃ dṛśāhamityaṃśatrayamuttīrya vartate /
dvāramātrāśritopāyā paśyāmītyanupāyikā // 268 AbhT_10.268

pramātṛtā svatantratvarūpā seyaṃ prakāśate /
saṃvitturīyarūpaivaṃ prakāśātmā svayaṃ ca sā // 269 AbhT_10.269

tatsamāveśatādātmye mātṛtvaṃ bhavati sphuṭam /
tatsamāveśoparāgānmānatvaṃ meyatā punaḥ // 270 AbhT_10.270

tatsamāveśanaikaṭyāttrayaṃ tattadanugrahāt /
vedyādibhedagalanāduktā seyamanāmayā // 271 AbhT_10.271

mātrādyanugrahādā(dhā)nātsavyāpāreti bhaṇyate /
jāgradādyapi devasya śaktitvena vyavasthitam // 272 AbhT_10.272

aparaṃ parāparaṃ ca dvidhā tatsā parā tviyam /
rūpakatvādudāsīnāccyuteyaṃ pūrṇatonmukhī // 273 AbhT_10.273

daśā tasyāṃ samāpattī rūpātītaṃ tu yoginaḥ /
pūrṇataunmukhyayogitvādviśvaṃ paśyati tanmayaḥ // 274 AbhT_10.274

prasaṃkhyātā pracayatasteneyaṃ pracayo matā /
naitasyāmaparā turyadaśā saṃbhāvyate kila // 275 AbhT_10.275

saṃvinna kila vedyā sā vittvenaiva hi bhāsate /
jāgradādyāstu saṃbhāvyāstisro@syāḥ prāgdaśā yataḥ // 276 AbhT_10.276

tritayānugrahātseyaṃ tenoktā trikaśāsane /
manonmanamanantaṃ ca sarvārthamiti bhedataḥ // 277 AbhT_10.277

yattu pūrṇānavacchinnavapurānandanirbharam /
turyātītaṃ tu tatprāhustadeva paramaṃ padam // 278 AbhT_10.278

nātra yogasya sadbhāvo bhāvanāderabhāvataḥ /
aprameye@paricchinne svatantre bhāvyatā kutaḥ // 279 AbhT_10.279

yogādyabhāvatastena nāmāsminnādiśadvibhuḥ /
prasaṃkhyānabalāttvetadrūpaṃ pūrṇatvayogataḥ // 280 AbhT_10.280

anuttarādiha proktaṃ mahāpracayasaṃjñitam /
pūrṇatvādeva bhedānāmasyāṃ saṃbhāvanā na hi // 281 AbhT_10.281

tannirāsāya naitasyāṃ bheda ukto viśeṣaṇam /
satatoditamityetatsarvavyāpitvasūcakam // 282 AbhT_10.282

na hyeka eva bhavati bhedaḥ kvacana kaścana /
turyātīte bheda ekaḥ satatodita ityayam // 283 AbhT_10.283

mūḍhavādastena siddhamavibheditvamasya tu /
śrīpūrvaśāstre tenoktaṃ padasthamaparaṃ viduḥ // 284 AbhT_10.284

mantrāstatpatayaḥ seśā rūpasthamiti kīrtyate /
rūpātītaṃ parā śaktiḥ savyāpārāpyanāmayā // 285 AbhT_10.285

niṣprapañco nirābhāsaḥ śuddhaḥ svātmanyavasthitaḥ /
sarvātītaḥ śivo jñeyo yaṃ viditvā vimucyate // 286 AbhT_10.286

iti śrīsumatiprajñācandrikāśāntatāmasaḥ /
śrīśaṃbhunāthaḥ sadbhāvaṃ jāgradādau nyarūpayat // 287 AbhT_10.287

anye tu kathayantyeṣāṃ bhaṅgīmanyādṛśīṃ śritāḥ /
yadrūpaṃ jāgradādīnāṃ tadidānīṃ nirūpyate // 288 AbhT_10.288

tatrākṣavṛttimāśritya bāhyākāragraho hi yaḥ /
tajjāgratsphuṭamāsīnamanubandhi punaḥ punaḥ // 289 AbhT_10.289

ātmasaṃkalpanirmāṇaṃ svapno jāgradviparyayaḥ /
layākalasya bhogo@sau malakarmavaśānnatu // 290 AbhT_10.290

sthirībhavenniśābhāvātsuptaṃ saukhyādyavedane /
jñānākalasya malataḥ kevalādbhogamātrataḥ // 291 AbhT_10.291

bhedavantaḥ svato@bhinnāścikīrṣyante jaḍājaḍāḥ /
turye tatra sthitā mantratannāthādhīśvarāstrayaḥ // 292 AbhT_10.292

yāvadbhairavabodhāntaḥpraveśanasahiṣṇavaḥ /
bhāvā vigaladātmīyasārāḥ svayamabhedinaḥ // 293 AbhT_10.293

turyātītapade saṃsyuriti pañcadaśātmake /
yasya yadyatsphuṭaṃ rūpaṃ tajjāgraditi manyatām // 294 AbhT_10.294

yadevāsthiramābhāti sapūrvaṃ svapna īdṛśaḥ /
asphuṭaṃ tu yadābhāti suptaṃ tattatpuro@pi yat // 295 AbhT_10.295

trayasyāsyānusaṃdhistu yadvaśādupajāyate /
sraksūtrakalpaṃ tatturyaṃ sarvabhedeṣu gṛhyatām // 296 AbhT_10.296

yattvadvaitabharollāsadrāvitāśeṣabhedakam /
turyātītaṃ tu tatprāhuritthaṃ sarvatra yojayet // 297 AbhT_10.297

layākale tu svaṃ rūpaṃ jāgrattatpūrvavṛtti tu /
svapnādīti kramaṃ sarvaṃ sarvatrānusaredbudhaḥ // 298 AbhT_10.298

ekatrāpi prabhau pūrṇe citturyātītamucyate /
ānandasturyamicchaiva bījabhūmiḥ suṣuptatā // 299 AbhT_10.299

jñānaśaktiḥ svapna uktaḥ kriyāśaktistu jāgṛtiḥ /
na caivamupacāraḥ syātsarvaṃ tatraiva vastutaḥ // 300 AbhT_10.300

na cenna kvāpi mukhyatvaṃ nopacāro@pi tatkvacit /
etacchrīpūrvaśāstre ca sphuṭamuktaṃ maheśinā // 301 AbhT_10.301

tatra svarūpaṃ śaktiśca sakalaśceti tattrayam /
iti jāgradavastheyaṃ bhede pañcadaśātmake // 302 AbhT_10.302

akalau svapnasauṣupte turyaṃ mantrādivargabhāk /
turyātītaṃ śaktiśaṃbhū trayodaśābhidhe punaḥ // 303 AbhT_10.303

svarūpaṃ jāgradanyattu prāgvatpralayakevale /
svaṃ jāgratsvapnasupte dve turyādyatra ca pūrvavat // 304 AbhT_10.304

vijñānākalabhede@pi svaṃ mantrā mantranāyakāḥ /
tadīśāḥ śaktiśaṃbhvitthaṃ pañca syurjāgradādayaḥ // 305 AbhT_10.305

saptabhede tu mantrākhye svaṃ mantreśā maheśvarāḥ /
śaktiḥ śaṃbhuśca pañcoktā avasthā jāgradādayaḥ // 306 AbhT_10.306

svarūpaṃ mantramāheśī śaktirmantramaheśvaraḥ /
śaktiḥ śaṃbhurimāḥ pañca mantreśe pañcabhedake // 307 AbhT_10.307

svaṃ kriyā jñānamicchā ca śaṃbhuratra ca pañcamī /
maheśabhede trividhe jāgradādi nirūpitam // 308 AbhT_10.308

vyāpārādādhipatyācca taddhānyā prerakatvataḥ /
icchānivṛtteḥ svasthatvācchiva eko@pi pañcadhā // 309 AbhT_10.309

ityeṣa darśito@smābhistattvādhvā vistarādatha / AbhT_10.310

:C11 atha śrītantrāloke ekādaśamāhnikam

kalādhvā vakṣyate śrīmacchāṃbhavājñānusārataḥ // 1b AbhT_11.1

yathā pūrvoktabhuvanamadhye nijanijaṃ gaṇam /
anuyatparato bhinnaṃ tattvaṃ nāmeti bhaṇyate // 2 AbhT_11.2

tathā teṣvapi tattveṣu svavarge@nugamātmakam /
vyāvṛttaṃ paravargācca kaleti śivaśāsane // 3 AbhT_11.3

kecidāhuḥ punaryāsau śaktirantaḥ susūkṣmikā /
tattvānāṃ sā kaletyuktā dharaṇyāṃ dhārikā yathā // 4 AbhT_11.4

atra pakṣadvaye vastu na bhinnaṃ bhāsate yataḥ /
anugāmi na sāmānyamiṣṭaṃ naiyāyikādivat // 5 AbhT_11.5

anye vadanti dīkṣādau sukhasaṃgrahaṇārthataḥ /
śivena kalpito vargaḥ kaleti samayāśrayaḥ // 6 AbhT_11.6

kṛtaśca devadevena samayo@paramārthatām /
na gacchatīti nāsatyo na cānyasamayodayaḥ // 7 AbhT_11.7

nivṛttiḥ pṛthivītattve pratiṣṭhāvyaktagocare /
vidyā niśānte śāntā ca śaktyante@ṇḍamidaṃ catuḥ // 8 AbhT_11.8

śāntātītā śive tattve kalātītaḥ paraḥ śivaḥ /
nahyatra vargīkaraṇaṃ samayaḥ kalanāpi vā // 9 AbhT_11.9

yujyate sarvatodikkaṃ svātantryollāsadhāmani /
svātantryāttu nijaṃ rūpaṃ boddhṛdharmādavicyutam // 10 AbhT_11.10

upadeśatadāveśaparamārthatvasiddhaye /
bodhyatāmānayandevaḥ sphuṭameva vibhāvyate // 11 AbhT_11.11

yato@taḥ śivatattve@pi kalāsaṃgatirucyate /
aṇḍaṃ ca nāma bhuvanavibhāgasthitikāraṇam // 12 AbhT_11.12

prāhurāvaraṇaṃ tacca śaktyantaṃ yāvadasti hi /
yadyapi prāk śivākhye@pi tattve bhuvanapaddhatiḥ // 13 AbhT_11.13

uktā tathāpyapratighe nāsminnāvṛtisaṃbhavaḥ /
nanvevaṃ dharaṇīṃ muktvā śaktau prakṛtimāyayoḥ // 14 AbhT_11.14

api cāpratighatve@pi kathamaṇḍasya saṃbhavaḥ /
atrāsmadguravaḥ prāhuryatpṛthivyādipañcakam // 15 AbhT_11.15

pratyakṣamidamābhāti tato@nyannāsti kiṃcana /
meyatve sthūlasūkṣmatvānmānatve karaṇatvataḥ // 16 AbhT_11.16

kartṛtollāsataḥ kartṛbhāve sphuṭatayoditam /
triṃśattattvaṃ vibhedātma tadabhedo niśā matā // 17 AbhT_11.17

kāryatvakaraṇatvādivibhāgagalane sati /
vikāsotkasvatantratve śivāntaṃ pañcakaṃ jaguḥ // 18 AbhT_11.18

śrīmatkālottarādau ca kathitaṃ bhūyasā tathā /
pañcaitāni tu tattvāni yairvyāptamakhilaṃ jagat // 19 AbhT_11.19

pañcamantratanau tena sadyojātādi bhaṇyate /
īśānāntaṃ tatra tatra dharādigaganāntakam // 20 AbhT_11.20

śivatattvamataḥ śūnyātiśūnyaṃ syādanāśri[vṛ]tam /
yattu sarvāvibhāgātma svatantraṃ bodhasundaram // 21 AbhT_11.21

saptatriṃśaṃ tu tatprāhustattvaṃ paraśivābhidham /
tasyāpyuktanayādvedyabhāve@tra parikalpite // 22 AbhT_11.22

yadāste hyanavacchinnaṃ tadaṣṭātriṃśamucyate /
na cānavasthā hyevaṃ syāddṛśyatāṃ hi mahātmabhiḥ // 23 AbhT_11.23

yadvedyaṃ kiṃcidābhāti tatkṣaye yatprakāśate /
tattattvamiti nirṇītaṃ ṣaṭtriṃśaṃ hṛdi bhāsate // 24 AbhT_11.24

tatkiṃ na kiṃcidvā kiṃcidityākāṅkṣāvaśe vapuḥ /
cidānandasvatantraikarūpaṃ taditi deśane // 25 AbhT_11.25

saptatriṃśaṃ samābhāti tatrākāṅkṣā ca nāparā /
taccāpi klṛptavedyatvaṃ yatra bhāti sa cinmayaḥ // 26 AbhT_11.26

aṣṭātriṃśattamaḥ so@pi bhāvanāyopadiśyate /
yadi nāma tataḥ saptatriṃśa eva punarbhavet // 27 AbhT_11.27

avibhāgasvatantratvacinmayatvādidharmatā /
samaiva vedyīkaraṇaṃ kevalaṃ tvadhikaṃ yataḥ // 28 AbhT_11.28

dharāyāṃ guṇatattvānte māyānte kramaśaḥ sthitāḥ /
gandho raso rūpamantaḥ sūkṣmabhāvakrameṇa tu // 29 AbhT_11.29

iti sthite naye śaktitattvānte@pyasti saukṣmyabhāk /
sparśaḥ ko@pi sadā yasmai yoginaḥ spṛhayālavaḥ // 30 AbhT_11.30

tatsparśānte tu saṃvittiḥ śuddhacidvyomarūpiṇī /
yasyāṃ rūḍhaḥ samabhyeti svaprakāśātmikāṃ parām // 31 AbhT_11.31

ato vindurato nādo rūpamasmādato rasaḥ /
ityuktaṃ kṣobhakatvena spande sparśastu no tathā // 32 AbhT_11.32

mataṃ caitanmaheśasya śrīpūrve yadabhāṣata /
dhārikāpyāyinī boddhrī pavitrī cāvakāśadā // 33 AbhT_11.33

ebhiḥ śabdairvyavaharan nivṛttyādernijaṃ vapuḥ /
pañcatattvavidhiḥ proktastritattvamadhunocyate // 34 AbhT_11.34

vijñānākalaparyantamātmā vidyeśvarāntakam /
śeṣe śivastritattve syādekatattve śivaḥ param // 35 AbhT_11.35

imau bhedāvubhau tattvabhedamātrakṛtāviti /
tattvādhvaivāyamitthaṃ ca na ṣaḍadhvasthiteḥ kṣatiḥ // 36 AbhT_11.36

prakṛt pumānyatiḥ kālo māyā vidyeśasauśivau /
śivaśca navatattve@pi vidhau tattvādhvarūpatā // 37 AbhT_11.37

evamaṣṭādaśākhye@pi vidhau nyāyaṃ vadetsudhīḥ /
yatra yatra hi bhogecchā tatprādhānyopayogataḥ // 38 AbhT_11.38

anyāntarbhāvanātaśca dīkṣānantavibhedabhāk /
tena ṣaṭtriṃśato yāvadekatattvavidhirbhavet // 39 AbhT_11.39

tattvādhvaiva sa devena prokto vyāsasamāsataḥ /
ekatattvavidhiścaiṣa suprabuddhaṃ guruṃ prati // 40 AbhT_11.40

śiṣyaṃ ca gatabhogāśamuditaḥ śaṃbhunā yataḥ /
bhedaṃ visphārya visphārya śaktyā svacchandarūpayā // 41 AbhT_11.41

svātmanyabhinne bhagavānnityaṃ viśramayan sthitaḥ /
itthaṃ tryātmādhvano bhedaḥ sthūlasūkṣmaparatvataḥ // 42 AbhT_11.42

meyabhāgagataḥ proktaḥ puratattvakalātmakaḥ /
adhunā mātṛbhāgasthaṃ rūpaṃ tredhā nirūpyate // 43 AbhT_11.43

yatpramāṇātmakaṃ rūpamadhvano mātṛbhāgagam /
padaṃ hyavagamātmatvasamāveśāttaducyate // 44 AbhT_11.44

tadeva ca padaṃ mantraḥ prakṣobhātpracyutaṃ yadā /
guptabhāṣī yato mātā tūṣṇīṃbhūto vyavasthitaḥ // 45 AbhT_11.45

tathāpi na vimarśātma rūpaṃ tyajati tena saḥ /
pramāṇātmavimarśātmā mānavatkṣobhabhāṅnatu // 46 AbhT_11.46

mantrāṇāṃ ca padānāṃ ca tenoktaṃ trikaśāsane /
abhinnameva svaṃ rūpaṃ niḥspandakṣobhite param // 47 AbhT_11.47

audāsīnyaparityāge prakṣobhānavarohaṇe /
varṇādhvā mātṛbhāge syāt pūrvaṃ yā kathitā pramā // 48 AbhT_11.48

sā tu pūrṇasvarūpatvādavibhāgamayī yataḥ /
tata ekaikavarṇatvaṃ tattve tattve kṣamāditaḥ // 49 AbhT_11.49

kṛtvā śaive pare proktāḥ ṣoḍaśārṇā visargataḥ /
tatra śaktiparispandastāvān prāk ca nirūpitaḥ // 50 AbhT_11.50

saṃkalayyocyate sarvamadhunā sukhasaṃvide /
padamantravarṇamekaṃ puraṣoḍaśakaṃ dhareti ca nivṛttiḥ /
tattvārṇamagninayanaṃ rasaśarapuramastramantrapadamanyā // 51 AbhT_11.51

munitattvārṇaṃ dvikapadamantraṃ vasvakṣibhuvanamaparakalā /
agnyarṇatattvamekakapadamantraṃ sainyabhuvanamiti turyā // 52 AbhT_11.52

ṣoḍaśa varṇāḥ padamantratattvamekaṃ ca śāntyatīteyam /
abhinavaguptenāryātrayamuktaṃ saṃgrahāya śiṣyebhyaḥ // 53 AbhT_11.53

so@yaṃ samasta evādhvā bhairavābhedavṛttimān /
tatsvātantryātsvatantratvamaśnuvāno@vabhāsate // 54 AbhT_11.54

tathāhi mātṛrūpastho mantrādhveti nirūpitaḥ /
tathāhi cidvimarśena grastā vācyadaśā yadā // 55 AbhT_11.55

śivajñānakriyāyattamananatrāṇatatparā /
aśeṣaśaktipaṭalīlīlālāmpaṭyapāṭavāt // 56 AbhT_11.56

cyutā mānamayādrūpāt saṃvinmantrādhvatāṃ gatā /
pramāṇarūpatāmetya prayātyadhvā padātmatām // 57 AbhT_11.57

tathā hi māturviśrāntirvarṇānsaṃghaṭya tānbahūn /
saṃghaṭṭanaṃ ca kramikaṃ saṃjalpātmakameva tat // 58 AbhT_11.58

vikalpasya svakaṃ rūpaṃ bhogāveśamayaṃ sphuṭam /
ataḥ pramāṇatārūpaṃ padamasmadgururjagau // 59 AbhT_11.59

pramāṇarūpatāveśamaparityajya meyatām // 60 AbhT_11.60

gacchankalanayā yogādadhvā proktaḥ kalātmakaḥ /
śuddhe prameyatāyoge sūkṣmasthūlatvabhāgini // 61 AbhT_11.61

tattvādhvabhuvanādhvatve krameṇānusaredguruḥ /
prameyamānamātṝṇāṃ yadrūpamupari sthitam // 62 AbhT_11.62

pramātmātra sthito@dhvāyaṃ varṇātmā dṛśyatāṃ kila /
ucchalatsaṃvidāmātraviśrāntyāsvādayoginaḥ // 63 AbhT_11.63

sarvābhidhānasāmarthyādaniyantritaśaktayaḥ /
sṛṣṭāḥ svātmasahotthe@rthe dharāparyantabhāgini // 64 AbhT_11.64

āmṛśantaḥ svacidbhūmau tāvato@rthānabhedataḥ /
varṇaughāste pramārūpāṃ satyāṃ bibhrati saṃvidam // 65 AbhT_11.65

bālāstiryakpramātāro ye@pyasaṃketabhāginaḥ /
te@pyakṛtrimasaṃskārasārāmenāṃ svasaṃvidam // 66 AbhT_11.66

bhinnabhinnāmupāśritya yānti citrāṃ pramātṛtām /
asyā cākṛtrimānantavarṇasaṃvidi rūḍhatām // 67 AbhT_11.67

saṃketā yānti cette@pi yāntyasaṃketavṛttitām /
anayā tu vinā sarve saṃketā bahuśaḥ kṛtāḥ // 68 AbhT_11.68

aviśrāntatayā kuryuranavasthāṃ duruttarām /
bālo vyutpādyate yena tatra saṃketamārgaṇāt // 69 AbhT_11.69

aṅgulyādeśane@pyasya nāvikalpā tathā matiḥ /
vikalpaḥ śabdamūlaśca śabdaḥ saṃketajīvitaḥ // 70 AbhT_11.70

tenānanto hyamāyīyo yo varṇagrāma īdṛśaḥ /
saṃvidvimarśasacivaḥ sadaiva sa hi jṛmbhate // 71 AbhT_11.71

yata eva ca māyīyā varṇāḥ sūtiṃ vitenire /
ye ca māyīyavarṇeṣu vīryatvena nirūpitāḥ // 72 AbhT_11.72

saṃketanirapekṣāste prameti parigṛhyatām /
tathā hi paravākyeṣu śruteṣvāvriyate nijā // 73 AbhT_11.73

pramā yasya jaḍo@sau no tatrārthe@bhyeti mātṛtām /
śukavatsa paṭhatyeva paraṃ tatkramitaikabhāk // 74 AbhT_11.74

svātantryalābhataḥ svākyapramālābhe tu boddhṛtā /
yasya hi svapramābodho vipakṣodbhedanigrahāt // 75 AbhT_11.75

vākyādivarṇapuñje sve sa pramātā vaśībhavet /
yathā yathā cākṛtakaṃ tadrūpamatiricyate // 76 AbhT_11.76

tathā tathā camatkāratāratamyaṃ vibhāvyate /
ādyāmāyīyavarṇāntarnimagne cottarottare // 77 AbhT_11.77

sakete pūrvapūrvāṃśamajjane pratibhābhidaḥ /
ādyodrekamahattve@pi pratibhātmani niṣṭhitāḥ // 78 AbhT_11.78

dhruvaṃ kavitvavaktṛtvaśālitāṃ yānti sarvataḥ /
yāvaddhāmani saṃketanikārakalanojjhite // 79 AbhT_11.79

viśrāntaścinmaye kiṃ kiṃ na vetti kurute na vā /
ata eva hi vāksiddhau varṇānāṃ samupāsyatā // 80 AbhT_11.80

sarvajñatvādisiddhau vā kā siddhiryā na tanmayī /
taduktaṃ varadena śrīsiddhayogīśvarīmate // 81 AbhT_11.81

tena guptena guptāste śeṣā varṇāstviti sphuṭam /
evaṃ māmātṛmānatvameyatvairyo@vabhāsate // 82 AbhT_11.82

ṣaḍvidhaḥ svavapuḥśuddhau śuddhiṃ so@dhvādhigacchati /
ekena vapuṣā śuddhau tatraivānyaprakāratām // 83 AbhT_11.83

antarbhāvyācarecchuddhimanusaṃdhānavān guruḥ /
anantarbhāvaśaktau tu sūkṣmaṃ sūkṣmaṃ tu śodhayet // 84 AbhT_11.84

tadviśuddhaṃ bījabhāvāt sūte nottarasaṃtatim /
śodhanaṃ bahudhā tattadbhogaprāptyekatānatā // 85 AbhT_11.85

tadādhipatyaṃ tattyāgastacchivātmatvavedanam /
tallīnatā tannirāsaḥ sarvaṃ caitatkramākramāt // 86 AbhT_11.86

ata eva ca te mantrāḥ śodhakāścitrarūpiṇaḥ /
siddhāntavāmadakṣādau citrāṃ śuddhiṃ vitanvate // 87 AbhT_11.87

anuttaratrikānāmakramamantrāstu ye kila /
te sarve sarvadāḥ kintu kasyācit kvāpi mukhyatā // 88 AbhT_11.88

ataḥ śodhakabhāvena śāstre śrīpūrvasaṃjñite /
parāparādimantrāṇāmadhvanyuktā vyavasthitiḥ // 89 AbhT_11.89

śodhakatvaṃ ca mālinyā devīnāṃ tritayasya ca /
devatrayasya vaktrāṇāmaṅgānāmaṣṭakasya ca // 90 AbhT_11.90

kiṃ vātibahunā dvāravāstvādhāragurukrame /
lokapāstravidhau mantrān muktvā sarvaṃ viśodhakam // 91 AbhT_11.91

yaccaitadadhvanaḥ proktaṃ śodhyatvaṃ śoddhṛtā ca yā /
sā svātantryācchivābhede yuktetyuktaṃ ca śāsane // 92 AbhT_11.92

sarvametadvibhātyeva parameśitari dhruve /
pratibimbasvarūpeṇa na tu bāhyatayā yataḥ // 93 AbhT_11.93

cidvyomnyeva śive tattaddehādimatirīdṛśī /
bhinnā saṃsāriṇāṃ rajjau sarpasragvīcibuddhivat // 94 AbhT_11.94

yataḥ prāgdehamaraṇasiddhāntaḥ svapnagocaraḥ /
dehāntarādirmaraṇe kīdṛgvā dehasaṃbhavaḥ // 95 AbhT_11.95

svapne@pi pratibhāmātrasāmānyaprathanābalāt /
viśeṣāḥ pratibhāsante na bhāvyante@pi te yathā // 96 AbhT_11.96

śālagrāmopalāḥ keciccitrākṛtibhṛto yathā /
tathā māyādibhūmyantalekhācitrahṛdaścitaḥ // 97 AbhT_11.97

nagarārṇavaśailādyāstadicchānuvidhāyinaḥ /
na svayaṃ sadasanto no kāraṇākāraṇātmakāḥ // 98 AbhT_11.98

niyateścirarūḍhāyāḥ samucchedātpravartanāt /
arūḍhāyāḥ svatantro@yaṃ sthitaścidvyomabhairavaḥ // 99 AbhT_11.99

ekacinmātrasaṃpūrṇabhairavābhedabhāgini /
evamasmītyanāmarśo bhedako bhāvamaṇḍale // 100 AbhT_11.100

sarvapramāṇairno siddhaṃ svapne kartrantaraṃ yathā /
svasaṃvidaḥ svasiddhāyāstathā sarvatra buddhyatām // 101 AbhT_11.101

cittacitrapurodyāne krīḍedevaṃ hi vetti yaḥ /
ahameva sthito bhūtabhāvatattvapurairiti // 102 AbhT_11.102

evaṃ jāto mṛto@smīti janmamṛtyuvicitratāḥ /
ajanmanyamṛtau bhānti cittabhittau svanirmitāḥ // 103 AbhT_11.103

parehasaṃvidāmātraṃ paralokehalokate /
vastutaḥ saṃvido deśaḥ kālo vā naiva kiṃcana // 104 AbhT_11.104

abhaviṣyadayaṃ sargo mūrtaścenna tu cinmayaḥ /
tadavekṣyata tanmadhyāt kenaiko@pi dharādharaḥ // 105 AbhT_11.105

bhūtatanmātravargāderādhārādheyatākrame /
ante saṃvinmayī śaktiḥ śivarūpaiva dhāriṇī // 106 AbhT_11.106

tasmātpratītirevetthaṃ kartrī dhartrī ca sā śivaḥ /
tato bhāvāstatra bhāvāḥ śaktirādhārikā tataḥ // 107 AbhT_11.107

sāṃkalpikaṃ nirādhāramapi naiva patatyadhaḥ /
svādhāraśaktau viśrāntaṃ viśvamitthaṃ vimṛśyatām // 108 AbhT_11.108

asyā ghanāhamityādirūḍhireva dharāditā /
yāvadante cidasmīti nirvṛttā bhairavātmatā // 109 AbhT_11.109

maṇāvindrāyudhe bhāsa iva nīlādayaḥ śive /
paramārthata eṣāṃ tu nodayo na vyayaḥ kvacit // 110 AbhT_11.110

deśe kāle@tra vā sṛṣṭirityetadasamañjasam /
cidātmanā hi devena sṛṣṭirdikkālayorapi // 111 AbhT_11.111

jāgarābhimate sārdhahastatritayagocare /
prahare ca pṛthak svapnāścitradikkālamāninaḥ // 112 AbhT_11.112

ata eva kṣaṇaṃ nāma na kiṃcidapi manmahe /
kriyākṣaṇe vāpyekasmin bahvyaḥ saṃsyurdrutāḥ kriyāḥ // 113 AbhT_11.113

tena ye bhāvasaṃkocaṃ kṣaṇāntaṃ pratipedire /
te nūnamenayā nāḍyā śūnyadṛṣṭyavalambinaḥ // 114 AbhT_11.114

tadya eṣa sato bhāvāñ śūnyīkartuṃ tathāsataḥ /
sphuṭīkartuṃ svatantratvādīśaḥ so@smatprabhuḥ śivaḥ // 115 AbhT_11.115

taditthaṃ parameśāno viśvarūpaḥ pragīyate /
na tu bhinnasya kasyāpi dharāderupapannatā // 116 AbhT_11.116

uktaṃ caitatpuraiveti na bhūyaḥ pravivicyate /
bhūyobhiścāpi bāhyārthadūṣaṇaiḥ pravyaramyata // 117 AbhT_11.117

taditthameṣa nirṇītaḥ kalādervistaro@dhvanaḥ // 118 AbhT_11.118

:C12 atha śrītantrāloke dvādaśamāhnikam

athādhvano@sya prakṛta upayogaḥ prakāśyate // 1b AbhT_12.1

itthamadhvā samasto@yaṃ yathā saṃvidi saṃsthitaḥ /
taddvārā śūnyadhīprāṇanāḍīcakratanuṣvatho // 2 AbhT_12.2

bahiśca liṅgamūrtyagnisthaṇḍilādiṣu sarvataḥ /
tathā sthitaḥ samastaśca vyastaścaiṣa kramākramāt // 3 AbhT_12.3

āsaṃvittattvamābāhyaṃ yo@yamadhvā vyavasthitaḥ /
tatra tatrocitaṃ rūpaṃ svaṃ svātantryeṇa bhāsayet // 4 AbhT_12.4

sarvaṃ sarvatra rūpaṃ ca tasyāpi na na bhāsate /
nahyavaccheditāṃ kvāpi svapne@pi viṣahāmahe // 5 AbhT_12.5

evaṃ viśvādhvasaṃpūrṇaṃ kālavyāpāracitritam /
deśakālamayaspandasadma dehaṃ vilokayet // 6 AbhT_12.6

tathā vilokyamāno@sau viśvāntardevatāmayaḥ /
dhyeyaḥ pūjyaśca tarpyaśca tadāviṣṭo vimucyate // 7 AbhT_12.7

itthaṃ ghaṭaṃ paṭaṃ liṅgaṃ sthaṇḍilaṃ pustakaṃ jalam /
yadvā kiṃcitkvacitpaśyettatra tanmayatāṃ vrajet // 8 AbhT_12.8

tatrārpaṇaṃ hi vastūnāmabhedenārcanaṃ matam /
tathā saṃpūrṇarūpatvānusaṃdhirdhyānamucyate // 9 AbhT_12.9

saṃpūrṇatvānusaṃdhānamakampaṃ dārḍhyamānayan /
tathāntarjalpayogena vimṛśañjapabhājanam // 10 AbhT_12.10

tatrārpitānāṃ bhāvānāṃ svakabhedavilāpanam /
kurvaṃstadraśmisadbhāvaṃ dadyāddhomakriyāparaḥ // 11 AbhT_12.11

tathaivaṃkurvataḥ sarvaṃ samabhāvena paśyataḥ /
niṣkampatā vrataṃ śuddhaṃ sāmyaṃ nandiśikhoditam // 12 AbhT_12.12

tathārcanajapadhyānahomavratavidhikramāt /
paripūrṇāṃ sthitiṃ prāhuḥ samādhiṃ guravaḥ purā // 13 AbhT_12.13

atra pūjājapādyeṣu bahirantardvayasthitau /
dravyaughe na vidhiḥ ko@pi na kāpi pratiṣiddhatā // 14 AbhT_12.14

kalpanāśuddhisaṃdhyādernopayogo@tra kaścana /
uktaṃ śrītrikasūtre ca jāyate yajanaṃ prati // 15 AbhT_12.15

avidhijño vidhijñaścetyevamādi suvistaram /
yadā yathā yena yatra svā samvittiḥ prasīdati // 16 AbhT_12.16

tadā tathā tena tatra tattadbhogyaṃ vidhiśca saḥ /
laukikālaukikaṃ sarvaṃ tenātra viniyojayet // 17 AbhT_12.17

niṣkampatve sakampastu kampaṃ nirhrāsayedbalāt /
yathā yenābhyupāyena kramādakramato@pi vā // 18 AbhT_12.18

vicikitsā galatyantastathāsau yatnavānbhavet /
dhīkarmākṣagatā devīrniṣiddhaireva tarpayet // 19 AbhT_12.19

vīravrataṃ cābhinandediti bhargaśikhāvacaḥ /
tathāhi śaṅkā mālinyaṃ glāniḥ saṃkoca ityadaḥ // 20 AbhT_12.20

saṃsārakārāgārāntaḥ sthūlasthūṇāghaṭāyate /
mantrā varṇasvabhāvā ye dravyaṃ yatpāñcabhautikam // 21 AbhT_12.21

yaccidātma prāṇijātaṃ tatra kaḥ saṃkaraḥ katham /
saṃkarābhāvataḥ keyaṃ śaṅkā tasyāmapi sphuṭam // 22 AbhT_12.22

na śaṅketa tathā śaṅkā vilīyetāvahelayā /
śrīsarvācāravīrālīniśācarakramādiṣu // 23 AbhT_12.23

śāstreṣu vitataṃ caitattatra tatrocyate yataḥ /
śaṅkayā jāyate glāniḥ śaṅkayā vighnabhājanam // 24 AbhT_12.24

uvācotpaladevaśca śrīmānasmadgurorguruḥ /
sarvāśaṅkāśaniṃ mārgaṃ numo māheśvaraṃ tviti // 25 AbhT_12.25

anuttarapadāptaye tadidamāṇavaṃ darśitābhyupāyamativistarānnanu vidāṃkurudhvaṃ budhāḥ / AbhT_12.26

:C13 atha śrītantrāloke trayodaśamāhnikam

athādhikṛtibhāhanaṃ ka iha vā kathaṃ vetyalaṃ vivecayitumucyate vividhaśaktipātakramaḥ // 1b AbhT_13.1

tatra kecidiha prāhuḥ śaktipāta imaṃ vidhim /
taṃ pradarśya nirākṛtya svamataṃ darśayiṣyate // 2 AbhT_13.2

tatredaṃ dṛśyamānaṃ satsukhaduḥkhavimohabhāk /
viṣamaṃ sattathābhūtaṃ samaṃ hetuṃ prakalpayet // 3 AbhT_13.3

so@vyaktaṃ tacca sattvādinānārūpamacetanam /
ghaṭādivatkāryamiti hetureko@sya sā niśā // 4 AbhT_13.4

sā jaḍā kāryatādrūpyātkāryaṃ cāsyāṃ sadeva hi /
kalādidharaṇīprāntaṃ jāḍyātsā sūtaye@kṣamā // 5 AbhT_13.5

teneśaḥ kṣobhayedenāṃ kṣobho@syāḥ sūtiyogyatā /
puṃsaḥ prati ca sā bhogyaṃ sūte@nādīn pṛthagvidhān // 6 AbhT_13.6

puṃsaśca nirviśeṣatve muktāṇūn prati kiṃ na tat /
nimittaṃ karmasaṃskāraḥ sa ca teṣu na vidyate // 7 AbhT_13.7

iti cetkarmasaṃskārābhāvasteṣāṃ kutaḥ kila /
na bhogādanyakarmāṃśaprasaṅgo hi duratyayaḥ // 8 AbhT_13.8

yugapatkarmaṇāṃ bhogo naca yuktaḥ krameṇa hi /
phaledyatkarma tatkasmātsvaṃ rūpaṃ saṃtyajetkvacit // 9 AbhT_13.9

jñānātkarmakṣayaścettatkuta īśvaracoditāt /
dharmādyadi kutaḥ so@pi karmataścettaducyatām // 10 AbhT_13.10

nahi karmāsti tādṛkṣaṃ yena jñānaṃ pravartate /
karmajatve ca tajjñānaṃ phalarāśau pateddhruvam // 11 AbhT_13.11

anyakarmaphalaṃ prācyaṃ karmarāśiṃ ca kiṃ dahet /
īśasya dveṣarāgādiśūnyasyāpi kathaṃ kvacit // 12 AbhT_13.12

tathābhisaṃdhirnānyatra bhedahetorabhāvataḥ /
nanvitthaṃ pradahejjñānaṃ karmajālāni karma hi // 13 AbhT_13.13

ajñānasahakārīdaṃ sūte svargādikaṃ phalam /
ajñānaṃ jñānato naśyedanyakarmaphalādapi // 14 AbhT_13.14

upavāsādikaṃ cānyadduṣṭakarmaphalaṃ bhavet /
niṣphalīkurute duṣṭaṃ karmetyaṅgīkṛtaṃ kila // 15 AbhT_13.15

ajñānamiti yatproktaṃ jñānābhāvaḥ sa cetsa kim /
prāgabhāvo@thavā dhvaṃsa ādye kiṃ sarvasaṃvidām // 16 AbhT_13.16

kasyāpi vātha jñānasya prācyaḥ pakṣastvasaṃbhavī /
na kiṃcidyasya vijñānamudapādi tathāvidhaḥ // 17 AbhT_13.17

nāṇurasti bhave hyasminnanādau ko@nvayaṃ kramaḥ /
bhāvinaḥ prāgabhāvaśca jñānasyeti sthite sati // 18 AbhT_13.18

muktāṇorapi so@styeva janmataḥ prāgasau naca /
jñānaṃ bhāvi vimukte@sminniti ceccarcyatāmidam // 19 AbhT_13.19

kasmājjñānaṃ na bhāvyatra nanu dehādyajanmataḥ /
tatkasmātkarmaṇaḥ kṣaiṇyāttatkuto@jñānahānitaḥ // 20 AbhT_13.20

ajñānasya kathaṃ hāniḥ prāgabhāve hi saṃvidaḥ /
ajñānaṃ prāgabhāvo@sau na bhāvyutpattyasaṃbhavāt // 21 AbhT_13.21

kasmānna bhāvi tajjñānaṃ nanu dehādyajanmataḥ /
ityeṣa sarvapakṣaghno niśitaścakrakabhramaḥ // 22 AbhT_13.22

atha pradhvaṃsa evedamajñānaṃ tatsadā sthitam /
muktāṇuṣviti teṣvastu māyākāryavijṛmbhitam // 23 AbhT_13.23

athājñānaṃ nahyabhāvo mithyājñānaṃ tu tanmatam /
tadeva karmaṇāṃ svasminkartavye sahakāraṇam // 24 AbhT_13.24

vaktavyaṃ tarhi kiṃ karma yadā sūte svakaṃ phalam /
tadaiva mithyājñānena satā hetutvamāpyate // 25 AbhT_13.25

atha yasminkṣaṇe karma kṛtaṃ tatra svarūpasat /
mithyājñānaṃ yadi tatastādṛśātkamarṇaḥ phalam // 26 AbhT_13.26

prākpakṣe pralaye vṛtte prācyasṛṣṭipravartane /
dehādyabhāvānno mithyājñānasya kvāpi saṃbhavaḥ // 27 AbhT_13.27

uttarasminpunaḥ pakṣe yadā yadyena yatra vā /
kriyate karma tatsarvamajñānasacivaṃ tadā // 28 AbhT_13.28

avaśyamiti kasyāpi na karmaprakṣayo bhavet /
yadyapi jñānavānbhūtvā vidhatte karma kiṃcana // 29 AbhT_13.29

viphalaṃ syāttu tatpūrvakarmarāśau tu kā gatiḥ /
atha pralayakāle @pi citsvabhāvatvayogataḥ // 30 AbhT_13.30

aṇūnā saṃbhavatyeva jñānaṃ mithyeti tatkutaḥ /
svabhāvāditi cenmukte śive vā kiṃ tathā nahi // 31 AbhT_13.31

yaccādarśanamākhyātaṃ nimittaṃ pariṇāmini /
pradhāne taddhi saṃkīrṇavaivittayobhayayogataḥ // 32 AbhT_13.32

darśanāya pumarthaikayogyatāsacivaṃ dhiyaḥ /
ārabhya sate dharaṇīparyantaṃ tatra yaccitaḥ // 33 AbhT_13.33

buddhivṛttyaviśiṣṭatvaṃ puṃsprayāśarprasādataḥ /
prakāśanāddhiyo@rthena saha bhogaḥ sa bhaṇyate // 34 AbhT_13.34

buddhirevāsmi vikṛtidharmikānyastu ko@pyasau /
madvilakṣaṇa ekātmetyevaṃ vaivi yasaṃvidi // 35 AbhT_13.35

pumarthasya kṛtatvena sahakāriviyogataḥ /
taṃ pumāṃsaṃ prati naiva sūte kiṃtvanyameva hi // 36 AbhT_13.36

atra puṃso@tha mūlasya dharmo@darśanatā dvayoḥ /
athaveti vikalpo@yamāstāmetattu bhaṇyatām // 37 AbhT_13.37

bhogo vivekaparyanta iti yattatra ko@vadhiḥ /
vivekalābhe nikhilasūtidṛgyadi sāpi kim // 38 AbhT_13.38

sāmānyena viśeṣairvā prācye syādekajanmataḥ /
uttare na kadācitsyādbhāvikālasya yogataḥ // 39 AbhT_13.39

kaiścideva viśeṣaiścetsarveṣāṃ yugapadbhavet /
viveko@nādisaṃyogātkā hyanyonyaṃ vicitratā // 40 AbhT_13.40

tasmātsāṃkhyadṛśāpīdamajñānaṃ naiva yujyate /
ajñānena vinā bandhamokṣau naiva vyavasthayā // 41 AbhT_13.41

yujyete tacca kathitayuktibhirnopapadyate /
bhāyākarmāṇudevecchāsadbhāve@pi sthite tataḥ // 42 AbhT_13.42

na bandhamokṣayoryogo bhedahetorasaṃbhavāt /
tasmādajñānaśabdena jñatvakartṛtvadharmaṇām // 43 AbhT_13.43

cidaṇūnāmāvaraṇaṃ kiṃcidvācyaṃ vipaścitā /
āvāraṇātmanā siddhaṃ tatsvarūpādabhedavat // 44 AbhT_13.44

bhede pramāṇābhāvācca tadekaṃ nikhilātmasu /
tacca kasmātprasūtaṃ syānmāyātaścetkathaṃ nu sā // 45 AbhT_13.45

kvacideva suvītaitanna tu muktātmanītyayam /
prācyaḥ paryanuyogaḥ syānnimittaṃ cenna labhyate // 46 AbhT_13.46

utpattyabhāvatastena nityaṃ naca vinaśyati /
tata evaikatāyāṃ cānyātmasādhāraṇatvataḥ // 47 AbhT_13.47

na vāvastvarthakāritvānna cittatsaṃvṛtitvataḥ /
na caitenātmanāṃ yogo hetumāṃstadasaṃbhavāt // 48 AbhT_13.48

tenaikaṃ vastu sannityaṃ nityasaṃbaddhamātmabhiḥ /
jaḍaṃ malaṃ tadajñānaṃ saṃsārāṅkurakāraṇam // 49 AbhT_13.49

tasya roddhrī yadā śaktirudāste śivaraśmibhiḥ /
tadāṇuḥ spṛśyate spṛṣṭaḥ svake jñānakriye sphuṭe // 50 AbhT_13.50

samāviśedayaṃ sūryakānto@rkeṇeva coditaḥ /
roddhryāśca śaktermādhyasthyatāratamyavaśakramāat // 51 AbhT_13.51

vicitratvamataḥ prāhurabhivyaktau svasaṃvidaḥ /
sa eṣa śaktipātākhyaḥ śāstreṣu paribhāṣyate // 52 AbhT_13.52

atrocyate malastāvaditthameṣa na yujyate /
iti pūrvāhṇike proktaṃ punaruktau tu kiṃ phalam // 53 AbhT_13.53

malasya pākaḥ ko @yaṃ syānnāśaśceditarātmanām /
sa eko mala ityukternairmalyamanuṣajyate // 54 AbhT_13.54

atha pratyātmaniyato@nādiśca prāgabhāvavat /
malo naśyettathāpyeṣa nāśo yadi sahetukaḥ // 55 AbhT_13.55

hetuḥ karmeśvarecchā vā karma tāvanna tādṛśam /
īśvarecchā svatantrā ca kvacideva tathaiva kim // 56 AbhT_13.56

ahetuko@sya nāśaścetprāgevaiṣa vinaśyatu /
kṣaṇāntaraṃ sadṛk sūte iti cetsthirataiva sā // 57 AbhT_13.57

na ca nityasya bhāvasya hetvanāyattajanmanaḥ /
nāśo dṛṣṭaḥ prāgabhāvastvavastviti tathāstu saḥ // 58 AbhT_13.58

athāsya pāko nāmaiṣa svaśaktipratibaddhatā /
sarvānprati tathaiṣa syādruddhaśaktirviṣāgnivat // 59 AbhT_13.59

punarudbhūtaśaktau ca svakāryaṃ syādviṣāgnivat /
muktā api na muktāḥ syuḥ śaktiṃ cāsya na manmahe // 60 AbhT_13.60

roddhrīti cetkasya nṛṇāṃ jñatvakartṛtvayoryadi /
sadbhāvamātrādroddhṛtve śivamuktāṇvasaṃbhavaḥ // 61 AbhT_13.61

saṃnidhānātiriktaṃ ca na kiṃcitkurute malaḥ /
ātmanā pariṇāmitvādanityatvaprasaṅgataḥ // 62 AbhT_13.62

jñatvakartṛtvamātraṃ ca pudgalā na tadāśrayāḥ /
taccedāvāritaṃ hanta rūpanāśaḥ prasajyate // 63 AbhT_13.63

āvāraṇaṃ cādṛśyatvaṃ na ca tadvastuno@nyatām /
karoti ghaṭavajjñānaṃ nāvarītuṃ ca śakyate // 64 AbhT_13.64

jñānenāvaraṇīyena tadevāvaraṇaṃ katham /
na jñāyate tathā ca syādāvṛtirnāmamātrataḥ // 65 AbhT_13.65

roddhryāśca śakteḥ kastasya pratibandhaka īśvaraḥ /
yadyapekṣāvirahitastatra prāgdattamuttaram // 66 AbhT_13.66

karmasāmyamapekṣyātha tasyecchā saṃpravartate /
tasyāpi rūpaṃ vaktavyaṃ samatā karmaṇāṃ hi kā // 67 AbhT_13.67

bhogaparyāyamāhātmyātkāle kvāpi phalaṃ prati /
virodhātkarmaṇī ruddhe tiṣṭhataḥ sāmyamīdṛśam // 68 AbhT_13.68

taṃ ca kālāṃśakaṃ devaḥ sarvajño vīkṣya taṃ malam /
runddhe lakṣyaḥ sa kālaśca sukhaduḥkhādivarjanaiḥ // 69 AbhT_13.69

naitatkramikasaṃśuddhavyāmiśrākārakarmabhiḥ /
tathaiva deye svaphale keyamanyonyaroddhṛtā // 70 AbhT_13.70

rodhe tayośca jātyāyurapi na syādataḥ patet /
deho bhogadayoreva nirodha iti cennanu // 71 AbhT_13.71

jātyāyuṣpradakarmāṃśasaṃnidhau yadi śaṃkaraḥ /
malaṃ runddhe bhogadātuḥ karmaṇaḥ kiṃ bibheti saḥ // 72 AbhT_13.72

śataśo@pi hlādatāpaśūnyāṃ saṃcinvate daśām /
na ca bhaktirasāveśamiti bhūmnā vilokitam // 73 AbhT_13.73

athāpi kālamāhātmyamapekṣya parameśvaraḥ /
tathā karoti vaktavyaṃ kālo@sau kīdṛśastviti // 74 AbhT_13.74

kiṃ cānādirayaṃ bhogaḥ karmānādi sapudgalam /
tataśca bhogaparyāyakālaḥ sarvasya niḥsamaḥ // 75 AbhT_13.75

ādimattve hi kasyāpi vargādasmādbhavediyam /
vaicitrī bhuktametena kalpametena tu dvayam // 76 AbhT_13.76

iyato bhogaparyāyātsyātsāmyaṃ karmaṇāmiti /
anena nayabījena manye vaicitryakāraṇam // 77 AbhT_13.77

jagataḥ karma yatklaptaṃ tattathā nāvakalpate /
anādimalasaṃcchannā aṇavo dṛkkriyātmanā // 78 AbhT_13.78

sarve tulyāḥ kathaṃ citrāṃ śritāḥ karmaparamparām /
bhogalolikayā cetsā vicitreti kuto nanu // 79 AbhT_13.79

anādi karmasaṃskāravaicitryāditi cetpunaḥ /
vācyaṃ tadeva vaicitryaṃ kuto niyatirāgayoḥ // 80 AbhT_13.80

mahimā cedayaṃ tau kiṃ nāsamañjasyabhāginau /
īśvarecchānapekṣā tu bhedaheturna kalpate // 81 AbhT_13.81

athānāditvamātreṇa yuktihīnena sādhyate /
vyavastheyamalaṃ tarhi malenāstu vṛthāmunā // 82 AbhT_13.82

tathāhi karma tāvanno yāvanmāyā na pudgale /
vyāpriyeta na cāhetustadvṛttistanmito malaḥ // 83 AbhT_13.83

itthaṃ ca kalpite māyākārye karmaṇi hetutām /
anādi karma cedgacchetkiṃ malasyopakalpanam // 84 AbhT_13.84

nanu mābhūnmalastarhi citrākāreṣu karmasu /
santatyāvartamāneṣu vyavasthā na prakalpate // 85 AbhT_13.85

ādau madhye ca citratvātkarmaṇāṃ na yathā samaḥ /
ātmākāro@pi ko@pyeṣa bhāvikāle tathā bhavet // 86 AbhT_13.86

itthamucchinna evāyaṃ bandhamokṣādikaḥ kramaḥ /
ajñānādbandhanaṃ mokṣo jñānāditi parīkṣitam // 87 AbhT_13.87

virodhe svaphale caite karmaṇī samaye kvacit /
udāsāte yadi tataḥ karmaitatpratibudhyatām // 88 AbhT_13.88

śivaśaktinipātasya ko@vakāśastu tāvatā /
kvāpi kāle tayoretadaudāsīnyaṃ yadā tataḥ // 89 AbhT_13.89

kālāntare tayostadvadvirodhasyānivṛttitaḥ /
ataśca na phaletānte tābhyāṃ karmāntaraṇi ca // 90 AbhT_13.90

ruddhāni prāptakālatvādgatābhyāmupabhogyatām /
evaṃ sadaiva vārtāyāṃ dehapāte tathaiva ca // 91 AbhT_13.91

jāte vimokṣa ityāstāṃ śaktipātādikalpanā /
athodāsīnatatkarmadvayayogakṣaṇāntare // 92 AbhT_13.92

karmāntaraṃ phalaṃ sūte tatkṣaṇe@pi tathā na kim /
kṣaṇāntare@tha te eva pratibandhavivarjite // 93 AbhT_13.93

phalataḥ pratibandhasya varjanaṃ kiṃkṛtaṃ tayoḥ /
karmasāmyaṃ svarūpeṇa na ca tattāratamyabhāk // 94 AbhT_13.94

na śiveccheti tatkārye śaktipāte na tadbhavet /
tirobhāvaśca nāmāyaṃ sa kasmādudbhavetpunaḥ // 95 AbhT_13.95

karmasāmyena yatkṛtyaṃ prāgevaitatkṛtaṃ kila /
hetutve ceśvarecchāyā vācyaṃ pūrvavadeva tu // 96 AbhT_13.96

etenānye@pi ye@pekṣyā īśecchāyāṃ prakalpitāḥ /
dhvastāste@pi hi nityānyahetvahetvādidūṣaṇāt // 97 AbhT_13.97

vairāgyaṃ bhogavairasyaṃ dharmaḥ ko@pi vivekitā /
satsaṅgaḥ parameśānapūjādyabhyāsanityatā // 98 AbhT_13.98

āpatprāptistannirīkṣā dehe kiṃcicca lakṣaṇam /
śāstrasevā bhogasaṃghapūrṇatā jñānamaiśvaram // 99 AbhT_13.99

ityapekṣyaṃ yadīśasya dūṣyametacca pūrvavat /
vyabhicāraśca sāmastyavyastatvābhyāṃ svarūpataḥ // 100 AbhT_13.100

anyonyānupraveśaścānupapattiśca bhūyasī /
tasmānna manmahe ko@yaṃ śaktipātavidheḥ kramaḥ // 101 AbhT_13.101

itthaṃ bhrāntiviṣāveśamūrcchānirmokadāyinīm /
śrīśaṃbhuvadanodgīrṇāṃ vacmyāgamamahauṣadhīm // 102 AbhT_13.102

devaḥ svatantraścidrūpaḥ prakāśātmā svabhāvataḥ /
rūpapracchādanakrīḍāyogādaṇuranekakaḥ // 103 AbhT_13.103

sa svayaṃ kalpitākāravikalpātmakakarmabhiḥ /
badhnātyātmānameveha svātantryāditi varṇitam // 104 AbhT_13.104

svātantryamahimaivāyaṃ devasya yadasau punaḥ /
svaṃ rūpaṃ pariśuddhaṃ satspṛśatyapyaṇutāmayaḥ // 105 AbhT_13.105

na vācyaṃ tu kathaṃ nāma kasmiṃścitpuṃsyasau tathā /
nahi nāma pumānkaścidyasminparyanuyujyate // 106 AbhT_13.106

deva eva tathāsau cet svarūpaṃ cāsya tādṛśam /
tādṛkprathāsvabhāvasya svabhāve kānuyojyatā // 107 AbhT_13.107

āhāsmatparameṣṭhī ca śivadṛṣṭau gurūttamaḥ /
pañcaprakārakṛtyoktiśivatvānnijakarmaṇe // 108 AbhT_13.108

pravṛttasya nimittānāmapareṣāṃ kva mārgaṇam /
channasvarūpatābhāse puṃsi yadyādṛśaṃ phalam // 109 AbhT_13.109

tatrāṇoḥ sata evāsti svātantryaṃ karmatohi tat /
īśvarasya ca yā svātmatirodhitsā nimittatām // 110 AbhT_13.110

sābhyeti karmamalayorato@nādivyavasthitiḥ /
tirodhiḥ pūrṇarūpasyāpūrṇatvaṃ tacca pūraṇam // 111 AbhT_13.111

prati bhinnena bhāvena spṛhāto lolikā malaḥ /
viśuddhasvaprakāśātmaśivarūpatayā vinā // 112 AbhT_13.112

na kiṃcidyujyate tena heturatra maheśvaraḥ /
itthaṃ sṛṣṭisthitidhvaṃsatraye māyāmapekṣate // 113 AbhT_13.113

kṛtyai malaṃ tathā karma śivecchaiveti susthitam /
yattu kasmiṃścana śivaḥ svena rūpeṇa bhāsate // 114 AbhT_13.114

tatrāsya nāṇuge tāvadapekṣye malakarmaṇī /
aṇusvarūpatāhānau tadgataṃ hetutāṃ katham // 115 AbhT_13.115

vrajenmāyānapekṣatvamata evopapādayet /
tena śuddhaḥ svaprakāśaḥ śiva evātra kāraṇam // 116 AbhT_13.116

sa ca svācchandyamātreṇa tāratamyaprakāśakaḥ /
kulajātivapuṣkarmavayonuṣṭhānasaṃpadaḥ // 117 AbhT_13.117

anapekṣya śive bhaktiḥ śaktipāto@phalārthinām /
yā phalārthitayā bhaktiḥ sā karmādyamapekṣate // 118 AbhT_13.118

tato@tra syātphale bhedo nāpavarge tvasau tathā /
bhogāpavargadvitayābhisaṃdhāturapi sphuṭam // 119 AbhT_13.119

prāgbhāge@pekṣate karma citratvānnottare punaḥ /
anābhāsitarūpo@pi tadābhāsitayeva yat // 120 AbhT_13.120

sthitvā mantrādi saṃgṛhya tyajetso@sya tirobhavaḥ /
śrīsāraśāstre bhagavānvastvetatsamabhāṣata // 121 AbhT_13.121

dharmādharmātmakairbhāvairanekairveṣṭayetsvayam /
asandehaṃ svamātmānamavīcyādiśivāntake // 122 AbhT_13.122

tadvacchaktisamūhena sa eva tu viveṣṭayet /
svayaṃ badhnāti deveśaḥ svayaṃ caiva vimuñcati // 123 AbhT_13.123

svayaṃ bhoktā svayaṃ jñātā svayaṃ caivopalakṣayet /
svayaṃ bhuktiśca muktiśca svayaṃ devī svayaṃ prabhuḥ // 124 AbhT_13.124

svayamekākṣarā caiva yathoṣmā kṛṣṇavartmanaḥ /
vastūktamatra svātantryātsvātmarūpaprakāśanam // 125 AbhT_13.125

śrīmanniśākule@pyuktaṃ mithyābhāvitacetasaḥ /
malamāyāvicāreṇa kliśyante svalpabuddhayaḥ // 126 AbhT_13.126

sphaṭikopalago reṇuḥ kiṃ tasya kurutāṃ priye /
vyomnīva nīlaṃ hi malaṃ malaśaṃkāṃ tatastyajet // 127 AbhT_13.127

śrīmānvidyāguruścāha pramāṇastutidarśane /
dharmādharmavyāptivināśāntarakāle śakteḥ pāto gāhanikairyaḥ pratipannaḥ // 128 AbhT_13.128

taṃ svecchātaḥ saṃgiramāṇāḥ stavakādyāḥ svātantryaṃ tattvayyanapekṣaṃ kathayeyuḥ /
tāratamyaprakāśo yastīvramadhyamamandatāḥ // 129 AbhT_13.129

tā eva śaktipātasya pratyekaṃ traidhamāsthitāḥ /
tīvratīvraḥ śaktipāto dehapātavaśātsvayam // 130 AbhT_13.130

mokṣapradastadaivānyakāle vā tāratamyataḥ /
madhyatīvrātpunaḥ sarvamajñānaṃ vinivartate // 131 AbhT_13.131

svayameva yato vetti bandhamokṣatayātmatām /
tatprātibhaṃ mahājñānaṃ śāstrācāryānapekṣi yat. // 132 AbhT_13.132

pratibhācandrikāśāntadhvāntaścācāryacandramāḥ /
tamastāpau hanti dṛśaṃ visphāryānandanirbharām // 133 AbhT_13.133

sa śiṣṭaḥ karmakartṛtvācchiṣyo@nyaḥ karmabhāvataḥ /
śiṣṭaḥ sarvatra ca smārtapadakālakulādiṣu // 134 AbhT_13.134

uktaḥ svayaṃbhūḥ śāstrārthapratibhāpariniṣṭhitaḥ /
yanmūlaṃ śāsanaṃ tena na riktaḥ ko@pi jantukaḥ // 135 AbhT_13.135

tatrāpi tāratamyotthamānantyaṃ dārḍhyakamprate /
yuktiḥ śāstraṃ gururvādo@bhyāsa ityādyapekṣate // 136 AbhT_13.136

kampamānaṃ hi vijñānaṃ svayameva punarvrajet /
kasyāpi dārḍhyamanyasya yuktyādyaiḥ kevaletaraiḥ // 137 AbhT_13.137

yathā yathā parāpekṣātānavaṃ prātibhe bhavet /
tathā tathā gururasau śreṣṭho vijñānapāragaḥ // 138 AbhT_13.138

anyataḥ śikṣitānantajñāno@pi pratibhābalāt /
yadvetti tatra tatrāsya śivatā jyāyasī ca sā // 139 AbhT_13.139

na cāsya samayitvādikramo nāpyabhiṣecanam /
na santānādi no vidyāvrataṃ prātibhavartmanaḥ // 140 AbhT_13.140

ādividvānmahādevastenaiṣo@dhiṣṭhito yataḥ /
saṃskārāstadadhiṣṭhānasiddhyai tattasya tu svataḥ // 141 AbhT_13.141

devībhirdīkṣitastena sabhaktiḥ śivaśāsane /
dṛḍhatākampratābhedaiḥ so@pi svayamatha vratāt // 142 AbhT_13.142

tapojapādergurutaḥ svasaṃskāraṃ prakalpayet /
yato vājasineyākhya uktaṃ siñcetsvayaṃ tanum // 143 AbhT_13.143

ityādyupakramaṃ yāvadante tatpariniṣṭhitam /
abhiṣikto bhavedevaṃ na bāhyakalaśāmbubhiḥ // 144 AbhT_13.144

śrīsarvavīraśrībrahmayāmalādau ca tattathā /
nirūpitaṃ maheśena kiyadvā likhyatāmidam // 145 AbhT_13.145

itthaṃ prātibhavijñānaṃ kiṃ kiṃ kasya na sādhayet /
yatprātibhādvā sarvaṃ cetyūce śeṣamahāmuniḥ // 146 AbhT_13.146

anye tvāhurakāmasya prātibho gururīdṛśaḥ /
sāmagrījanyatā kāmye tenārimansaṃskṛto guruḥ // 147 AbhT_13.147

niyatermahimā naiva phale sādhye nivartate /
abhiṣiktaścīrṇavidyāvratastena phalapradaḥ // 148 AbhT_13.148

asadetaditi prāhurguravastattvadarśinaḥ /
śrīsomānandakalyāṇabhavabhūtipurogamāḥ // 149 AbhT_13.149

tathāhi trīśikāśāstravivṛtau te@bhyadhurbudhāḥ /
sāṃsiddhikaṃ yadvijñānaṃ taccintāratnamucyate // 150 AbhT_13.150

tadabhāve tadarthaṃ tadāhṛtaṃ jñānamādṛtam /
evaṃ yo veda tattvena tasya nirvāṇagāminī // 151 AbhT_13.151

dīkṣā bhavatyasandigdhā tilājyāhutivarjitā /
adṛṣṭamaṇḍalo@pyevaṃ yaḥ kaścidvetti tattvataḥ // 152 AbhT_13.152

sa siddhibhāgbhavennityaṃ sa yogī sa ca dīkṣitaḥ /
avidhijño vidhānajño jāyate yajanaṃ prati // 153 AbhT_13.153

ityādibhistrīśikoktairvākyairmāheśvaraiḥ sphuṭam /
jñānaṃ dīkṣādisaṃskārasatattvamiti varṇitam // 154 AbhT_13.154

jñānopāyastu dīkṣādikriyā jñānaviyoginām /
ityetadadhunaivāstā svaprastāve bhaviṣyati // 155 AbhT_13.155

guruśāstrapramāṇāderapyupāyatvamaṃjasā /
pratibhā paramevaiṣā sarvakāmadughā yataḥ // 156 AbhT_13.156

upāyayogakramato nirupāyamathākramam /
yadrūpaṃ tatparaṃ tattvaṃ tatra tatra suniścitam // 157 AbhT_13.157

yastu prātibhabāhyātmasaṃskāradvayasundaraḥ /
ukto@nanyopakāryatvātsa sākṣādvarado guruḥ // 158 AbhT_13.158

svamuktimātre kasyāpi yāvadviśvavimocane /
pratibhodeti khadyotaratnatārendusūryavat // 159 AbhT_13.159

tataḥ prātibhasaṃvittyai śāstramasmatkṛtaṃ tvidam /
yo@bhyasyetsa gururnaiva vastvarthā hi viḍambakāḥ // 160 AbhT_13.160

paropajīvitābuddhyā sarva itthaṃ na bhāsate /
taduktyā na vinā vetti śaktipātasya māndyataḥ // 161 AbhT_13.161

sphuṭametacca śāstreṣu teṣu teṣu nirūpyate /
kiraṇāyāṃ tathoktaṃ ca gurutaḥ śāstrataḥ svataḥ // 162 AbhT_13.162

jñānayogyāstathā keciccaryāyogyāstathāpare /
śrīmannandiśikhātantre vitatyaitannirūpitam // 163 AbhT_13.163

praśnottaramukheneti tadabhagnaṃ nirūpyate /
anirdeśyaḥ śivastatra ko@bhyupāyo nirūpyatām // 164 AbhT_13.164

iti praśne kṛte devyā śrīmāñchaṃbhurnyarūpayam /
upāyo@tra vivekaikaḥ sa hi heyaṃ vihāpayan // 165 AbhT_13.165

dadātyasya ca suśroṇi prātibhaṃ jñānamuttamam /
yadā pratibhayā yuktastadā muktaśca mocayet // 166 AbhT_13.166

paraśaktinipātena dhvastamāyāmalaḥ pumān /
nanu prāgdīkṣayā mokṣo@dhunā tu prātibhātkatham // 167 AbhT_13.167

iti devyā kṛte praśne prāvartata vibhorvacaḥ /
dīkṣayā mucyate jantuḥ prātibhena tathā priye // 168 AbhT_13.168

gurvāyattā tu sā dīkṣā badhyabandhanamokṣaṇe /
prātibho@sya svabhāvastu kevalībhāvasiddhidaḥ // 169 AbhT_13.169

kevalasya dhruvaṃ muktiḥ paratattvena sā nanu /
nṛśaktiśivamuktaṃ hi tattvatrayamidaṃ tvayā // 170 AbhT_13.170

nā badhyo bandhane śaktiḥ karaṇaṃ kartṛtāṃ spṛśat /
śivaḥ karteti tatproktaṃ sarvaṃ gurvāgamādaṇoḥ // 171 AbhT_13.171

punarvivekāduktaṃ taduttarottaramucyatām /
kathaṃ vivekaḥ kiṃ vāsya devadeva vivicyate // 172 AbhT_13.172

ityukte parameśānyā jagādādiguruḥ śivaḥ /
śivāditattvatritayaṃ tadāgamavaśādguroḥ // 173 AbhT_13.173

adhrottaragairvākyaiḥ siddhaṃ prātibhatāṃ vrajet /
dīkṣāsicchinnapāśatvādbhāvanābhāvitasya hi // 174 AbhT_13.174

vikāsaṃ tattvamāyāti prātibhaṃ tadudāhṛtam /
bhasmacchannāgnivatsphauṭyaṃ prātibhe gauravāgamāt // 175 AbhT_13.175

bījaṃ kāloptasaṃsiktaṃ yathā vardheta tattathā /
yogayāgajapairuktairguruṇā prātibhaṃ sphuṭet // 176 AbhT_13.176

viveko@tīndriyastveṣa yadāyāti vivecanam /
paśupāśapatijñānaṃ svayaṃ nirbhāsate tadā // 177 AbhT_13.177

prātibhe tu samāyāte jñānamanyattu sendriyam /
vāgakṣiśrutigamyaṃ cāpyanyāpekṣaṃ varānane // 178 AbhT_13.178

tattyajedbuddhimāsthāya pradīpaṃ tu yathā divā /
prādurbhūtavivekasya syāccidindriyagocare // 179 AbhT_13.179

dūrācchrutyādivedhādivṛddhikrīḍāvicitritā /
sarvabhāvavivekāttu sarvabhāvaparāṅmukhaḥ // 180 AbhT_13.180

krīḍāsu suviraktātmā śivabhāvaikabhāvitaḥ /
māhātmyametatsuśroṇi prātibhasya vidhīyate // 181 AbhT_13.181

svacchāyādarśavatpaśyedbahirantargataṃ śivam /
heyopādeyatattvajñastadā dhyāyennijāṃ citim // 182 AbhT_13.182

siddhijālaṃ hi kathitaṃ parapratyayakāraṇam /
ihaiva siddhāḥ kāyānte mucyeranniti bhāvanāt // 183 AbhT_13.183

parabhāvanadārḍhyāttu jīvanmukto nigadyate /
etatte prātibhe bhede lakṣaṇaṃ samudāhṛtam // 184 AbhT_13.184

śāpānugrahakāryeṣu tathābhyāsena śaktayā /
teṣūdāsīnatāyāṃ tu mucyate mocayetparān // 185 AbhT_13.185

bhūtendriyādiyogena baddho@ṇuḥ saṃsareddhruvam /
sa eva pratibhāyuktaḥ śaktitattvaṃ nigadyate // 186 AbhT_13.186

tatpātāveśato muktaḥ śiva eva bhavārṇavāt /
nanvācāryātsendriyaṃ tajjñānamuktamatīndriyam // 187 AbhT_13.187

vivekajaṃ ca tadbuddhyā tatkathaṃ syānnirindriyam /
iti pṛṣṭo@bhyadhātsvāntadhiyorjāḍyaikavāsanāt // 188 AbhT_13.188

akṣatvaṃ pravivekena tacchittau bhāsakaḥ śivaḥ /
saṃskāraḥ sarvabhāvānāṃ paratā parikīrtitā // 189 AbhT_13.189

manobuddhī na bhinne tu kasmiṃścitkāraṇāntare /
viveke kāraṇe hyete prabhuśaktyupavṛṃhite // 190 AbhT_13.190

na manobuddhihīnastu jñānasyādhigamaḥ priye /
parabhāvāttu tatsūkṣmaṃ śaktitattvaṃ nigadyate // 191 AbhT_13.191

vivekaḥ sarvabhāvānāṃ śuddhabhāvānmahāśayaḥ /
buddhitattvaṃ tu triguṇamuttamādhamamadhyamam // 192 AbhT_13.192

aṇimādigataṃ cāpi bandhakaṃ jaḍamindriyam /
nanu prātibhato muktau dīkṣayā kiṃ śivādhvare // 193 AbhT_13.193

ūce@jñānā hi dīkṣāyāṃ bālavāliśayoṣitaḥ /
pāśacchedādvimucyante prabuddhyante śivādhvare // 194 AbhT_13.194

tasmāddīkṣā bhavatyeṣu kāraṇatvena sundari /
dīkṣayā pāśamokṣe tu śuddhabhāvādvivekajam // 195 AbhT_13.195

ityeṣa paṭhito granthaḥ svayaṃ ye boddhumakṣamāḥ /
teṣāṃ śivoktisaṃvādādbodho dārḍhyaṃ vrajediti // 196 AbhT_13.196

śrīmanniśāṭane cātmaguruśāstravaśāttridhā /
jñānaṃ mukhyaṃ svopalabdhi vikalpārṇavatāraṇam // 197 AbhT_13.197

mantrātmabhūtadravyāśadivyatattvādigocarā /
śaṃkā vikalpamūlā hi śāmyetsvapratyayāditi // 198 AbhT_13.198

enamevārthamantaḥsthaṃ gṛhītvā mālinīmate /
evamasyātmanaḥ kāle kasmiṃścidyogyatāvaśāt // 199 AbhT_13.199

śaivī saṃbadhyate śaktiḥ śāntā muktiphalapradā /
tatsaṃbandhāttataḥ kaścittatkṣaṇādapavṛjyate // 200 AbhT_13.200

ityuktvā tīvratīvrākhyaviṣayaṃ bhāṣate punaḥ /
ajñānena sahaikatvaṃ kasyacidvinivartate // 201 AbhT_13.201

rudraśaktisamāviṣṭaḥ sa yiyāsuḥ śivecchayā /
bhuktimuktiprasiddhyarthaṃ nīyate sadguruṃ prati // 202 AbhT_13.202

tamārādhya tatastuṣṭāddīkṣāmāsādya śāṅkarīm /
tatkṣaṇādvopabhogādvā dehapātācchivaṃ vrajet // 203 AbhT_13.203

asyārthā ātmanaḥ kācitkalanāmarśanātmikā /
svaṃ rūpaṃ prati yā saiva ko@pi kāla ihoditaḥ // 204 AbhT_13.204

yogyatā śivatādātmyayogārhatvamihocyate /
pūrvaṃ kiṃ na tathā kasmāttadaiveti na saṃgatam // 205 AbhT_13.205

tathābhāsanamujjhitvā na hi kālo@sti kaścana /
svātantryāttu tathābhāse kālaśaktirvijṛmbhatām // 206 AbhT_13.206

natu paryanuyuktyai sā śive tanmahimoditā /
nanu śaivī mahāśaktiḥ saṃbaddhaivātmabhiḥ sthitā /
satyaṃ sācchādanātmā tu śāntā tveṣā svarūpadṛk // 207 AbhT_13.207

kṣobho hi bheda evaikyaṃ praśamastanmayī tataḥ // 208 AbhT_13.208

tayā śāntyā tu saṃbaddhaḥ sthitaḥ śaktisvarūpabhāk /
tyaktāṇubhāvo bhavati śivastacchaktidārḍhyataḥ // 209 AbhT_13.209

tatrāpi tāratamyādivaśācchīghracirāditaḥ /
dehapāto bhavedasya yadvā kāṣṭhāditulyatā // 210 AbhT_13.210

samastavyavahāreṣu parācīnitacetanaḥ /
tīvratīvramahāśaktisamāviṣṭaḥ sa sidhyati // 211 AbhT_13.211

evaṃ prāgviṣayo grantha iyānanyatra tu sphuṭam /
granthāntaraṃ madhyatīvraśaktipātāṃśasūcakam // 212 AbhT_13.212

ajñānarūpatā puṃsi bodhaḥ saṃkocite hṛdi /
saṃkoce vinivṛtte tu svasvabhāvaḥ prakāśate // 213 AbhT_13.213

rudraśaktisamāviṣṭa ityanenāsya varṇyate /
cihnavargo ya ukto@tra rudre bhaktiḥ suniścalā // 214 AbhT_13.214

mantrasiddhiḥ sarvatattvavaśitvaṃ kṛtyasaṃpadaḥ /
kavitvaṃ sarvaśāstrārthaboddhṛtvamiti tatkramāt // 215 AbhT_13.215

svatāratamyayogātsyādeṣāṃ vyastasamastatā /
tatrāpi bhuktau muktau ca prādhānyaṃ carcayedbudhaḥ // 216 AbhT_13.216

sa ityanto grantha eṣa dvitīyaviṣayaḥ sphuṭaḥ /
anyastu mandatīvrākhyaśaktipātavidhiṃ prati // 217 AbhT_13.217

mandatīvrācchaktibalādyiyāsāsyopajāyate /
śivecchāvaśayogena sadguruṃ prati so@pi ca // 218 AbhT_13.218

atraiva lakṣitaḥ śāstre yaduktaṃ parameṣṭhinā /
yaḥ punaḥ sarvatattvāni vettyetāni yathārthataḥ // 219 AbhT_13.219

sa gururmatsamaḥ prokto mantravīryaprakāśakaḥ /
dṛṣṭāḥ saṃbhāvitāstena spṛṣṭāśca prītacetasā // 220 AbhT_13.220

narāḥ pāpaiḥ pramucyante saptajanmakṛtairapi /
ye punardīkṣitāstena prāṇinaḥ śivacoditāḥ // 221 AbhT_13.221

te yatheṣṭaṃ phalaṃ prāpya padaṃ gacchantyanāmayam /
kiṃ tattvaṃ tattvavedī ka ityāmarśanayogataḥ // 222 AbhT_13.222

pratibhānātsuḥṛtsaṅgādgurau jigamiṣurbhavet /
evaṃ jigamiṣāyogādācāryaḥ prāpyate sa ca // 223 AbhT_13.223

tāratamyādiyogena saṃsiddhaḥ saṃskṛto@pi ca /
prāgbhedabhāgī jhaṭiti kramātsāmastyatoṃśataḥ // 224 AbhT_13.224

ityādibhedabhinno hi gurorlābha ihoditaḥ /
tasmāddīkṣāṃ sa labhate sadya eva śivapradām // 225 AbhT_13.225

jñānarūpāṃ yathā vetti sarvameva yathārthataḥ /
jīvanmuktaḥ śivībhūtastadaivāsau nigadyate // 226 AbhT_13.226

dehasaṃbandhitāpyasya śivatāyai yataḥ sphuṭā /
asyāṃ bhedo hi kathanātsaṅgamādavalokanāt // 227 AbhT_13.227

śāstrātsaṃkramaṇātsāmyacaryāsaṃdarśanāccaroḥ /
mantramudrādimāhātmyātsamastavyastabhedataḥ // 228 AbhT_13.228

kriyayā vāntarākārarūpaprāṇapraveśataḥ /
tadā ca dehasaṃstho@pi sa mukta iti bhaṇyate // 229 AbhT_13.229

uktaṃ ca śāstrayoḥ śrīmadratnamālāgamākhyayoḥ /
yasminkāle tu guruṇā nirvikalpaṃ prakāśitam // 230 AbhT_13.230

tadaiva kila mukto@sau yantraṃ tiṣṭhati kevalam /
prārabdhṛkarmasaṃbandhāddehasya sukhiduḥkhite // 231 AbhT_13.231

na viśaṅketa tacca śrīgamaśāstre nirūpitam /
avidyopāsito deho hyanyajanmasamudbhuvā // 232 AbhT_13.232

karmaṇā tena bādhyante jñānino@pi kalevare /
jātyāyurbhogadasyaikapraghaṭṭakatayā sthitiḥ // 233 AbhT_13.233

uktaikavacanāddhiśca yatastenetisaṃgatiḥ /
abhyāsayuktisaṃkrāntivedhaghaṭṭanarodhataḥ // 234 AbhT_13.234

hutervā mantrasāmarthyātpāśacchedaprayogataḥ /
sadyonirvāṇadāṃ kuryātsadyaḥprāṇaviyojikām // 235 AbhT_13.235

tatra tveṣo@sti niyama āsanne maraṇakṣaṇe /
tāṃ kuryānnānyathārabdhṛ karma yasmānna śuddhyati // 236 AbhT_13.236

uktaṃ ca pūrvamevaitanmaṃtrasāmarthyayogataḥ /
prāṇairviyojito@pyeṣa bhuṅkte śeṣaphalaṃ yataḥ // 237 AbhT_13.237

tajjanmaśeṣaṃ vividhamativāhya tataḥ sphuṭam /
karmāntaranirodhena śīghramevāpavṛjyate // 238 AbhT_13.238

tasmātprāṇaharīṃ dīkṣāṃ nājñātvā maraṇakṣaṇam /
vidadhyātparameśājñālaṅghanaikaphalā hi sā // 239 AbhT_13.239

ekastriko@yaṃ nirṇītaḥ śaktipāte@pyathāparaḥ /
tīvramadhye tu dīkṣāyāṃ kṛtāyāṃ na tathā dṛḍhām // 240 AbhT_13.240

svātmano vetti śivatāṃ dehānte tu śivo bhavet /
uktaṃ ca niśisaṃcārayogasaṃcāraśāstrayoḥ // 241 AbhT_13.241

vikalpāttu tanau sthitvā dahānte śivatāṃ vrajet /
madhyamadhye śaktipāte śivalābhotsuko@pi san // 242 AbhT_13.242

bubhukṣuryatra yuktastadbhuktvā dehakṣaye śivaḥ /
mandamadhye tu tatraiva tattve kvāpi niyojitaḥ // 243 AbhT_13.243

dehānte tattvagaṃ bhogaṃ bhuktvā paścācchivaṃ vrajet /
tatrāpi tāratamyasya saṃbhavācciraśīghratā // 244 AbhT_13.244

bahvalpabhogayogaśca dehabhūmālpatākramaḥ /
tīvramande madhyamande mandamande bubhukṣutā // 245 AbhT_13.245

kramānmukhyātimātreṇa vidhinaityantataḥ śivam /
anye yiyāsurityādigranthaṃ prāggranthasaṃgatam // 246 AbhT_13.246

kurvanti madhyatīvrākhyaśaktisaṃpātagocaram /
yadā pratibhayāviṣṭo@pyeṣa saṃvādayojanām // 247 AbhT_13.247

icchanyiyāsurbhavati tadā nīyeta sadgurum /
na sarvaḥ pratibhāviṣṭaḥ śaktyā nīyeta sadgurum // 248 AbhT_13.248

iti brūte yiyāsutvaṃ vaktavyaṃ nānyathā dhruvam /
rudraśaktisamāviṣṭo nīyate sadguruṃ prati // 249 AbhT_13.249

tena prāptavivekotthajñānasaṃpūrṇamānasaḥ /
dārḍhyasaṃvādarūḍhyāderyiyāsurbhavati sphuṭam // 250 AbhT_13.250

uktaṃ nandiśikhātantre prācyaṣaṭke maheśinā /
abhilāṣaḥ śive deve paśūnāṃ bhavate tadā // 251 AbhT_13.251

yadā śaivābhimānena yuktā vai paramāṇavaḥ /
tadaiva te vimuktāstu dīkṣitā guruṇā yataḥ // 252 AbhT_13.252

prāptimātrācca te siddhasādhyā iti hi gamyate /
tamārādhyeti tu grantho mandatīvraikagocaraḥ // 253 AbhT_13.253

navadhā śaktipāto@yaṃ śaṃbhunāthena varṇitaḥ /
idaṃ sāramiha jñeyaṃ paripūrṇacidātmanaḥ // 254 AbhT_13.254

prakāśaḥ paramaḥ śaktipāto@vacchedavarjitaḥ /
tathāvidho@pi bhogāṃśāvacchedenopalakṣitaḥ // 255 AbhT_13.255

aparaḥ śaktipāto@sau paryante śivatāpradaḥ /
ubhayatrāpi karmādermāyāntarvartino yataḥ // 256 AbhT_13.256

nāsti vyāpāra ityevaṃ nirapekṣaḥ sa sarvataḥ /
tena māyāntarāle ye rudrā ye ca tadūrdhvataḥ // 257 AbhT_13.257

svādhikārakṣaye taistairbhairavībhūyate haṭhāt /
ye māyayā hyanākrāntāste karmādyanapekṣiṇaḥ // 258 AbhT_13.258

śaktipātavaśādeva tāṃ tāṃ siddhimupāśritāḥ /
nanu pūjājapadhyānaśaṃkarāsevanādibhiḥ // 259 AbhT_13.259

te mantrāditvamāpannāḥ kathaṃ karmānapekṣiṇaḥ /
maivaṃ tathāvidhottīrṇaśivadhyānajapādiṣu // 260 AbhT_13.260

pravṛttireva prathamameṣāṃ kasmādvivicyatām /
karmatatsāmyavairāgyamalapākādi dūṣitam // 261 AbhT_13.261

īśvarecchā nimittaṃ cecchaktipātaikahetutā /
japādikā kriyāśaktirevetthaṃ natu karma tat // 262 AbhT_13.262

karma tallokarūḍhaṃ hi yadbhogamavaraṃ dadat /
tirodhatte bhoktṛrūpaṃ saṃjñāyā tu na no bharaḥ // 263 AbhT_13.263

teṣāṃ bhogotkatā kasmāditi ceddattamuttaram /
citrākāraprakāśo@yaṃ svatantraḥ parameśvaraḥ // 264 AbhT_13.264

svātantryāttu tirobhāvabandho bhoge@sya bhoktṛtām /
puṣṇansvaṃ rūpameva syānmalakarmādivarjitam // 265 AbhT_13.265

uktaṃ seyaṃ kriyāśaktiḥ śivasya paśuvartinī /
bandhayitrīti tatkarma kathyate rūpalopakṛt // 266 AbhT_13.266

jñātā sā ca kriyāśaktiḥ sadyaḥ siddhyupapādikā /
avicchinnasvātmasaṃvitprathā siddhirihocyate // 267 AbhT_13.267

sā bhogamokṣasvātantryamahālakṣmīrihākṣayā /
viṣṇvādirūpatā deve yā kācitsā nijātmanā // 268 AbhT_13.268

bhedayogavaśānmāyāpadamadhyavyavasthitā /
tena tadrūpatāyogācchaktipātaḥ sthito@pi san // 269 AbhT_13.269

tāvantaṃ bhogamādhatte paryante śivatāṃ natu /
yathā svātantryato rājāpyanugṛhṇāti kaṃcana // 270 AbhT_13.270

īśaśaktisamāveśāttathā viṣṇvādayo@pyalam /
māyāgarbhādhikārīyaśaktipātavaśāttataḥ // 271 AbhT_13.271

ko@pi pradhānapuruṣavivekī prakṛtergataḥ /
utkṛṣṭāttata evāśu ko@pi buddhā vivekitām // 272 AbhT_13.272

kṣaṇātpuṃsaḥ kalāyāśca puṃmāyāntaravedakaḥ /
kalāśrayasyāpyatyantaṃ karmaṇo vinivartanāt // 273 AbhT_13.273

jñānākalaḥ prāktanastu karmī tasyāśrayasthiteḥ /
sa paraṃ prakṛterbudhne sṛṣṭiṃ nāyāti jātucit // 274 AbhT_13.274

māyādhare tu sṛjyetānanteśena pracodanāt /
vijñānākalatāṃ prāptaḥ kevalādadhikārataḥ // 275 AbhT_13.275

malānmantratadīśādibhāvameti sadā śivāt /
patyuḥ parasmādyastveṣa śaktipātaḥ sa vai malāt // 276 AbhT_13.276

ajñānākhyādviyokteti śivabhāvaprakāśakaḥ /
nānyena śivabhāvo hi kenacitsaṃprakāśate // 277 AbhT_13.277

svacchandaśāstre tenoktaṃ vādināṃ tu śatatrayam /
triṣaṣṭyabhyadhikaṃ bhrāntaṃ vaiṣṇavādyaṃ niśāntare // 278 AbhT_13.278

śivajñānaṃ kevalaṃ ca śivatāpattidāyakam /
śivatāpattiparyantaḥ śaktipātaśca carcyate // 279 AbhT_13.279

anyathā kiṃ hi tatsyādyacchaivyā śaktyānadhiṣṭhitam /
teneha vaiṣṇavādīnāṃ nādhikāraḥ kathaṃcana // 280 AbhT_13.280

te hi bhedaikavṛttitvādabhede dūravarjitāḥ /
svātantryāttu maheśasya te@pi cecchivatonmukhāḥ // 281 AbhT_13.281

dviguṇā saṃskriyāstyeṣāṃ liṅgoddhṛtyātha dīkṣayā /
duṣṭādhivāsavigame puṣpaiḥ kumbho@dhivāsyate // 282 AbhT_13.282

dviguṇo@sya sa saṃskāro netthaṃ śuddhe ghaṭe vidhiḥ /
itthaṃ śrīśaktipāto@yaṃ nirapekṣa ihoditaḥ // 283 AbhT_13.283

anayaiva diśā neyaṃ mataṅgakiraṇādikam /
granthagauravabhītyā tu tallikhitvā na yojitam // 284 AbhT_13.284

purāṇe@pi ca tasyaiva prasādādbhaktiriṣyate /
yayā yānti parāṃ siddhiṃ tadbhāvagatamānasāḥ // 285 AbhT_13.285

evakāreṇa karmādisāpekṣatvaṃ niṣidhyate /
prasādo nirmalībhāvastena saṃpūrṇarūpatā // 286 AbhT_13.286

ātmanā tena hi śivaḥ svayaṃ pūrṇaḥ prakāśate /
śivībhāvamahāsiddhisparśavandhye tu kutracit // 287 AbhT_13.287

vaiṣṇavādau hi yā bhaktirnāsau kevalataḥ śivāt /
śivo bhavati tatraiṣa kāraṇaṃ na tu kevalaḥ // 288 AbhT_13.288

nirmalaścāpi tu prāptāvacchitkarmādyapekṣakaḥ /
yayā yānti parāṃ siddhimityasyedaṃ tu jīvitam // 289 AbhT_13.289

śrīmānutpaladevaścāpyasmākaṃ paramo guruḥ /
śaktipātasamaye vicāraṇaṃ prāptamīśa na karoṣi karhicit // 290 AbhT_13.290

adya māṃ prati kimāgataṃ yataḥ svaprakāśanavidhau vilambase /
karhicitprāptaśabdābhyāmanapekṣitvamūcivān // 291 AbhT_13.291

durlabhatvamarāgitvaṃ śaktipātavidhau vibhoḥ /
aparārdhena tasyaiva śaktipātasya citratām // 292 AbhT_13.292

vyavadhānacirakṣiprabhedādyairupavarṇitaiḥ /
śrīmatāpyaniruddhena śaktimunmīlinīṃ vibhoḥ // 293 AbhT_13.293

vyācakṣāṇena mātaṅge varṇitā nirapekṣatā /
sthāvarānte@pi devasya svarūponmīlanātmikā // 294 AbhT_13.294

śaktiḥ patantī sāpekṣā na kvāpīti suvistarāt /
evaṃ vicitre@pyetasmiñchaktipāte sthite sati // 295 AbhT_13.295

tāratamyādibhirbhedaiḥ samayyādivicitratā /
kaścidrudrāśatāmātrāpādanāttatprasādataḥ // 296 AbhT_13.296

śivatvaṃ kramaśo gacchet samayī yo nirūpyate /
kaścicchuddhādhvabandhaḥ san putrakaḥ śīghramakramāt // 297 AbhT_13.297

bhogavyavadhinā ko@pi sādhakaściraśīghrataḥ /
kaścitsaṃpūrṇakartavyaḥ kṛtyapañcakabhāgini // 298 AbhT_13.298

rūpe sthito guruḥ so@pi bhogamokṣādibhedabhāk /
samayyādicatuṣkasya samāsavyāsayogataḥ // 299 AbhT_13.299

kramākramādibhirbhedaiḥ śaktipātasya citratā /
kramikaḥ śaktipātaśca siddhānte vāmake tataḥ // 300 AbhT_13.300

dakṣe mate kule kaule ṣaḍardhe hṛdaye tataḥ /
ullaṅghanavaśādvāpi jhaṭityakramameva vā // 301 AbhT_13.301

uktaṃ śrībhairavakule pañcadīkṣāsusaṃskṛtaḥ /
gururullaṅghitādhaḥsthasrotā vai trikaśāstragaḥ // 302 AbhT_13.302

jñānācārādibhedena hyuttarādharatā vibhuḥ /
śāstreṣvadīdṛśacchrīmatsarvācārahṛdādiṣu // 303 AbhT_13.303

vāmamārgābhiṣiktastu daiśikaḥ paratattvavit /
tathāpi bhairave tantre punaḥ saṃskāramarhati // 304 AbhT_13.304

śaivavaimalasiddhāntā ārhatāḥ kārukāśca ye /
sarve te paśavo jñeyā bhairave mātṛmaṇḍale // 305 AbhT_13.305

kulakālīvidhau coktaṃ vaiṣṇavānā viśeṣataḥ /
bhasmaniṣṭhāprapannānāmityādau naiva yogyatā // 306 AbhT_13.306

svacchandaśāstre saṃkṣepāduktaṃ ca śrīmaheśinā /
anyaśāstrarato yastu nāsau siddhiphalapradaḥ // 307 AbhT_13.307

samayyādikramāllabdhābhiṣeko hi gururmataḥ /
sa ca śaktivaśāditthaṃ vaiṣṇavādiṣu ko@nvayaḥ // 308 AbhT_13.308

chadmāpaśravaṇādyaistu tajjñānaṃ gṛhṇato bhavet /
prāyaścittamatastādṛgadhikāryatra kiṃ bhavet // 309 AbhT_13.309

phalākāṅkṣāyutaḥ śiṣyastadekāyattasiddhikaḥ /
dhruvaṃ pacyeta narake prāyaścittyupasevanāt // 310 AbhT_13.310

tirobhāvaprakāro@yaṃ yattādṛśi niyojitaḥ /
gurau śivena tadbhaktiḥ śaktipāto@sya nocyate // 311 AbhT_13.311

yadātu vaicitryavaśājjānīyāttasya tādṛśam /
viparītapravṛttatvaṃ jñānaṃ tasmādupāharet // 312 AbhT_13.312

taṃ ca tyajetpāpavṛttiṃ bhavettu jñānatatparaḥ /
yathā caurādgṛhītvārthaṃ taṃ nigṛhṇāti bhūpatiḥ // 313 AbhT_13.313

vaiṣṇavādestathā śaivaṃ jñānamāhṛtya sanmatiḥ /
sa hi bhedaikavṛttitvaṃ śivajñāne śrute@pyalam // 314 AbhT_13.314

nojjhatīti dṛḍhaṃ vāmādhiṣṭhitastatpaśūttamaḥ /
śivenaiva tirobhāvya sthāpito niyaterbalāt // 315 AbhT_13.315

kathaṅkāraṃ patipadaṃ prayātu paratantritaḥ /
svacchandaśāstre proktaṃ ca vaiṣṇavādiṣu ye ratāḥ // 316 AbhT_13.316

bhramayatyeva tānmāyā hyamokṣe mokṣalipsayā /
vaiṣṇavādiḥ śaivaśāstraṃ melayannijaśāsane // 317 AbhT_13.317

dhruvaṃ saṃśayamāpanna ubhayabhraṣṭatāṃ vrajet /
svadṛṣṭau paradṛṣṭau ca samayollaṅghanādasau // 318 AbhT_13.318

pratyavāyaṃ yato@bhyeti carettannedṛśaṃ kramam /
uktaṃ śrīmadgahvare ca parameśena tādṛśam // 319 AbhT_13.319

nānyaśāstrābhiyuktaṣu śivajñānaṃ prakāśate /
tanna saiddhāntiko vāme nāsau dakṣe sa no mate // 320 AbhT_13.320

kulakaule trike nāsau pūrvaḥ pūrvaḥ paratra tu /
avacchinno@navacchedaṃ no vettyānantyasaṃsthitaḥ // 321 AbhT_13.321

sarvaṃsahastato@dhaḥstha ūrdhvastho@dhikṛto guruḥ /
svātmīyādharasaṃsparśātprāṇayannadharāḥ kriyāḥ // 322 AbhT_13.322

saphalīkurute yattadūrdhvastho gururuttamaḥ /
adhaḥsthadṛkstho@pyetādṛggurusevī bhavetsa yaḥ // 323 AbhT_13.323

tādṛkśaktinipāteddho yo drāgūrdhvamimaṃ nayet /
tattadgirinadīprāyāvacchinne kṣetrapīṭhake // 324 AbhT_13.324

uttarottaravijñāne nādhikāryadharo@dharaḥ /
uttarottaramācāryaṃ vidannapyadharo@dharaḥ // 325 AbhT_13.325

kurvannadhikriyāṃ śāstralaṅghī nigrahabhājanam /
śaktipātabalādeva jñānayogyavicitratā // 326 AbhT_13.326

śrautaṃ cintāmayaṃ dvyātma bhāvanāmayameva ca /
jñānaṃ taduttaraṃ jyāyo yato mokṣaikakāraṇam // 327 AbhT_13.327

tattvebhya uddhṛtiṃ kvāpi yojanaṃ sakale@kale /
kathaṃ kuryādvinā jñānaṃ bhāvanāmayamuttamam // 328 AbhT_13.328

yogī tu prāptatattattvasiddhirapyuttame pade /
sadāśivādye svabhyastajñānitvādeva yojakaḥ // 329 AbhT_13.329

adhareṣu ca tattveṣu yā siddhiryogajāsya sā /
vimocanāyāṃ nopāyaḥ sthitāpi dhanadāravat // 330 AbhT_13.330

yastūtpannasamastādhvasiddhiḥ sahi sadāśivaḥ /
sākṣādeṣa kathaṃ martyānmocayedgurutāṃ vrajan // 331 AbhT_13.331

tenoktaṃ mālinītantre vicārya jñānayogite /
yataśca mokṣadaḥ proktaḥ svabhyastajñānavānbudhaiḥ // 332 AbhT_13.332

tasmātsvabhyastavijñānataivaikaṃ gurulakṣaṇam /
vibhāgastveṣa me proktaḥ śaṃbhunāthena darśyate // 333 AbhT_13.333

mokṣajñānaparaḥ kuryādguruṃ svabhyastavedanam /
anyaṃ tyajetprāptamapi tathācoktaṃ śivena tat // 334 AbhT_13.334

āmodārthī yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet /
vijñānārthī tathā śiṣyo gurorgurvantaraṃ vrajet // 335 AbhT_13.335

śaktihīnaṃ guruṃ prāpya mokṣajñāne kathaṃ śrayet /
naṣṭamūle drume devi kutaḥ puṣpaphalādikam // 336 AbhT_13.336

uttarottaramutkarṣalakṣmīṃ paśyannapi sthitaḥ /
adhame yaḥ pade tasmātko@nyaḥ syāddaivadagdhakaḥ // 337 AbhT_13.337

yastu bhogaṃ ca mokṣaṃ ca vāñchedvijñānameva ca /
svabhyastajñāninaṃ yogasiddhaṃ sa gurumāśrayet // 338 AbhT_13.338

tadabhāve tu vijñānamokṣayorjñāninaṃ śrayet /
bhuktyaṃśe yoginaṃ yastatphalaṃ dātuṃ bhavetkṣamaḥ // 339 AbhT_13.339

phaladānākṣame yoginyapāyaikopadeśini /
varaṃ jñānī yo@bhyupāyaṃ diśedapica mocayet // 340 AbhT_13.340

jñānī na pūrṇa evaiko yadi hyaṃśāṃśikākramāt /
jñānānyādāya vijñānaṃ kurvītākhaṇḍamaṇḍalam // 341 AbhT_13.341

tenāsaṃkhyāngurūnkuryātpūraṇāya svasaṃvidaḥ /
dhanyastu pūrṇavijñānaṃ jñānārthī labhate gurum // 342 AbhT_13.342

nānāgurvāgamasrotaḥpratibhāmātramiśritam /
kṛtvā jñānārṇavaṃ svābhirvipruṅgiḥ plāvayenna kim // 343 AbhT_13.343

ā tapanānmoṭakāntaṃ yasya me@sti gurukramaḥ /
tasya me sarvaśiṣyasya nopadeśadaridratā // 344 AbhT_13.344

śrīmatā kallaṭenetthaṃ guruṇā tu nyarūpyata /
ahamapyata evādhaḥśāstradṛṣṭikutūhalāt // 345 AbhT_13.345

tārkikaśrautabauddhārhadvaiṣṇavādīnnaseviṣi /
lokādhyātmātimārgādikarmayogavidhānataḥ // 346 AbhT_13.346

saṃbodhotkarṣabāhulyātkramotkṛṣṭānvibhāvayet /
śrīpūrvaśāstre praṣṭāro munayo nāradādayaḥ // 347 AbhT_13.347

prāgvaiṣṇavāḥ saugatāśca siddhāntādividastataḥ /
kramāttrikārthavijñānacandrotsukitadṛṣṭayaḥ // 348 AbhT_13.348

tasmānna gurubhūyastve viśaṅketa kadācana /
gurvantararate mūḍhe āgamāntarasevake // 349 AbhT_13.349

pratyavāyo ya āmnātaḥ sa itthamiti gṛhyatām /
yo yatra śāstre@dhikṛtaḥ sa tatra gururucyate // 350 AbhT_13.350

tatrānadhikṛto yastu tadgurvantaramucyate /
yathā tanmaṇḍalāsīno maṇḍalāntarabhūpatim // 351 AbhT_13.351

svamaṇḍalajigīṣuḥ sansevamāno vinaśyati /
tathottarottarajñānasiddhiprepsuḥ samāśrayan // 352 AbhT_13.352

adharādharamācāryaṃ vināśamadhigacchati /
evamevordhvavartiṣṇorāgamātsiddhivāñchakaḥ // 353 AbhT_13.353

māyīyaśāstranirato vināśaṃ pratipadyate /
uktaṃ ca śrīmadānande karma saṃśritya bhāvataḥ // 354 AbhT_13.354

jugupsate tattasmiṃśca viphale@nyatsamāśrayet /
dināddinaṃ hrasaṃstvevaṃ pacyate rauravādiṣu // 355 AbhT_13.355

yastūrdhvordhvapathaprepsuradharaṃ gurumāgamam /
jihāsecchaktipātena sa dhanyaḥ pronmukhīkṛtaḥ // 356 AbhT_13.356

ata eveha śāstreṣu śaiveṣveva nirūpyate /
śāstrāntarārthānāśvastānprati saṃskārako vidhiḥ // 357 AbhT_13.357

ataścāpyuttamaṃ śaivaṃ yo@nyatra patitaḥ sahi /
ihānugrāhya ūrdhvordhvaṃ netastu patitaḥ kvacit // 358 AbhT_13.358

ata eva hi sarvajñairbrahmaviṣṇvādibhirnije /
na śāsane samāmnātaṃ liṅgoddhārādi kiṃcana // 359 AbhT_13.359

itthaṃ viṣṇvādayaḥ śaivaparamārthaikavedinaḥ /
kāṃścitprati tathādikṣuste mohādvimatiṃ śritāḥ // 360 AbhT_13.360

tathāvidhāmeva matiṃ satyasaṃsparśanākṣamām /
dṛṣṭvaiṣāṃ brahmaviṣṇvādyairbuddhairapi tathoditam // 361 AbhT_13.361

ityeṣa yuktyāgamataḥ śaktipāto vivecitaḥ / AbhT_13.362

:C14 atha śrītantrāloke caturdaśamāhnikam

tirobhāvasvarūpaṃ tu kathyamānaṃ vivicyatām /
svabhāvāt parameśāno niyatyaniyatikramam // 1 AbhT_14.1

spṛśanprakāśate yena tataḥ svacchanda ucyate /
niyatiṃ karmaphalayorāśrityaiṣa maheśvaraḥ // 2 AbhT_14.2

sṛṣṭisaṃsthitisaṃhārānvidhatte@vāntarasthitīn /
mahāsarge punaḥ sṛṣṭisaṃhārānantyaśālini // 3 AbhT_14.3

ekaḥ sa devo viśvātmā niyatityāgataḥ prabhuḥ /
avāntare yā ca sṛṣṭiḥ sthitiścātrāpyayantritam // 4 AbhT_14.4

nojjhatyeṣa vapustyaktaniyatiśca sthito@tra tat /
niyatyaiva yadā caiṣa svarūpācchādanakramāt // 5 AbhT_14.5

bhuṅkte duḥkhavimohādi tadā karmaphalakramaḥ /
tyaktvā tu niyamaṃ kārmaṃ duḥkhamohaparītatām // 6 AbhT_14.6

bibhāsayiṣurāste@yaṃ tirodhāne@napekṣakaḥ /
yathā prakāśasvātantryāt pratibuddho@pyabuddhavat // 7 AbhT_14.7

āste tadvadanuttīrṇo@pyuttīrṇa iva ceṣṭate /
yathā ca buddhastāṃ mūḍhaceṣṭāṃ kurvannapi dviṣan // 8 AbhT_14.8

hṛdyāste mūḍha evaṃ hi prabuddhānāṃ viceṣṭitam /
śrīvidyādhipatiścāha mānastotre tadīdṛśam // 9 AbhT_14.9

ye yauṣmāke śāsanamārge kṛtadīkṣāḥ saṃgacchanto mohavaśādvipratipattim /
nūnaṃ teṣā nāsti bhavadbhānuniyogaḥ saṅkocaḥ kiṃ sūryakaraistāmarasānām // 10 AbhT_14.10

jñātajñeyā dhātṛpadasthā api santo ye tvanmārgātkāpathagāste@pi na samyaka /
prāyasteṣāṃ laiṅgikabuddhyādisamuttho mithyābodhaḥ sarpavasādīpajakalpaḥ // 11 AbhT_14.11

yasmādviddhaṃ sūtakamukhyena nu tāmraṃ tadyadbhūyaḥ svāṃ prakṛtiṃ no samupeyāt /
no taiḥ pītaṃ bhūtalasaṃsthairamṛtaṃ tadyeṣāṃ tṛṭkṣudduḥkhavibādhāḥ punarasmin // 12 AbhT_14.12

tataḥ prabuddhaceṣṭāsau mantracaryārcanādikā /
dveṣeddhāntardahatyenaṃ dāhaḥ śaṅkaiva sā yataḥ // 13 AbhT_14.13

na cāsya karmamahimā tādṛgyenetthamāsta saḥ /
kiṃ hi tatkarma kasmādvā pūrveṇātra samo vidhiḥ // 14 AbhT_14.14

tasmātsā parameśecchā yayāyaṃ mohitastathā /
anantakālasaṃvedyaduḥkhapātratvamīhate // 15 AbhT_14.15

tatrāpi cecchāvaicitryādihāmutrobhayātmakaḥ /
duḥkhasyāpi vibhedo@sti ciraśaighryakṛtastathā // 16 AbhT_14.16

kālakāmāndhakādīnāṃ paulastyapuravāsinām /
tathānyeṣāṃ tirobhāvastāvadduḥkho hyamutra ca // 17 AbhT_14.17

anyo@pi ca tirobhāvaḥ samayollaṅghanātmakaḥ /
yaduktaṃ parameśena śrīmadānandagahvare // 18 AbhT_14.18

samayollaṅghanāddevi kravyādatvaṃ śataṃ samāḥ /
tatrāpi mandatīvrādibhedādbahuvidhaḥ kramaḥ // 19 AbhT_14.19

svātantryācca maheśasya tirobhūto@pyasau svayam /
paradvāreṇa vābhyeti bhūyo@nugrahamapyalam // 20 AbhT_14.20

bhūyo@nugrahataḥ prāyaścittādyācaraṇe sati /
anusāreṇa dīkṣādau kṛte syācchivatāmayaḥ // 21 AbhT_14.21

tirobhūtaḥ paretāsurapi bandhusuhṛdgurūn /
ālambya śaktipātena dīkṣādyairanugṛhyate // 22 AbhT_14.22

tatrāpi kālaśīghratvaciratvādivibhedatām /
tathaiti śaktipāto@sau yenāyāti śivātmatām // 23 AbhT_14.23

itthaṃ sṛṣṭisthitidhvaṃsatirobhāvamanugrahaḥ /
iti pañcasu kartṛtvaṃ śivatvaṃ saṃvidātmanaḥ // 24 AbhT_14.24

pañcakṛtyasvatantratvasaṃpūrṇasvātmamāninaḥ /
yogino@rcājapadhyānayogāḥ saṃsyuḥ sadoditāḥ // 25 AbhT_14.25

aindrajālikavṛttānte na rajyeta kadācana /
sādāśivo@pi yo bhogo bandhaḥ so@pyucitātmanām // 26 AbhT_14.26

jñātṛtvameva śivatā svātantryaṃ tadihocyate /
kulālavattu kartṛtvaṃ na mukhyaṃ tadadhiṣṭhiteḥ // 27 AbhT_14.27

iti jñātvā grahītavyā naiva jātvapi khaṇḍanā /
śivo@haṃ cenmadicchānuvarti kiṃ na jagattviti // 28 AbhT_14.28

mamecchāmanuvartantāmityatrāhaṃvidi sphuret /
śivo vā parameśāno dehādiratha nirmitaḥ // 29 AbhT_14.29

śivasya tāvadastyetaddehastveṣa tathā tvayā /
kṛtaḥ kānyā dehatāsya tatkiṃ syādvācyatāpadam // 30 AbhT_14.30

uktaṃ ca siddhasantānaśrīmadūrmimahākule /
pavanabhramaṇaprāṇavikṣepādikṛtaśramāḥ // 31 AbhT_14.31

kuhakādiṣu ye bhrāntāste bhrāntāḥ parame pade /
sarvatra bahumānena yāpyutkrāntirvimuktaye // 32 AbhT_14.32

proktā sā sāraśāstreṣu bhogopāyatayoditā /
yadi sarvagatā devo vadotkramya kva yāsyati // 33 AbhT_14.33

athāsarvagatastarhi ghaṭatulyastadā bhavet /
utkrāntividhiyogo@yamekadeśena kathyate // 34 AbhT_14.34

niraṃśe śivatattve tu kathamutkrāntisaṃgatiḥ /
yathā dharādau vāyvante bhṛgvambvagnyupavāsakaiḥ // 35 AbhT_14.35

ātmano yojanaṃ vyomni tadvadutkrāntivartanā /
tasmānnotkramayejjīvaṃ paratattvasamīhayā // 36 AbhT_14.36

śrīpūrvaśāstre tūktaṃ yadutkrānterlakṣaṇaṃ na tat /
muktyupāyatayā kiṃtu bhogahānyai tathaiṣaṇāt // 37 AbhT_14.37

japadhyānādisaṃsiddhaḥ svātantryācchaktipātataḥ /
bhogaṃ prati viraktaśceditthaṃ dehaṃ tyajediti // 38 AbhT_14.38

svacchandamṛtyorapi yad bhīṣmādeḥ śrūyate kila /
bhogavairasyasaṃprāptau jīvitāntopasarpaṇam // 39 AbhT_14.39

yogamantrāmṛtadravyavarādyaiḥ siddhibhāktanuḥ /
hātuṃ nahyanyathā śakyā vinoktakramayogataḥ // 40 AbhT_14.40

uktaṃ ca mālinītantre parameśena tādṛśam /
sarvamapyathavā bhogaṃ manyamāno virūpakam // 41 AbhT_14.41

ityādi vadatā sarvairalakṣyāntaḥsatattvakam /
evaṃ sṛṣṭyādikartavyasvasvātantryopadeśanam // 42 AbhT_14.42

yatsaiva mukhyadīkṣā syācchiṣyasya śivadāyinī /
uktaṃ śrīniśicāre ca bhairavīyeṇa tejasā // 43 AbhT_14.43

vyāptaṃ viśvaṃ prapaśyanti vikalpojjhitacetasaḥ /
vikalpayuktacittastu piṇḍapātācchivaṃ vrajet // 44 AbhT_14.44

bāhyadīkṣādiyogena caryāsamayakalpanaiḥ /
avikalpastathādyaiva jīvanmukto na saṃśayaḥ // 45 AbhT_14.45

saṃsārajīrṇatarumūlakalāpakalpasaṃkalpasāntaratayā paramārthavahneḥ /
syurvisphuliṅgakaṇikā api cettadante dedīpyate vimalabodhahutāśarāśiḥ // 46 AbhT_14.46

itthaṃ dīkṣopakramo@yaṃ darśitaḥ śāstrasaṃmataḥ / AbhT_14.47

:C15 atha śrītantrāloke pañcadaśamāhnikam

athaitadupayogāya yāgastāvannirūpyate /
tatra dīkṣaiva bhoge ca muktau cāyātyupāyatām // 1 AbhT_15.1

svayaṃ saṃskārayogādvā tadaṅgaṃ tatpradarśyate /
yo yatrābhilaṣedbhogān sa tatraiva niyojitaḥ // 2 AbhT_15.2

siddhibhāṅmantraśaktyeti śrīmatsvāyaṃbhuve vibhuḥ /
yogyatāvaśato yatra vāsanā yasya tatra saḥ // 3 AbhT_15.3

yojyo na cyavate tasmāditi śrīmālinīmate /
vadanbhogādyupāyatvaṃ dīkṣāyāḥ prāha no guruḥ // 4 AbhT_15.4

na cādhikāritā dīkṣāṃ vinā yoge@sti śāṅkare /
na ca yogādhikāritvamekamevānayā bhavet // 5 AbhT_15.5

api mantrādhikāritvaṃ muktiśca śivadīkṣayā /
ityasminmālinīvākye sākṣānmokṣābhyupāyatā // 6 AbhT_15.6

dīkṣāyāḥ kathitā prācyagranthena punarucyate /
pāramparyeṇa saṃskṛtyā mokṣabhogābhyupāyatā // 7 AbhT_15.7

yeṣāmadhyavasāyo@sti na vidyāṃ pratyaśaktitaḥ /
sukhopāyamidaṃ teṣāṃ vidhānamuditaṃ guroḥ // 8 AbhT_15.8

iti śrīmanmataṅgākhye hyuktā mokṣābhyupāyatā /
samyagjñānasvabhāvā hi vidyā sākṣādvimocikā // 9 AbhT_15.9

uktaṃ tatraiva tattvānāṃ kāryakāraṇabhāvataḥ /
heyādeyatvakathane vidyāpāda iti sphuṭam // 10 AbhT_15.10

tatrāśaktāstu ye teṣāṃ dīkṣācaryāsamādhayaḥ /
te vidyāpūrvakā yasmāttasmājjñānyuttamottamaḥ // 11 AbhT_15.11

jñānaṃ ca śāstrāttaccāpi śrāvyo nādīkṣito yataḥ /
ato@sya saṃskriyāmātropayogo dīkṣayā kṛtaḥ // 12 AbhT_15.12

yatra tatrāstu guruṇā yojito@sau phalaṃ punaḥ /
svavijñānocitaṃ yāti jñānītyuktaṃ purā kila // 13 AbhT_15.13

yasya tvīśaprasādena divyā kācana yogyatā /
guroḥ śiśośca tau naiva prati dīkṣopayogitā // 14 AbhT_15.14

jñānameva tadā dīkṣā śrītraiśikanirūpaṇāt /
sarvaśāstrārthavettṛtvamakasmāccāsya jāyate // 15 AbhT_15.15

iti śrīmālinīnītyā yaḥ sāṃsiddhikasaṃvidaḥ /
sa uttamādhikārī syājjñānavānhi gururmataḥ // 16 AbhT_15.16

ātmane vā parebhyo vā hitārthī cetayedidam /
ityuktyā mālinīśāstre tatsarvaṃ prakaṭīkṛtam // 17 AbhT_15.17

jñānayogyāstathā keciccaryāyogyāstathāpare /
dīkṣāyogyā yogayogyā iti śrīkairaṇe vidhau // 18 AbhT_15.18

tatroktalakṣaṇaḥ karmayogajñānaviśāradaḥ /
uttarottaratābhūmyutkṛṣṭo gururudīritaḥ // 19 AbhT_15.19

sa ca prāguktaśaktyanyatamapātapavitritam /
parīkṣya pṛṣṭvā vā śiṣyaṃ dīkṣākarma samācaret // 20 AbhT_15.20

uktaṃ svacchandaśāstre ca śiṣyaṃ pṛcchedguruḥ svayam /
phalaṃ prārthayase yādṛktādṛksādhanamārabhe // 21 AbhT_15.21

vāsanābhedataḥ sādhyaprāptirmantrapracoditā /
mantramudrādhvadravyāṇāṃ home sādhāraṇā sthitiḥ // 22 AbhT_15.22

vāsanābhedato bhinnaṃ śiṣyāṇāṃ ca guroḥ phalam /
sādhako dvividhaḥ śaivadharmā lokojjhitasthitiḥ // 23 AbhT_15.23

lokadharmī phalākāṃkṣī śubhasthaścāśubhojjhitaḥ /
dvidhā mumukṣurnirbījaḥ samayādivivarjitaḥ // 24 AbhT_15.24

bālabāliśavṛddhastrībhogabhugvyādhitādikaḥ /
anyaḥ sabījo yasyetthaṃ dīkṣoktā śivaśāsane // 25 AbhT_15.25

vidvaddvandvasahānāṃ tu sabījā samayātmikā /
dīkṣānugrāhikā pālyā viśeṣasamayāstu taiḥ // 26 AbhT_15.26

abhāvaṃ bhāvayetsamyakkarmaṇāṃ prācyabhāvinām /
mumukṣornirapekṣasya prārabdhrekaṃ na śādhayet // 27 AbhT_15.27

sādhakasya tu bhūtyarthamitthameva viśodhayet /
śivadharmiṇyasau dīkṣā lokadharmāpahāriṇī // 28 AbhT_15.28

adharmarūpiṇāmeva na śubhānāṃ tu śodhanam /
lokadharmiṇyasau dīkṣā mantrārādhanavarjitā // 29 AbhT_15.29

prārabdhadehabhede tu bhuṅkte@sāvaṇimādikam /
bhuktvordhvaṃ yāti yatraiṣa yukto@tha sakale@kale // 30 AbhT_15.30

samayācārapāśaṃ tu nirbījāyāṃ viśodhayet /
dīkṣāmātreṇa muktiḥ syādbhaktyā deve gurau sadā // 31 AbhT_15.31

sadyonirvāṇadā seyaṃ nirbījā yeti bhaṇyate /
atītānāgatārabdhapāśatrayaviyojikā // 32 AbhT_15.32

dīkṣāvasāne śuddhasya dehatyāge paraṃ padam /
dehatyāge sabījāyāṃ karmābhāvādvipadyate // 33 AbhT_15.33

samayācārapāśaṃ tu dīkṣitaḥ pālayetsadā /
evaṃ pṛṣṭvā parijñāya vicārya ca guruḥ svayam // 34 AbhT_15.34

ucitāṃ saṃvidhitsustāṃ vāsanāṃ tādṛśīṃ śrayet /
āyātaśaktipātasya dīkṣāṃ prati na daiśikaḥ // 35 AbhT_15.35

avajñāṃ vidadhīteti śaṃbhunājñā nirūpitā /
svadhanena daridrasya kuryāddīkṣāṃ guruḥ svayam // 36 AbhT_15.36

api dūrvāmbubhiryadvā dīkṣāyai bhikṣate śiśuḥ /
bhikṣopāttaṃ nijaṃ vātha dhanaṃ prāggurave śiśuḥ // 37 AbhT_15.37

dadyādyena viśuddhaṃ tadyāgayogyatvamaśnute /
tatrādau śivatāpattisvātantryāveśa eva yaḥ // 38 AbhT_15.38

sa eva hi guruḥ kāryastato@sau dīkṣaṇe kṣamaḥ /
śivatāveśitā cāsya bahūpāyā pradarśitā // 39 AbhT_15.39

kramikā bāhyarūpā tu snānanyāsārcanādibhiḥ /
bahvīṣu tāsu tāsveṣa kriyāsu śivatāṃ hṛdi // 40 AbhT_15.40

saṃdadhaddṛḍhamabhyeti śivabhāvaṃ prasannadhīḥ /
śivībhūto yadyadicchettattatkartuṃ samīhate // 41 AbhT_15.41

śivābhimānitopāyo bāhyo heturna mokṣadaḥ /
śivo@yaṃ śiva evāsmītyevamācāryaśiṣyayoḥ // 42 AbhT_15.42

hetutadvattayā dārḍhyābhimāno mocako hyaṇoḥ /
nādhyātmena vinā bāhyaṃ nādhyātmaṃ bāhyavarjitam // 43 AbhT_15.43

siddhyejjñānakriyābhyāṃ taddvitīyaṃ saṃprakāśate /
śrībrahmayāmale deva iti tena nyarūpayat // 44 AbhT_15.44

śrīmadānandaśāstre ca nāśuddhiḥ syādvipaścitaḥ /
kintu snānaṃ suvastratvaṃ tuṣṭisaṃjananaṃ bhavet // 45 AbhT_15.45

tatra prasiddhadehādimātṛnirmalatākramāt /
ayatnato@ntarantaḥ syānnairmalya snāyatāṃ tataḥ // 46 AbhT_15.46

snānaṃ ca devadevasya yanmūrtyaṣṭakamucyate /
tatraivaṃ mantradīpte@ntarmaladāhe nimajjanam // 47 AbhT_15.47

tatreṣṭamantrahṛdayo gorajo@ntaḥ padatrayam /
gatvāgatya bhajetsnānaṃ pārthivaṃ dhṛtidāyakam // 48 AbhT_15.48

astramantritamṛddhūtamalaḥ pañcāṅgamantritaiḥ /
jalairmūrdhādipādāntaṃ kramādākṣālayettataḥ // 49 AbhT_15.49

nimajjetsāṅgamūlākhyaṃ japannā tanmayatvataḥ /
utthāyāśeṣasajjyotirdevatāgarbhamambare // 50 AbhT_15.50

sūryaṃ jalena mālinyā tarpayedviśvatarpakam /
devānpitṝnmunīnyakṣān rakṣāṃsyanyacca bhautikam // 51 AbhT_15.51

sarvaṃ saṃtarpayetprāṇo vīryātmā sa ca bhāskaraḥ /
tato japetparāmekāṃ prāguktoccārayogataḥ // 52 AbhT_15.52

ā tanmayatvasaṃvitterjalasnānamidaṃ matam /
agnyutthaṃ bhasma śastreṇa japtvā malanivarhaṇam // 53 AbhT_15.53

kavaktrahṛdguhyapade pañcāṅgairbhasma mantritam /
bhasmamuṣṭiṃ sāṅgamūlajaptāṃ mūrdhni kṣipettataḥ // 54 AbhT_15.54

hastapādau jalenaiva prakṣālyācamanādikam /
tarpaṇaṃ japa ityevaṃ bhasmasnānaṃ hi taijasam // 55 AbhT_15.55

gorajovatyanudrikte vāyau hlādini mantravāk /
gatyāgatiprayoge vā vāyavyaṃ snānamācaret // 56 AbhT_15.56

amale gagane vyāpinyekāgrībhūtadṛṣṭikaḥ /
smaranmantraṃ yadāsīta kānyā nirmalatā tataḥ // 57 AbhT_15.57

yadi vā nirmalādvyomnaḥ patatā vāriṇā tanum /
sparśayenmantrajapayuṅ nābhasaṃ snānamīdṛśam // 58 AbhT_15.58

evaṃ somārkatejaḥsu śivabhāvena bhāvanāt /
nimajjandhautamālinyaḥ kva vā yogyo na jāyate // 59 AbhT_15.59

ātmaiva parameśāno nirācāramahāhradaḥ /
viśvaṃ nimajjya tatraiva tiṣṭhecchuddhaśca śodhakaḥ // 60 AbhT_15.60

iti snānāṣṭakaṃ śuddhāvuttarottaramuttamam /
sarvatra paścāttaṃ mantramekībhūtamupāharet // 61 AbhT_15.61

ghṛtyāpyāyamalaploṣavīryavyāptimṛjisthitīḥ /
abhedaṃ ca kramādeti snānāṣṭakaparo muniḥ // 62 AbhT_15.62

etā hyanugrahātmāno mūrtayo@ṣṭau śivātmikāḥ /
svarūpaśivarūpābhyāṃ dhyānāttattatphalapradāḥ // 63 AbhT_15.63

anena vidhinārcāyāṃ kandādhārādiyojanām /
kurvanvyāsasamāsābhyāṃ dharādestatphalaṃ bhajet // 64 AbhT_15.64

tathāhi yogasaṃcāre mantrāḥ syurbhuvi pārthivāḥ /
āpye āpyā yāvadamī śive śivamayā iti // 65 AbhT_15.65

śrīnirmaryādaśāstre@pi taditthaṃ sunirūpitam /
dharādeśca viśeṣo@sti vīrasādhakasaṃmataḥ // 66 AbhT_15.66

raṇareṇurvīrajalaṃ vīrabhasma mahāmarut /
śmaśānāraṇyagaganaṃ candrārkau tadupāhitau // 67 AbhT_15.67

ātmā nirdhūtaniḥśeṣavikalpātaṅkasusthitaḥ /
snānārcādāvityupāsyaṃ vīrāṇāṃ vigrahāṣṭakam // 68 AbhT_15.68

śrīmantriśirasi proktaṃ madyaśīdhusurādinā /
susvādunā prasannena tanunā susugandhinā // 69 AbhT_15.69

kandalādigatenāntarbahiḥ saṃskārapañcakam /
kṛtvā nirīkṣaṇaṃ prokṣya tāḍanāpyāyaguṇṭhanam // 70 AbhT_15.70

mantracakrasya tanmadhye pūjāṃ vipruṭpratarpaṇam /
tenātmasekaḥ kalaśamudrayā cābhiṣecanam // 71 AbhT_15.71

devatātarpaṇaṃ dehaprāṇobhayapathāśritam /
sarvatīrthatapoyajñadānādi phalamaśnute // 72 AbhT_15.72

madyasnāne sādhakendro mumukṣuḥ kevalībhavet /
yataḥ śivamayaṃ madyaṃ sarve mantrāḥ śivodbhavāḥ // 73 AbhT_15.73

śivaśaktyorna bhedo@sti śaktyutthāstu marīcayaḥ /
tāsāmānandajanakaṃ madyaṃ śivamayaṃ tataḥ // 74 AbhT_15.74

prabuddhe saṃvidaḥ pūrṇe rūpe@dhikṛtibhājanam /
mantradhyānasamādhānabhedātsnānaṃ tu yanna tat // 75 AbhT_15.75

yuktaṃ snānaṃ yato nyāsakarmādau yogyatāvaham /
asya snānāṣṭakasyāsti bāhyāntaratayā dvitā // 76 AbhT_15.76

āntaraṃ tadyathordhvendudhārāmṛtapariplavaḥ /
yato randhrordhvagāḥ sārdhamaṅgulaṃ vyāpya saṃsthitāḥ // 77 AbhT_15.77

mūrtayo@ṣṭāvapi proktāḥ pratyekaṃ dvādaśāntataḥ /
eṣāmekatamaṃ snānaṃ kuryāddvitryādiśo@pivā // 78 AbhT_15.78

iti snānavidhiḥ prokto bhairaveṇāmalīkṛtau /
snānānantarakartavyamathedamupadiśyate // 79 AbhT_15.79

bhāvaṃ prasannamālocya vrajedyāgagṛhaṃ tataḥ /
parvatāgranadītīraikaliṅgādi yaducyate // 80 AbhT_15.80

tadbāhyamiha tatsiddhiviśeṣāya na muktaye /
ābhyantaraṃ nagāgrādi dehāntaḥ prāṇayojanam // 81 AbhT_15.81

sādhakānāmupāyaḥ syātsiddhaye natu muktaye /
pīṭhasthānaṃ sadā yāgayogyaṃ śāstreṣu bhaṇyate // 82 AbhT_15.82

tacca bāhyāntarādrūpādbahirdehe ca susphuṭam /
yataḥ śrīnaiśasañcāre parameśo nyarūpayat // 83 AbhT_15.83

tasyecchā pīṭhamādhāro yatrasthaṃ sacarācaram /
agryaṃ tatkāmarūpaṃ syādbindunādadvayaṃ tataḥ // 84 AbhT_15.84

nādapīṭhaṃ pūrṇagirirdakṣiṇe vāmataḥ punaḥ /
pīṭhamuḍḍayanaṃ bindurmukhyaṃ pīṭhatrayaṃ tvidam // 85 AbhT_15.85

jñeyaṃ saṃkalpanārūpamardhapīṭhamataḥ param /
śāktaṃ kuṇḍalinī vedakalaṃ ca tryupapīṭhakam // 86 AbhT_15.86

devīkoṭṭojjayinyau dve tathā kulagiriḥ paraḥ /
lālanaṃ baindavaṃ vyāptiriti saṃdohakatrayam // 87 AbhT_15.87

puṇḍravardhanavārendre tathaikāmramidaṃ bahiḥ /
navadhā kathitaṃ pīṭhamantarbāhyakrameṇa tat // 88 AbhT_15.88

kṣetrāṣṭakaṃ kṣetravido hṛdambhojadalāṣṭakam /
prayāgo varaṇā paścādaṭṭahāso jayantikā // 89 AbhT_15.89

vārāṇasī ca kāliṅgaṃ kulūtā lāhulā tathā /
upakṣetrāṣṭakaṃ prāhurhṛtpadmāgradalāṣṭakam // 90 AbhT_15.90

virajairuḍikā hālā elā pūḥ kṣīrikā purī /
māyākhyā marudeśaśca bāhyābhyantararūpataḥ // 91 AbhT_15.91

hṛtpadmadalasandhīnāmupasaṃdohakāṣṭatā /
jālandharaṃ ca naipālaṃ kaśmīrā gargikā haraḥ // 92 AbhT_15.92

mlecchadigdvāravṛttiśca kurukṣetraṃ ca kheṭakam /
dvipathaṃ dvayasaṃghaṭṭāttripathaṃ trayamelakāt // 93 AbhT_15.93

catuṣpathaṃ śaktimato layāttatraiva manvate /
nāsāntatālurandhrāntametaddehe vyavasthitam // 94 AbhT_15.94

bhrūmadhyakaṇṭhahṛtsaṃjñaṃ madhyamaṃ tadudāhṛtam /
nābhikandamahānandadhāma tatkaulikaṃ trayam // 95 AbhT_15.95

parvatāgraṃ nadītīramekaliṅgaṃ tadeva ca /
kiṃ vātibahunā sarvaṃ saṃvittau prāṇagaṃ tataḥ // 96 AbhT_15.96

tato dehasthitaṃ tasmāddehāyatanago bhavet /
bāhye tu tādṛśāntaḥsthayogamārgaviśāradāḥ // 97 AbhT_15.97

devyaḥ svabhāvājjāyante pīṭhaṃ tadvāhyamucyate /
yathā svabhāvato mlecchā adharmapathavartinaḥ // 98 AbhT_15.98

tatra deśe niyatyetthaṃ jñānayogau sthitau kvacit /
yathācātanmayo@pyeti pāpitāṃ taiḥ samāgamāt // 99 AbhT_15.99

tathā pīṭhasthito@pyeti jñānayogādipātratām /
mukhyatvena śarīre@ntaḥ prāṇe saṃvidi paśyataḥ // 100 AbhT_15.100

viśvametatkimanyaiḥ syādbahirbhramaṇaḍambaraiḥ /
ityevamantarbāhye ca tattaccakraphalārthinām // 101 AbhT_15.101

sthānabhedo vicitraśca sa śāstre saṃkhyayojjhitaḥ /
śrīvīrāvalihṛdaye sapta sthānāni śaktikamalayugam // 102 AbhT_15.102

surapathacatuṣpathākhyaśmaśānamekāntaśūnyavṛkṣau ca /
iti nirvacanaguṇasthityupacāradṛśā vibodha evoktaḥ // 103 AbhT_15.103

tadadhiṣṭhite ca cakre śārīre bahiratho bhavedyāgaḥ /
muktaye tanna yāgasya sthānabhedaḥ prakalpyate // 104 AbhT_15.104

deśopāyā na sā yasmātsā hi bhāvaprasādataḥ /
uktaṃ ca śrīniśācāre siddhisādhanakāṅkṣiṇām // 105 AbhT_15.105

sthānaṃ mumukṣuṇā tyājyaṃ sarpakañcukavattvidam /
muktirna sthānajanitā yadā śrotrapathaṃ gatam // 106 AbhT_15.106

gurostattvaṃ tadā muktistaddārḍhyāya tu pūjanam /
yatra yatra hṛdambhojaṃ vikāsaṃ pratipadyate // 107 AbhT_15.107

tatraiva dhāmni bāhye@ntaryāgaśrīḥ pratitiṣṭhati /
nānyatragatyā mokṣo@sti so@jñānagranthikartanāt // 108 AbhT_15.108

tacca saṃvidvikāsena śrīmadvīrāvalīpade /
guravastu vimuktau vā siddhau vā vimalā matiḥ // 109 AbhT_15.109

heturityubhayatrāpi yāgauko yanmanoramam /
niyatiprāṇatāyogātsāmagrītastu yadyapi // 110 AbhT_15.110

siddhayo bhāvavaimalyaṃ tathāpi nikhilottamam /
vimalībhūtahṛdayo yattatra pratibimbayet // 111 AbhT_15.111

sādhyaṃ tadasya dārḍhyena saphalatvāya kalpate /
uktaṃ śrīsāraśāstre ca nirvikalpo hi sidhyati // 112 AbhT_15.112

kliśyante savikalpāstu kalpokte@pi kṛte sati /
tadākramya balaṃ mantrā ayamevodayaḥ sphuṭaḥ // 113 AbhT_15.113

ityādibhiḥ spandavākyairetadeva nirūpitam /
tasmātsiddhyai vimuktyai vā pūjājapasamādhiṣu // 114 AbhT_15.114

tatsthānaṃ yatra viśrāntisundaraṃ hṛdayaṃ bhavet /
yāgaukaḥ prāpya śuddhātmā bahireva vyavasthitaḥ // 115 AbhT_15.115

nyāsaṃ sāmānyataḥ kuryādbahiryāgaprasiddhaye /
mātṛkāṃ mālinīṃ vātha dvitayaṃ vā kramākramāt // 116 AbhT_15.116

sṛṣṭyapyayadvayaiḥ kuryādekaikaṃ saṃghaśo dviśaḥ /
lalāṭavaktre dṛkkarṇanāsāgaṇḍaradauṣṭhage // 117 AbhT_15.117

dvaye dvaye śikhājihve visargāntāstu ṣoḍaśa /
dakṣānyayoḥ skandhabāhukarāṅgulinakhe kacau // 118 AbhT_15.118

vargau ṭatau kramātkaṭyāmūrvādiṣu niyojayet /
pavargaṃ pārśvayoḥ pṛṣṭhe jaṭhare hṛdyatho nava // 119 AbhT_15.119

tvagraktamāṃsasūtrāsthivasāśukrapurogamān /
ityeṣa mātṛkānyāso mālinyāstu nirūpyate // 120 AbhT_15.120

na śikhā ṛ ṝ ḷ ḷḷ ca śiromālā tha mastakam /
netrāṇi cordhve dho@nye ī ghrāṇaṃ mudre ṇu ṇū śrutī // 121 AbhT_15.121

bakavarga+i+ā vaktradantajihvāgiri kramāt /
vabhayāḥ kaṇṭhadakṣādiskandhayorbhujayorḍaḍhau // 122 AbhT_15.122

ṭho hastayorjhañau śākhā jraṭau śūlakapālake /
pa hṛcchalau stanau kṣīramā sa jīvo visargayuk // 123 AbhT_15.123

prāṇo havarṇaḥ kathitaḥ ṣakṣāvudaranābhigau /
maśāntā kaṭiguhyoruyugmagā jānunī tathā // 124 AbhT_15.124

eaikārau tatparau tu jaṅghe caraṇagau daphau /
ityeṣā mālinī devī śaktimatkṣobhitā yataḥ // 125 AbhT_15.125

kṛtyāveśāttataḥ śāktī tanuḥ sā paramārthataḥ /
anyonyaṃ bījayonīnāṃ kṣobhādvaisargikodayāt // 126 AbhT_15.126

kāṃ kāṃ siddhiṃ na vitaretkiṃ vā nyūnaṃ na pūrayet /
yonibījārṇasāṃkaryaṃ bahudhā yadyapi sthitam // 127 AbhT_15.127

tathāpi nādiphānto@yaṃ kramo mukhyaḥ prakīrtitaḥ /
phakārādisamuccārānnakārānte@dhvamaṇḍalam // 128 AbhT_15.128

saṃhṛtya saṃvidyā pūrṇā sā śabdairvarṇyate katham /
ataḥ śāstreṣu bahudhā kulaputtalikādibhiḥ // 129 AbhT_15.129

bhedairgītā hi mukhyeyaṃ nādiphānteti mālinī /
śabdarāśerbhairavasya yānucchūnatayāntarī // 130 AbhT_15.130

sā māteva bhaviṣyattvāttenāsau mātṛkoditā /
mālinī mālitā rudrairdhārikā siddhimokṣayoḥ // 131 AbhT_15.131

phaleṣu puṣpitā pūjyā saṃhāradhvaniṣaṭpadī /
saṃhāradānādānādiśaktiyuktā yato ralau // 132 AbhT_15.132

ekatvena smarantīti śaṃbhunātho nirūcivān /
śabdarāśirmālinī ca śivaśaktyātmakaṃ tvidam // 133 AbhT_15.133

ekaikatrāpi pūrṇatvācchivaśaktisvabhāvatā /
tena bhraṣṭe vidhau vīrye svarūpe vānayā param // 134 AbhT_15.134

mantrā nyastāḥ punarnyāsātpūryante tatphalapradāḥ /
uktaṃ śrīpūrvatantre ca viśeṣavidhihīnite // 135 AbhT_15.135

nyasyecchāktaśarīrārthaṃ bhinnayoni tu mālinīm /
viśeṣaṇamidaṃ hetau hetvarthaśca nirūpitaḥ // 136 AbhT_15.136

yatheṣṭaphalasiddhyai cetyatraivedamabhāṣata /
sāñjanā api ye mantrā gāruḍādyā na te param // 137 AbhT_15.137

mālinyā pūritāḥ sidhdyai balādeva tu muktaye /
tasmātphalepsurapyanya mantraṃ nyasyātra mālinīm // 138 AbhT_15.138

nyasyejjaptvāpica japedayatnādapavṛktaye /
ityevaṃ mātṛkāṃ nyasyenmālinīṃ vā kramāddvayam // 139 AbhT_15.139

siddhimuktyanusārādvā varṇānvā yugapaddvayoḥ /
akṣahrīṃ naphahrīmetau piṇḍau saṃghāvihānayoḥ // 140 AbhT_15.140

vācakau nyāsa etābhyāṃ kṛte nyāse@thavaikakaḥ /
eṣa cāṅgatanubrahmayukto vā tadviparyayaḥ // 141 AbhT_15.141

sāmudāyikavinyāse pṛthak piṇḍāvimau kramāt /
akramādathavā nyasyedekamevātha yojayet // 142 AbhT_15.142

kriyayā siddhikāmo yaḥ sa kriyāṃ bhūyasīṃ caret /
anīpsurapi yastasmai bhūyase svaphalāya sā // 143 AbhT_15.143

yastu dhyānajapābhyāsaiḥ siddhīpsuḥ sa kriyāṃ param /
saṃskṛtyai svecchayā kuryāt prāṅnayenātha bhūyasīm // 144 AbhT_15.144

mumukṣuratha tasmai vā yathābhīṣṭaṃ samācaret /
śivatāpattirevārtho hyeṣāṃ nyāsādikarmaṇām // 145 AbhT_15.145

evaṃ nyāsaṃ vidhāyārghapātre vidhimupācaret /
uktanītyaiva tatpaścāt pūjayennyastavācakaiḥ // 146 AbhT_15.146

yataḥ samastabhāvānāṃ śivātsiddhimayādatho /
pūrṇādavyatirekitvaṃ kārakāṇāmihārcayā // 147 AbhT_15.147

samastaṃ kārakavrātaṃ śivābhinnaṃ pradarśitam /
pūjodāharaṇe sarvaṃ vyaśnute gamanādyapi // 148 AbhT_15.148

yathāhi vāhakaṭakabhramasvātantryamāgataḥ /
aśvaḥ saṃgrāmarūḍho@pi tāṃ śikṣāṃ nātivartate // 149 AbhT_15.149

tathārcanakriyābhyāsaśivībhāvitakārakaḥ /
gacchaṃstiṣṭhannapi dvaitaṃ kārakāṇāṃ vyapojjhati // 150 AbhT_15.150

tathaikyābhyāsaniṣṭhasyākramādviśvamidaṃ haṭhāt /
saṃpūrṇaśivatākṣobhanarīnartadiva sphuret // 151 AbhT_15.151

uvāca pūjanastotre hyasmākaṃ paramo guruḥ /
aho svādurasaḥ ko@pi śivapūjāmayotsavaḥ // 152 AbhT_15.152

ṣaṭtriṃśato@pi tattvānāṃ kṣobho yatrollasatyalam /
tadetādṛkpūrṇaśivaviśvāveśāya ye@rcanam // 153 AbhT_15.153

kurvanti te śivā eva tānpūrṇānprati kiṃ phalam /
vināpi jñānayogābhyāṃ kriyā nyāsārcanādikā // 154 AbhT_15.154

itthamaikyasamāpattidānātparaphalapradā /
sādhakasyāpi tatsadvipradamantraikatāṃ gatam // 155 AbhT_15.155

viśvaṃ vrajadavighnatvaṃ svāṃ siddhiṃ śīghramāvahet /
uktaṃ ca parameśena na vidhirnārcanakramaḥ // 156 AbhT_15.156

kevalaṃ smaraṇātsiddhirvāñchiteti matādiṣu /
tadevaṃ tanmayībhāvadāyinyarcākriyā yataḥ // 157 AbhT_15.157

samastakārakaikātmyaṃ tenāsyāḥ paramaṃ vapuḥ /
yaṣṭrādhārasya tādātmyaṃ sthānaśuddhividhikramāt // 158 AbhT_15.158

yaṣṭṛyājyatadādhārakaraṇādānasaṃpradāḥ /
nyāsakrameṇa śivatātādātmyamadhiśerate // 159 AbhT_15.159

arghapātramapādānaṃ tasmādādīyate yataḥ /
yacca tatsthaṃ jalādyetatkaraṇaṃ śodhane@rcane // 160 AbhT_15.160

arghapātrāmbuvipruḍbhiḥ spṛṣṭaṃ sarvaṃ hi śudhyati /
śivārkakarasaṃsparśātkānyā śuddhirbhaviṣyati // 161 AbhT_15.161

ūce śrīpūrvaśāstre tadarghapātravidhau vibhuḥ /
na cāsaṃśodhitaṃ vastu kiṃcidapyupakalpayet // 162 AbhT_15.162

tena śuddhaṃ tu sarvaṃ yadaśuddhamapi tacchuci /
aśuddhatā ca vijñeyā paśutacchāsanāśayāt // 163 AbhT_15.163

svatādavasthyātpūrvasmādathavāpyupakalpitāt /
tena yadyadihāsannaṃ saṃvidaścidanugrahāt // 164 AbhT_15.164

kiyato@pi tadatyantaṃ yogyaṃ yāge@tra jīvavat /
anena nayayogena yadāsattividūrate // 165 AbhT_15.165

saṃvideti tadā tatra yogyāyogyatvamādiśet /
vīrāṇāmata eveha mithaḥ svapratimāmṛtam // 166 AbhT_15.166

tattadyāgavidhāviṣṭaṃ gurubhirbhāvitātmabhiḥ /
unmajjayati nirmagnāṃ saṃvidaṃ yattu suṣṭhu tat // 167 AbhT_15.167

arcāyai yogyamānando yasmādunmagnatā citaḥ /
tenācidrūpadehādiprādhānyavinimajjakam // 168 AbhT_15.168

ānandajananaṃ pūjāyogyaṃ hṛdayahāri yat /
ataḥ kulakramottīrṇatrikasāramatādiṣu // 169 AbhT_15.169

madyakādambarīśīdhudravyādermahimā param /
lokasthitiṃ racayituṃ madyādeḥ paśuśāsane // 170 AbhT_15.170

proktā hyaśuddhistatraiva tasya kvāpi viśuddhatā /
pañcagavye pavitratvaṃ somacarṇanapātrayoḥ // 171 AbhT_15.171

vidhiścāvabhṛthasnānaṃ haste kṛṣṇaviṣāṇitā /
na patnyā ca vinā yāgaḥ sarvadaivatatulyatā // 172 AbhT_15.172

surāhutirbrahmasatre vapāntrahṛdayāhutiḥ /
pāśaveṣvapi śāstreṣu tadadarśi maheśinā // 173 AbhT_15.173

ghorāndhyahaimananiśāmadhyagāciradīptivat /
bhakṣyo haṃso na bhakṣyo@sāviti ripratipattiṣu // 174 AbhT_15.174

smārtīṣu vijayatyeko yaḥ śivābhedaśuddhikaḥ /
ajñatvavedādarśitvarāgadveṣādayo hyamī // 175 AbhT_15.175

munīnāṃ vacasi svasminprāmāṇyonmūlanakṣamāḥ /
vede@pi yadabhakṣyaṃ tadbhakṣyamityupadiśyate // 176 AbhT_15.176

na vidhipratiṣedhākhyadharmayorekamāspadam /
atha tatra na tadbhakṣyaṃ tadā tena tathā tataḥ // 177 AbhT_15.177

evaṃ viṣayabhedānno śivokterbādhikā śrutiḥ /
kvacidviṣayatulyatvādbādhyabādhakatā yadi // 178 AbhT_15.178

tadbādhyā śrutireveti prāgevaitannirūpitam /
prakṛtaṃ brūmahe kṛtvā nyāsaṃ dehārghapātrayoḥ // 179 AbhT_15.179

sāmānyamarghapātrāmbhovipruḍbhiḥ prokṣya cākhilam /
yāgopakaraṇaṃ paścādbāhyayāgaṃ samācaret // 180 AbhT_15.180

prabhāmaṇḍalake khe vā suliptāyāṃ ca vā bhuvi /
triśūlārkavṛṣāndikasthā mātaraḥ kṣetrapaṃ yajet // 181 AbhT_15.181

yoginīśca pṛthaṅmantrairoṃnamonāmayojitaiḥ /
ekoccāreṇa vā bāhyaparivāretiśabditāḥ // 182 AbhT_15.182

tāro nāma caturthyantaṃ namaścetyarcane manuḥ /
evaṃ bahiḥ pūjayitvā dvāraṃ prokṣya prapūjayet // 183 AbhT_15.183

triśiraḥśāsanādau ca sa dṛṣṭo vidhirucyate /
gaṇeśalakṣmyau dvārordhve dakṣe vāme tayoḥ punaḥ // 184 AbhT_15.184

madhye vāgīśvarīṃ diṇḍimahodarayugaṃ tathā /
kramātsvadakṣavāmasthaṃ tathaitena krameṇa ca // 185 AbhT_15.185

ekaikaṃ pūjayetsamyaṅ nandikālau trimārgagām /
kālindīṃ chāgameṣāsyau svadakṣāddvāḥsthaśākhayoḥ // 186 AbhT_15.186

adhodehalyananteśādhāraśaktīśca pūjayet /
dvāramadhye sarasvatyā mahāstraṃ pūjayedamī // 187 AbhT_15.187

padmādhāragatāḥ sarve@pyuditā vighnanāśakāḥ /
pūjane pūrvavanmantro dīpakadvayakalpitaḥ // 188 AbhT_15.188

arghapuṣpasamālambhadhūpanaivedyavandanaiḥ /
pūjāṃ kuryādihārghaścāpyuttamadravyayojitaḥ // 189 AbhT_15.189

ekoccāreṇa vā kuryāddvāḥsthadaivatapūjanam /
rahasyapūjāṃ cetkuryāttadbāhyaparivārakam // 190 AbhT_15.190

dvāḥsthāṃśca pūjayedantardevāgre kalpanākramāt /
kṣiptvāstrajaptaṃ kusumaṃ jvaladveśmani vghnanut // 191 AbhT_15.191

praviśya śivaraśmīddhadṛśā veśmāvalokayet /
diśo@streṇa ca badhnīyācchādayedvarmaṇākhilāḥ // 192 AbhT_15.192

tatrottarāśābhimukho mumukṣustādṛśāya vā /
viśettathā hyaghorāgniḥ pāśānpluṣyati bandhakān // 193 AbhT_15.193

yadyapyasti na diṅnāma kācitpūrvāparādikā /
pratyayo hi na tasyāḥ syādekasyā anupāhiteḥ // 194 AbhT_15.194

upādhiḥ pūrvatādiṣṭa iti cettatkṛtaṃ diśā /
upādhimātraṃ tu tathā vaicitryāya kathaṃ bhavet // 195 AbhT_15.195

tasmātsaṃvitprakāśo@yaṃ mūrtyābhāsanabhāgataḥ /
pūrvādidigvibhāgākhyavaicitryollekhadurmadaḥ // 196 AbhT_15.196

tatra yadyatprakāśena sadā svīkaraṇe kṣamam /
tadevordhvaṃ prakāśātma sparśāyogyamadhaḥ punaḥ // 197 AbhT_15.197

kiṃcitprakāśatā madhyaṃ tato vai diksamudbhavaḥ /
kiṃcitprakāśayogyasya saṃmukhaṃ prasaratpuraḥ // 198 AbhT_15.198

parāṅmukhaṃ tu tatpaścāditi digdvayamāgatam /
prakāśaḥ saṃmukhaṃ vastu gṛhītvodriktaraśmikaḥ // 199 AbhT_15.199

yatra tiṣṭhoddakṣiṇaṃ tatprakāśasyānukūlyataḥ /
dakṣiṇasya puraḥsaṃsthaṃ vāmamityupadiśyate // 200 AbhT_15.200

tatprakāśitameyendusparśasaumyaṃ tadeva hi /
evamāśācatuṣke@sminmadhyaviśrāntiyogataḥ // 201 AbhT_15.201

catuṣkamanyattenāṣṭau diśastattadadhiṣṭhitāḥ /
evaṃ prakāśamātre@sminvarade parame śive // 202 AbhT_15.202

digvibhāgaḥ sthito loke śāstre@pica tathocyate /
kramātsadāśivādhīśaḥ pañcamantratanuryataḥ // 203 AbhT_15.203

īśanraghoravāmākhyasadyo@dhobhedato diśaḥ /
īśa ūrdhvaṃ prakāśatvātpūrvaṃ vaktraṃ prasāri yat // 204 AbhT_15.204

puruṣo dakṣiṇācaṇḍo vāmā vāmastu saumyakaḥ /
parāṅmukhatayā sadyaḥ paścimā paribhāṣyate // 205 AbhT_15.205

pātālavaktramadharamaprakāśatayā sthiteḥ /
khamarudvahnijalabhūkhāni vaktrāṇyamuṣya hi // 206 AbhT_15.206

mukhyatvena khamevordhvaṃ prakāśamayamucyate /
tadeva mukhyato@dhastādaprakāśaṃ yataḥ sphuṭam // 207 AbhT_15.207

madhye tu yatprakāśaṃ tanna prakāśyaṃ na cetarat /
prakāśatvāddiśyamānamato@smindikcatuṣṭayam // 208 AbhT_15.208

pañcamantratanurnātha itthaṃ viśvadigīśvaraḥ /
tato@pīśastathā rudro viṣṇurbrahmā tathā sthitaḥ // 209 AbhT_15.209

ūrdhvābhivyaktyayogyatvādviṣṇordhātuśca pañcamam /
na vaktraṃ tau bhedamayau sṛṣṭisthitiprabhū yataḥ // 210 AbhT_15.210

digvibhāgastu tajjo@sti vadanānāṃ catuṣṭayāt /
pañcamasya yujitve tau parityaktanijātmakau // 211 AbhT_15.211

tato brahmāṇḍamadhye@pi jñānaśaktirvibho raviḥ /
diśāṃ vibhāgaṃ kurute prakāśaghanavṛttimān // 212 AbhT_15.212

tathāhi viṣuvadyoge yataḥ pūrvaṃ pradṛśyate /
tatpūrva yatra tacchāyā tatpaścimamudāhṛtam // 213 AbhT_15.213

tasmiñjigamiṣorasya yatsavyaṃ tattu dakṣiṇam /
tatraiṣa caṇḍatejobhirbhāti jājvalyamānavat // 214 AbhT_15.214

tatpurovarti vāmaṃ tu tadbhāsā khacitaṃ manāk /
tata eva hi somyaṃ tannacāpi hyaprakāśakam // 215 AbhT_15.215

yatrāsāvastamabhyeti tatpaścimamiti sthitiḥ /
tatraiva paścime yeṣāṃ prākprakāśāvalokanam // 216 AbhT_15.216

tadeva pūrvameteṣāṃ yathādhvani nirūpitam /
sā sā dikca tathā tasya phaladāpi viparyaye // 217 AbhT_15.217

vicitre phalasaṃpattiḥ prakāśādhīnikā yataḥ /
itthaṃ sūryāśrayā diksyātsā vicitrāpi tādṛśī // 218 AbhT_15.218

adhiṣṭhitā maheśena citratadrūpadhāriṇā /
kiṃ vātibahunā yo@sau yaṣṭā tatsaṃmukhāditaḥ // 219 AbhT_15.219

diśo@pi pravibhajyante prāksavyottarapaścimāḥ /
svānusārakṛtaṃ taṃ ca digvibhāgaṃ sadā śivaḥ // 220 AbhT_15.220

adhitiṣṭhatyarkamiva sa vicitravapuryataḥ /
svotthā api diśaḥ sveśāḥ śakrādyā hyadhiśerate // 221 AbhT_15.221

te hi prakāśaśaktyaṃśāḥ prakāśānuvidhāyinaḥ /
prakāśasya yadaiśvaryaṃ sa indro yattu tanmahaḥ // 222 AbhT_15.222

so@gniryantṛtvabhīmatve yamo rakṣastadūnimā /
prakāśyaṃ varuṇastacca cāñcalyādvāyurucyate // 223 AbhT_15.223

bhāvasañcayayogena vitteśastatkṣaye vibhuḥ /
adṛṣṭavigraho@nanto brahmordhve vṛṃhako vibhuḥ // 224 AbhT_15.224

prakāśasyaiva śaktyaṃśā lokapāstena kīrtitāḥ /
itthaṃ svādhīnarūpāpi diksaurī tūpadiśyate // 225 AbhT_15.225

tatra sarvo hi niṣkampaṃ prakāśatvaṃ prapadyate /
sarvago@pyanilo yadvadvyajanenopavījitaḥ // 226 AbhT_15.226

prabuddhaḥ svāṃ kriyāṃ kuryāddharmanirṇodanādikām /
tadvatsarvagatāḥ sarvā aindyādyāḥ śaktayaḥ sphuṭam // 227 AbhT_15.227

sādhakāśvāsasaṃbuddhāstattatsveṣṭaphalapradāḥ /
evaṃ saurī digīśānabrahmaviṣṇvīśasauśivaiḥ // 228 AbhT_15.228

adhiṣṭhitā samāśvāsadārḍhyāttattatphalapradā /
sādhako yacca vā kṣetraṃ maṇḍalaṃ veśma vā bhajet // 229 AbhT_15.229

sthitastadanusāreṇa madhyībhavati śaṃkaraḥ /
sa hi sarvamadhiṣṭhātā mādhyasthyeneti tasya yaḥ // 230 AbhT_15.230

sauraḥ prakāśastatpūrvamitthaṃ syāddigvyavasthitiḥ /
tanmadhyasthitanāthasya grahītuṃ dakṣiṇaṃ mahaḥ // 231 AbhT_15.231

udaṅmukhaḥ syāt pāścātyaṃ grahītuṃ pūrvatomukhaḥ /
upaviśya nijasthāne dehaśuddhiṃ samācaret // 232 AbhT_15.232

aṅguṣṭhāgrātkālavahnijvālābhāsvaramutthitam /
astraṃ dhyātvā tacchikhābhirbahirantardahettanum // 233 AbhT_15.233

dāhaśca dhvaṃsa evokto dhvaṃsakaṃ mantrasaṃjñitam /
tejastathābhilāpākhyasvavikalparasombhitam // 234 AbhT_15.234

tena mantrāgninā dāho dehe puryaṣṭake tathā /
dehapuryaṣṭakāhantāvidhvaṃsādeva jāyate // 235 AbhT_15.235

nahi sadbhāvamātreṇa deho@sāvanyadehavat /
ahantāyāṃ hi dehatvaṃ sā dhvastā taddaheddhruvam // 236 AbhT_15.236

taddehasaṃskārabharo bhasmatvenātha yaḥ sthitaḥ /
taṃ varmavāyunādhūya tiṣṭhecchuddhacidātmani // 237 AbhT_15.237

tasmindhruve nistaraṅge samāpattimupāgataḥ /
saṃvidaḥ sṛṣṭidharmitvādādyāmeti taraṅgitām // 238 AbhT_15.238

saiva mūrtiriti khyātā tārasadbinduhātmikā /
tato navātmadevena nyāsastattvodayātmakaḥ // 239 AbhT_15.239

aṅgavaktrāṇi tasyaiva svasthāneṣu niyojayet /
atha mātṛkayā prāgvattattattvasphuṭatātmakaḥ // 240 AbhT_15.240

tritattvanyāsatā cāsya pṛṣṭhe kakṣyātrayāgate /
tato@ghorāṣṭakanyāsaḥ śirastaccaraṇātmakam // 241 AbhT_15.241

tato@pi śivasadbhāvanyāsaḥ svāṃgasya saṃyutaḥ /
ittha kṛte pañcake@sminyattanmukhyatayā bhavet // 242 AbhT_15.242

upāsyamarcyaṃ tatsāṅgaṃ ṣaṣṭhe nyāse niyojayet /
tenātra nyāsayogyo@sau bhagavānratiśekharaḥ // 243 AbhT_15.243

ūrdhve nyāsyo navākhyasya mukhyatve@nyonyadhāmatā /
evaṃ bhairavasadbhāvanāthe mukhyatayā yadi // 244 AbhT_15.244

upāsyatā tattatsthāna prāṅnyāsyo ratiśekharaḥ /
itthaṃ śrīpūrvaśāstre me saṃpradāyaṃ nyarūpayat // 245 AbhT_15.245

śaṃbhunātho nyāsavidhau devo hi kathamanyathā /
nyāsa vivarjyate@muṣminnaṅgānyapyasya santi hi // 246 AbhT_15.246

mūrtiḥ sṛṣṭistritattvaṃ cetyaṣṭau mūrtyaṅgasaṃyutāḥ /
śivaḥ sāṅgaśca vijñeyo nyāsaḥ ṣoḍhā prakīrtitaḥ // 247 AbhT_15.247

asyopari tataḥ śāktaṃ nyāsaṃ kuryācca ṣaḍvidham /
parāparāṃ savaktrāṃ prāktataḥ prāgiti mālinīm // 248 AbhT_15.248

paścātparāditritayaṃ śikhāhṛtpādagaṃ kramāt /
tataḥ kavaktrakaṇṭheṣu hṛnnābhīguhya+ūrutaḥ // 249 AbhT_15.249

jānupāde@pyaghoryādyaṃ tato vidyāṅgapañcakam /
tatastvāvāhayecchaktiṃ mātṛsadbhāvarūpiṇīm // 250 AbhT_15.250

yogeśvarīṃ parāṃ pūrṇāṃ kālasaṃkarṣiṇīṃ dhruvām /
aṅgavaktraparīvāraśaktidvādaśakādhikām // 251 AbhT_15.251

sādhyānuṣṭhānabhedena nyāsakāle smaredguruḥ /
paraiva devītritayamadhye yābhedinī sthitā // 252 AbhT_15.252

sānavacchedacinmātrasadbhāveyaṃ prakīrtitā /
sāraśāstre yāmale ca devyāstena prakīrtitaḥ // 253 AbhT_15.253

mūrtiḥ savaktrā śaktiśca śaktitrayamathāṣṭakam /
pañcāṅgāni parā śaktirnyāsaḥ śākto@pi ṣaḍvidhaḥ // 254 AbhT_15.254

yāmalo@yaṃ mahānyāsaḥ siddhimuktiphalapradaḥ /
muktyekārthī punaḥ pūrvaṃ śāktaṃ nyāsaṃ samācaret // 255 AbhT_15.255

guravastvāhuritthaṃ yannyāsadvayamudāhṛtam /
mumukṣuṇā tu pādādi tatkāryaṃ saṃhṛtikramāt // 256 AbhT_15.256

yāvantaḥ kīrtitā bhedāḥ śaṃbhuśaktyaṇuvācakāḥ /
tāvatsvapyeṣu mantreṣu nyāsaḥ ṣoḍhaiva kīrtitaḥ // 257 AbhT_15.257

kiṃtvāvāhyastu yo mantraḥ sa tatrāṅgasamanvitaḥ /
ṣaṣṭhaḥ syāditi sarvatra ṣoḍhaivāyamudāhṛtaḥ // 258 AbhT_15.258

mudrāpradarśanaṃ paścātkāyena manasā girā /
pañcāvasthā jāgradādyāḥ ṣaṣṭhyanuttaranāmikā // 259 AbhT_15.259

ṣaṭkāraṇaṣaḍātmatvātṣaṭtriṃśattattvayojanam /
evaṃ ṣoḍhāmahānyāse kṛte viśvamidaṃ haṭhāt // 260 AbhT_15.260

dehe tādātmyamāpannaṃ śuddhāṃ sṛṣṭiṃ prakāśayet /
mūrtinyāsātsamārabhya yā sṛṣṭiḥ prasṛtātra sā // 261 AbhT_15.261

abhedamānīya kṛtā śuddhā nyāsabalakramāt /
tena ye@codayanmūḍhāḥ pāśadāhavidhūnane // 262 AbhT_15.262

kṛte śānte śive rūḍhaḥ punaḥ kimavarohati /
iti te dūrato dhvastāḥ paramārthaṃ hi śāṃbhavam // 263 AbhT_15.263

na vidusta svasaṃvittisphurattāsāravarjitāḥ /
na khalveṣa śivaḥ śānto nāma kaścidvibhedavān // 264 AbhT_15.264

sarvetarādhvavyāvṛtto ghaṭatulyo@sti kutracit /
mahāprakāśarūpā hi yeyaṃ saṃvidvijṛmbhate // 265 AbhT_15.265

sa śivaḥ śivataivāsya vaiśvarūpyāvabhāsitā /
tathābhāsanayogo@taḥ svarasenāsya jṛmbhate // 266 AbhT_15.266

bhāsyamāno@tra cābhedaḥ svātmano bheda eva ca /
bhede vijṛmbhite māyā māyāmāturvijṛmbhate // 267 AbhT_15.267

abhede jṛmbhate@syaiva māyāmātuḥ śivātmatā /
māyāpramātā tadrūpavikalpābhyāsapāṭavāt // 268 AbhT_15.268

śiva eva tadabhyāsaphalaṃ nyāsādi kīrtitam /
yathāhi duṣṭakarmāsmītyevaṃ bhāvayatastathā // 269 AbhT_15.269

tathā śivo@haṃ nānyo@smītyevaṃ bhāvayatastathā /
etadevocyate dārḍhyaṃ vimarśahṛdayaṅgamam // 270 AbhT_15.270

śivaikātmyavikalpaughadvārikā nirvikalpatā /
anyathā tasya śuddhasya vimarśaprāṇavartinaḥ // 271 AbhT_15.271

kathaṃ nāmāvimṛṣṭaṃ syādrūpaṃ bhāsanadharmaṇaḥ /
tenātidurghaṭaghaṭāsvatantrecchāvaśādayam // 272 AbhT_15.272

bhānapi prāṇabuddhyādiḥ svaṃ tathā na vikalpayet /
pratyutātisvatantrātmaviparītasvadharmatām // 273 AbhT_15.273

vināśyanīśāyattatvarūpāṃ niścitya majjati /
tataḥ saṃsārabhāgīyatathāniścayaśātinīm // 274 AbhT_15.274

nityādiniścayadvārāmavikalpāṃ sthitiṃ śrayet /
ye tu tīvratamodriktaśaktinirmalatājuṣaḥ // 275 AbhT_15.275

na te dīkṣāmanunyāsakāriṇaśceti varṇitam /
evaṃ viśvaśarīraḥ sanviśvātmatvaṃ gataḥ sphuṭam // 276 AbhT_15.276

nyāsamātrāt tathābhūtaṃ dehaṃ puṣpādinārcayet /
pṛthaṅmantrairvistareṇa saṃkṣepānmūlamantrataḥ // 277 AbhT_15.277

dhūpanaivedyatṛptyādyaistathā vyāsasamāsataḥ /
saṃsāravāmācāratvātsarvaṃ vāmakareṇa tu // 278 AbhT_15.278

kuryāttarpaṇayogaṃ ca daiśikastadanāmayā /
vāmaśabdena guhyaṃ śrīmataṅgādāvapīritam // 279 AbhT_15.279

vāmācāraparo mantrī yāgaṃ kuryāditi sphuṭam /
śrīmadbhargaśikhāśāstre tathā śrīgamaśāsane // 280 AbhT_15.280

sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ sarvayajñeṣu yatphalam /
tatphalaṃ koṭiguṇitamanāmātarpaṇātpriye // 281 AbhT_15.281

śrīmannandiśikhāyāṃ ca śrīmadānandaśāsane /
taduktaṃ srukca pūrṇāyāṃ sruvaśvājyāhutau bhavet // 282 AbhT_15.282

śeṣaṃ vāmakareṇaiva pūjāhomajapādikam /
evamānandasaṃpūrṇaṃ sarvaunmukhyavivarjitam // 283 AbhT_15.283

yāgena dehaṃ miṣpādya bhāvayeta śivātmakam /
galite viṣayaunmukhye pārimitye vilāpite // 284 AbhT_15.284

dehe kimavaśiṣyeta śivānandarasādṛte /
śivānandarasāpūrṇaṃ ṣaṭtriṃśattattvanirbharam // 285 AbhT_15.285

dehaṃ divāniśaṃ paśyannarcayansyācchivātmakaḥ /
viśvātmadehaviśrāntitṛptastalliṅganiṣṭhitaḥ // 286 AbhT_15.286

bāhyaṃ liṅgavratakṣetracaryādi nahi vāñchati /
tāvanmātrāttvaviśrānteḥ saṃvidaḥ kathitāḥ kriyāḥ // 287 AbhT_15.287

uttarā bāhyayāgāntāḥ sādhyā tvatra śivātmatā /
tato@rghapātraṃ kartavyaṃ śivābhedamayaṃ param // 288 AbhT_15.288

ānandarasasaṃpūrṇaṃ viśvadaivatatarpaṇam /
yathaiva dehe dāhādipūjāntaṃ tadvadeva hi // 289 AbhT_15.289

arghapātre@pi kartavyaṃ samāsavyāsayogataḥ /
kāni dravyāṇi yāgāya ko nvargha iti noditam // 290 AbhT_15.290

siddhikāmasya tatsiddhau sādhanaiva hi kāraṇam /
muktikāmasya no kiṃcinniṣiddhaṃ vihitaṃ ca no // 291 AbhT_15.291

yadeva hṛdyaṃ tadyogyaṃ śivasaṃvidabhedane /
kṛtvārghapātraṃ tadvipruṭprokṣitaṃ kusumādikam // 292 AbhT_15.292

kṛtvā ca tena svātmānaṃ pūjayetparamaṃ śivam /
arghapātrārcanādattapuṣpasaṃkīrṇatābhayāt // 293 AbhT_15.293

nārghapātre@tra kusumaṃ kuryāddevārcanākṛte /
arghapātre tadamṛtībhūtamambveva pūjitam // 294 AbhT_15.294

mantrāṇāṃ tṛptaye yāgadravyaśuddhyai ca kevalam /
evaṃ dehaṃ pūjayitvā prāṇadhīśūnyavigrahān // 295 AbhT_15.295

anyonyatanmayībhūtān pūjayecchivatādṛśe /
tatra prāṇāśraye nayāse buddhyā viracite sati // 296 AbhT_15.296

śūnyādhiṣṭhānataḥ sarvamekayatnena pūjyate /
nyasyedādhāraśaktiṃ tu nābhyadhaścaturaṅgulām // 297 AbhT_15.297

dharāṃ surodaṃ tejaśca meyapārapratiṣṭhiteḥ /
potarūpaṃ marutkandasvabhāvaṃ viśvasūtraṇāt // 298 AbhT_15.298

pratyekamaṅgulaṃ nyasyeccatuṣkaṃ vyomagarbhakam /
īṣatsamantādamalamidamāmalasārakam // 299 AbhT_15.299

tato daṇḍamanantākhyaṃ kalpayellambikāvadhi /
tanmātrādikalāntaṃ tadūrdhve granthirniśātmakaḥ // 300 AbhT_15.300

tatra māyāmaye granthau dharmādharmādyamaṣṭakam /
vahniprāgādi māyā hi tatsūtirvibhavastu dhīḥ // 301 AbhT_15.301

māyāgrantherūrdhvabhūmau triśūlādhaścatuṣkikām /
śuddhavidyātmikāṃ dhyāyecchadanadvayasaṃyutām // 302 AbhT_15.302

tacca tattvaṃ sthitaṃ bhāvyaṃ lambikābrahmarandhrayoḥ /
prakāśayogo hyatraivaṃ dṛkśrotrarasanādikaḥ // 303 AbhT_15.303

dakṣānyāvartato nyasyecchaktīnāṃ navakadvayam /
vidyāpadme@tra taccoktamapi prāgdarśyate punaḥ // 304 AbhT_15.304

vāmā jyeṣṭhā raudrī kālī kalabalavikarike balamathanī /
bhūtadamanī ca manonmanikā śāntā śakracāparuciratra syāt // 305 AbhT_15.305

vibhvī jñaptikṛtīcchā vāgīśī jvālinī tathā vāmā /
jyeṣṭhā raudrītyetāḥ prāgdalataḥ kāladahanavatsarvāḥ // 306 AbhT_15.306

dalakesaramadhyeṣu sūryendudahanatrayam /
nijādhipairbrahmaviṣṇuharaiścādhiṣṭhitaṃ smaret // 307 AbhT_15.307

māyottīrṇaṃ hi yadrūpaṃ brahmādīnāṃ puroditam /
āsanaṃ tvetadeva syānnatu māyāñjanāñjitam // 308 AbhT_15.308

rudrordhve ceśvaraṃ devaṃ tadūrdhve ca sadāśivam /
nyasyetsa ca mahāpreta iti śāstreṣu bhaṇyate // 309 AbhT_15.309

samastatattvavyāptṛtvānmahāpretaḥ prabodhataḥ /
prakarṣagamanāccaiṣa līno yannādharaṃ vrajet // 310 AbhT_15.310

vidyāvidyeśinaḥ sarve hyuttarottaratāṃ gatāḥ /
sadāśivībhūya tataḥ paraṃ śivamupāśritāḥ // 311 AbhT_15.311

ataḥ sadāśivo nityamūrdhvadṛgbhāsvarātmakaḥ /
kṛśo meyatvadaurbalyātpreto@ṭṭahasanāditaḥ // 312 AbhT_15.312

tasya nābhyutthitaṃ mūrdharandhratrayavinirgatam /
nādāntātma smarecchaktivyāpinīsamanojjvalam // 313 AbhT_15.313

arātrayaṃ dviṣaṭkāntaṃ tatrāpyaunmanasaṃ trayam /
paṅkajānāṃ sitaṃ saptatriṃśadātmedamāsanam // 314 AbhT_15.314

atra sarvāṇi tattvāni bhedaprāṇāni yattataḥ /
āsanatvena bhinnaṃ hi saṃvido viṣayaḥ smṛtaḥ // 315 AbhT_15.315

etānyeva tu tattvāni līnāni parabhairave /
tādātmyenātha sṛṣṭāni bhidevārcyatvayojane // 316 AbhT_15.316

śrīmadbhairavabodhaikyalābhasvātantryavanti tu /
etānyeva tu tattvāni pūjakatvaṃ prayāntyalam // 317 AbhT_15.317

pūjakaḥ paratattvātmā pūjyaṃ tattvaṃ parāparam /
sṛṣṭatvādaparaṃ tattvajālamāsanatāspadam // 318 AbhT_15.318

vidyākalāntaṃ siddhānte vāmadakṣiṇaśāstrayoḥ /
sadāśivāntaṃ samanāparyantaṃ matayāmale // 319 AbhT_15.319

unmanāntamihākhyātamityetatparamāsanam /
arcayitvāsanaṃ pūjyā gurupaṅktistu bhāvivat // 320 AbhT_15.320

tatrāsane purā mūrtibhūtāṃ sārdhākṣarāṃ dvayīm /
nyasyedvyāptṛtayetyuktaṃ siddhayogīśvarīmate // 321 AbhT_15.321

sadāśivaṃ mahāpretaṃ mūrtiṃ sārdhākṣarāṃ yajet /
paratvena parāmūrdhve gandhapuṣpādibhistviti // 322 AbhT_15.322

vidyāmūrtimathātmākhyāṃ dvitīyāṃ parikalpayet /
madhye bhairavasadbhāvaṃ dakṣiṇe ratiśekharam // 323 AbhT_15.323

navātmānaṃ vāmatastaddevīvadbhairavatrayam /
madhye parāṃ pūrṇacandrapratimāṃ dakṣiṇe punaḥ // 324 AbhT_15.324

parāparāṃ raktavarṇāṃ kiṃcidagrāṃ na bhīṣaṇām /
aparāṃ vāmaśṛṅge tu bhīṣaṇāṃ kṛṣṇapiṅgalām // 325 AbhT_15.325

prāgvaddvidhātra ṣoḍhaiva nyāso dehe yathā kṛtaḥ /
tataḥ sāṃkalpikaṃ yuktaṃ vapurāsāṃ vicintayet // 326 AbhT_15.326

kṛtyabhedānusāreṇa dvicatuḥṣaḍbhujādikam /
kapālaśūlakhaṭvāṅgavarābhayaghaṭādikam // 327 AbhT_15.327

vāmadakṣiṇasaṃsthānacitratvātparikalpayet /
vastuto viśvarūpāstā devyo bodhātmikā yataḥ // 328 AbhT_15.328

anavacchinnacinmātrasārāḥ syurapavṛktaye /
sarvaṃ tato@ṅgavaktrādi lokapālāstrapaścimam // 329 AbhT_15.329

madhye devyabhidhā pūjyā trayaṃ bhavati pūjitam /
tato madhyagatāttasmādbodharāśeḥ sadaivatāt // 330 AbhT_15.330

aṅgādi niḥsṛtaṃ pūjyaṃ visphuliṅgātmakaṃ pṛthak /
madhyagā kila yā devī saiva sadbhāvarūpiṇī // 331 AbhT_15.331

kālasaṃkarṣiṇī ghorā śāntā miśrā ca sarvataḥ /
siddhātantre ca saikārṇā parā devīti kīrtitā // 332 AbhT_15.332

parā tu mātṛkā devī mālinī madhyagoditā /
madhye nyasyetsūryaruciṃ sarvākṣaramayīṃ parām // 333 AbhT_15.333

tasyāḥ śikhāgre tvaikārṇāṃ tasyāścāṅgādikaṃ tviti /
tato viśvaṃ viniṣkrāntaṃ pūjitaṃ dakṣiṇottare // 334 AbhT_15.334

syādeva pūjitaṃ tena sakṛnmadhye prapūjayet /
śrīdevyāyāmale coktaṃ yāge ḍāmarasaṃjñite // 335 AbhT_15.335

nāsāgre trividhaṃ kālaṃ kālasaṃkarṣiṇī sadā /
mukhasthā śvāsaniḥśvāsakalanī hṛdi karṣati // 336 AbhT_15.336

pūrakaiḥ kumbhakairdhatte grasate recakena tu /
kālaṃ saṃgrasate sarvaṃ recakenotthitā kṣaṇāt // 337 AbhT_15.337

icchāśaktiḥ parā nāmnā śaktitritayabodhinī /
yājyā karṣati yatsarvaṃ kālādhāraprabhañjanam // 338 AbhT_15.338

iha kila dṛkkarmecchāḥ śiva uktāstāstu vedyakhaṇḍanake /
sthūle sūkṣme kramaśaḥ sakalapralayākalau bhavataḥ // 339 AbhT_15.339

śuddhā eva tu suptā jñānākalatāṃ gatāḥ prabuddhāstu /
pravibhinnakatipayātmakavedyavido mantra ucyante // 340 AbhT_15.340

bhinne tvakhile vedye mantreśāstanmaheśāstu /
bhinnābhinne tadiyān suśivānto@dhvoditaḥ prete // 341 AbhT_15.341

tā eva galati bhedaprasare kramaśo vikāsamāyāntyaḥ /
anyonyāsaṃkīrṇāstvarātrayaṃ galitabhedikāstu tataḥ // 342 AbhT_15.342

padmatrayyaunmanasī tadidaṃ syādāsanatvena /
tā evānyonyātmakabhedāvacchedanājihāsutayā // 343 AbhT_15.343

kila śaktitadvadādiprabhidā pūjyatvamāyātāḥ /
bhedagalanādyakoṭerārabhya yato nijaṃ nijaṃ rūpam // 344 AbhT_15.344

bibhrati tāstu tritvaṃ tāsāṃ sphuṭameva lakṣyeta /
saṃbhāvyavedyakāluṣyayogato@nyonyalabdhasaṃkarataḥ // 345 AbhT_15.345

prāk prasphuṭaṃ tribhāvaṃ nāgacchannatra tu tathā na /
anyonyātmakabhedāvacchedanakalanasaṃgrasiṣṇutayā /
svātantryamātrasārā saṃvitsā kālakarṣiṇī kathitā // 346 AbhT_15.346

saiva ca bhūyaḥ svasmātsaṃkarṣati kālamiha bahiṣkurute /
saṃkarṣiṇīti kathitā mātṛṣveteṣu sadbhāvaḥ // 347 AbhT_15.347

tattvaṃ sattā prāptirmātṛṣu meyo@nayā saṃśca /
viśvajananīṣu śaktiṣu paramārtho hi svatantratāmātram // 348 AbhT_15.348

eṣaṇavidikriyātmakametatpūjyaṃ yato@navacchinnam /
yasminsarvāvacchedadiśo@pi syuḥ samākṣiptāḥ // 349 AbhT_15.349

avikalpamiha na yāti hi pūjyatvaṃ naca vikalpa ekatra /
bahavo dharmāstasmād yo dharmastāvato dharmān // 350 AbhT_15.350

ākṣipati tatra rūḍhaḥ sarvotkṛṣṭo@dharasthitāstvanye /
iti bhairavaparapūjātattvaṃ śrīḍāmare mahāyāge // 351 AbhT_15.351

svayameva suprasannaḥ śrīmān śaṃbhurmamādikṣat /
bāhyayāge tu padmānāṃ tritaye@pi prapūjayet // 352 AbhT_15.352

astrāntaṃ parivāraughamiti no daiśikāgamaḥ /
agnīśarakṣovāyvantadikṣu vidyāṅgapañcakam // 353 AbhT_15.353

śaktyaṅgāni śivāṅgāni tathaivātra punardvaye /
astraṃ nyasyeccaturdikkaṃ madhye locanasaṃjñakam // 354 AbhT_15.354

patrāṣṭake@ṣṭakayugamaghorādeḥ svayāmalam /
tathā dvādaśakaṃ ṣaṭkaṃ catuṣkaṃ miśritaṃ dviśaḥ // 355 AbhT_15.355

sarvaśo dviguṇādītthamāvṛtitvena pūjayet /
lokapālāṃstataḥ sāstrānsvadikṣu daśasu kramāt // 356 AbhT_15.356

itthaṃ triśūlaparyantadevītādātmyavṛttitaḥ /
tiṣṭhannatrārpayanviśvaṃ tarpayeddevatāgaṇam // 357 AbhT_15.357

tato japaṃ prakurvīta pratimantraṃ dvipañcadhā /
ekaikasya tryātmakatvādabhedāccāpi sarvaśaḥ // 358 AbhT_15.358

nābhihṛtkaṇṭhatālūrdhvakuṇḍe jvalanavatsmaran /
mantracakraṃ tatra viśvaṃ jvahvansaṃpādayeddhutim // 359 AbhT_15.359

dīkṣākarmaṇi kartavye dīkṣāṃ yenādhvanā guruḥ /
cikīrṣurdeha evādau bhūyastaṃ mukhyato@rpayet // 360 AbhT_15.360

dvādaśāntamidaṃ prāgraṃ triśūlaṃ mūlataḥ smaran /
devīcakrāgragaṃ tyaktakramaḥ khecaratāṃ vrajet // 361 AbhT_15.361

mūlādhārāddviṣaṭkāntavyomāgrāpūraṇātmikā /
khecarīyaṃ khasaṃcārasthitibhyāṃ khāmṛtāśanāt // 362 AbhT_15.362

amuṣmācchāmbhavācchūlāddhrāsayeccaturaṅgulam /
śākte tato@pyāṇave tattriśūlatritayaṃ sthitam // 363 AbhT_15.363

tattriśūlatrayordhvordhvadevīcakrārpitātmakaḥ /
kiṃ kiṃ na jāyate kiṃ vā na vetti na karoti vā // 364 AbhT_15.364

ekaikāmathavā devīṃ mantraṃ vā padmagaṃ yajet /
yāmalaikyāṅgavaktrādisadasattāvikalpataḥ // 365 AbhT_15.365

itthaṃ prāṇādvyomapadaparyantaṃ cetanaṃ nijam /
śivībhāvyārcanāyogāttato bāhyaṃ vidhiṃ caret // 366 AbhT_15.366

bahiryāgasya mukhyatve siddhyādiparikalpite /
antaryāgaḥ saṃskriyāyai hyanyathārcayitā paśuḥ // 367 AbhT_15.367

yastu siddhyādivimukhaḥ sa bahiryajati prabhum /
antarmahāyāgarūḍhyai tayaivāsau kṛtārthakaḥ // 368 AbhT_15.368

kṛtvāntaryāgamādāya dhānyādyastreṇa mantritam /
dikṣu kṣipedvighnanude saṃhṛtyaiśīṃ diśaṃ nayet // 369 AbhT_15.369

nirīkṣaṇaṃ prokṣaṇaṃ ca tāḍanāpyāyane tathā /
viguṇṭhanaṃ ca saṃskārāḥ sādhārāstriśiromate // 370 AbhT_15.370

gomūtragomayadadhikṣīrājyaṃ mantrayenmukhaiḥ /
ūrdhvāntairaṅgaṣaṭkena kuśāmbvetena cokṣayet // 371 AbhT_15.371

bhūmiṃ śeṣaṃ ca śiṣyārthaṃ sthāpayetpañcagavyakam /
pañca gavyāni yatrāsminkuśāmbuni taducyate // 372 AbhT_15.372

pañcagavyaṃ jalaṃ śāstre bāhyāśuddhivimardakam /
laukikyāmaviśuddhau hi mṛditāyāmathāntarīm // 373 AbhT_15.373

aśuddhiṃ dagdhumāstheyaṃ mantrādi yadalaukikam /
phādināntāṃ smareddevīṃ pṛthivyādiśivāntagām // 374 AbhT_15.374

puṣpāñjaliṃ kṣipenmadhye dhūpagandhāsavādi ca /
tathaiva dadyādyāgaukomadhye tenāśu vigraham // 375 AbhT_15.375

samastaṃ devatācakramadhiṣṭhātṛ prakalpyate /
anantanāle dharmādipatre sadvaidyakarṇike // 376 AbhT_15.376

ṣaḍutthe gandhapuṣpādyairgaṇeśaṃ hyaiśagaṃ yajet /
atthitaṃ vighnasaṃśāntyai pūjayitvā visarjayet // 377 AbhT_15.377

................................................. /
................................................. /
/
tataḥ kumbhaṃ parāmodidravadravyaprapūritam // 378 AbhT_15.378

pūjitaṃ carcitaṃ mūlamanunā mantrayecchatam /
asinā karkarīṃ pūrvamastrayāgo na cetkṛtaḥ // 379 AbhT_15.379

tamaiśānyāṃ yajetkumbhaṃ vāmasthakalaśānvitam /
tataḥ sauradigāśrityā sāstrāṃllokeśvarānyajet // 380 AbhT_15.380

gandhapuṣpopahārādyairvidhinā mantrapūrvakam /
tataḥ śiṣyo@sikalaśīhasto dhārāṃ prapātayan // 381 AbhT_15.381

guruṇā kumbhahastenānuvrajyo vadatā tvidam /
bho bhoḥ śakra tvayā svasyāṃ diśi vighnapraśāntaye // 382 AbhT_15.382

sāvadhānena karmāntaṃ bhavitavyaṃ śivājñayā /
tryakṣare nirṛtiprāye nāmni bhoḥśabdamekakam // 383 AbhT_15.383

apāsayedyato mantraśchandobaddho@yamīritaḥ /
tata aiśyāṃ diśi sthāpyaḥ sa kumbho vikiropari // 384 AbhT_15.384

dakṣiṇe cāstravārdhānī sthāpyā kumbhasya sāṃpratam /
kumbhasthāmbusamāpattivṛṃhitaṃ mantravṛndakam // 385 AbhT_15.385

tejomātrātmanā dhyātaṃ sarvamāpyāyayedvidhim /
ataḥ kumbhe mantragaṇaṃ sarvaṃ saṃpūjayedguruḥ // 386 AbhT_15.386

pūrveṇa vidhināstraṃ ca karkaryāṃ vighnanudyajet /
madhyegṛhaṃ tato gandhamaṇḍale pūjayedguruḥ // 387 AbhT_15.387

trikaṃ yāmalataikyābhyāmekaṃ vā mantradaivatam /
agnikāryavidhānāya tataḥ kuṇḍaṃ prakalpayet // 388 AbhT_15.388

śuddhamantrādisaṃjalpasaṃkalpotthamapūrvakam /
śivasya yā kriyāśaktistatkuṇḍamiti bhāvanāt // 389 AbhT_15.389

paramaḥ khalu saṃskāro vināpyanyaiḥ kriyākramaiḥ /
evaṃ dehe sthaṇḍile vā liṅge pātre jale@nale // 390 AbhT_15.390

puṣpādiṣu śiśau mukhyaḥ saṃskāraḥ śivatādṛśe /
uktaṃ śrīyogasaṃcāre tathāhi parameśinā // 391 AbhT_15.391

caturdaśavidhe bhūte puṣpe dhūpe nivedane /
dīpe jape tathā home sarvatraivātra caṇḍikā // 392 AbhT_15.392

juhoti japati preddhe pūjayedvihasedvrajet /
āhāre maithune saiva dehasthā karmakāriṇī // 393 AbhT_15.393

tādṛśīṃ ye tu no rūḍhāṃ saṃvittimadhiśerate /
akramāttatprasiddhyarthaṃ kramiko vidhirucyate // 394 AbhT_15.394

ahaṃ śivo mantramayaḥ saṃkalpā me tadātmakāḥ /
tajjaṃ ca kuṇḍavahnyādi śivātmeti sphuṭaṃ smaret // 395 AbhT_15.395

ata eva hi tatrāpi dārḍhyādārḍhyāvalokanāt /
kriyamāṇe kṛte vāpi saṃskriyālpetarāpivā // 396 AbhT_15.396

yathāhi kaścitpratibhādaridro@bhyāsapāṭavāt /
vākyaṃ gṛhṇāti ko@pyādau tathātrāpyavabudhyatām // 397 AbhT_15.397

ullekhasekakuṭṭanalepacaturmārgamakṣavṛtiparikalanam /
staraparidhiviṣṭarasthitisaṃskārā daśāstrataḥ kuṇḍagatāḥ // 398 AbhT_15.398

madhyagrahaṇaṃ darbhadvayena kuśasaṃvṛtiśca bhittīnām /
prāṅmukharekhātritayordhvarekhikāḥ kuśasamāvṛtiśca bahiḥ // 399 AbhT_15.399

śastalatāścaturaśraṃ daśalokeśārcanāsanavidhiśca /
sadmāsādanamastrāgnitejasā rakṣaṇaṃ ca kuṇḍasya // 400 AbhT_15.400

bhūmeḥ śivāgnidhṛtyai śaktirvighnāpasāraṇaṃ cārthāḥ /
tatastu pūjite kuṇḍe kriyāśaktitayā sphuṭam // 401 AbhT_15.401

mātṛkāṃ mālinīṃ vāpi nyasyetsaṃkalparūpiṇīm /
saṃkalpadevyā yatsṛṣṭidhāma tryaśraṃ kriyātmakam // 402 AbhT_15.402

jñānaśukrakaṇaṃ tatra triḥ prakṣobhya vinikṣipet /
icchātaḥ kṣubhitaṃ jñānaṃ vimarśātmakriyāpade // 403 AbhT_15.403

rūḍhaṃ jñatvādipañcāṅgavispaṣṭaṃ jājvalītyalam /
tenāṅgapañcakaireva hutiṃ dadyātsakṛtsakṛt // 404 AbhT_15.404

janmādyakhilasaṃskāraśuddho@gnistāvatā bhavet /
pañcāṅgameva pṛthvyādirūpaṃ kaṭhinatādikāḥ // 405 AbhT_15.405

śaktīrdadhadvahnigatāḥ kuryādgarbhādikāḥ kriyāḥ /
tato@khilādhvasaddevīcakragarbhāṃ parāparām // 406 AbhT_15.406

smaranpūrṇāhutivaśātpūrayedagnisaṃskriyāḥ /
tathā mantreśayuksatyasaṃkalpamahasā jvalan // 407 AbhT_15.407

vahnistacchivasaṃkalpatādātmyācchivatātmakaḥ /
ityetatsaṃskriyātattvaṃ śrīśaṃbhurme nyarūpayat // 408 AbhT_15.408

mayāpi darśitaṃ śuddhabuddhayaḥ praviviñcatām /
tenātra ye codayanti yathā bālasya saṃskriyā // 409 AbhT_15.409

bahnau vahnestathānyatretyanavasthaiva saṃskṛteḥ /
te nirutthānavihatā naye@smingurudarśane // 410 AbhT_15.410

jāte@gnau saṃskṛte śaive śabdarāśiṃ ca mālinīm /
pitarau pūjayitvā svaṃ śuddhaṃ dhāma visarjayet // 411 AbhT_15.411

śuddhāgnerbhāgamādāya carvarthaṃ sthāpayetpṛthak /
athavāgneḥ śikhāṃ vāmaprāṇenādāya hṛjjuṣā // 412 AbhT_15.412

cidagninaikyamānīya kṣipeddakṣeṇa saṃskṛtām /
śiva ityabhimānena dṛḍhena hi vilokanam // 413 AbhT_15.413

sarvasya saṃskriyā tattvaṃ tattasmai yadyato@malam /
navāhutīratho dadyānnavātmasahitena tu // 414 AbhT_15.414

śivāgnaye tārapūrvaṃ svāhāntaṃ saṃskriyā bhavet /
śivacaitanyasāmānyavyoparūpe@nale tataḥ // 415 AbhT_15.415

prāgvadādhāramādheyaṃ devīcakraṃ ca yojayet /
sruvaṃ srucaṃ ca saṃpaśyedadhovaktrau kramādguruḥ // 416 AbhT_15.416

śivaśaktitayābhyarcyau tathetthaṃ saṃskriyānayoḥ /
tattvasaṃdarśanānnānyatsaṃskārasyāsti jīvitam // 417 AbhT_15.417

iti vaktuṃ sruvādīśaḥ śrīpūrve na samaskarot /
tatastilairmṛgīṃ madhyānāmāṅguṣṭhavaśādguruḥ // 418 AbhT_15.418

kṛtvā mūlaṃ tarpayet śatenājyasruvaistathā /
aṅgavaktraṃ ṣaḍaṃśena śeṣāṃścāpi daśāṃśataḥ // 419 AbhT_15.419

sahasrādikahomo@pi tṛptyai vittānusārataḥ /
sati vitte@pi lobhādigrasto bāhyapradhānatām // 420 AbhT_15.420

prathayaṃścidguṇībhāvācchaktipātaṃ na vindati /
uktaṃ svacchandatantre taddīkṣito@pi na mokṣabhāk // 421 AbhT_15.421

nanu yattasya dīkṣāyāṃ kṛtaṃ karmāsya kiṃ phalam /
tatrāhurgamaśāstrajñā vāmāśaktimayāstadā // 422 AbhT_15.422

mantrā badhnanti taṃ samyagbhavakārāmahāgṛhe /
yā tvanugrāhikā śaktisteṣāṃ sā gurudīpitā // 423 AbhT_15.423

śodhayeta svaśāstrasthaniṣkāmollaṅghanakriyām /
tata ūrdhvādharanyāsādanyonyaunmukhyasundaram // 424 AbhT_15.424

sruksruvaṃ śivaśaktyātmādāyājyāmṛtapūritam /
samacittaprāṇatanuraikātmyavidhiyogataḥ // 425 AbhT_15.425

vāmaṃ srugdaṇḍagaṃ hastaṃ dakṣiṇaṃ sopayāmakam /
kaṇṭhādhogaṃ vinikṣipya dṛḍhamāpīḍya yatnavān // 426 AbhT_15.426

adhaḥ kuryātsrucaṃ prāṇamūrdhvordhvaṃ saṃniyojayan /
yāvaddviṣaṭkaparyante bodhāgnau candracakrataḥ // 427 AbhT_15.427

srugagrātparamaṃ hlādi patedamṛtamuttamam /
tāvadvahnau mantramukhe vauṣaḍantāṃ hutiṃ kṣipet // 428 AbhT_15.428

ya ūrdhve kila saṃbodhaḥ kuṇḍe sa pratibimbitaḥ /
vahniḥ prāṇaḥ sruksruvau ca snehaḥ saṃkalpacidrasaḥ // 429 AbhT_15.429

itthaṃ jñātvāditaḥ kuṇḍasruksruvājyamanūnbhṛśam /
dvādaśāntavibodhāgnau ruddhvā pūrṇāhutiṃ kṣipet // 430 AbhT_15.430

yathā yathā hi gaganamutpatetkalahaṃsakaḥ /
jale binbaṃ bruḍatyasya tathetyatrāpyayaṃ vidhiḥ // 431 AbhT_15.431

svābhāvikaṃ sthiraṃ caiva dravaṃ dīptaṃ calaṃ nabhaḥ /
māyā bindustathaivātmā nādaḥ śaktiḥ śivastathā // 432 AbhT_15.432

itthaṃ vyāpyavyāpakato vibhedyābhyantarāntam /
tadadhaḥsthāni pṛthvyādimūlāntāni tathā pumān // 433 AbhT_15.433

avidyārāganiyatikālamāyākalāstathā /
aṇurvidyā tadīśeśau sādākhyaṃ śaktikuṇḍalī // 434 AbhT_15.434

vyāpinī samanaunmanyaṃ tato@nāmani yojayet /
recakastho madhyanāḍīsandhividgururityadaḥ // 435 AbhT_15.435

proktaṃ traiśirase tantre parayojanavarṇane /
tataḥ prāksthāpitānyastamantrasaṃskṛtavahninā // 436 AbhT_15.436

caruḥ sādhyo@thavā śiṣyairhomena samakālakaḥ /
carau ca vīradravyāṇi laukikānyathavecchayā // 437 AbhT_15.437

carusiddhau samastāśca kriyā hṛnmantrayogataḥ /
tataścaruṃ samādāya gururājyena pūritām // 438 AbhT_15.438

srucaṃ sruvaṃ vā kṛtvaiva bhuktimuktyanusārataḥ /
devānāmatha śaktīnāṃ yantrāṇāṃ tu trayaṃ trayam // 439 AbhT_15.439

saptamaṃ mātṛsadbhāvaṃ kramādekaikaśaḥ paṭhan /
svā ityamṛtavarṇena vahnau hutvājyaśeṣakam // 440 AbhT_15.440

carau hetyagnirūpeṇa juhuyāttatpunaḥ punaḥ /
bhojyabhojakacarvagnyoritthamekānusandhitaḥ // 441 AbhT_15.441

svāhāpratyavamarśātsyātsamantrādadvayaṃ param /
eṣa saṃpātasaṃskāraścarorbhoktā hyadhiṣṭhitaḥ // 442 AbhT_15.442

bhogyasya paramaṃ sāraṃ bhogyaṃ narnarti yatnataḥ /
samamekānusandhānātpātato bhoktṛbhogyayoḥ // 443 AbhT_15.443

anyo@nyatra ca saṃpātātsaṃgamāccetthamucyate /
sthaṇḍile kubhbhakarkaryorbhāgaṃ bhāgaṃ nivedayet // 444 AbhT_15.444

bhāgenāgnau mantratṛptirdvayaṃ śiṣyātmanoratha /
itthaṃ vihitakartavyo vijñāpyeśaṃ tadīritaḥ // 445 AbhT_15.445

śaktipātakramācchiṣyānsaṃskartuṃ niḥsaredbahiḥ /
tatraiṣāṃ pañcagavyaṃ ca caruṃ daśanamārjanam // 446 AbhT_15.446

tasya pātaḥ śubhaḥ prācīsaumyaiśāpyordhvadiggataḥ /
aśubho@nyatra tatrāstrahomo@pyaṣṭaśataṃ bhavet // 447 AbhT_15.447

netramantritasadvastrabaddhanetrānacañcalān /
ananyahṛdayībhūtānbalāditthaṃ nirodhataḥ // 448 AbhT_15.448

muktāratnādikusumasaṃpūrṇāñjalikānguruḥ /
praveśya sthaṇḍilopāgra upaveśyaiva jānubhiḥ // 449 AbhT_15.449

prakṣepayedañjaliṃ taṃ taiḥ śiṣyairbhāvitātmabhiḥ /
añjali punarāpūrya teṣāṃ lāghavataḥ paṭam // 450 AbhT_15.450

dṛśornivārayetso@pi śiṣyo jhaṭiti paśyati /
jhaṭityālokite māntraprabhāvollāsite sthale // 451 AbhT_15.451

tadāveśavaśācchiṣyastanmayatvaṃ prapadyate /
yathā hi raktahṛdayastāṃstānkāntāguṇānsvayam // 452 AbhT_15.452

paśyatyevaṃ śaktipātasaṃskṛto mantrasannidhim /
cakṣurādīndriyāṇāṃ hi sahakāriṇi tādṛśe // 453 AbhT_15.453

satyatyantamadṛṣṭe prāgapi jāyeta yogyatā /
kṛtaprajñā hi vinyastamantraṃ dehaṃ jalaṃ sthalam // 454 AbhT_15.454

pratimādi ca paśyanto viduḥ saṃnidhyasaṃnidhī /
nyastamantrāṃśusubhagātkiṃcidbhūtādimudritāḥ // 455 AbhT_15.455

trasyantīveti tattaccidakṣaistatsahakāribhiḥ /
tataḥ sa dakṣiṇe haste dīptaṃ sarvādhvapūritam // 456 AbhT_15.456

mantracakraṃ yajedvāmapāṇinā pāśadāhakam /
taṃ śiṣyasya karaṃ mūrdhni dehanyastādhvasaṃtateḥ // 457 AbhT_15.457

nyasyetkrameṇa sarvāṃṅgaṃ tenaivāsya ca saṃspṛśet /
uktaṃ dīkṣottare caitajjvālāsaṃpātaśobhinā // 458 AbhT_15.458

dattena śivahastena samayī sa vidhīyate /
sāyujyamīśvare tattve jīvato@dhītiyogyatā // 459 AbhT_15.459

śrīdevyāthāmale tūktamaṣṭārāntastriśūlake /
cakre bhairavasannābhāvaghorādyaṣṭakārake // 460 AbhT_15.460

bāhyāpare parānemau madhyaśūlaparāpare /
jvālākule@ruṇe bhrāmyanmātṛpraṇavabhīṣaṇe // 461 AbhT_15.461

cintite tu bahirhaste saṃdṛṣṭe samayī bhavet /
pāśastobhādyastu sadya uccikramiṣurasya tam // 462 AbhT_15.462

prāṇairviyojakaṃ mūrdhni kṣipetsaṃpūjya tadbahiḥ /
anena śivahastena samayī bhavati sphuṭam // 463 AbhT_15.463

tasyaiva bhāvividhivattattvapāśaviyojane /
putrakatvaṃ sa ca pare tattve yojyastu daiśikaiḥ // 464 AbhT_15.464

sa eva mantrajātijño japahomāditattvavit /
nirvāṇakalaśenādau tata īśvarasaṃjñinā // 465 AbhT_15.465

abhiṣiktaḥ sādhakaḥ syādbhogānte@sya pare layaḥ /
etairguṇaiḥ samāyukto dīkṣitaḥ śivaśāsane // 466 AbhT_15.466

catuṣpātsaṃhitābhijñastantrāṣṭādaśatatparaḥ /
daśatantrātimārgajña ācāryaḥ sa vidhīyate // 467 AbhT_15.467

pṛthivīmāditaḥ kṛtvā nirvāṇānte@sya yojanām /
abhiṣekavidhau kuryādācāryasya gurūttamaḥ // 468 AbhT_15.468

etairvākyairidaṃ coktaṃ samayī rājaputravat /
sarvatraivādhikārī syātputrakādipadatraye // 469 AbhT_15.469

putrako daiśikatve tu tulyayojaniko bhavet /
adhikārī sa na punaḥ sādhane bhinnayojane // 470 AbhT_15.470

etattantre samayyādikramādāptottarakriyaḥ /
ācāryo na punarbauddhavaiṣṇavādiḥ kadācana // 471 AbhT_15.471

evaṃ prasaṅgānnirṇītaṃ prakṛtaṃ tu nirūpyate /
śivahastavidhiṃ kṛtvā tena saṃpluṣṭapāśakam // 472 AbhT_15.472

śiṣyaṃ vidhāya viśrāntiparyantaṃ dhyānayogataḥ /
tataḥ kumbhe@strakalaśe vahnau svātmani taṃ śiśum // 473 AbhT_15.473

praṇāmaṃ kārayetpaścādbhūtamātṛbaliṃ kṣipet /
tataḥ śaṃkaramabhyarcya śayyāmastrābhimantritām // 474 AbhT_15.474

kṛtvāsyāṃ śiṣyamāropya nyastamantraṃ vidhāya ca /
śiṣyahṛccakraviśrāntiṃ kṛtvā taddvādaśāntagaḥ // 475 AbhT_15.475

bhavetkṣīṇakalājālaḥ svaradvādaśakodayāt /
tataḥ praveśapracitakalāṣoḍaśakojjvalaḥ // 476 AbhT_15.476

saṃpūrṇasvātmaciccandro viśrāmyeddhṛdaye śiśoḥ /
svayaṃ vyutthānaparyantaṃ dvādaśāntaṃ tato vrajet // 477 AbhT_15.477

punarviśecca hṛccakramitthaṃ nidrāvidhikramaḥ /
āyātanidraḥ śiṣyo@sau nirmalau śaśibhāskarau // 478 AbhT_15.478

hṛccakre pratisaṃdhatte balātpūrṇakṛśātmakau /
haṭhanirmalacandrārkaprakāśaḥ satyamīkṣate // 479 AbhT_15.479

svapnaṃ bhāviśubhānyatvasphuṭībhāvanakovidam /
uktaṃ ca pūrṇāṃ ca kṛśāṃ dhyātvā dvādaśagocare // 480 AbhT_15.480

praviśya hṛdaye dhyāye tsuptaḥ svācchandyamāpnuyāt /
āyātanidre ca śiśau gururabhyarcya śaṅkaram // 481 AbhT_15.481

caruṃ bhuñjīta sasakhā tato@dyāddantadhāvanam /
svapyācca mantraraśmīddhahṛccakrārpitamānasaḥ // 482 AbhT_15.482

prātarguruḥ kṛtāśeṣanityo@bhyarcitaśaṃkaraḥ /
śiṣyātmanoḥ svapnadṛṣṭāvarthau vitte balābalāt // 483 AbhT_15.483

svadṛṣṭaṃ balavannānyatsaṃbodhodrekayogataḥ /
bodhasāmye punaḥ svapnasāmyaṃ syādguruśiṣyayoḥ // 484 AbhT_15.484

devāgnigurutatpūjākāraṇopaskarādikam /
hṛdyā strī madyapānaṃ cāpyāmamāṃsasya bhakṣaṇam // 485 AbhT_15.485

raktapānaṃ śiraśchedo raktaviṇmūtralepanam /
parvatāśvagajaprāyahṛdyayugyādhirohaṇam // 486 AbhT_15.486

yatprītyai syādapi prāyastattacchubhamudāhṛtam /
taṃ khyāpayettuṣṭivṛddhyai hlādo hi paramaṃ phalam // 487 AbhT_15.487

ato@nyadaśubhaṃ tatra homo@ṣṭaśatako@strataḥ /
aśubhaṃ nāśubhamiti śiṣyebhyo kathayedguruḥ // 488 AbhT_15.488

rūḍhāṃ hi śaṅkāṃ vicchettuṃ yatnaḥ saṃghaṭate mahān /
yeṣāṃ tu śaṅkāvilayasteṣāṃ svapnavaśotthitam // 489 AbhT_15.489

śubhāśubhaṃ na kiṃcitsyāt syuścetthaṃ citratāvaśāt /
sphuṭaṃ paśyati sattvātmā rājaso liṅgamātrataḥ // 490 AbhT_15.490

na kiṃcittāmasastasya sukhaduḥkhācchubhāśubham /
nanvatra tāmaso nāma kathaṃ yogyo vidhau bhavet // 491 AbhT_15.491

maiva mā vigrahaṃ kaścitkvacitkasyāpi vai guṇaḥ /
sarvasāttvikaceṣṭo@pi bhojane yadi tāmasaḥ // 492 AbhT_15.492

kiṃ tataḥ so@dhamaḥ kivāpyutkṛṣṭastadviparyayaḥ /
āyātaśaktipāto@pi dīkṣito@pi guṇasthiteḥ // 493 AbhT_15.493

vicitrātmā bhavedeva mukhye tvarthe samāhitaḥ /
tato guruḥ śiśormantrapūrvakaṃ devatārcanam // 494 AbhT_15.494

deśayetsa ca tatkuryātsaṃskuryāttaṃ tato guruḥ /
hṛdādicakraṣaṭkasthānbrahmādīn ṣaṭ samāhitaḥ // 495 AbhT_15.495

spṛśecchiśoḥ prāṇavṛttyā pratyekaṃ cāṣṭa saṃskriyāḥ /
hṛdayādidviṣaṭkāntaṃ bodhasparśapavitritaḥ // 496 AbhT_15.496

āhārabījabhāvādidoṣadhvaṃsādbhaveddvijaḥ /
vasuvedākhyasaṃskārapūrṇa itthaṃ dvijaḥ sthitaḥ // 497 AbhT_15.497

garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmanto jātakarma ca /
nāma niṣkrāmaṇaṃ cānnapraśaścūḍā tathāṣṭamī // 498 AbhT_15.498

vratabandhaiṣṭike maujjībhautike saumikaṃ kramāt /
godānamiti vedendusaṃskriyā brahmacaryataḥ // 499 AbhT_15.499

pratyudvāhaḥ pañcadaśaḥ sapta pākamakhāstvataḥ /
aṣṭakāḥ pārvaṇī śrāddhaṃ śrāvaṇyāgrāyaṇīdvayam // 500 AbhT_15.500

caitrī cāśvayujī paścāt saptaiva tu havirmakhāḥ /
ādheyamagnihotraṃ ca paurṇamāsaḥ sadarśakaḥ // 501 AbhT_15.501

cāturmāsyaṃ paśūdbandhaḥ sautrāmaṇyā saha tvamī /
agniṣṭomo@tipūrvo@tha sokyyaḥ ṣoḍaśivājapau // 502 AbhT_15.502

āptoryāmātirātrau ca saptaitāḥ somasaṃsthitāḥ /
hiraṇyapādādimakhaḥ sahasreṇa samāvṛtaḥ // 503 AbhT_15.503

aṣṭatriṃśastvaśvamedho gārhasthyamiyatā bhavet /
vānasthyapārivrājye ca catvāriṃśadamī matāḥ // 504 AbhT_15.504

dayā kṣamānasūyā ca śuddhiḥ satkṛtimaṅgale /
akārpaṇyāspṛhe cātmaguṇāṣṭakamidaṃ smṛtam // 505 AbhT_15.505

mekhalā daṇḍamajinatryāyuṣe vahnyupāsanam /
saṃdhyā bhikṣeti saṃskārāḥ sapta sapta vratāni ca // 506 AbhT_15.506

bhauteśapāśupatye dve gāṇeśaṃ gāṇapatyakam /
unmattakāsidhārākhyaghṛteśāni caturdaśa // 507 AbhT_15.507

ete tu vratabandhasya saṃskārā aṅginaḥ smṛtāḥ /
pārivrājyasya garbhe syādantyeṣṭiriti saṃskṛtaḥ // 508 AbhT_15.508

dvijo bhavettato yogyo rudrāṃśāpādanāya saḥ /
etānprāṇakrameṇaiva saṃskārānyojayedguruḥ // 509 AbhT_15.509

athavāhutiyogena tilādyairmantrapūrvakaiḥ /
praṇavo hṛdayaṃ nāma śodhayāmyagnivallabhā // 510 AbhT_15.510

evaṃ krameṇa mūrdhādyairaṅgairatatpunaḥ punaḥ /
yataściddharma evāsau śāntyādyātmā dvijanmatā // 511 AbhT_15.511

tena rudratayā saṃvittatkrameṇaiva jāyate /
yathā hemādidhātūnāṃ pāke kramavaśādbhavet // 512 AbhT_15.512

rajatādi tathā saṃvitsaṃskāre dvijatāntare /
yonirna kāraṇaṃ tatra śāntātmā dvija ucyate // 513 AbhT_15.513

muninā mokṣadharmādāvetacca pravivecitam /
mukuṭādiṣu śāstreṣu devenāpi nirūpitam // 514 AbhT_15.514

saṃvido dehasaṃbhedātsadṛśātsadṛśodayāt /
bhūmābhiprāyataḥ smārte dvijanmā dvijayoḥ sutaḥ // 515 AbhT_15.515

antyajātīyadhīvādijananījanmalābhataḥ /
utkṛṣṭacittā ṛṣayaḥ kiṃ brāhmaṇyena bhājanam // 516 AbhT_15.516

ata evārthasattattvadeśinyasminna diśyate /
rahasyaśāstre jātyādisamācāro hi śāmbhave // 517 AbhT_15.517

pāśavāni tu śāstrāṇi vāmaśaktyātmakānyalam /
sṛṣṭyāṃcisiddhaye śaṃbhoḥ śaṅkātatphalakḷptaye // 518 AbhT_15.518

āpāditadvijatvasya dvādaśānte nijaikyataḥ /
sparśamātrānna viśrāntyā jhaṭityevāvarohataḥ // 519 AbhT_15.519

rudrāṃśāpādanaṃ yena samayī saṃskṛto bhavet /
adhītau śravaṇe nityaṃ pūjāyāṃ gurusevane // 520 AbhT_15.520

samayyadhikṛto@nyatra guruṇā vibhumarcayet /
tamāpāditarudrāṃśaṃ samayān śrāvayedguruḥ // 521 AbhT_15.521

aṣṭāṣṭakātmakāndevyāyāmalādau nirūpitān /
avādo@karaṇaṃ gūḍhiḥ pūjā tarpaṇabhāvane // 522 AbhT_15.522

hananaṃ mohanaṃ ceti samayāṣṭakamaṣṭadhā /
svabhāvaṃ mantratantrāṇāṃ samayācāramelakam // 523 AbhT_15.523

asatpralāpaṃ paruṣamanṛtaṃ nāṣṭadhā vadet /
aphalaṃ ceṣṭitaṃ hiṃsāṃ paradārābhimarśanam // 524 AbhT_15.524

garvaṃ dambhaṃ bhūtaviṣavyādhitantraṃ nacācaret /
svaṃ mantramakṣasūtraṃ ca vidyāṃ jñānasvarūpakam // 525 AbhT_15.525

samācārānguṇānkleśānsiddhiliṅgāni gūhayet /
guruṃ śāstraṃ devavahnī jñānavṛddhāṃstriyo vratam // 526 AbhT_15.526

guruvargaṃ yathāśaktyā pūjayedaṣṭakaṃ tvidam /
dīnānkliṣṭānpitṝnkṣetrapālānprāṇigaṇān khagān // 527 AbhT_15.527

śmāśānikaṃ bhūtagaṇaṃ dehadevīśca tarpayet /
śivaṃ śaktiṃ tathātmānaṃ mudrāṃ mantrasvarūpakam // 528 AbhT_15.528

saṃsārabhuktimuktīśca guruvaktrāttu bhāvayet /
rāgaṃ dveṣamasūyāṃ ca saṃkocerṣyābhimānitāḥ // 529 AbhT_15.529

samayapratibhettṝṃstadanācārāṃśca ghātayet /
paśumārgasthitānkrūrāndveṣiṇaḥ piśunāñjaḍān // 530 AbhT_15.530

rājñaścānucarānpāpānvighnakartṝṃśca mohayet /
śākinyaḥ pūjanīyāśca tāścetthaṃ śrīgamoditāḥ // 531 AbhT_15.531

sāhasaṃ dviguṇaṃ yāsāṃ kāmaścaiva caturguṇaḥ /
lobhaścāṣṭaguṇastāsāṃ śaṅkyaṃ śākinya ityalam // 532 AbhT_15.532

kulāmnāyasthitā vīradravyabāhyāstu ye na taiḥ /
paśubhiḥ saha vastavyamiti śrīmādhave kule // 533 AbhT_15.533

devatācakragurvagniśāstraṃ sāmyātsadārcayet /
aniveditametebhyo na kiṃcidapi bhakṣayet // 534 AbhT_15.534

etaddravyaṃ nāpaharedguruvargaṃ prapūjayet /
sa ca tadbhrātṛbhāryātukprāyo vidyākṛto bhavet // 535 AbhT_15.535

na yonisaṃbandhakṛto laukikaḥ sa paśuryataḥ /
tasyābhiṣvaṅgabhūmistu gurvārādhanasiddhaye // 536 AbhT_15.536

arcyo na svamahimnā tu tadvargo guruvatpunaḥ /
gurornindāṃ na kurvīta tasyai hetuṃ nacācaret // 537 AbhT_15.537

naca tāṃ śṛṇuyānnainaṃ kopayennāgrato@sya ca /
vinājñayā prakurvīta kiṃcittatsevanādṛte // 538 AbhT_15.538

laukikālaukikaṃ kṛtyaṃ krodhaṃ krīḍāṃ tapo japam /
gurūpabhuktaṃ yatkiṃcicchayyāvastrāsanādikam // 539 AbhT_15.539

nopabhuñjīta tatpadbhyāṃ na spṛśetkiṃtu vandayet /
śrīmattraiśirase@pyuktaṃ kṛcchracāndrāyaṇādibhiḥ // 540 AbhT_15.540

araṇye kāṣṭhavattiṣṭhedasidhārāvrato@pi san /
niyamastho yamastho@pi tatpadaṃ nāśnute param // 541 AbhT_15.541

gurvārādhanasaktastu manasā karmaṇā girā /
prāpnoti gurutastuṣṭāt pūrṇaṃ śreyo mahādbhutam // 542 AbhT_15.542

himapātairyathā bhūmiśchāditā sā samantataḥ /
mārutaśleṣasaṃyogādaśmavattiṣṭhate sadā // 543 AbhT_15.543

yamādau niścale tadvadbhāva ekastu gṛhyate /
gurostvārādhitātpūrṇaṃ prasarajjñānamāpyate // 544 AbhT_15.544

sarvato@vasthitaṃ cittvaṃ jñeyasthaṃ yasya tatkathā /
sadya eva nayedūrdhvaṃ tasmādārādhayedgurum // 545 AbhT_15.545

śrīsāre@pyasya saṃbhāṣātpātakaṃ naśyati kṣaṇāt /
tasmātparīkṣya yatnena śāstroktyā jñānalakṣaṇaiḥ // 546 AbhT_15.546

śāstrācāreṇa varteta tena saṅgaṃ tathā kuru /
snehājjātu vadejjñānaṃ lobhānna hriyate hi saḥ // 547 AbhT_15.547

tena tuṣṭena tṛpyanti devāḥ pitara evaca /
uttīrya narakādyānti sadyaḥ śivapuraṃ mahat // 548 AbhT_15.548

bhuṅkte tiṣṭhedyatra gṛhe vrajecchivapuraṃ tu saḥ /
iti jñātvā sadā pitrye śrāddhe svaṃ gurumarcayet // 549 AbhT_15.549

bhuñjīta sa svayaṃ cānyānādiśettatkṛte guruḥ /
yo dīkṣitastu śrāddhādau svatantraṃ vidhimācaret // 550 AbhT_15.550

tasya tanniṣphalaṃ sarvaṃ samayena ca laṅghyate /
saiddhāntikārpitaṃ caṇḍīyogyaṃ dravyaṃ vivarjayet // 551 AbhT_15.551

śākinīvācakaṃ śabdaṃ na kadācitsamuccaret /
striyaḥ pūjyā virūpāstu vṛddhāḥ śilpopajīvikāḥ // 552 AbhT_15.552

antyā vikāritāṅgyaśca veśyāḥ svacchandaceṣṭitāḥ /
tathāca śrīgame proktaṃ pūjanīyāḥ prayatnataḥ // 553 AbhT_15.553

nirācārāḥ sarvabhakṣyā dharmādharmavivarjitāḥ /
svacchandagāḥ palāśinyo lampaṭā devatā iva // 554 AbhT_15.554

veśyāḥ pūjyāstadgṛhaṃ ca prayāgo@tra yajetkramam /
strīṣu tannācaretkicidyena tābhyo jugupsate // 555 AbhT_15.555

ato na nagnāstāḥ paśyennacāpi prakaṭastanīḥ /
vṛddhāyāḥ saṃsthitāyā vā na jugupseta mudrikām // 556 AbhT_15.556

vaikṛtyaṃ tatra saurūpyaṃ melakaṃ na prakāśayet /
devamūrtiṃ śūnyatanuṃ pūjayettripathādiṣu // 557 AbhT_15.557

sarvaparvasu sāmānyaviśeṣeṣu viśeṣataḥ /
pūjā guroranadhyāyo melake lobhavarjanam // 558 AbhT_15.558

na jugupseta madyādi vīradravyaṃ kadācana /
na nindedatha vandeta nityaṃ tajjoṣiṇastathā // 559 AbhT_15.559

upadeśāya na doṣā hṛdayaṃ cenna vidviṣet /
vijātīyavikalpāṃśotpuṃsanāya yateta ca // 560 AbhT_15.560

guroḥ śāstrasya devīnāṃ nāma mantre yatastataḥ /
arcāto@nyatra noccāryamāhūtaṃ tarpayettataḥ // 561 AbhT_15.561

āgatasya ca mantrasya na kuryāttarpaṇaṃ yadi /
haratyardhaśarīraṃ tadityūce bhagavānyataḥ // 562 AbhT_15.562

śrīmadūrmau ca devīnāṃ vīrāṇāṃ ceṣṭitaṃ na vai /
prathayenna jugupseta vadennādravyapāṇikaḥ // 563 AbhT_15.563

śrīpūrvaṃ nāma vaktavyaṃ gurordravyakareṇa ca /
gurvādīnāṃ na laṅghyā ca chāyā na tairthikaiḥ saha // 564 AbhT_15.564

jalpaṃ kurvansvaśāstrārthaṃ vadennāpica sūcayet /
nityādviśeṣapūjāṃ ca kuryānnaimittike vidhau // 565 AbhT_15.565

tato@pi madhye varṣasya tato@pi hi pavitrake /
anyastamantro nāsīta sevyaṃ śāstrāntaraṃ ca no // 566 AbhT_15.566

aprarūḍhaṃ hi vijñānaṃ kampetetarabhāvanāt /
gṛhopaskaraṇāstrāṇi davatāyāgayogataḥ // 567 AbhT_15.567

arcyānīti na padbhyāṃ vai spṛśennāpi vilaṅghyet /
guruvarge gṛhāyāte viśeṣaṃ kaṃcidācaret // 568 AbhT_15.568

dīkṣitānāṃ na nindādi kuryādvidveṣapūrvakam /
upadeśāya no doṣaḥ sa hyavidveṣapūrvakaḥ // 569 AbhT_15.569

na vaṣṇavādikādhaḥsthadṛṣṭibhiḥ saṃvasedalam /
sahabhojanaśayyādyarnaiṣāṃ prakaṭayetsthitim // 570 AbhT_15.570

uktaṃ śrīṃmādhavakule śāsanāntarasaṃsthitān /
vedoktiṃ vaiṣṇavoktiṃ ca tairuktaṃ varjayetsadā // 571 AbhT_15.571

akulīneṣu saṃparkāttatkulātpatanādbhayam /
ekapātre kulāmnāye tasmāttānparivarjayet // 572 AbhT_15.572

pramādācca kṛte sakhye goṣṭhyāṃ cakraṃ tu pūjayet /
śrīmadūrmau ca kathitamāgamāntarasevake // 573 AbhT_15.573

gurvantararate mūḍhe devadravyopajīvake /
śaktihiṃsākare duṣṭe saṃparkaṃ naiva kārayet // 574 AbhT_15.574

na vikalpena dīkṣādau vrajedāyatanādikam /
uktāsthāśithilatve yannimittaṃ naiva taccaret // 575 AbhT_15.575

śāsanasthānpurājātyā na paśyennāpyudīrayet /
naca vyavaharetsarvāñchivābhedena kevalam // 576 AbhT_15.576

sadvidyaiḥ sākamāsīta jñānadīptyai yateta ca /
nāsaṃskṛtāṃ vrajettajjaṃ viphalatvaṃ nacānayet // 577 AbhT_15.577

melakārdhaniśācaryā janavarjaṃ ca tannahi /
māṃsādidāhagandhaṃ ca jighreddevīpriyo hyasau // 578 AbhT_15.578

gurvājñāṃ pālayansarvaṃ tyajenmantramayo bhavet /
śāstrapūjājapadhyānavivekatadupakriyāḥ // 579 AbhT_15.579

akurvanniṣphalāṃ naiva ceṣṭeta trividhāṃ kriyām /
mantratantrairna vādaṃ ca kuryānno bhakṣayedviṣam // 580 AbhT_15.580

samayānāṃ vilope ca guruṃ pṛcchedasannidhau /
tadvargaṃ nijasantānamanyaṃ tasyāpyasaṃnidhau // 581 AbhT_15.581

tenoktamanutiṣṭhecca nirvikalpaṃ prayatnataḥ /
yataḥ śāstrādisaṃbodhatanmayīkṛtamānasaḥ // 582 AbhT_15.582

śiva eva gururnāsya vāgasatyā viniḥsaret /
śivasya svātmasaṃskṛtyai prahvībhāvo guroḥ punaḥ // 583 AbhT_15.583

hlādāyetyubhayārthāya tattuṣṭiḥ phaladā śiśoḥ /
gurvāyattaikasiddhirhisamayyapi vibodhabhāk // 584 AbhT_15.584

tadbodhabahumānena vidyādgurutamaṃ gurum /
ataḥ saṃprāpya vijñānaṃ yo gurau bāhyamānavān // 585 AbhT_15.585

nāsau vijñānaviśvasto nāsatyaṃ bhraṣṭa eva saḥ /
jñānānāśvastacittaṃ taṃ vacomātreṇa śāstritam // 586 AbhT_15.586

bhaktaṃ ca nārcayejjātu hṛdā vijñānadūṣakam /
tādṛk ca na guruḥ kāryastaṃ kṛtvāpi parityajet // 587 AbhT_15.587

mukhyabuddhyā na saṃpaśyedvaiṣṇavādigatāngurūn /
tathāca śrīmadūrmyākhye guroruktaṃ viśeṣaṇam // 588 AbhT_15.588

gurvājñā prāṇasaṃdehe nopekṣyā no vikalpyate /
kauladīkṣā kaulaśāstraṃ tattvajñānaṃ prakāśitam // 589 AbhT_15.589

yenāsau gururityukto hyanye vai nāmadhāriṇaḥ /
śrīmadānandaśāstre ca tathaivoktaṃ viśeṣaṇam // 590 AbhT_15.590

yasmāddīkṣā mantraśāstraṃ tattvajñānaṃ sa vai guruḥ /
tiṣṭhedavyaktaliṅgaśca na liṅgaṃ dhārayet kvacit // 591 AbhT_15.591

na liṅgibhiḥ samaṃ kaiścitkuryādācāramelanam /
kevalaṃ liṅginaḥ pālyā na bībhatsyā virūpakāḥ // 592 AbhT_15.592

śrīmadrātrikule coktaṃ mokṣaḥ śaṅkāpahānitaḥ /
aśuddhavāsasnayaiṣā mokṣavārtāpi durlabhā // 593 AbhT_15.593

na likhenmantrahṛdayaṃ śrīmanmāloditaṃ kila /
tadaṅgāduddharenmantraṃ natu lekhe vilekhayet // 594 AbhT_15.594

atattve@bhiniveśaṃ ca na kuryātpakṣapātataḥ /
jātividyākulācāradehadeśaguṇārthajān // 595 AbhT_15.595

grahāngrahānivāṣṭau drāktyajedgahvararśitān /
tathā śrīniśicārādau hayatvenopadarśitān // 596 AbhT_15.596

brāhmaṇo@haṃ mayā vedaśāstroktādaparaṃ katham /
anuṣṭheyamayaṃ jātigrahaḥ paranirodhakaḥ // 597 AbhT_15.597

evamanye@pyudāhāryāḥ kulagahvaravartmanā /
atatsvabhāve tādrūpyaṃ darśayannavaśe@pi yaḥ // 598 AbhT_15.598

svarūpācchādakaḥ so@tra graho graha ivoditaḥ /
saṃvitsvabhāve no jātiprabhṛtiḥ kāpi kalpanā // 599 AbhT_15.599

rūpaṃ sā tvasvarūpeṇa tadrūpaṃ chādayatyalam /
yā kācitkalpanā saṃvittattvasyākhaṇḍitātmanaḥ // 600 AbhT_15.600

saṃkocakāriṇī sarvaḥ sa grahastāṃ parityajet /
śrīmadānandaśāstre ca kathitaṃ parameṣṭhinā // 601 AbhT_15.601

nirapekṣaḥ prabhurvāmo na śuddhyā tatra kāraṇam /
devītṛptirmakhe raktamāṃsairno śaucayojanāt // 602 AbhT_15.602

dvijāntyajaiḥ samaṃ kāryā carcānte@pi marīcayaḥ /
avikārakṛtastena vikalpānnirayo bhavet // 603 AbhT_15.603

sarvadevamayaḥ kāyaḥ sarvaprāṇiṣviti sphuṭam /
śrīmadbhirnakuleśādyairapyetatsunirūpitam // 604 AbhT_15.604

śarīramevāyatanaṃ nānyadāyatanaṃ vrajet /
tīrthamekaṃ smarenmantramanyatīrthāni varjayet // 605 AbhT_15.605

vidhimenaṃ sukhaṃ jñātvā vidhijālaṃ parityajet /
samādhirniścayaṃ muktvā na cānyenopalabhyate // 606 AbhT_15.606

iti matvā vidhānajñaḥ saṃmohaṃ parivarjayet /
mantrasya hṛdayaṃ muktvā na cānyatparamaṃ kvacit // 607 AbhT_15.607

iti matvā vidhānajño mantrajālaṃ parityajet /
naivedyaṃ prāśayennadyāstaccheṣaṃ ca jale kṣipet // 608 AbhT_15.608

tairbhukte na bhaveddoṣo jalajaiḥ pūrvadīkṣitaiḥ /
avayaśpālanīyatvātparattvena saṃgamāt // 609 AbhT_15.609

jñānaprāptyabhyupāyatvātsamayāste prakīrtitāḥ /
evaṃ saṃśrāvya samayāndevaṃ saṃpūjya daiśikaḥ // 610 AbhT_15.610

visarjayetsvacidvyomni śānte mūrtivilāpanāt /
yadi putrakadīkṣāsya na kāryā samanantaram // 611 AbhT_15.611

tadābhiṣiñcetsāstreṇa śivakumbhena taṃ śiśum /
ātmānaṃ ca tato yasmājjalamūrtirmaheśvaraḥ // 612 AbhT_15.612

mantrayuṅnikhilāpyāyī kāryaṃ tadabhiṣecanam /
iti samayadīkṣaṇamidaṃ prakāśitaṃ vistarācca saṃkṣepāt // AbhT_15.613

:C16 atha śrītantrāloke ṣoḍaśamāhnikam

atha putrakatvasiddhyai nirūpyate śivanirūpito @tra vidhiḥ /
yadā tu samayasthasya putrakatve niyojanam /
gurutve sādhakatve vā kartumicchati daiśikaḥ // 1 AbhT_16.1

tadādhivāsaṃ kṛtvāhni dvitīye maṇḍalaṃ likhet /
sāmudāyikayāge@tha tathānyatra yathoditam // 2 AbhT_16.2

ṣaḍaṣṭataddviguṇitacaturviṃśatisaṃkhyayā /
cakrapañcakamākhyātaṃ śāstre śrīpūrvasaṃjñite // 3 AbhT_16.3

dvātriṃśattaddviguṇitaṃ śrīmattraiśirase mate /
asaṃkhyacakrasaṃbandhaḥ śrīsiddhādau nirūpitaḥ // 4 AbhT_16.4

tasmādyathātathā yāgaṃ yāvaccakreṇa saṃmitam /
pūjayedyena tenātra triśūlatrayamālikhet // 5 AbhT_16.5

triśūlatritaye devītrayaṃ paryāyavṛttitaḥ /
madhyasavyānyabhedena pūrṇaṃ saṃpūjitaṃ bhavet // 6 AbhT_16.6

vartanā maṇḍalasyāgre saṃkṣepādupadekṣyate /
ālikhya maṇḍalaṃ gandhavastreṇaivāsya mārjanam // 7 AbhT_16.7

kṛtvā snāto guruḥ prāgvanmaṇḍalāgre@tra devatāḥ /
bāhyagāḥ pūjayeddvāradeśe ca dvāradevatāḥ // 8 AbhT_16.8

maṇḍalasya purobhāge tadaiśānadiśaḥ kramāt /
āgneyyantaṃ gaṇeśādīn kṣetrapāntānprapūjayet // 9 AbhT_16.9

gaṇapatiguruparamākhyāḥ parameṣṭhī pūrvasiddhavākkṣetrapatiḥ /
iti saptakamākhyātaṃ gurupaṅktividhau prapūjyamasmadgurubhiḥ // 10 AbhT_16.10

tata ājñāṃ gṛhītvā tu puṣpadhūpādipūjitam /
pūjyamādhāraśaktyādi śūlamūlātprabhṛtyalam // 11 AbhT_16.11

śivāntaṃ sitapadmānte triśūlānāṃ traye kramāt /
madhyaśūle madhyagaḥ syātsadbhāvaḥ parayā saha // 12 AbhT_16.12

vāme cāparayā sākaṃ navātmā dakṣagaṃ param /
triśūle dakṣiṇe madhyaśṛṅgastho ratiśekharaḥ // 13 AbhT_16.13

syātparāparayā sākaṃ dakṣe bhairavasatpare /
vāme triśūle madhyastho navātmāparayā saha // 14 AbhT_16.14

syātpare parayā sākaṃ vāmāre saṃśca bhairavaḥ /
itthaṃ sarvagatatve śrīparādevyāḥ sthite sati // 15 AbhT_16.15

yāgo bhavetsusaṃpūrṇastadadhiṣṭhānamātrataḥ /
ekaśūle@pyato yāge cintayettadadhiṣṭhitam // 16 AbhT_16.16

avidhijño vidhānajña ityevaṃ trīśikoditam /
tato madhye tathā dakṣe vāme śṛṅge ca sarvataḥ // 17 AbhT_16.17

lokapālāstraparyantamekātmatvena pūjayet /
paratvena ca sarvāsāṃ devatānāṃ prapūjayet // 18 AbhT_16.18

śrīmantaṃ mātṛsadbhāvabhaṭṭārakamanāmayam /
tato@pi bhogayāgena vidyāṅgaṃ bhairavāṣṭakam // 19 AbhT_16.19

yāmalaṃ cakradevīśca svasthāne pūjayedbahiḥ /
lokapālānastrayutāngandhapuṣpāsavādibhiḥ // 20 AbhT_16.20

pūjayetparayā bhaktyā vittaśāṭhyavivarjitaḥ /
tataḥ kumbhāstrakalaśīmaṇḍalasthānalātmanām // 21 AbhT_16.21

pañcānāmanusandhānaṃ kuryādadvayabhāvanāt /
ye tu tāmadvayavyāptiṃ na vindanti śivātmikām // 22 AbhT_16.22

mantranāḍīprayogeṇa te viśantyadvaye pathi /
svadakṣiṇena niḥsṛtya maṇḍalasthasya vāmataḥ // 23 AbhT_16.23

praviśyānyena niḥsṛtya kumbhasthe karkarīgate /
vahnisthe ca krameṇetthaṃ yāvatsvasminsvavāmataḥ // 24 AbhT_16.24

mūlānusandhānabalātprāṇatantūmbhane sati /
itthamaikyasphurattātmā vyāptisaṃvitprakāśate // 25 AbhT_16.25

tato viśeṣapūjāṃ ca kuryādadvayabhāvitām /
yacchivādvayapīyūṣasaṃsiktaṃ paramaṃ hi tat // 26 AbhT_16.26

tenārghapuṣpagandhāderāsavasya paśoratha /
yā śivādvayatādṛṣṭiḥ sā śuddhiḥ paramīkṛtiḥ // 27 AbhT_16.27

nivedayedvibhoragre jīvāndhātūṃstadutthitān /
siddhānasiddhānvyāmiśrānyadvā kiṃciccarācaram // 28 AbhT_16.28

dṛṣṭaprokṣitasaṃdraṣṭṛprālabdhopāttayojitaḥ /
nirvāpito vīrapaśuḥ so@ṣṭadhottaratottamaḥ // 29 AbhT_16.29

yathottaraṃ na dātavyamayogyebhyaḥ kadācana /
śivopayuktaṃ hi havirna sarvo bhoktumarhati // 30 AbhT_16.30

yastu dīkṣāvihīno@pi śivecchāvidhicoditaḥ /
bhaktyāśnāti sa saṃpūrṇaḥ samayī syātsubhāvitaḥ // 31 AbhT_16.31

dṛṣṭo@valokitaścaiva kiraṇeddhadṛgarpaṇāt /
prokṣitaḥ kevalaṃ hyarghapātravipruḍbhirukṣitaḥ // 32 AbhT_16.32

saṃdraṣṭā darśitāśeṣasamyakpūjitamaṇḍalaḥ /
prālabdha uktatritayasaṃskṛtaḥ so@pi dhūnayet // 33 AbhT_16.33

kampeta prasravetstabdhaḥ pralīno vā yathottaram /
upātto yāgasānnidhye śamitaḥ śastramārutaiḥ // 34 AbhT_16.34

yojitaḥ kāraṇatyāgakrameṇa śivayojanāt /
nirvāpitaḥ kṛtābhyāsaguruprāṇamanorpaṇāt // 35 AbhT_16.35

dakṣiṇenāgninā saumyakalājālavilāpanāt /
tathāhyādau paraṃ rūpamekībhāvena saṃśrayet // 36 AbhT_16.36

tasmādāgneyacāreṇa jvālāmālāmucāviśet /
paśorvāmena candrāṃśujālaṃ tāpena gālayet // 37 AbhT_16.37

nābhicakre@tha viśrāmyetprāṇaraśmigaṇaiḥ saha /
paro bhūtvā svaśaktyātra jīvaṃ jīvena veṣṭayet // 38 AbhT_16.38

svacitsūryeṇa saṃtāpya drāvayet kalāṃ kalām /
tato drutaṃ kalājālaṃ prāpayyaikatvamātmani // 39 AbhT_16.39

samastatattvasaṃpūrṇamāpyāyanavidhāyinam /
unmūlayeta saṃrambhātkarmabaddhamamuṃ rasāt // 40 AbhT_16.40

tata unmūlanodveṣṭayogādvāmaṃ paribhraman /
kuṇḍalyamṛtasaṃpūrṇasvakaprāṇaprasevakaḥ // 41 AbhT_16.41

vāmāvartakramopāttahṛtpadmāmṛtakesaraḥ /
hṛtkarṇikārūḍhilābhādojodhātuṃ vilāpitam // 42 AbhT_16.42

śuddhasomātmakaṃ sāramīṣallohitapītalam /
ādāya karihastāgrasadṛśe prāṇavigrahe // 43 AbhT_16.43

niḥsṛtya jhaṭiti svātmavāmamārgeṇa saṃviśet /
āpyāyayannapānākhyacandracakrahṛdambuje // 44 AbhT_16.44

sthitaṃ taddevatācakraṃ tena sāreṇa tarpayet /
anena vidhinā sarvānrasaraktādikāṃstathā // 45 AbhT_16.45

dhātūnsamāharetsaṃghakramādekaikaśo@thavā /
kevalaṃ tvathavāgnīnduravisaṃghaṭṭamadhyagam // 46 AbhT_16.46

jyotīrūpamatha prāṇaśaktyākhyaṃ jīvamāharet /
jīvaṃ samarasīkuryāddevīcakreṇa bhāvanāt // 47 AbhT_16.47

tadeva tarpaṇaṃ mukhyaṃ bhogyabhoktrātmataiva sā /
agnisaṃpuṭaphullārṇatryaśrakālātmako mahān // 48 AbhT_16.48

piṇḍo raktādisāraughacālanākarṣaṇādiṣu /
itthaṃ viśrāntiyogena ghaṭikārdhakrame sati // 49 AbhT_16.49

āvṛttiśatayogena paśornirvāpaṇaṃ bhavet /
kṛtvā katipayaṃ kālaṃ tatrābhyāsamananyadhīḥ // 50 AbhT_16.50

yathā cintāmaṇau proktaṃ tena rūpeṇa yogavit /
niḥśaṅkaḥ siddhimāpnoti gopyaṃ tatprāṇavatsphuṭam // 51 AbhT_16.51

parokṣe@pi paśāvevaṃ vidhiḥ syādyojanaṃ prati /
praveśito yāgabhuvi hatastatraiva sādhitaḥ // 52 AbhT_16.52

cakrajuṣṭaśca tatraiva sa vīrapaśurucyate /
yastvanyatrāpi nihataḥ sāmastyenāṃśato@pivā // 53 AbhT_16.53

devāya vinivedyeta sa vai bāhyapaśurmataḥ /
rājyaṃ lābho@tha tatsthairyaṃ śive bhaktistadātmatā // 54 AbhT_16.54

śivajñānaṃ mantralokaprāptistatparivāratā /
tatsāyujyaṃ paśoḥ sāmyādbāhyādervīradharmaṇaḥ // 55 AbhT_16.55

puṣpādayo@pi tallābhabhāginaḥ śivapūjayā /
ekopāyena deveśo viśvānugrahaṇātmakaḥ // 56 AbhT_16.56

yāgenaivānugṛhṇāti kiṃ kiṃ yanna carācaram /
tenāvīro@pi śaṅkādiyuktaḥ kāruṇiko@pica // 57 AbhT_16.57

na hiṃsābuddhimādadhyātpaśukarmaṇi jātucit /
paśormahopakāro@yaṃ tadātve@pyapriyaṃ bhavet // 58 AbhT_16.58

vyādhicchedauṣadhatapoyojanātra nidarśanam /
śrīmanmṛtyuñjaye proktaṃ pāśacchede kṛte paśoḥ // 59 AbhT_16.59

malatrayaviyogena śarīraṃ na prarohati /
dharmādharmaughavicchedāccharīraṃ cyacate kila // 60 AbhT_16.60

tenaitanmāraṇaṃ noktaṃ dīkṣeyaṃ citrarūpiṇī /
rūḍhapāśasya yaḥ prāṇairviyogo māraṇaṃ hi tat // 61 AbhT_16.61

iyaṃ tu yojanaiva syātpaśordevāya tarpaṇe /
tasmāddevoktimāśritya paśūndadyādbahūniti // 62 AbhT_16.62

niveditaḥ punaḥprāptadeho bhūyoniveditaḥ /
ṣaṭkṛtva itthaṃ yaḥ so@tra ṣaḍjanmā paśuruttamaḥ // 63 AbhT_16.63

yathā pākakramācchuddhaṃ hema tadvatsa kīrtitaḥ /
kāṃ siddhiṃ naiva vitaretsvayaṃ kiṃvā na mucyate // 64 AbhT_16.64

uktaṃ tvānandaśāstre yo mantrasaṃskāravāṃstyajet /
samayānkutsayeddevīrdadyānmantrānvinā nayāt // 65 AbhT_16.65

dīkṣāmantrādikaṃ prāpya tyajetputrādimohitaḥ /
tato manuṣyatāmetya punarevaṃ karotyapi // 66 AbhT_16.66

itthamekādisaptāntajanmāsau dvividho dvipāt /
catuṣpādvā paśurdevīcarukārthaṃ prajāyate // 67 AbhT_16.67

dātrarpito@sau taddvārā yāti sāyujyataḥ śivam /
iti saṃbhāvya citraṃ tatpaśūnāṃ praviceṣṭitam // 68 AbhT_16.68

bhogyīcikīrṣitaṃ naiva kuryādanyatra taṃ paśum /
nāpi naiṣa bhavedyogya iti buddhvāpasārayet // 69 AbhT_16.69

taṃ paśuṃ kiṃtu kāṅkṣā cedviśeṣe taṃ tu ḍhaukayet /
tāvatastānpaśūndadyāttathācoktaṃ maheśinā // 70 AbhT_16.70

paśorvapāmedasī ca gālite vahnimadhyataḥ /
arpayecchakticakrāya paramaṃ tarpaṇaṃ matam // 71 AbhT_16.71

hṛdantramuṇḍāṃsayakṛtpradhānaṃ vinivedayet /
karṇikākuṇḍalīmajjaparśu mukhyataraṃ ca vā // 72 AbhT_16.72

tato@gnau tarpaṇaṃ kuryānmantracakrasya daiśikaḥ /
tannivedya ca devāya tato vijñāpayetprabhum // 73 AbhT_16.73

gurutvena tvayaivāhamājñātaḥ parameśvara /
sākṣātsvapnopadeśādyairjapairgurumukhena vā // 74 AbhT_16.74

anugrāhyāstvayā śiṣyāḥ śivaśaktipracoditāḥ /
tadete tadvidhāḥ prāptāstvamebhyaḥ kurvanugraham // 75 AbhT_16.75

samāveśaya māṃ svātmaraśmibhiryadahaṃ śivaḥ /
evaṃ bhavatviti tataḥ śivoktimabhinandayet // 76 AbhT_16.76

śivābhinnamathātmānaṃ pañcakṛtyakaraṃ smaret /
svātmanaḥ karaṇaṃ mantrānmūrtiṃ cānujighṛkṣayā // 77 AbhT_16.77

tato baddhvā sitoṣṇīṣaṃ hastayorarcayetkramāt /
anyonyaṃ pāśadāhāya śuddhatattvavisṛṣṭaye // 78 AbhT_16.78

tejorūpeṇa mantrāṃśca śivahaste samarcayet /
garbhāvaraṇagānaṅgaparivārāsanojjhitān // 79 AbhT_16.79

ātmānaṃ bhāvayetpaścādekakaṃ jalacandravat /
kṛtyopādhivaśādbhinnaṃ ṣoḍhābhinnaṃ tu vastutaḥ // 80 AbhT_16.80

maṇḍalastho@hamevāyaṃ sākṣī cākhilakarmaṇām /
śuddhā hi draṣṭṛtā śambhormaṇḍale kalpitā mayā // 81 AbhT_16.81

homādhikaraṇatvena vahnāvahamavasthitaḥ /
yadātmateddhā mantrāḥ syuḥ pāśaploṣavidhāvalam // 82 AbhT_16.82

sāmānyatejorūpāntarāhūtā bhuvaneśvarāḥ /
tarpitāḥ śrāvitāścāṇornādhikāraṃ pratanvate // 83 AbhT_16.83

ā yāgāntamahaṃ kumbhe saṃsthito vighnaśāntaye /
sāmānyarūpatā yena viśeṣāpyāyakāriṇī // 84 AbhT_16.84

śiṣyadehe ca tatpāśaśithilatvaprasiddhaye /
sa hi svecchāvaśātpāśānvidhunvanniva vartate // 85 AbhT_16.85

sākṣātsvadehasaṃstho@haṃ kartānugrahakarmaṇām /
jñānakriyāsvatantratvāddīkṣākarmaṇi peśalaḥ // 86 AbhT_16.86

bhinnakāryākṛtivrātendriyacakrānusandhimān /
eko yathāhaṃ vahnyādiṣaḍrūpo@smi tathā sphuṭam // 87 AbhT_16.87

evamālocya yenaiṣo@dhvanā dīkṣāṃ cikīrṣati /
anusaṃhitaye śiṣyavarjaṃ pañcasu taṃ yajet // 88 AbhT_16.88

anusandhibalānte ca samāsavyāsabhedataḥ /
kuryādatyantamabhyastamanyāntarbhāvapūritam // 89 AbhT_16.89

tato@pi cintayā bhūyo@nusandadhyācchivātmatām /
ahameva paraṃ tattvaṃ naca paddhaṭavat kvacit // 90 AbhT_16.90

mahāprakāśastattena mayi sarvamidaṃ jagat /
naca tatkenacidbāhyapratibimbavadarpitam // 91 AbhT_16.91

kartāhamasya tannānyādhīnaṃ ca madadhiṣṭhitam /
itthaṃbhūtamahāvyāptisaṃvedanapavitritaḥ // 92 AbhT_16.92

matsamatvaṃ gato janturmukta ityabhidhīyate /
tāpanirgharṣasekādipāramparyeṇa vahnitām // 93 AbhT_16.93

yathāyogolako yāti gururevaṃ śivātmatām /
tataḥ puraḥsthitaṃ yadvā purobhāvitavigraham // 94 AbhT_16.94

parokṣadīkṣaṇe yadvā darbhādyaiḥ kalpite mṛte /
śiṣye vīkṣyārcya puṣpādyairnyasedadhvānamasya tam // 95 AbhT_16.95

yenādhvanā mukhyatayā dīkṣāmicchati daiśikaḥ /
taṃ dehe nyasya tatrāntarbhāvyamanyaditi sthitiḥ // 96 AbhT_16.96

śodhyādhvani ca vinyaste tatraiva pariśodhakam /
nyasedyathepsitaṃ mantraṃ śodhyaucityānusārataḥ // 97 AbhT_16.97

kvacicchodhyaṃ tvavinyasya śodhakanyāsamātrataḥ /
svayaṃ śuddhyati saṃśodhyaṃ śodhakasya prabhāvataḥ // 98 AbhT_16.98

aparaṃ parāparaṃ ca paraṃ ca vidhimicchayā /
tadyojanānusāreṇa śritvā nyāsaḥ ṣaḍadhvanaḥ // 99 AbhT_16.99

lalāṭāntaṃ vedavasau randhrāntaṃ rasarandhrake /
vasukhendau dvādaśāntamityeṣa trividho vidhiḥ // 100 AbhT_16.100

krameṇa kathyate dṛṣṭaḥ śāstre śrīpūrvasaṃjñite /
tatra tattveṣu vinyāso gulphānte caturaṅgule // 101 AbhT_16.101

dharā jalādimūlāntaṃ pratyekaṃ dvyaṅgulaṃ kramāt /
rasaśrutyaṅgulaṃ nābherūrdhvamitthaṃ ṣaḍaṅgule // 102 AbhT_16.102

puṃsaḥ kalāntaṃ ṣaṭtattvīṃ pratyekaṃ tryaṅgule kṣipet /
aṣṭādaśāṅgulaṃ tvevaṃ kaṇṭhakūpāvasānakam // 103 AbhT_16.103

sadāśivāntaṃ māyādicatuṣkaṃ caturaṅgule /
pratyekamityabdhivasusaṃkhyamālikadeśataḥ // 104 AbhT_16.104

śivatattvaṃ tataḥ paścāttejorūpamanākulam /
sarveṣāṃ vyāpakatvena sabāhyābhyantaraṃ smaret // 105 AbhT_16.105

jalāddhyantaṃ sārdhayugmaṃ mūlaṃ tryaṅgulamityataḥ /
dvādaśāṅgulatādhikyādvidhireṣa parāparaḥ // 106 AbhT_16.106

jalāddhyantaṃ tryaṅgule cedavyaktaṃ tu catuṣṭaye /
taccaturviṃśatyādhikyātparo@pyaṣṭaśate vidhiḥ // 107 AbhT_16.107

trividhonmānakaṃ vyaktaṃ vasudigbhyo ravikṣayāt /
mayatantre tathācoktaṃ tattatsvaphalavāñchayā // 108 AbhT_16.108

navapañcacatustryekatattvanyāse svayaṃ dhiyā /
nyāsaṃ prakalpayettāvattattvāntarbhāvacintanāt // 109 AbhT_16.109

kalāpañcakavedāṇḍanyāso@nenaiva lakṣitaḥ /
uktaṃ ca triśirastantre svādhārasthaṃ yathāsthitam // 110 AbhT_16.110

dvādaśāṅgulamutthānaṃ dehātītaṃ samaṃ tataḥ /
dvāsaptatirdaśa dve ca dehasthaṃ śiraso@ntataḥ // 111 AbhT_16.111

pādādārabhya suśroṇi anāhatapadāvadhi /
dehātīte@pi viśrāntyā saṃvitteḥ kalpanāvaśāt // 112 AbhT_16.112

dehatvamiti tasmātsyādutthānaṃ dvādaśāṅgulam /
iti nirṇetumatraitaduktamaṣṭottaraṃ śatam // 113 AbhT_16.113

puranyāso@tha gulphāntaṃ bhūḥ purāṇyatra ṣoḍaśa /
tasmādekāṅgulavyāptyā pratyekaṃ lakulāditaḥ // 114 AbhT_16.114

dviraṇḍāntaṃ tryaṅgulaṃ tu cchagalāṇḍamathābdhiṣu /
devayogāṣṭake dve hi pratyekāṅgulapādataḥ // 115 AbhT_16.115

iti pradhānaparyantaṃ ṣaṭcatvāriṃśadaṅgulam /
ṣaṭpañcāśatpurāṇītthaṃ prāgdharāyāṃ tu ṣoḍaśa // 116 AbhT_16.116

tato@pyardhāṅgulavyāptyā ṣaṭpurāṇyaṅgulatraye /
catvāri yugma ekasminnekaṃ ca puramaṅgule // 117 AbhT_16.117

sarāge puṃspurāṇīśasaṃkhyānītthaṃ ṣaḍaṅgule /
krodheśapuramekasmindvaye cāṇḍamiyaṃ ca vit // 118 AbhT_16.118

saṃvartajyotiṣorevaṃ kalātattvagayoḥ kramāt /
śūrapañcāntapurayorniyatau caikayugmatā // 119 AbhT_16.119

śrīpūrvaśāstre taccoktaṃ parameśena śaṃbhunā /
uttarādikramādadvyekabhedo vidyādike traye // 120 AbhT_16.120

asāratvātkramasyādau niyatiḥ parataḥ kalā /
athavānyonyasaṃjñābhyāṃ tattvayorvyapadeśyatā // 121 AbhT_16.121

ekavīraśikheśaśrīkaṇṭhāḥ kāle trayastraye /
kālasya pūrvaṃ vinyāso niyaterabhidhīyate // 122 AbhT_16.122

athavānyonyasaṃjñābhirvyapadeśo hi dṛśyate /
evaṃ pumādiṣaṭtattvī vinyastāṣṭādaśāṅgule // 123 AbhT_16.123

tato@pyaṅguṣṭhamātrāntaṃ māyātattvasthamaṣṭakam /
pratyekamardhāṅgulataḥ syādaṅgulacatuṣṭaye // 124 AbhT_16.124

itthaṃ dvyakṣṇi purāṇyaṣṭāviṃśatiḥ puruṣānniśi /
puratrayaṃ dvayostryaṃśanyūnāṅgulamiti kramāt // 125 AbhT_16.125

dvayordvayaṃ pañcapurī vaidyīye caturaṅgule /
tata aiśapurāṇyaṣṭau catuṣke@rdhāṅgulakramāt // 126 AbhT_16.126

tatastrīṇi dvaye dve ca dvayoritthaṃ catuṣṭaye /
sādāśivaṃ pañcakaṃ syāditthaṃ vasvekakaṃ ravau // 127 AbhT_16.127

ṣoḍaśakaṃ rasaviśikhaṃ vasudvikaṃ vasuśaśīti puravargāḥ /
vedā rasābdhi yugmākṣi ca ravayastatra cāṅgulāḥ kramaśaḥ // 128 AbhT_16.128

aṣṭādaśādhikaśataṃ purāṇi dehe@tra caturaśītimite /
vinyastāni taditthaṃ śeṣe tu vyāpakaṃ śivaṃ tattvam // 129 AbhT_16.129

iti vidhiraparaḥ kathitaḥ parāparākhyo rasaśrutisthāne /
aṣṭaśaraṃ saṃkhyānaṃ khamunikṛtaṃ tatpare vidhau jñeyam // 130 AbhT_16.130

lakulāderyogāṣṭakaparyantasyātra bhuvanapūgasya /
adhikīkuryādgaṇanāvaśena bhāgaṃ vidhidvaye kramaśaḥ // 131 AbhT_16.131

aparādividhitraitādatha nyāsaḥ padādhvanaḥ /
pūrvaṃ daśapadī coktā svatantrā nyasyate yadā // 132 AbhT_16.132

tayaiva dīkṣā kāryā cettadeyaṃ nyāsakalpanā /
tattvādimukhyatāyogāddīkṣāyāṃ tu padāvalī // 133 AbhT_16.133

tattattvādyanusāreṇa tatrāntarbhāvyate tathā /
svapradhānatvayoge tu dīkṣāyāṃ padapaddhatim // 134 AbhT_16.134

nyasyetkrameṇa tattvādivadanānavalokinīm /
caturṣvaṣṭāsu cāṣṭāsu daśasvatha daśasvatha // 135 AbhT_16.135

daśasvatho pañcadaśasvatha vedaśarenduṣu /
dharāpadānnavapadīṃ mātṛkāmālinīgatām // 136 AbhT_16.136

yojayedvyāptṛ daśamaṃ padaṃ tu śivasaṃjñitam /
dharāpadaṃ varjayitvā pañca yāni padāni tu // 137 AbhT_16.137

vidhidvayaṃ syānnikṣipya dvādaśa dvādaśāṅgulān /
mantrādhvano@pyeṣa eva vidhirvinyāsayojane // 138 AbhT_16.138

vyāptimātraṃ hi bhidyetetyuktaṃ prāgeva tattathā /
varṇādhvano@tha vinyāsaḥ kathyate@tra vidhitraye // 139 AbhT_16.139

ekaṃ caturṣu pratyekaṃ dvayoraṅgulayoḥ kramāt /
trayoviṃśativarṇī syāt ṣaḍvarṇyekaikaśastriṣu // 140 AbhT_16.140

pratyekamatha catvāraścaturṣviti vilomataḥ /
mālinīmātṛkārṇāḥ syurvyāptṛ śaivaṃ rasendutaḥ // 141 AbhT_16.141

varjayitvādyavarṇaṃ tu tattvavatsyādravīnnavīn /
tāṃ trayoviṃśatau varṇeṣvapyanyatsyādvidhidvayam // 142 AbhT_16.142

śrīpūrvaśāstre tenādau tattveṣūktaṃ vidhitrayam /
atidiṣṭaṃ tu tadbhinnābhinnavarṇadvaye samam // 143 AbhT_16.143

dvividho@pi hi varṇānāṃ ṣaḍvidho bheda ucyate /
tattvamārgavidhānena jñātavyaḥ paramārthataḥ // 144 AbhT_16.144

upadeśātideśābhyāṃ yaduktaṃ tatpadādiṣu /
bhūyo@tidiṣṭaṃ tatraiva śāstre@smaddhṛdayeśvare // 145 AbhT_16.145

padamantrakalādīnāṃ pūrvasūtrānusārataḥ /
tritayatvaṃ prakurvīta tattvavarṇoktavartmanā // 146 AbhT_16.146

uktaṃ tatpadamantreṣu kalāsvatha nirūpyate /
caturṣu rasavede dvāviṃśatau dvādaśasvatha // 147 AbhT_16.147

nivṛttyādyāścatasraḥ syurvyāptrī syācchāntyatītikā /
dvitīyasyāṃ kalāyāṃ tu dvādaśa dvādaśāṅgulān // 148 AbhT_16.148

kramātkṣiptvā vidhidvaitaṃ parāparaparātmakam /
caturaṇḍavidhistvādiśabdeneha pragṛhyate // 149 AbhT_16.149

kalācatuṣkavattena tasminvācyaṃ vidhitrayam /
evaṃ ṣaḍvidhamadhvānaṃ śodhyaśiṣyatanau purā // 150 AbhT_16.150

nyasyaikatamamukhyatvānnyasyecchodhakasaṃmatam /
adhvanyāsanamantraughaḥ śodhako hyeka āditaḥ // 151 AbhT_16.151

śabdarāśirmālinī ca samastavyastato dvidhā /
ekavīratayā yadvā ṣaṭkaṃ yāmalayogataḥ // 152 AbhT_16.152

pañcavaktrī śaktitadvadbhedātṣoḍhā punardvidhā /
ekākiyāmalatvenetyevaṃ sā dvādaśātmikā // 153 AbhT_16.153

ṣaḍaṅgī sakalānyatvāddvividhā vaktravatpunaḥ /
dvādaśatvena guṇitā caturviṃśatibhedikā // 154 AbhT_16.154

aghorādyaṣṭake dve ca tṛtīyaṃ yāmalodayāt /
mātṛsadbhāvamantraśca kevalaḥ śruticakragaḥ // 155 AbhT_16.155

ekadvitricaturbhedāttrayodaśabhidātmakaḥ /
ekavīratayā so@yaṃ caturdaśatayā sthitaḥ // 156 AbhT_16.156

anāmasaṃhṛtisthairyasṛṣṭicakraṃ caturvidham /
devatābhirnijābhistanmātṛsadbhāvavṛṃhitam // 157 AbhT_16.157

itthaṃ śodhakavargo@yaṃ mantrāṇāṃ saptatiḥ smṛtā /
ṣaḍardhaśāstreṣu śrīmatsāraśāstre ca kathyate // 158 AbhT_16.158

aghorādyaṣṭakeneha śodhanīyaṃ vipaścitā /
athavaikākṣarāmantrairathavā mātṛkākramāt // 159 AbhT_16.159

bhairavīyahṛdā vāpi khecarīhṛdayena vā /
bhairaveṇa mahādevi tvatha vaktrāṅgapañcakaiḥ // 160 AbhT_16.160

yena yena hi mantreṇa tantre@sminnudbhavaḥ kṛtaḥ /
tenaiva dīkṣayenmantrī ityājñā pārameśvarī // 161 AbhT_16.161

evaṃ śodhakabhedena saptatiḥ kīrtitā bhidaḥ /
śodhyanyāsaṃ vinā mantrairetairdīkṣā yadā bhavet // 162 AbhT_16.162

tadā saptatidhā jñeyā jananādivivarjitā /
śodhyabhedo@tha vaktavyaḥ saṃkṣepātso@pi kathyate // 163 AbhT_16.163

ekatripañcaṣaṭtriṃśadbhedāttāttvaścaturvidhaḥ /
pañcaikabhedāccādhvānastathaivāṇḍacatuṣṭayam // 164 AbhT_16.164

evaṃ daśavidhaṃ śodhyaṃ triṃśaddhā tadvidhitrayāt /
śodhyaśodhakabhedena śatāni tvekaviṃśatiḥ // 165 AbhT_16.165

atrāpi nyāsayogena śodhye@dhvani tathākṛteḥ /
śataikaviṃśatibhidā jananādyujjhitā bhavet // 166 AbhT_16.166

jananādimayī tāvatyevaṃ śatadṛśi śrutiḥ /
syātsaptatyadhikā sāpi dravyavijñānabhedataḥ // 167 AbhT_16.167

dvidheti pañcāśītiḥ syācchatānyadhikakhābdhikā /
bhogamokṣānusandhānāddvividhā sā prakīrtitā // 168 AbhT_16.168

aśubhasyaiva saṃśuddhyā śubhasyāpyatha śodhanāt /
dvidhā bhogaḥ śubhe śuddhiḥ kālatrayavibhedini // 169 AbhT_16.169

ekadvisāmastyavaśātsaptadhetyaṣṭadhā bhujiḥ /
guruśiṣyakramātso@pi dvidhetyevaṃ vibhidyate // 170 AbhT_16.170

pratyakṣadīkṣaṇe yasmāddvayorekānusandhitaḥ /
tādṛgdīkṣāphalaṃ pūrṇaṃ visaṃvāde tu viplavaḥ // 171 AbhT_16.171

parokṣamṛtadīkṣādau gururevānusandhimān /
kriyājñānamahimnā taṃ śiṣyaṃ dhāmnīpsite nayet // 172 AbhT_16.172

avibhinne kriyājñāne karmaśuddhau tathaiva te /
anusandhiḥ punarbhinnaḥ karma yasmāttadātmakam // 173 AbhT_16.173

śrīmatsvacchandaśāstre ca vāsanābhedataḥ phalam /
śiṣyāṇāṃ ca guroścoktamabhinne@pi kriyādike // 174 AbhT_16.174

bhogasya śodhakācchodhyādanusandheśca tādṛśāt /
vaicitryamasti bhedasya vaicitryaprāṇatā yataḥ // 175 AbhT_16.175

tathāhi vaktrairyasyādhvā śuddhastaireva yojitaḥ /
bhoktumiṣṭe kvacittattve sa bhoktā tadbalānvitaḥ // 176 AbhT_16.176

śubhānāṃ karmaṇāṃ cātra sadbhāve bhogacitratā /
tādṛgeva bhavetkarmaśuddhau tvanyaiva citratā // 177 AbhT_16.177

bhogaśca sadya+utkrāntyā dehenaivātha saṃgataḥ /
tadaivābhyāsato vāpi dehānte vetyasau catuḥ // 178 AbhT_16.178

prāktanāṣṭabhidā yogāddvātriṃśadbheda ucyate /
mokṣa eko@pi bījasya samayākhyasya tādṛśam // 179 AbhT_16.179

bālādikaṃ jñātaśīghramaraṇaṃ śaktivarjitam /
vṛddhaṃ voddiśya śaktaṃ vā śodhanāśodhanāddvidhā // 180 AbhT_16.180

sadya+utkrāntitastraidhaṃ sā cāsannamṛtau guroḥ /
kāryetyājñā maheśasya śrīmadgahvarabhāṣitā // 181 AbhT_16.181

dṛṣṭvā śiṣyaṃ jarāgrastaṃ vyādhinā paripīḍitam /
utkramayya tatastvenaṃ paratattve niyojayet // 182 AbhT_16.182

pañcatriṃśadamī bhedā gurorvā guruśiṣyayoḥ /
uktadvaividhyakalanātsaptatiḥ parikīrtitāḥ // 183 AbhT_16.183

etairbhedaiḥ puroktāṃstānbhedāndīkṣāgatānguruḥ /
hatvā vadetprasaṃkhyānaṃ svabhyastajñānasiddhaye // 184 AbhT_16.184

pañcāśītiśatī yā catvāriṃśatsamuttarā kathitā /
tāṃ saptatyā bhittvā dīkṣābhedānsvayaṃ kalayet // 185 AbhT_16.185

pañcakamiha lakṣāṇāṃ ca saptanavatiḥ sahasraparisaṃkhyā /
aṣṭau śatāni dīkṣābhedo@yaṃ mālinītantre // 186 AbhT_16.186

saptatidhā śoddhṛgaṇastriṃśaddhā śodhya ekatattvādiḥ /
sāṇḍaḥ ṣaḍadhvarūpastathetikartavyatā caturbhedā // 187 AbhT_16.187

dravyajñānamayī sā jananādivivarjitātha tadyuktā /
pañcatriṃśaddhā punareṣā bhogāpavargasandhānāt // 188 AbhT_16.188

yasmāddvātriṃśaddhā bhogaḥ śubhaśuddhyaśuddhikālabhidā /
mokṣastredhā dviguṇā saptatiritikāryatābhedāḥ // 189 AbhT_16.189

śodhanaśodhyavibhedāditikartavyatvabhedataścaiṣā /
dīkṣā bahudhā bhinnā śodhyavihīnā tu saptatidhā // 190 AbhT_16.190

mantrāṇāṃ sakaletarasāṅganiraṅgādibhedasaṃkalanāt /
śyodhyasya ca tattvādeḥ pañcadaśādyuktabhedaparigaṇanāt // 191 AbhT_16.191

bhedānāṃ parigaṇanā na śakyate kartumityasaṃkīrṇāḥ /
bhedāḥ saṃkīrṇāḥ punaranye bhūyastvakāriṇo bahudhā // 192 AbhT_16.192

śodhakaśodhyādīnāṃ dvitrādivibhedasadbhāvāt /
bhoge sādhye yadyadbahu kartavyaṃ tadāśrayenmatimān // 193 AbhT_16.193

kāraṇabhūyastvaṃ kila phalabhūyastvāya kiṃ citram /
apavarge natu bhedastenāsminvāsanādṛḍhatvajuṣā // 194 AbhT_16.194

alpāpyāśrayaṇīyā kriyātha vijñānamātre vā /
abhinavaguptaguruḥ punarāha hi sati vittadeśakālādau // 195 AbhT_16.195

apavarge@pi hi vistīrṇakarmavijñānasaṃgrahaḥ kāryaḥ /
cidvṛttervaicitryāccāñcalye@pi krameṇa sandhānāt // 196 AbhT_16.196

tasmiṃstasminvastuni rūḍhiravaśyaṃ śivātmikā bhavati /
tattvamidametadātmakametasmātproddhṛto mayā śiṣyaḥ // 197 AbhT_16.197

itthaṃ kramasaṃvittau mūḍho@pi śivātmako bhavati /
kramikatathāvidhaśivatānugrahasubhagaṃ ca daiśikaṃ paśyan // 198 AbhT_16.198

śiśurapi tadabhedadṛśā bhaktibalāccābhyupaiti śivabhāvam /
yadyapi vikalpavṛtterapi mokṣaṃ dīkṣayaiva dehānte // 199 AbhT_16.199

śāstre provāca vibhustathāpi dṛḍhavāsanā yuktā /
mokṣe@pyasti viśeṣaḥ kriyālpabhūyastvajaḥ salokādiḥ // 200 AbhT_16.200

iti kecittadayuktaṃ sa vicitro bhoga eva kathitaḥ syāt /
saṃskāraśeṣavartanajīvitamadhye@sya samayalopādyam // 201 AbhT_16.201

nāyāti vighnajālaṃ kriyābahutvaṃ mumukṣostat /
yasmāt sabījadīkṣāsaṃskṛtapuruṣasya samayalopādye // 202 AbhT_16.202

bhukte bhogānmokṣo naivaṃ nirbījadīkṣāyām /
iti kecinmanyante yuktaṃ taccāpi yatsmṛtaṃ śāstre // 203 AbhT_16.203

samayollaṅghanāddevi kravyādatvaṃ śataṃ samāḥ // 204 AbhT_16.204

tasmāduruśiṣyamatau śivabhāvanirūḍhivitaraṇasamartham /
kramikaṃ tattvoddharaṇādi karma mokṣe@pi yuktamativitatam // 205 AbhT_16.205

yastu sadā bhāvanayā svabhyastajñānavānguruḥ sa śiśoḥ /
apavargāya yathecchaṃ yaṃ kaṃcidupāyamanutiṣṭhet // 206 AbhT_16.206

evaṃ śiṣyatanau śodhyaṃ nyasyādhvānaṃ yathepsitam /
śodhakaṃ mantramupari nyasyettattvānusārataḥ // 207 AbhT_16.207

dvayormātṛkayostattvasthityā varṇakramaḥ purā /
kathitastaṃ tathā nyasyettattattattvaviśuddhaye // 208 AbhT_16.208

varṇādhvā yadyapi proktaḥ śodhyaḥ pāśātmakastu saḥ /
māyīyaḥ śodhakastvanyaḥ śivātmā paravāṅmayaḥ // 209 AbhT_16.209

uvāca sadyojyotiśca vṛttau svāyambhuvasya tat /
bāḍhameko hi pāśātmā śabdo@nyaśca śivātmakaḥ // 210 AbhT_16.210

tasmāttasyaiva varṇasya yuktā śodhakaśodhyatā /
śrīpūrvaśāstre cāpyuktaṃ te tairāliṅgitā iti // 211 AbhT_16.211

sadyojātādivaktrāṇi hṛdādyaṅgāni pañca ca /
ṣaṭkṛtvo nyasya ṣaṭtriṃśannyāsaṃ kuryāddharāditaḥ // 212 AbhT_16.212

parāparāyā vailomyāddharāyāṃ syātpadatrayam /
tato jalādahaṅkāre pañcāṣṭakasamāśrayāt // 213 AbhT_16.213

padāni pañca dhīmūlapuṃrāgākhye traye trayam /
ekaṃ tvaśuddhavitkāladvaye caikaṃ niyāmake // 214 AbhT_16.214

kalāmāyādvaye caikaṃ padamuktamiha kramāt /
vidyeśvarasadāśaktiśiveṣu padapañcakam // 215 AbhT_16.215

ekonaviṃśatiḥ seyaṃ padānāṃ syātparāparā /
sārdhaṃ caikaṃ caikaṃ sārdhaṃ dve dve śaśī dṛgatha yugmam // 216 AbhT_16.216

trāṇi dṛgabdhiścandraḥ śrutiḥ śaśī pañca vidhumahaścandrāḥ /
ekānnaviṃśatau syādakṣarasaṃkhyā padeṣviyaṃ devyāḥ // 217 AbhT_16.217

haldvayayutavasucitraguparisaṃkhyātasvavarṇāyāḥ /
mūlāntaṃ sārdhavarṇaṃ syānmāyāntaṃ varṇamekakam // 218 AbhT_16.218

śaktyantamekamaparānyāse vidhirudīritaḥ /
māyāntaṃ haltataḥ śaktiparyante svara ucyate // 219 AbhT_16.219

niṣkale śivatattve vai paro nyāsaḥ paroditaḥ /
parāparāpadānyeva hyaghoryādyaṣṭakadvaye // 220 AbhT_16.220

mantrāstadanusāreṇa tattveṣvetaddvayaṃ kṣipet /
piṇḍākṣarāṇāṃ sarveṣāṃ varṇasaṃkhyā vibhedataḥ // 221 AbhT_16.221

avyaktāntaṃ svare nyasyā śeṣaṃ śeṣeṣu yojayet /
bījāni sarvatattveṣu vyāptṛtvena prakalpayet // 222 AbhT_16.222

piṇḍānāṃ bījavannyāsamanye tu pratipedire /
akṛte vātha śodhyasya nyāse vastubalāt sthiteḥ // 223 AbhT_16.223

śodhakanyāsamātreṇa sarvaṃ śodhyaṃ viśudhyati /
śrīmanmṛtyuñjayādau ca kathitaṃ parameṣṭhinā // 224 AbhT_16.224

adhunā nyāsamātreṇa bhūtaśuddhiḥ prajāyate /
dehaśuddhyarthamapyetattulyametena vastutaḥ // 225 AbhT_16.225

anyaprakaraṇoktaṃ yadyuktaṃ prakaraṇāntare /
jñāpakatvena sākṣādvā tatkiṃ nānyatra gṛhyate // 226 AbhT_16.226

mālinīmātṛkāṅgasya nyāso yo@rcāvidhau purā /
proktaḥ kevalasaṃśoddhṛmantranyāse sa eva tu // 227 AbhT_16.227

tripadī dvayordvayoḥ syātpratyekamathāṣṭasu śrutipadāni /
dikcandracandrarasaraviśaraśaradṛgdṛṅmṛgāṅkaśaśigaṇane // 228 AbhT_16.228

aṅgulamāne devyā aṣṭādaśa vaibhavena padamanyat /
aparaṃ mānamidaṃ syāt kevalaśodhakamanunyāse // 229 AbhT_16.229

turyapadātpadaṣaṭke mānadvitayaṃ parāparaparākhyam /
dvādaśakaṃ dvādaśakaṃ tattvopari pūrvavattvanyat // 230 AbhT_16.230

kevalaśodhakamantranyāsābhiprāyato mahādevaḥ /
tattvakramoditamapi nyāsaṃ punarāha tadviruddhamapi // 231 AbhT_16.231

niṣkale padamekārṇaṃ yāvattrīṇi tu pārthive /
ityādinā tattvagatakramanyāsa udīritaḥ // 232 AbhT_16.232

punaśca mālinītantre vargavidyāvibhedataḥ /
dvidhā padānītyuktvākhyannyāsamanyādṛśaṃ vibhuḥ // 233 AbhT_16.233

ekaikaṃ dvyaṅgulaṃ jñeyaṃ tatra pūrvaṃ padatrayam /
aṣṭāṅgulāni catvāri daśāṅgulamataḥ param // 234 AbhT_16.234

dvyaṅgule dve pade cānye ṣaḍaṅgulamataḥ param /
dvādaśāṅgulamanyacca dve@nye pañcāṅgule pṛthak // 235 AbhT_16.235

padadvayaṃ catuṣparva tathānye dve dviparvaṇī /
evaṃ parāparādevyāḥ svatantro nyāsa ucyate // 236 AbhT_16.236

vidyādvayaṃ śiṣyatanau vyāptṛtvenaiva yojayet /
iti darśayituṃ nāsya pṛthaṅnyāsaṃ nyarūpayat // 237 AbhT_16.237

evaṃ śodhakamantrasya nyāse tadraśmiyogataḥ /
pāśajālaṃ vilīyeta taddhyānabalato guroḥ // 238 AbhT_16.238

śodhyatattve samastānāṃ yonīnāṃ tulyakālataḥ /
jananādbhogataḥ karmakṣaye syādapavṛktatā // 239 AbhT_16.239

dehaistāvadbhirasyāṇościtraṃ bhokturapi sphuṭam /
mano@nusandhirno viśvasaṃyogapravibhāgavat // 240 AbhT_16.240

niyatyā manaso dehamātre vṛttistataḥ param /
nānusandhā yataḥ saikasvāntayuktākṣakalpitā // 241 AbhT_16.241

pradeśavṛtti ca jñānamātmanastatra tatra tat /
bhogyajñānaṃ nānyadeheṣvanusandhānamarhati // 242 AbhT_16.242

yadā tu manasastasya dehavṛtterapi dhruvam /
yogamantrakriyādeḥ syādvaimalyaṃ tadvidā tadā // 243 AbhT_16.243

yathāmalaṃ mano dūrasthitamapyāśu paśyati /
tathā pratyayadīkṣāyāṃ tattadbhuvanadarśanam // 244 AbhT_16.244

jananādiviyuktāṃ tu yadā dīkṣāṃ cikīrṣati /
tadāsmāduddharāmīti yuktamūhaprakalpanam // 245 AbhT_16.245

yadā śodhyaṃ vinā śoddhṛnyāsastatrāpi mantrataḥ /
jananādikramaṃ kuryāttattvasaṃśleṣavarjitam // 246 AbhT_16.246

ekākiśoddhṛnyāse ca jananādivivarjane /
tacchoddhṛsaṃpuṭaṃ nāma kevalaṃ parikalpayet // 247 AbhT_16.247

dravyayogena dīkṣāyāṃ tilājyākṣatataṇḍulam /
tattanmantreṇa juhuyājjanmayogaviyogayoḥ // 248 AbhT_16.248

yadā vijñānadīkṣāṃ tu kuryācchiṣyaṃ tadā bhṛśam /
tanmantrasaṃjalpabalāt paśyedā cāvikalpakāt // 249 AbhT_16.249

vikalpaḥ kila saṃjalpamayo yatsa vimarśakaḥ /
mantrātmāsau vimarśaśca śuddho@pāśavatātmakaḥ // 250 AbhT_16.250

nityaścānādivaradaśivābhedopakalpitaḥ /
tadyogāddaiśikasyāpi vikalpaḥ śivatāṃ vrajet // 251 AbhT_16.251

śrīsāraśāstre tadidaṃ parameśena bhāṣitam /
arthasya pratipattiryā grāhyagrāhakarūpiṇī // 252 AbhT_16.252

sā eva mantraśaktistu vitatā mantrasantatau /
parāmarśasvabhāvetthaṃ mantraśaktirudāhṛtā // 253 AbhT_16.253

parāmarśo dvidhā śuddhāśuddhatvānmantrabhedakaḥ /
uktaṃ śrīpauṣkare@nye ca brahmaviṣṇvādayo@ṇḍagāḥ // 254 AbhT_16.254

prādhānikāḥ sāñjanāste sāttvarājasatāmasāḥ /
tairaśuddhaparāmarśāttanmayībhāvito guruḥ // 255 AbhT_16.255

vaiṣṇavādiḥ paśuḥ prokto na yogyaḥ patiśāsane /
ye mantrāḥ śuddhamārgasthāḥ śivabhaṭṭārakādayaḥ // 256 AbhT_16.256

śrīmanmataṅgādidṛśā tanmayo hi guruḥ śivaḥ /
nanu svatantrasaṃjalpayogādastu vimarśitā // 257 AbhT_16.257

prākkutaḥ sa vimarśāccetkutaḥ so@pi nirūpaṇe /
ādyastathāvikalpatvapradaḥ syādupadeṣṭṛtaḥ // 258 AbhT_16.258

yaḥ saṃkrānto@bhijalpaḥ syāttasyāpyanyopadeṣṭṛtaḥ /
pūrvapūrvakramāditthaṃ ya evādiguroḥ purā // 259 AbhT_16.259

saṃjalpo hyabhisaṃkrāntaḥ so@dyāpyastīti gṛhyatām /
yastathāvidhasaṃjalpabalātko@pi svatantrakaḥ // 260 AbhT_16.260

vimarśaḥ kalpyate so@pi tadātmaiva suniścitaḥ /
ghaṭakumbha itītthaṃ vā yadi bhedo nirūpyate // 261 AbhT_16.261

so@pyanyakalpanādāyī hyanādṛtyaḥ prayatnataḥ /
paṇāyate karotīti vikalpasyocitau sphuṭam // 262 AbhT_16.262

karapāṇyabhijalpau tau saṃkīryetāṃ kathaṃ kila /
śabdācchabdāntare tena vyutpattirvyavadhānataḥ // 263 AbhT_16.263

vyavahārāttu sā sākṣāccitropākhyāvimarśinī /
tadvimarśodayaḥ prācyasvavimarśamayaḥ sphuret // 264 AbhT_16.264

yāvadbālasya saṃvittirakṛtrimavimarśane /
tena tanmantraśabdārthaviśeṣotthaṃ vikalpanam // 265 AbhT_16.265

śabdāntarotthādbhedena paśyatā mantra ādṛtaḥ /
yaccāpi bījapiṇḍāderuktaṃ prāgbodharūpakam // 266 AbhT_16.266

tattasyaiva kuto@nyasya tatkasmādanyakalpanā /
etadarthaṃ guroryatnāllakṣaṇe tatra tatra tat // 267 AbhT_16.267

lakṣaṇaṃ kathitaṃ hyeṣa mantratantraviśāradaḥ /
tena mantrārthasaṃbodhe mantravārtikamādarāt // 268 AbhT_16.268

ūhāpohaprayogaṃ vā sarvathā gururācaret /
mantrārthavidabhāve tu sarvathā mantratanmayam // 269 AbhT_16.269

guruṃ kuryāt tadabhyāsāttatsaṃkalpamayo hyasau /
tatsamānābhisaṃjalpo yadā mantrārthabhāvanāt // 270 AbhT_16.270

gurorbhavettadā sarvasāmye ko bheda ucyatām /
aṃśenāpyatha vaiṣamye na tato@rthakriyā hi sā // 271 AbhT_16.271

gomayātkīṭataḥ kīṭa ityevaṃ nyāyato yadā /
saṃjalpāntarato@pyarthakriyāṃ tāmeva paśyati // 272 AbhT_16.272

tadaiṣa satyasaṃjalpaḥ śiva eveti kathyate /
sa yadvakti tadeva syānmantro bhogāpavargadaḥ // 273 AbhT_16.273

naiṣo@bhinavaguptasya pakṣo mantrārpitātmanaḥ /
yo@rthakriyāmāha bhinnāṃ kīṭayorapi tādṛśoḥ // 274 AbhT_16.274

mantrārpitamanāḥ kiṃcidvadanyattu viṣaṃ haret /
tanmantra eva śabdaḥ sa paraṃ tatra ghaṭādivat // 275 AbhT_16.275

kāntāsaṃbhogasaṃjalpasundaraḥ kāmukaḥ sadā /
tatsaṃskṛto@pyanyadeṣa kurvansvātmani tṛpyati // 276 AbhT_16.276

tathā tanmantrasaṃjalpabhāvito@nyadapi bruvan /
anicchurapi tadrūpastathā kāryakaro dhruvam // 277 AbhT_16.277

vikalpayannapyekārthaṃ yato@nyadapi paśyati /
viṣāpahārimantrādītyuktaṃ śrīpūrvaśāsane // 278 AbhT_16.278

yadi vā viṣanāśe@pi hetubhedādvicitratā /
dhātvāpyāyādikānantakāryabhedādbhaviṣyati // 279 AbhT_16.279

tadevaṃ mantrasaṃjalpavikalpābhyāsayogataḥ /
bhāvyavastusphuṭībhāvaḥ saṃjalpahrāsayogataḥ // 280 AbhT_16.280

vastveva bhāvayatyeṣa na saṃjalpamimaṃ punaḥ /
gṛhṇāti bhāsanopāyaṃ bhāte tatra tu tena kim // 281 AbhT_16.281

evaṃ saṃjalpanirhrāse suparisphuṭatātmakam /
akṛttrimavimarśātma sphuredvastvavikalpakam // 282 AbhT_16.282

nirvikalpā ca sā saṃvidyadyathā paśyati sphuṭam /
tattathaiva tathātmatvādvastuno@pi bahiḥsthiteḥ // 283 AbhT_16.283

viśeṣatastvamāyīyaśivatābhedaśālinaḥ /
mokṣe@bhyupāyaḥ saṃjalpo bandhamokṣau tataḥ kila // 284 AbhT_16.284

vikalpe@pi guroḥ samyagabhinnaśivatājuṣaḥ /
avikalpakaparyantapratīkṣā nopayujyate // 285 AbhT_16.285

tadvimarśasvabhāvā hi sā vācyā mantradevatā /
mahāsaṃvitsamāsannetyuktaṃ śrīgamaśāsane // 286 AbhT_16.286

nikaṭasthā yathā rājñāmanyeṣāṃ sādhayantyalam /
siddhiṃ rājopagāṃ śīghramevaṃ mantrādayaḥ parām // 287 AbhT_16.287

uktābhiprāyagarbhaṃ taduktaṃ śrīmālinīmate /
mantrāṇāṃ lakṣaṇaṃ kasmādityukte munibhiḥ kila // 288 AbhT_16.288

yogamekatvamicchanti vastuno@nyena vastunā /
tadvastu jñeyamityuktaṃ heyatvādiprasiddhaye // 289 AbhT_16.289

tatprasiddhyai śivenoktaṃ jñānaṃ yadupavarṇitam /
sabījayogasaṃsiddhyai mantralakṣaṇamapyalam // 290 AbhT_16.290

na cādhikāritā dīkṣāṃ vinā yoge@sti śāṅkare /
kriyājñānavibhedena sā ca dvedhā nigadyate // 291 AbhT_16.291

dvividhā sā prakartavyā tena caitadudāhṛtam /
naca yogādhikāritvamekamevānayā bhavet // 292 AbhT_16.292

api mantrādhikāritvaṃ muktiśca śivadīkṣayā /
anenaitadapi proktaṃ yogī tattvaikyasiddhaye // 293 AbhT_16.293

mantramevāśrayenmūlaṃ nirvikalpāntamādṛtaḥ /
mantrābhyāsena bhogaṃ vā mokṣaṃ vāpi prasādhayan // 294 AbhT_16.294

tatrādhikāritālabdhyai dīkṣāṃ gṛhṇīta daiśikāt /
tena mantrajñānayogabalādyadyatprasādhayet // 295 AbhT_16.295

tatsyādasyānyatattve@pi yuktasya guruṇā śiśoḥ /
dīkṣā hyasyopayujyeta saṃskriyāyāṃ sa saṃskṛtaḥ // 296 AbhT_16.296

svabalenaiva bhogaṃ vā mokṣaṃ vā labhate budhaḥ /
tena vijñānayogādibalī prāk samayī bhavan // 297 AbhT_16.297

putrako vā na tāvānsyādapitu svabalocitaḥ /
yastu vijñānayogādivandhyaḥ so@ndho yathā pathi // 298 AbhT_16.298

daiśikāyatta eva syādbhoge muktau ca sarvathā /
dīkṣā ca kevalā jñānaṃ vināpi nijamāntaram // 299 AbhT_16.299

mocikaiveti kathitaṃ yuktyā cāgamataḥ purā /
yastu dīkṣākṛtāmevāpekṣya yojanikāṃ śiśuḥ // 300 AbhT_16.300

sphuṭībhūtyai taducitaṃ jñānaṃ yogamathāśritaḥ /
so@pi yatraiva yuktaḥ syāttanmayatvaṃ prapadyate // 301 AbhT_16.301

gurudīkṣāmantraśāstrādhīnasarvasthitistataḥ /
duṣṭānāmeva sarveṣāṃ bhūtabhavyabhaviṣyatām // 302 AbhT_16.302

karmaṇāṃ śodhanaṃ kāryaṃ bubhukṣorna śubhātmanām /
yaḥ punarlaukikaṃ bhogaṃ rājyasvargādikaṃ śiśuḥ // 303 AbhT_16.303

tyaktvā lokottaraṃ bhogamīpsustasya śubheṣvapi /
tatra dravyamayīṃ dīkṣāṃ kurvannājyatilādikaiḥ // 304 AbhT_16.304

karmāsya śodhayāmīti juhuyāddaiśikottamaḥ /
jñānamayyāṃ tu dīkṣāyāṃ tadviśuddhyati sandhitaḥ // 305 AbhT_16.305

guroḥ svasaṃvidrūḍhasya balāttatprakṣayo bhavet /
yadāsyāśubhakarmāṇi śuddhāni syustadā śubham // 306 AbhT_16.306

svatāratamyāśrayaṇādadhvamadhye prasūtidam /
śubhapākakramopāttaphalabhogasamāptitaḥ // 307 AbhT_16.307

yatraiṣa yojitastatstho bhāvikarmakṣaye kṛte /
bhāvināṃ cādyadehasthadehāntaravibhedinām // 308 AbhT_16.308

aśubhāṃśaviśuddhau syādbhogasyaivānupakṣayaḥ /
bhuñjānasyāsya satataṃ bhogānmāyālayāntataḥ // 309 AbhT_16.309

na duḥkhaphaladaṃ dehādyadhvamadhye@pi kiṃcana /
tato māyālaye bhuktasamastasukhabhogakaḥ // 310 AbhT_16.310

niṣkale sakale vaiti layaṃ yojanikābalāt /
iti prameyaṃ kathitaṃ dīkṣā kāle guroryathā // 311 AbhT_16.311

:C17 atha śrītantrāloke saptadaśamāhnikam

atha bhairavatādātmyadāyinīṃ prakriyāṃ bruve /
evaṃ maṇḍalakumbhāgniśiṣyasvātmasu pañcasu // 1 AbhT_17.1

gṛhītvā vyāptimaikyena nyasyādhvānaṃ ca śiṣyagam /
karmamāyāṇumalinatrayaṃ bāhau gale tathā // 2 AbhT_17.2

śikhāyāṃ ca kṣipetsūtragranthiyogena daiśikaḥ /
tasyātadrūpatābhānaṃ malo granthiḥ sa kīrtyate // 3 AbhT_17.3

itipratītidārḍhyārthaṃ bahirgranthyupakalpanam /
bāhū karmāspadaṃ viṣṇurmāyātmā galasaṃśritaḥ // 4 AbhT_17.4

adhovahā śikhāṇutvaṃ tenetthaṃ kalpanā kṛtā /
naraśaktiśivākhyasya trayasya bahubhedatām // 5 AbhT_17.5

vaktuṃ tristriguṇaṃ sūtraṃ granthaye parikalpayet /
tejojalānnatritayaṃ tredhā pratyekamapyadaḥ // 6 AbhT_17.6

śrutyante ke@pyataḥ śuklakṛṣṇaraktaṃ prapedire /
tato@gnau tarpitāśeṣamantre cidvyomamātrake // 7 AbhT_17.7

sāmānyarūpe tattvānāṃ kramācchuddhiṃ samācaret /
tatra svamantrayogena dharāmāvāhayetpurā // 8 AbhT_17.8

iṣṭvā puṣpādibhiḥ sarpistilādyairatha tarpayet /
tattattvavyāpikāṃ paścānmāyātattvādhidevatām // 9 AbhT_17.9

māyāśaktiṃ svamantreṇāvāhyābhyarcya pratarpayet /
āvāhane mātṛkārṇaṃ mālinyarṇaṃ ca pūjane // 10 AbhT_17.10

kuryāditi guruḥ prāha svarūpāpyāyanadvayāt /
tāro varṇo@tha saṃbuddhipadaṃ tvāmityataḥ param // 11 AbhT_17.11

uttamaikayutaṃ karmapadaṃ dīpakamapyataḥ /
tabhyaṃ nāma caturthyantaṃ tato@pyucitadīpakam // 12 AbhT_17.12

ityūhamantrayogena tattatkarma pravartayet /
āvāhanānantaraṃ hi karma sarvaṃ nigadyate // 13 AbhT_17.13

āvāhanaṃ ca saṃbodhaḥ svasvabhāvavyavasthiteḥ /
bhāvasyāhaṃmayasvātmatādātmyāveśyamānatā // 14 AbhT_17.14

śāktī bhūmiśca saivoktā yasyāṃ mukhyāsti pūjyatā /
abhātatvādabhedācca nahyasau nṛśivātmanoḥ // 15 AbhT_17.15

jaḍābhāseṣu tattveṣu saṃvitsthityai tato guruḥ /
āvāhanavibhaktiṃ prāk kṛtvā turyavibhaktitaḥ // 16 AbhT_17.16

namaskārāntatāyogātpūrṇāṃ sattāṃ prakalpayet /
tataḥ pūrṇasvabhāvatvaṃ tadrūpodrekayogataḥ // 17 AbhT_17.17

dhyeyodreko bhaveddhyātṛprahvībhāvavaśādyataḥ /
āvāhyeṣṭvā pratarpyeti śrīsvacchande nirūpitam // 18 AbhT_17.18

anenaiva pathāneyamityasmadguravo jaguḥ /
paratvena tu yatpūjyaṃ tatsvatantracidātmakam // 19 AbhT_17.19

anavacchitprakāśatvānna prakāśyaṃ tu kutracit /
tasya hyetatprapūjyatvadhyeyatvādi yadullaset // 20 AbhT_17.20

tasyaiva tatsvatantratvaṃ yātidurghaṭakāritā /
saṃbodharūpe tattasmin kathaṃ saṃbodhanā bhavet // 21 AbhT_17.21

prakāśanāyāṃ na syātprakāśasya prakāśatā /
saṃbodhanavibhaktyaiva vinā karmādiśaktitām // 22 AbhT_17.22

svātantryāttaṃ darśayituṃ tatrohamimamācaret /
devamāvāhayāmīti tato devāya dīpakam // 23 AbhT_17.23

prāgyuktyā pūrṇatādāyi namaḥsvāhādikaṃ bhavet /
nutiḥ pūrṇatvamagnīndusaṃghaṭṭāpyāyatā param // 24 AbhT_17.24

āpyāyakaṃ ca procchālaṃ vauṣaḍādi pradīpayet /
tatra bāhye@pi tādātmyaprasiddhaṃ karma codyate // 25 AbhT_17.25

yadi karmapadaṃ tanno gururabhyūhayetkvacit /
anābhāsitatadvastubhāsanāya niyujyate // 26 AbhT_17.26

mantraḥ kiṃ tena tatra syātsphuṭaṃ yatrāvabhāsi tat /
tena prokṣaṇasaṃsekajapādividhiṣu dhruvam // 27 AbhT_17.27

tatkarmābhyūhanaṃ kuryātpratyuta vyavadhātṛtām /
bahistathātmatābhāve kāryaṃ karmapadohanam // 28 AbhT_17.28

tṛptāvāhutihutabhukpāśaploṣacchidādiṣu /
yatroddiṣṭe vidhau paścāttadanantaiḥ kriyātmakaiḥ // 29 AbhT_17.29

aṃśaiḥ sādhyaṃ na tatroho dīkṣaṇādividhiṣviva /
tataḥ śiṣyasya tattattvasthāne@streṇa pratāḍanam // 30 AbhT_17.30

kṛtvātha śivahastena hṛdayaṃ parimarśayet /
tataḥ svanāḍīmārgeṇa hṛdayaṃ prāpya vai śiśoḥ // 31 AbhT_17.31

śiṣyātmanā sahaikatvaṃ gatvādāya ca taṃ hṛdā /
puṭitaṃ haṃsarūpākhyaṃ tatra saṃhāramudrayā // 32 AbhT_17.32

kuryādātmīyahṛdayasthitamapyavabhāsakam /
śiṣyadehasya tejobhī raśmimātrāviyogataḥ // 33 AbhT_17.33

svabandhasthānacalanāt svatantrasthānalābhataḥ /
svakarmāparatantratvātsarvatrotpattimarhati // 34 AbhT_17.34

tenātmahṛdayānītaṃ prākkṛtvā pudgalaṃ tataḥ /
māyāyāṃ taddharātattvaśarīrāṇyasya saṃsṛjet // 35 AbhT_17.35

tatrāsya garbhādhānaṃ ca yuktaṃ puṃsavanādibhiḥ /
garbhaniṣkrāmaparyantairekāṃ kurvīta saṃskriyām // 36 AbhT_17.36

jananaṃ bhogabhoktṛtvaṃ militvaikātha saṃskriyā /
tato@sya teṣu bhogeṣu kuryāttanmayatāṃ layam // 37 AbhT_17.37

tatastattattvapāśānāṃ vicchedaṃ samupācaret /
saṃskārāṇāṃ catuṣke@sminnaparāṃ ca parāparām // 38 AbhT_17.38

mantrāṇāṃ pañcadaśakaṃ parāṃ vā yojayetkramāt /
pivanyādyaṣṭakaṃ śastrādikaṃ ṣaṭkaṃ parā tathā // 39 AbhT_17.39

iti pañcadaśaite syuḥ kramāllīnatvasaṃskṛtau /
aparāmantramuktvā prāgamukātmana ityatha // 40 AbhT_17.40

garbhādhānaṃ karomīti punarmantraṃ tameva ca /
svāhāntamuccarandadyādāhutitritayaṃ guruḥ // 41 AbhT_17.41

paraṃ parāparāmantramamukātmana ityatha /
jātasya bhogabhoktṛtvaṃ karomyatha parāparām // 42 AbhT_17.42

ante svāheti proccārya vitarettisra āhutīḥ /
uccārya pivanīmantramamukātmana ityatha // 43 AbhT_17.43

bhoge layaṃ karomīti punarmantraṃ tameva ca /
svāhāntamāhutīstisro dadyādājyatilādibhiḥ // 44 AbhT_17.44

eṣa eva vamanyādau vidhiḥ pañcadaśāntake /
pūrvaṃ parātmakaṃ mantramamukātmana ityatha // 45 AbhT_17.45

pāśācchedaṃ karomīti parāmantraḥ punastataḥ /
huṃ svāhā phaṭ samuccārya dadyāttisro@pyathāhutīḥ // 46 AbhT_17.46

saṃskārāṇāṃ catuṣke@sminye mantrāḥ kathitā mayā /
teṣu karmapadātpūrvaṃ dharātattvapadaṃ vadet // 47 AbhT_17.47

tato dharātattvapatimāmantryeṣṭvā pratarpya ca /
śivābhimānasaṃrabdho gururevaṃ samādiśet // 48 AbhT_17.48

tattveśvara tvayā nāsya putrakasya śivājñayā /
pratibandhaḥ prakartavyo yātuḥ padamanāmayam // 49 AbhT_17.49

tato yadi samīheta dharātattvāntarālagam /
pṛthak śodhayituṃ mantrī bhuvanādyadhvapañcakam // 50 AbhT_17.50

aparāmantrataḥ prāgvattisrastisrastadāhutīḥ /
dadyātpuraṃ śodhayāmītyūhayuktaṃ prasannadhīḥ // 51 AbhT_17.51

evaṃ kalāmantrapadavarṇeṣvapi vicakṣaṇaḥ /
tisrastisro hutīrdadyāt pṛthak sāmastyato@pivā // 52 AbhT_17.52

tataḥ pūrṇāhutiṃ dattvā parayā vauṣaḍantayā /
aparāmantrataḥ śiṣyamuddhṛtyātmahṛdaṃ nayet // 53 AbhT_17.53

yadā tvekena śuddhena tadantarbhāvacintanāt /
na pṛthak śodhayettattvanāthasaṃśravaṇātparam // 54 AbhT_17.54

tadā pūrṇāṃ vitīryāṇumutkṣipyātmani yojayet /
tātsthyātmasaṃsthyayogāya tayaivāparayāhutīḥ // 55 AbhT_17.55

sakarmapadayā dadyāditi kecittu manvate /
anye tu guravaḥ prāhurbhāvanāmayamīdṛśam // 56 AbhT_17.56

nātra bāhyāhutirdeyā daiśikasya pṛthak punaḥ /
dadyādvā yadi no doṣaḥ syādupāyaḥ sa bhāvane // 57 AbhT_17.57

evaṃ prāktanatātsthyātmasaṃsthatve yojayedguruḥ /
tataḥ śiṣyahṛdaṃ neyaḥ sa ātmā tāvato@dhvanaḥ // 58 AbhT_17.58

śuddhastaddārḍhyasiddhyai ca pūrṇā syātparayā punaḥ /
mahāpāśupataṃ pūrvaṃ vilomasya viśuddhaye // 59 AbhT_17.59

juhomi punarastreṇa vauṣaḍanta iti kṣipet /
punaḥ pūrṇāṃ tato māyāmabhyarcyātha visarjayet // 60 AbhT_17.60

dharātattvaṃ viśuddhaṃ sajjalena śuddharūpiṇā /
bhāvayenmiśritaṃ vāri śuddhiyogyaṃ tato bhavet // 61 AbhT_17.61

tathā tattatpurātattvamiśraṇāduttarottaram /
sarvā śivībhavettattvāvalī śuddhānyathā pṛthak // 62 AbhT_17.62

pṛthaktvaṃ ca malo māyābhidhānastasya saṃbhave /
karmakṣaye@pi no muktirbhavedvidyeśvarādivat // 63 AbhT_17.63

tato@pi jalatattvasya vahnau vyomni cidātmake /
āhvānādyakhilaṃ yāvattejasyasya vimaśraṇam // 64 AbhT_17.64

evaṃ kramātkalātattve śuddhe pāśaṃ bhujāśritam /
chindyātkalā hi sā kiṃcitkartṛtvonmīlanātmikā // 65 AbhT_17.65

karmākhyamalajṛmbhātmā taṃ ca granthiṃ srugagragam /
pūrṇāhutyā samaṃ vahnimantratejasi nirdahet // 66 AbhT_17.66

mantro hi viśvarūpaḥ sannupāśrayavaśāttathā /
vyaktarūpastato vahnau pāśaploṣavidhāyakaḥ // 67 AbhT_17.67

pluṣṭo līnasvabhāvo@sau pāśastaṃ prati śambhuvat /
parameśamahātejaḥśeṣamātratvamaśnute // 68 AbhT_17.68

karmapāśe@tra hotavye pūrṇayāsya śubhāśubham /
aśubhaṃ vā bhavadbhūtaṃ bhāvi vātha samastakam // 69 AbhT_17.69

dahāmi phaṭtrayaṃ vauṣaḍiti pūrṇāṃ vinikṣipet /
evaṃ māyāntasaṃśuddhau kaṇṭhapāśaṃ ca homayet // 70 AbhT_17.70

pūrṇasya tasya māyākhyaṃ pāśabhedaprathātmakam /
dahāmi phaṭtrayaṃ vauṣaḍiti pūrṇāṃ kṣipedguruḥ // 71 AbhT_17.71

nirbījā yadi kāryā tu tadātraivāparāṃ kṣipet /
pūrṇāṃ samayapāśākhyabījadāhapadānvitām // 72 AbhT_17.72

gurau deve tathā śāstre bhaktiḥ kāryāsya nahyasau /
samayaḥ śaktipātasya svabhāvo hyeṣa no pṛthak // 73 AbhT_17.73

māyānte śuddhimāyāte vāgīśī yā purābhavat /
māyā śaktimayī saiva vidyāśaktitvamaśnute // 74 AbhT_17.74

tacchuddhavidyāmāhūya vidyāśaktiṃ niyojayet /
evaṃ krameṇa saṃśuddhe sadāśivapade@pyalam // 75 AbhT_17.75

śikhāṃ granthiyutāṃ chittvā malamāṇavakaṃ dahet /
yato@dhikārabhogākhyau dvau pāśau tu sadāśive // 76 AbhT_17.76

ityuktyāṇavapāśo@tra māyīyastu niśāvadhiḥ /
śiṣyo yathocitaṃ snāyādācāmeddaiśikaḥ svayam // 77 AbhT_17.77

āṇavākhye vinirdagdhe hyadhovāhiśikhāmale /
tataḥ prāguktasakalaprameyaṃ paricintayan // 78 AbhT_17.78

śiṣyadehādimātmīyadehaprāṇādiyojitam /
kṛtvātmadehaprāṇāderviśvamantaranusmaret // 79 AbhT_17.79

uktaprakriyayā caivaṃ dṛḍhabuddhirananyadhīḥ /
prāṇasthaṃ deśakālādhvayugaṃ prāṇaṃ ca śaktigam // 80 AbhT_17.80

tāṃ ca saṃvidgatāṃ śuddhāṃ saṃvidaṃ śivarūpiṇīm /
śiṣyasaṃvidabhinnāṃ ca mantravahnyādyabhedinīm // 81 AbhT_17.81

dhyāyan prāgvatprayogeṇa śivaṃ sakalaniṣkalam /
dvyātmakaṃ vā kṣipetpūrṇāṃ praśāntakaraṇena tu // 82 AbhT_17.82

uktaṃ traiśirase tantre sarvasaṃpūraṇātmakam /
mūlādudayagatyā tu śivenduparisaṃplutam // 83 AbhT_17.83

janmāntamadhyakuharamūlasrotaḥsamutthitam /
śivārkaraśmibhistīvraiḥ kṣubdhaṃ jñānāmṛtaṃ tu yat // 84 AbhT_17.84

tena saṃtarpayetsamyak praśāntakaraṇena tu /
śūnyadhāmābjamadhyasthaprabhākiraṇabhāsvaraḥ // 85 AbhT_17.85

ādheyādhāraniḥspandabodhaśāstraparigrahaḥ /
janmādheyaprapañcaikasphoṭasaṃghaṭṭaghaṭṭanaḥ // 86 AbhT_17.86

mūlasthānātsamārabhya kṛtvā someśamantagam /
khamivātiṣṭhate yāvatpraśāntaṃ tāvaducyate // 87 AbhT_17.87

uktaṃ śrīpūrvaśāstre ca srucamāpūrya sarpiṣā /
kṛtvā śiṣyaṃ tathātmasthaṃ mūlamantramanusmaran // 88 AbhT_17.88

śivaṃ śaktiṃ tathātmānaṃ śiṣyaṃ sarpistathānalam /
ekīkurvañchanairgaccheddvādaśāntamananyadhīḥ // 89 AbhT_17.89

tatra kumbhakamāsthāya dhyāyansakalaniṣkalam /
tiṣṭhettāvadanudvigno yāvadājyakṣayo bhvet // 90 AbhT_17.90

evaṃ yuktaḥ pare tattve guruṇā śivamūrtinā /
na bhūyaḥ paśutāmeti dagdhamāyānibandhanaḥ // 91 AbhT_17.91

dehapāte punaḥ prepsedyadi tattveṣu kutracit /
bhogān samastavyastatvabhedairante paraṃ padam // 92 AbhT_17.92

tadā tattattvabhūmau tu tatsaṃkhyāyāmananyadhīḥ /
punaryojanikāṃ kuryātpūrṇāhutyantareṇa tu // 93 AbhT_17.93

muktipradā bhogamokṣapradā vā yā prakīrtitā /
dīkṣā sā syātsabījatvanirbījātmatayā dvidhā // 94 AbhT_17.94

bāle nirjñātamaraṇe tvaśakte vā jarādibhiḥ /
kāryā nirbījikā dīkṣā śaktipātabalodaye // 95 AbhT_17.95

nirbījāyāṃ sāmayāṃstu pāśānapi viśodhayet /
kṛtanirbījadīkṣastu devāgnigurubhaktibhāk // 96 AbhT_17.96

iyataiva śivaṃ yāyāt sadyo bhogān vibhujya vā /
śrīmaddīkṣottare coktaṃ cāre ṣaṭtriṃśadaṅgule // 97 AbhT_17.97

tattvānyāpādamūrdhāntaṃ bhuvanāni tyajetkramāt /
tuṭimātraṃ niṣkalaṃ tadadehaṃ tadahaṃparam // 98 AbhT_17.98

śaktyā tatra kṣipāmyenamiti dhyāyaṃstu dīkṣayet /
sabījāyāṃ tu dīkṣāyāṃ samayānna viśodhayet // 99 AbhT_17.99

viśeṣastvayametasyāṃ yāvajjīvaṃ śiśorguruḥ /
śeṣavṛttyai śuddhatattvasṛṣṭiṃ kurvīta pūrṇayā // 100 AbhT_17.100

abhinnācchivasaṃbodhajaladheryugapatsphurat /
pūrṇāṃ kṣipaṃstattvajālaṃ dhyāyedbhārūpakaṃ sṛtam // 101 AbhT_17.101

viśuddhatattvasṛṣṭiṃ vā kuryātkumbhābhiṣecanāt /
tathā dhyānabalādeva yadvā pūrṇābhiṣecanaiḥ // 102 AbhT_17.102

pṛthivī sthirarūpāsya śivarūpeṇa bhāvitā /
sthirīkaroti tāmeva bhāvanāmiti śuddhyati // 103 AbhT_17.103

jalamāpyāyayatyenāṃ tejo bhāsvaratāṃ nayet /
marudānandasaṃsparśaṃ vyoma vaitatyamāvahet // 104 AbhT_17.104

evaṃ tanmātravargo@pi śivatāmaya iṣyate /
parānandamahāvyāptiraśeṣamalavicyutiḥ // 105 AbhT_17.105

śive gantṛtvamādānamupādeyaśivastutiḥ /
śivāmodabharāsvādadarśanasparśanānyalam // 106 AbhT_17.106

tadākarṇanamityevamindriyāṇāṃ viśuddhatā /
saṃkalpādhyavasāmānāḥ prakāśo raktisaṃsthitī // 107 AbhT_17.107

śivātmatvena yatseyaṃ śuddhatā mānasādike /
niyamo rañjanaṃ kartṛbhāvaḥ kalanayā saha // 108 AbhT_17.108

vedanaṃ heyavastvaṃśaviṣaye suptakalpatā /
itthaṃ śivaikyarūḍhasya ṣaṭkañcukagaṇo@pyayam // 109 AbhT_17.109

śuddha eva pumān prāptaśivabhāvo viśuddhyati /
vidyeśādiṣu tattveṣu naiva kācidaśuddhatā // 110 AbhT_17.110

ityevaṃ śuddhatattvānāṃ sṛṣṭyā śiṣyo@pi tanmayaḥ /
bhaveddhyetatsūcitaṃ śrīmālinīvijayottare // 111 AbhT_17.111

bandhamokṣāvubhāvetāvindriyāṇi jagurbudhāḥ /
nigṛhītāni bandhāya vimuktāni vimuktaye // 112 AbhT_17.112

etāni vyāpake bhāve yadā syurmanasā saha /
muktāni kvāpi viṣaye rodhādbandhāya tāni tu // 113 AbhT_17.113

ityevaṃ dvividho bhāvaḥ śuddhāśuddhaprabhedataḥ /
indriyāṇāṃ samākhyātaḥ siddhayogīśvare mate // 114 AbhT_17.114

śrīmān vidyāgurustvāha pramāṇastutidarśane /
samastamantrairdīkṣāyāṃ niyamastveṣa kathyate // 115 AbhT_17.115

māyāntaśuddhau sarvāḥ syuḥ kriyā hyaparayā sadā /
dvyātmayā sakalānte tu niṣkale parayaiva tu // 116 AbhT_17.116

īśānte ca pivanyādi sakalānte@ṅgapañcakam /
ityevaṃvidhimālocya karma kuryādgurūttamaḥ // 117 AbhT_17.117

purādhvani hutīnāṃ yā saṃkhyeyaṃ tattvavarṇayoḥ /
tāmeva dviguṇīkuryātpadādhvani caturguṇām // 118 AbhT_17.118

kramānmantrakalāmārge dviguṇā dviguṇā kramāt /
yāvattritattvasaṃśuddhau syādviṃśatiguṇā tataḥ // 119 AbhT_17.119

pratikarma bhavetṣaṣṭirāhutīnāṃ tritattvake /
ekatattve śataṃ prāhurāhutīnāṃ tu sāṣṭakam // 120 AbhT_17.120

vilomakarmaṇā sākaṃ yāḥ pūrṇāhutayaḥ smṛtāḥ /
tāsāṃ sarvādhvasaṃśuddhau saṃkhyānyatvaṃ na kiṃcana // 121 AbhT_17.121

ityeṣā kathitā dīkṣā jananādisamanvitā // 122 AbhT_17.122

:C18 atha śrītantrāloke aṣṭādaśamāhnikam

atha saṃkṣiptadīkṣeyaṃ śivatāpattidocyate /
na rajo nādhivāso@tra na bhūkṣetraparigrahaḥ /
yatra tatra pradeśe tu pūjayitvā guruḥ śivam // 1 AbhT_18.1

adhvānaṃ manasā dhyātvā dīkṣayettattvapāragaḥ /
jananādivihīnāṃ tu yena yenādhvanā guruḥ // 2 AbhT_18.2

kuryātsa ekatattvāntāṃ śivabhāvaikabhāvitaḥ /
parāmantrastato@syeti tattvaṃ saṃśodhayāmyatha // 3 AbhT_18.3

svāheti pratitattvaṃ syācchuddhe pūrṇāhutiṃ kṣipet /
evaṃ mantrāntaraiḥ kuryātsamastairathavoktavat // 4 AbhT_18.4

parāsaṃpuṭitaṃ nāma svāhāntaṃ prathamāntakam /
śataṃ sahasraṃ sāṣṭaṃ vā tena śaktyaiva homayet // 5 AbhT_18.5

tataḥ pūrṇeti saṃśodhyahīnamuttamamīdṛśam /
dīkṣākarmoditaṃ tatra tatra śāstre maheśinā // 6 AbhT_18.6

pratyekaṃ mātṛkāyugmavarṇaistattvāni śodhayet /
yadi vā piṇḍamantreṇa sarvamantreṣvayaṃ vidhiḥ // 7 AbhT_18.7

yathā yathā ca svabhyastajñānastanmayatātmakaḥ /
gurustathā tathā kuryāt saṃkṣiptaṃ karma nānyathā // 8 AbhT_18.8

śrībrahmayāmale coktaṃ saṃkṣipte@pi hi bhāvayet /
vyāptiṃ sarvādhvasāmānyāṃ kiṃtu yāge na vistaraḥ // 9 AbhT_18.9

atanmayībhūtamiti vikṣiptaṃ karma sandadhat /
kramāttādātmyametīti vikṣiptaṃ vidhimācaret // 10 AbhT_18.10

saṃkṣipto vidhirukto@yaṃ kṛpayā yaḥ śivoditaḥ /
dīkṣottare kairaṇe ca tatra tatrāpi śāsane // 11 AbhT_18.11

:C19 atha śrītantrāloke ekānnaviṃśamāhnikam

atha sadyaḥsamutkrāntipradā dīkṣā nirūpyate /
tatkṣaṇāccopabhogādvā dehapāte śivaṃ vrajet /
ityuktyā mālinīśāstre sūcitāsau maheśinā // 1 AbhT_19.1

dehapāte samīpasthe śaktipātasphuṭatvataḥ /
āsādya śāṃkarīṃ dīkṣāṃ tasmāddīkṣākṣaṇātparam // 2 AbhT_19.2

śivaṃ vrajedityartho@tra pūrvāparavivecanāt /
vyākhyātaḥ śrīmatāsmākaṃ guruṇā śambhumūrtinā // 3 AbhT_19.3

yadā hyāsannamaraṇe śaktipātaḥ prajāyate /
tatra mande@tha gurvādisevayāyuḥ kṣayaṃ vrajet // 4 AbhT_19.4

athavā bandhumitrādidvārā sāsya vibhoḥ patet /
pūrvaṃ vā samayī naiva parāṃ dīkṣāmavāptavān // 5 AbhT_19.5

āptadīkṣo@pi vā prāṇāñjihāsuḥ kleśavarjitam /
antyāngurustadā kuryātsadya+utkrāntidīkṣaṇam // 6 AbhT_19.6

natvapakvamale nāpi śeṣakārmikavigrahe /
kuryādutkramaṇaṃ śrīmadgahvare ca nirūpitam // 7 AbhT_19.7

dṛṣṭvā śiṣyaṃ jarāgrastaṃ vyādhinā paripīḍitam /
utkramayya tatastvenaṃ paratattve niyojayet // 8 AbhT_19.8

viśeṣaṇaviśeṣyatve kāmacāravidhānataḥ /
pūrvoktamarthajātaṃ śrīśambhunātra nirūpitam // 9 AbhT_19.9

vidhiṃ pūrvoditaṃ sarvaṃ kṛtvā samayaśuddhitaḥ /
kṣurikāmasya vinyasyejjvalantīṃ marmakartarīm // 10 AbhT_19.10

kṛtvā pūrvoditaṃ nyāsaṃ kālānalasamaprabham /
saṃhṛtikramataḥ sārdhaṃ sṛkchindiyugalena tu // 11 AbhT_19.11

āgneyīṃ dhāraṇāṃ kṛtvā sarvamarmapratāpanīm /
pūrayedvāyunā dehamaṅguṣṭhānmastakāntakam // 12 AbhT_19.12

tamutkṛṣya tato@ṅguṣṭhādūrdhvāntaṃ vakṣyamāṇayā /
kṛntenmarmāṇi randhrāntāt kālarātryā visarjayet // 13 AbhT_19.13

anena kramayogena yojito hutivarjitaḥ /
samayyapyeti tāṃ dīkṣāmiti śrīmālinīmate // 14 AbhT_19.14

ṣoḍaśādhāraṣaṭcakralakṣyatrayakhapañcakāt /
kvacidanyataratrātha prāguktapaśukarmavat // 15 AbhT_19.15

praviśya mūlaṃ kandādeśchindannaikyavibhāvanāt /
pūrṇāhutiprayogeṇa sveṣṭe dhāmni niyojayet // 16 AbhT_19.16

jñānatriśūlaṃ saṃdīptaṃ dīptacakratrayojjvalam /
cintayitvāmunā tasya vedanaṃ bodhanaṃ bhramam // 17 AbhT_19.17

dīpanaṃ tāḍanaṃ todaṃ calanaṃ ca punaḥ punaḥ /
kandādicakragaṃ kuryādviśeṣeṇa hṛdambuje // 18 AbhT_19.18

dvādaśānte tataḥ kṛtvā binduyugmagate kṣipet /
nirlakṣye vā pare dhāmni saṃyuktaḥ parameśvaraḥ // 19 AbhT_19.19

na tasya kuryātsaṃskāraṃ kaṃcidityāha gahvare /
devaḥ kimasya pūrṇasya śrāddhādyairiti bhāvitaḥ // 20 AbhT_19.20

śrīmaddīkṣottare tveṣa vidhirvahnipuṭīkṛtaḥ /
haṃsaḥ pumānadhastasya rudrabindusamanvitaḥ // 21 AbhT_19.21

śiṣyadehe niyojyaitadanudvagnaḥ śataṃ japet /
utkramyordhvanimeṣeṇa śiṣya itthaṃ paraṃ vrajet // 22 AbhT_19.22

eṣa eva vidhiḥ śrīmatsiddhayogīśvarīmate /
iyamutkrāmaṇī dīkṣā kartavyā yogino guroḥ // 23 AbhT_19.23

anabhyastaprāṇacāraḥ kathamenāṃ kariṣyati /
vakṣyamāṇāṃ brahmavidyāṃ sakalāṃ niṣkalombhitām // 24 AbhT_19.24

karṇe@sya vā paṭhedbhūyo bhūyo vāpyatha pāṭhayet /
svayaṃ ca karma kurvīta tattvaśuddhyādikaṃ guruḥ // 25 AbhT_19.25

mantrakriyābalātpūrṇāhutyetthaṃ yojayetpare /
yogābhyāsamakṛtvāpi sadya+utkrāntidāṃ guruḥ // 26 AbhT_19.26

jñānamantrakriyādhyānabalātkartuṃ bhavetprabhuḥ /
anayotkramyate śiṣyo balādevaikakaṃ kṣaṇam // 27 AbhT_19.27

kālasyollaṅghya bhogo hi kṣaṇiko@syāstu kiṃ tataḥ /
sadya+utkrāntidā cānyā yasyāṃ pūrṇāhutiṃ tadā // 28 AbhT_19.28

dadyādyadāsya prāṇāḥ syurdhruvaṃ niṣkramaṇecchavaḥ /
vināpi kriyayā bhāvibrahmavidyābalādguruḥ // 29 AbhT_19.29

karṇajāpaprayogeṇa tattvakañcukajālataḥ /
niḥsārayanyathābhīṣṭe sakale niṣkale dvaye // 30 AbhT_19.30

tattve vā yatra kutrāpi yojayetpudgalaṃ kramāt /
samayī putrako vāpi paṭhedvidyāmimāṃ tathā // 31 AbhT_19.31

tatpāṭhāttu samayyuktāṃ rudrāṃśāpattimaśnute /
etau jape cādhyayane yasmādadhikṛtāvubhau // 32 AbhT_19.32

nādhyāpanopadeśe vā sa eṣo@dhyayanādṛte /
paṭhatostvanayorvastusvabhāvāttasya sā gatiḥ // 33 AbhT_19.33

yathā niṣiddhabhūtādikarmā mantraṃ smaransvayam /
āviṣṭe@pi kvacinnaiti lopaṃ kartṛtvavarjanāt // 34 AbhT_19.34

yathā ca vācayañśāstraṃ samayī śūnyaveśmani /
na lupyate tadantaḥsthaprāṇivargopakārataḥ // 35 AbhT_19.35

tathā svayaṃ paṭhanneṣa vidyāṃ vastusvabhāvataḥ /
tasminmukte na lupyeta yato kiṃcitkaro@tra saḥ // 36 AbhT_19.36

nanu cādīkṣitāgre sa noccarecchāstrapaddhatim // 37 AbhT_19.37

hanta kuḍyāgrato@pyasya niṣedhastvatha kathyate /
paryudāsena yaḥ śrotumavadhārayituṃ kṣamaḥ // 38 AbhT_19.38

sa evātra niṣiddho no kuḍyakīṭapatatriṇaḥ /
tarhi pāṣāṇatulyo@sau vilīnendriyavṛttikaḥ // 39 AbhT_19.39

tasyāgre paṭhatastasya niṣedhollaṅghanā katham /
sa tu vastusvabhāvena galitākṣo@pi budhyate // 40 AbhT_19.40

akṣānapekṣayaivāntaścicchaktyā svaprakāśayā /
prāgdehaṃ kila tityakṣurnottaraṃ cādhitaṣṭhivān // 41 AbhT_19.41

madhye prabodhakabalāt pratibudhyet pudgalaḥ /
mantrāḥ śabdamayāḥ śuddhavimarśātmatayā svayam // 42 AbhT_19.42

arthātmanā cāvabhāntastadarthapratibodhakāḥ /
tenāsya galitākṣasya prabodho jāyate svayam // 43 AbhT_19.43

svacitsamānajātīyamantrāmarśanasaṃnidheḥ /
yathā hyalpajavo vāyuḥ sajātīyavimiśritaḥ // 44 AbhT_19.44

javī tathātmā saṃsuptāmarśo@pyevaṃ prabudhyate /
prabuddhaḥ sa ca saṃjāto na cādīkṣita ucyate // 45 AbhT_19.45

dīkṣā hi nāma saṃskāro na tvanyatso@sti cāsya hi /
ata eva nijaṃ śāstraṃ paṭhati kvāpi sāmaye // 46 AbhT_19.46

tacchrutvā ko@pi dhanyaścenmucyate nāsya sā kṣatiḥ /
śāstranindāṃ maiṣa kārṣīddvayoḥ pātityadāyinīm // 47 AbhT_19.47

ityevaṃparametannādīkṣitāgre paṭhediti /
yathā ca samayī kāṣṭhe loṣṭe vā mantrayojanām // 48 AbhT_19.48

kurvaṃstasmiṃścalatyeti na lopaṃ tadvadatra hi /
yato@sya pratyayaprāptiprepsoḥ samayinastathā // 49 AbhT_19.49

pravṛttasya svabhāvena tasminmukte na vai kṣatiḥ /
sādhakastu sadā sādhye phale niyatiyantraṇāt // 50 AbhT_19.50

makṣikāśrutamantro@pi prāyaścittaucitīṃ caret /
itthaṃ sadyaḥsamutkrāntiryoktā tāmājñayā guroḥ // 51 AbhT_19.51

samayyādirapi proktakāle proktārthasiddhaye /
svayaṃ kuryātsamabhyastaprāṇacāragamāgamaḥ // 52 AbhT_19.52

akṛtādhikṛtirvāpi guruḥ samayaśuddhaye /
adhastanapadāvastho natu jñāneddhacetanaḥ // 53 AbhT_19.53

itīyaṃ sadya+utkrāntiḥ sūcitā mālinīmate /
svayaṃ vā guruṇā vātha kāryatvena maheśinā // 54 AbhT_19.54

sarvaṃ bhogaṃ virūpaṃ tu matvā dehaṃ tyajedyadi /
tadā tena krameṇāśu yojitaḥ samayī śivaḥ // 55 AbhT_19.55

ukteyaṃ sadya+utkrāntiryā gopyā prāṇavadbudhaiḥ // 56 AbhT_19.56

:C20 atha śrītantrāloke viṃśatitamamāhnikam

atha dīkṣāṃ bruve mūḍhajanāśvāsapradāyinīm // 1 AbhT_20.1

trikoṇe vahnisadane vahnivarṇojjvale@bhitaḥ /
vāyavyapuranirdhūte kare savye sujājvale // 2 AbhT_20.2

bījaṃ kiṃcidgṛhītvaitattathaiva hṛdayāntare /
kare ca dahyamānaṃ saccintayettajjapaikayuk // 3 AbhT_20.3

vahnidīpitaphaṭkāradhoraṇīdāhapīḍitam /
bījaṃ nirbījatāmeti svasūtikaraṇākṣamam // 4 AbhT_20.4

taptaṃ naitatprarohāya tenaiva pratyayena tu /
malamāyākhyakarmāṇi mantradhyānakriyābalāt // 5 AbhT_20.5

dagdhāni na svakāryāya nirbījapratyayaṃ tvimam /
sa śrīmānsuprasanno me śaṃbhunātho nyarūpayat // 6 AbhT_20.6

bījasyāpyatra kāryā ca yojanā kṛpayā guroḥ /
yato dīkṣā sudīptatvātsthāvarāṇyapi mocayet // 7 AbhT_20.7

yo gururjapahomārcādhyānasiddhatvamātmani /
jñātvā dīkṣāṃ carettasya dīkṣā sapratyayā smṛtā // 8 AbhT_20.8

avadhūte nirācāre tattvajñe natvayaṃ vidhiḥ /
sācāraiḥ kriyate dīkṣā yā dṛṣṭapratyayānvitā // 9 AbhT_20.9

nirācāreṇa dīkṣāyāṃ pratyayastu na gadyate /
jñānaṃ svapratyayaṃ yasmānna phalāntaramarhati // 10 AbhT_20.10

dhyānādi tu phalātsādhyamiti siddhāmatoditam /
tulāśuddhiparīkṣāṃ vā kuryātpratyayayoginīm // 11 AbhT_20.11

yathā śrītantrasadbhāve kathitā parameśinā /
śrīpūrvaśāstre@pyeṣā ca sūcitā parameśinā // 12 AbhT_20.12

ānanda udbhavaḥ kampo nidrā ghūrṇiśca pañcamī /
ityevaṃvadatā śaktitāratamyābhidhāyinā // 13 AbhT_20.13

udbhavo laghubhāvena dehagrahatirohiteḥ /
deho hi pārthivo mukhyastadā mukhyatvamujjhati // 14 AbhT_20.14

bhāvilāghavamantreṇa śiṣyaṃ dhyātvā samutplutam /
karmāṇi tatrāśeṣāṇi pūrvoktānyācaredguruḥ // 15 AbhT_20.15

uktā seyaṃ tulāśuddhidīkṣā pratyayadāyinī / AbhT_20.16

:C21 atha śrītantrāloke ekaviṃśatitamamāhnikam

parokṣasaṃsthitasyātha dīkṣākarma nigadyate // 1 AbhT_21.1

bhuktimuktiprasiddhyarthaṃ nīyate sadguruṃ prati /
ityasminmālinīvākye pratiḥ sāṃmukhyāvācakaḥ // 2 AbhT_21.2

sāṃmukhyaṃ cāsya śiṣyasya tatkṛpāspadatātmakam /
tamārādhyeti vacanaṃ kṛpāhetūpalakṣaṇam // 3 AbhT_21.3

tatsaṃbandhāttataḥ kaścittatkṣaṇādapavṛjyate /
ityasyāyamapi hyartho mālinīvākyasanmaṇeḥ // 4 AbhT_21.4

tatkṣaṇāditi nāsyāsti yiyāsādikṣaṇāntaram /
kiṃtvevameva karuṇānighnastaṃ gururuddharet // 5 AbhT_21.5

gurusevākṣīṇatanordīkṣāmaprāpya pañcatām /
gatasyātha svayaṃ mṛtyukṣaṇoditatathāruceḥ // 6 AbhT_21.6

athavādharatantrādidīkṣāsaṃskārabhāginaḥ /
prāptasāmayikasyātha parāṃ dīkṣāmavindataḥ // 7 AbhT_21.7

ḍimbāhatasya yogeśībhakṣitasyābhicārataḥ /
mṛtasya guruṇā yantratantrādinihatasya vā // 8 AbhT_21.8

bhraṣṭasvasamayasyātha dīkṣāṃ prāptavato@pyalam /
bandhubhāryāsuhṛtputragāḍhābhyarthanayogataḥ // 9 AbhT_21.9

svayaṃ tadviṣayotpannakaruṇābalato@pi vā /
vijñātatanmukhāyātaśaktipātāṃśadharmaṇaḥ // 10 AbhT_21.10

gururdīkṣāṃ mṛtoddhārīṃ kurvīta śivadāyinīm /
śrīmṛtyuñjayasiddhādau taduktaṃ parameśinā // 11 AbhT_21.11

adīkṣite nṛpatyādāvalase patite mṛte /
bālāturastrīvṛddhe ca mṛtoddhāraṃ prakalpayet // 12 AbhT_21.12

vidhiḥ sarvaḥ pūrvamuktaḥ sa tu saṃkṣipta iṣyate /
gurvādipūjārahito bāhye bhogāya sā yataḥ // 13 AbhT_21.13

adhivāsacarukṣetraṃ śayyāmaṇḍalakalpane /
nopayogyatra tacchiṣyasaṃskriyāsvapnadṛṣṭaye // 14 AbhT_21.14

mantrasaṃnidhisaṃtṛptiyogāyātra tu maṇḍalam /
bhūyodine ca devārcā sākṣānnāsyopakāri tat // 15 AbhT_21.15

kriyopakaraṇasthānamaṇḍalākṛtimantrataḥ /
dhyānayogaikatadbhaktijñānatanmayabhāvataḥ // 16 AbhT_21.16

tatpraviṣṭasya kasyāpi śiṣyāṇāṃ ca gurostathā /
ekādaśaite kathitāḥ saṃnidhānāya hetavaḥ // 17 AbhT_21.17

uttarottaramutkṛṣṭāstathā vyāmiśraṇāvaśāt /
kriyātibhūyasī puṣpādyuttamaṃ lakṣaṇānvitam // 18 AbhT_21.18

ekaliṅgādi ca sthānaṃ yatrātmā saṃprasīdati /
maṇḍalaṃ tritriśūlābjacakraṃ yanmantramaṇḍale // 19 AbhT_21.19

anāhūte@pi dṛṣṭaṃ satsamayitvaprasādhanam /
taduktaṃ mālinītantre siddhaṃ samayamaṇḍalam // 20 AbhT_21.20

yena saṃdṛṣṭamātreti siddhamātrapadadvayāt /
ākṛtirdīptarūpā yā mantrastadvatsudīptikaḥ // 21 AbhT_21.21

śiṣṭaṃ spaṣṭamato neha kathitaṃ vistarātpunaḥ /
kṛtvā maṇḍalamabhyarcya tatra devaṃ kuśairatha // 22 AbhT_21.22

gomayenākṛtiṃ kuryācchiṣyavattāṃ nidhāpayet /
tatastasyāṃ śodhyamekamadhvānaṃ vyāptibhāvanāt // 23 AbhT_21.23

prakṛtyantaṃ vinikṣipya punarenaṃ vidhiṃ caret /
mahājālaprayogeṇa sarvasmādadhvamadhyataḥ // 24 AbhT_21.24

cittamākṛṣya tatrasthaṃ kuryāttadvidhirucyate /
mūlādhārādudetya prasṛtasuvitatānantanāḍyadhvadaṇḍaṃ vīryeṇākramya nāsāgaganaparigataṃ vikṣipan vyāptumīṣṭe /
yāvaddhūmābhirāmapracitataraśikhājālakenādhvacakraṃ saṃchādyābhīṣṭajīvānayanamiti mahājālanāmā prayogaḥ // 25 AbhT_21.25

etenācchādanīyaṃ vrajati paravaśaṃ saṃmukhīnatvamādau pañcādānīyate cetsakalamatha tato@pyadhvamadhyādyatheṣṭam /
ākṛṣṭāvuddhṛtau vā mṛtajanaviṣaye karṣaṇīye@tha jīve yogaḥ śrīśaṃbhunāthāgamaparigamito jālanāmā mayoktaḥ // 26 AbhT_21.26

ciravighaṭite senāyugmeyathāmilite punarhayagajanaraṃ svāṃ svāṃ jātiṃ rasādabhidhāvati /
karaṇapavanairnāḍīcakraistathaiva samāgatairnijanijarasādekībhāvyaṃ svajālavaśīkṛtaiḥ // 27 AbhT_21.27

mahājālasamākṛṣṭo jīvo vijñānaśālinā /
svaḥpretatiryaṅnirayāṃstadaivaiṣa vimuñcati // 28 AbhT_21.28

tajjñānamantrayogāptaḥ puruṣaścaiṣa kṛtrimam /
yogīva sādhyahṛdayāttadā tādātmyamujjhati // 29 AbhT_21.29

sthāvarādidaśāścitrāstatsalokasamīpatāḥ /
tyajecceti na citraṃ sa evaṃ yaḥ karmaṇāpi vā // 30 AbhT_21.30

adhikāriśarīratvānmānuṣye tu śarīragaḥ /
na tadā mucyate dehāddehānte tu śivaṃ vrajet // 31 AbhT_21.31

tasmindehe tu kāpyasya jāyate śāṅkarī parā /
bhaktirūhācca vijñānādācāryādvāpyasevitāt // 32 AbhT_21.32

taddehasaṃsthito@pyeṣa jīvo jālabalādimam /
dārbhādidehaṃ vyāpnoti svādhiṣṭhityāpyacetayan // 33 AbhT_21.33

yogamantrakriyājñānabhūyobalavaśātpunaḥ /
manuṣyadehamapyeṣa tadaivāśu vimuñcati // 34 AbhT_21.34

suptakalpo@pyadeho@pi yo jīvaḥ so@pi jālataḥ /
ākṛṣṭo dārbhamāyāti dehaṃ phalamayaṃ ca vā // 35 AbhT_21.35

jātīphalādi yatkiṃcittena vā dehakalpanā /
antarbahirdvayaucityāttadatrotkṛṣṭamucyate // 36 AbhT_21.36

tato jālakramānītaḥ sa jīvaḥ suptavatsthitaḥ /
manoviśiṣṭadehādisāmagrīprāptyabhāvataḥ // 37 AbhT_21.37

na spandate na jānāti na vakti na kilecchati /
tādṛśasyaiva saṃskārān sarvān prāgvatprakalpayet // 38 AbhT_21.38

nirbījadīkṣāyogena sarvaṃ kṛtvā puroditam /
vidhiṃ yojanikāṃ pūrṇāhutyā sākaṃ kṣipecca tam // 39 AbhT_21.39

dārbhādidehe mantrāgnāvarpite pūrṇayā saha /
muktapāśaḥ śivaṃ yāti punarāvṛttivarjitaḥ // 40 AbhT_21.40

sapratyayā tviyaṃ yatra spandate darbhajā tanuḥ /
tatra prāṇamanomantrārpaṇayogāttathā bhavet // 41 AbhT_21.41

sābhyāsasya tadapyuktaṃ balāśvāsi na tatkṛte /
mṛtoddhāroditaireva yathāsaṃbhūti hetubhiḥ // 42 AbhT_21.42

jīvatparokṣadīkṣāpi kāryā nirbījikā tu sā /
tasyāṃ darbhākṛtiprāyakalpane jālayogataḥ // 43 AbhT_21.43

saṃkalpamātreṇākarṣo jīvasya mṛtibhītitaḥ /
śiṣṭaṃ prāgvatkuśādyutthākāraviploṣavarjitam // 44 AbhT_21.44

pārimityādanaiśvaryātsādhye niyatiyantraṇāt /
jālākṛṣṭirvinābhyāsaṃ rāgadveṣānna jāyate // 45 AbhT_21.45

parokṣa evātulyābhirdīkṣābhiryadi dīkṣitaḥ /
tatrottaraṃ syādbalavatsaṃskārāya tvadhastanam // 46 AbhT_21.46

bhuktiyojanikāyāṃ tu bhūyobhirgurubhistathā /
kṛtāyāṃ bhogavaicitryaṃ hetuvaicitryayogataḥ // 47 AbhT_21.47

parokṣadīkṣaṇe māyottīrṇe bhogāya yojayet /
bhogānīpsā durlabhā hi satī vā bhogahānaye // 48 AbhT_21.48

uktaṃ hi svānyasaṃvittyoḥ svasaṃvidbalavattarā /
bādhakatve bādhikāsau sāmyaudāsīnyayostathā // 49 AbhT_21.49

śrīmān dharmaśivo@pyāha pārokṣyāṃ karmapaddhatau /
parokṣadīkṣaṇe samyak pūrṇāhutividhau yadi // 50 AbhT_21.50

agniściṭiciṭāśabdaṃ sadhūmaṃ pratimuñcati /
dhatte nīlāmbudacchāyāṃ muhurjvalati śāmyati // 51 AbhT_21.51

vistaro ghorarūpaśca mahīṃ dhāvati cāpyadhaḥ /
dhvāṃkṣādyaśravyaśabdo vā tadā taṃ lakṣayedguruḥ // 52 AbhT_21.52

brahmahatyādibhiḥ pāpaistatsaṅgaiścopapātakaiḥ /
tadā tasya na kartavyā dīkṣāsminnakṛte vidhau // 53 AbhT_21.53

navātmā phaṭpuṭāntaḥsthaḥ punaḥ pañcaphaḍanvitaḥ /
amukasyeti pāpāni dahāmyanu phaḍaṣṭakam // 54 AbhT_21.54

iti sāhasriko homaḥ kartavyastilataṇḍulaiḥ /
ante pūrṇā ca dātavyā tato@smai dīkṣayā guruḥ // 55 AbhT_21.55

parayojanaparyantaṃ kuryāttattvaviśodhanam /
pratyakṣe@pi sthitasyāṇoḥ pāpino bhagavanmayīm // 56 AbhT_21.56

śaktiṃ prāptavato jyeṣṭhāmevameva vidhiṃ caret /
yadi vā daiśikaḥ samyaṅ na dīptastasya tatpurā // 57 AbhT_21.57

prāyaścittaistathā dānaiḥ prāṇāyāmaiśca śodhanam /
kṛtvā vidhimimāṃ cāpi dīkṣāṃ kuryādaśaṅkitaḥ // 58 AbhT_21.58

sarvathā vartamāno@pi tattvavinmocayetpaśūn /
icchayaiva śivaḥ sākṣāttasmāttaṃ pūjayetsadā // 59 AbhT_21.59

śāṭhyaṃ tatra na kāryaṃ ca tatkṛtvādho vrajecchiśuḥ /
na punaḥ kīrtayettasya pāpaṃ kīrtayitā vrajet // 60 AbhT_21.60

nirayaṃ varjayettasmāditi dīkṣottare vidhiḥ /
eṣā parokṣadīkṣā dvidhoditā jīvaditarabhedena // 61 AbhT_21.61

:C22 atha śrītantrāloke dvāviṃśatitamamāhnikam

liṅgoddhārākhyāmatha vacmaḥ śivaśāsanaikanirdiṣṭām // 1 AbhT_22.1

uktaṃ śrīmālinītantre kila pārthivadhāraṇām /
uktvā yo yojito yatra sa tasmānna nivartate // 2 AbhT_22.2

yogyatāvaśasaṃjātā yasya yatraiva śāsanā /
sa tatraiva niyoktavyo dīkṣākāle tatastvasau // 3 AbhT_22.3

phalaṃ sarvaṃ samāsādya śive yukto@pavṛjyate /
ayukto@pyūrdhvasaṃśuddhiṃ saṃprāpya bhuvaneśataḥ // 4 AbhT_22.4

śuddhaḥ śivatvamāyāti dagdhasaṃsārabandhanaḥ /
uktvā puṃdhāraṇāṃ coktametadvaidāntikaṃ mayā // 5 AbhT_22.5

kapilāya purā proktaṃ prathame paṭale tathā /
anena kramayogena saṃprāptaḥ paramaṃ padam // 6 AbhT_22.6

na bhūyaḥ paśutāmeti śuddhe svātmani tiṣṭhati /
ato hi dhvanyate@rtho@yaṃ śivatattvādhareṣvapi // 7 AbhT_22.7

tattveṣu yojitasyāsti punaruddharaṇīyatā /
samastaśāstrakathitavastuvaiviktyadāyinaḥ // 8 AbhT_22.8

śivāgamasya sarvebhyo@pyāgamebhyo viśiṣṭatā /
śivajñānena ca vinā bhūyo@pi paśutodbhavaḥ // 9 AbhT_22.9

kramaśca śaktisaṃpāto malahāniryiyāsutā /
dīkṣā bodho heyahānirupādeyalayātmatā // 10 AbhT_22.10

bhogyatvapāśavatyāgaḥ patikartṛtvasaṃkṣayaḥ /
svātmasthitiścetyevaṃ hi darśanāntarasaṃsthiteḥ // 11 AbhT_22.11

proktamuddharaṇīyatvaṃ śivaśaktīritasya hi /
atha vaiṣṇavabauddhāditantrāntādharavartinām // 12 AbhT_22.12

yadā śivārkaraśmyoghairvikāsi hṛdayāmbujam /
liṅgoddhṛtistadā pūrvaṃ dīkṣākarma tataḥ param // 13 AbhT_22.13

prāgliṅgāntarasaṃstho@pi dīkṣātaḥ śivatāṃ vrajet /
tatropavāsya taṃ cānyadine sādhāramantrataḥ // 14 AbhT_22.14

sthaṇḍile pūjayitveśaṃ śrāvayettasya vartanīm /
eṣa prāgabhavalliṅgī coditastvadhunā tvayā // 15 AbhT_22.15

prasannena tadetasmai kuru samyaganugraham /
svaliṅgatyāgaśaṅkotthaṃ prāyaścittaṃ ca māsya bhūt // 16 AbhT_22.16

acirāttvanmayībhūya bhogaṃ mokṣaṃ prapadyatām /
evamastvityathājñāṃ ca gṛhīrvā vratamasya tat // 17 AbhT_22.17

apāsyāmbhasi nikṣipya snapayedanurūpataḥ /
snātaṃ saṃprokṣayedarghapātrāmbhobhiranantaram // 18 AbhT_22.18

pañcagavyaṃ dantakāṣṭhaṃ tatastasmai samarpayet /
tatastaṃ baddhanetraṃ ca praveśya praṇipātayet // 19 AbhT_22.19

praṇavo mātṛkā māyā vyomavyāpī ṣaḍakṣaraḥ /
bahurūpo@tha netrākhyaḥ sapta sādhāraṇā amī // 20 AbhT_22.20

teṣāṃ madhyādekatamaṃ mantramasmai samarpayet /
so@pyahorātramevainaṃ japedalpabhugapyabhuk // 21 AbhT_22.21

mantramasmai samarpyātha sādhāravidhisaṃskṛte /
vahnau tarpitatanmantre vrataśuddhiṃ samācaret // 22 AbhT_22.22

pūjitenaiva mantreṇa kṛtvā nāmāsya saṃpuṭam /
prāyaścittaṃ śodhayāmi phaṭsvāhetyūhayogataḥ // 23 AbhT_22.23

śataṃ sahasraṃ vā hutvā punaḥ pūrṇāhutiṃ tathā /
prayogādvauṣaḍantāṃ ca kṣiptvāhūya vrateśvaram // 24 AbhT_22.24

tāro vrateśvarāyeti namaścetyenamarcayet /
śrāvayecca tvayā nāsya kāryaṃ kiṃcicchivājñayā // 25 AbhT_22.25

tato vrateśvarastarpyaḥ svāhāntena tataśca saḥ /
kṣamayitvā visṛjyaḥ syāttato@gneśca visarjanam // 26 AbhT_22.26

tacchrāvaṇaṃ ca devāya kṣamasveti visarjanam /
tatastṛtīyadivase prāgvatsarvo vidhiḥ smṛtaḥ // 27 AbhT_22.27

adhivāsādikaḥ sveṣṭadīkṣākarmāvasānakaḥ /
prāgliṅgināṃ mokṣadīkṣā sādhikāravivarjitā // 28 AbhT_22.28

sādhakācāryatāmārge na yogyāste punarbhuvaḥ /
punarbhuvo@pi jñāneddhā bhavanti gurutāspadam // 29 AbhT_22.29

mokṣāyaiva na bhogāya bhogāyāpyabhyupāyataḥ /
ityuktavānsvapaddhatyāmīśānaśivadaiśikaḥ // 30 AbhT_22.30

śrīdevyā yāmalīyoktitattvasamyakpravedakaḥ /
gurvantasyāpyadhodṛṣṭiśāyinaḥ saṃskriyāmimām // 31 AbhT_22.31

kṛtvā rahasyaṃ kathayennānyathā kāmike kila /
anyatantrābhiṣikte@pi rahasyaṃ na prakāśayet // 32 AbhT_22.32

svatantrastho@pi gurvanto gurumajñamupāśritaḥ /
tatra paścādanāśvastastatrāpi vidhimācaret // 33 AbhT_22.33

ajñācāryamukhāyātaṃ nirvīryaṃ mantrameṣa yat /
japtavānsa guruścātra nādhikāryuktadūṣaṇāt // 34 AbhT_22.34

tato@sya śuddhiṃ prākkṛtvā tato dīkṣāṃ samācaret /
adhodarśanasaṃsthena guruṇā dīkṣitaḥ purā // 35 AbhT_22.35

tīvraśaktivaśātpaścādyadā gacchetsa sadgurum /
tadāpyasya śiśorevaṃ śuddhiṃ kṛtvā sa sadguruḥ // 36 AbhT_22.36

dīkṣādikarma nikhilaṃ kuryāduktavidhānataḥ /
prāpto@pi sadgururyogyabhāvamasya na vetti cet // 37 AbhT_22.37

vijñānadāne tacchiṣyo yogyatāṃ darśayennijām /
sarvathā tvabruvanneṣa bruvāṇo vā viparyayam // 38 AbhT_22.38

ajño vastuta eveti tattyaktvetthaṃ vidhiṃ caret /
na tirobhāvaśaṅkātra kartavyā buddhiśālinā // 39 AbhT_22.39

adhaḥspṛktvaṃ tirobhūtirnordhvopāyavivecanam /
siddhānte dīkṣitāstantre daśāṣṭādaśabhedini // 40 AbhT_22.40

bhairavīye catuḥṣaṣṭau tānpaśūndīkṣayettrike /
siddhavīrāvalīsāre bhairavīye kule@pi ca // 41 AbhT_22.41

pañcadīkṣākramopāttā dīkṣānuttarasaṃjñitā /
tena sarvo@dharastho@pi liṅgoddhṛtyānugṛhyate // 42 AbhT_22.42

yo@pi hṛtsthamaheśānacodanātaḥ suvistṛtam /
śāstrajñānaṃ samanvicchetso@pi yāyādbahūngurūn // 43 AbhT_22.43

taddīkṣāścāpi gṛhṇīyādabhiṣecanapaścimāḥ /
jñānopodbalikāstā hi tattajjñānavatā kṛtāḥ // 44 AbhT_22.44

uktaṃ ca śrīmate śāstre tatra tatra ca bhūyasā /
āmodārthī yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet // 45 AbhT_22.45

vijñānārthī tathā śiṣyo gurorgurvantaraṃ tviti /
gurūṇāṃ bhūyasāṃ madhye yato vijñānamuttamam // 46 AbhT_22.46

prāptaṃ so@sya gururdīkṣā nātra mukhyā hi saṃvidi /
sarvajñānanidhānaṃ tu guruṃ saṃprāpya susthitaḥ // 47 AbhT_22.47

tamevārādhayeddhīmāṃstattajjijñāsanonmukhaḥ /
iti dīkṣāvidhiḥ prokto liṅgoddharaṇapaścimaḥ // 48 AbhT_22.48

:C23 atha śrītantrāloke trayoviṃśatitamamāhnikam

athābhiṣekasya vidhiḥ kathyate pārameśvaraḥ // 1 AbhT_23.1

yaiṣā putrakadīkṣoktā gurusādhakayorapi /
saivādhikāriṇī bhogyatattvayuktimatī kramāt // 2 AbhT_23.2

svabhyastajñāninaṃ santaṃ bubhūṣumatha bhāvinam /
yogyaṃ jñātvā svādhikāraṃ gurustasmai samarpayet // 3 AbhT_23.3

yo naivaṃ veda naivāsāvabhiṣikto@pi daiśikaḥ /
samayyādikrameṇeti śrīmatkāmika ucyate // 4 AbhT_23.4

yo na vedādhvasandhānaṃ ṣoḍhā bāhyāntarasthitam /
sa gururmocayenneti siddhayogīśvarīmate // 5 AbhT_23.5

sarvalakṣaṇahīno@pi jñānavān gururiṣyate /
jñānaprādhānyamevoktamiti śrīkacabhārgave // 6 AbhT_23.6

padavākyapramāṇajñaḥ śivabhaktyekatatparaḥ /
samastaśivaśāstrārthaboddhā kāruṇiko guruḥ // 7 AbhT_23.7

na svayaṃbhūstasya coktaṃ lakṣaṇaṃ parameśinā /
abhakto jīvitadhiyā kurvannīśānadhiṣṭhitaḥ // 8 AbhT_23.8

paścātmanā svayaṃbhūṣṇurnādhikārī sa kutracit /
bhasmāṅkuro vratisuto duḥśīlātanayastathā // 9 AbhT_23.9

kuṇḍo golaśca te duṣṭā uktaṃ devyākhyayāmale /
punarbhūścānyaliṅgo yaḥ punaḥ śaive pratiṣṭhitaḥ // 10 AbhT_23.10

śrīpūrvaśāstre na tveṣa niyamaḥ ko@pi coditaḥ /
yathārthatattvasaṃghajñastathā śiṣye prakāśakaḥ // 11 AbhT_23.11

yaḥ punaḥ sarvatattvāni vettītyādi ca lakṣaṇam /
yogacāre ca yadyatra tantre coditamācaret // 12 AbhT_23.12

tathaiva siddhaye seyamājñeti kila varṇitam /
yastu karmitayācāryastatra kāṇādivarjanam // 13 AbhT_23.13

yataḥ kārakasāmagryātkarmaṇo nādhikaḥ kvacit /
devyā yāmalaśāstre ca kāñcyādiparivarjanam // 14 AbhT_23.14

taddṛṣṭadoṣātkrodhādeḥ samyakjñātaryasau kutaḥ /
guravastu svayaṃbhvādi varjyaṃ yadyāmalādiṣu // 15 AbhT_23.15

karmyabhiprāyataḥ sarvaṃ taditi vyācacakṣire /
ato deśakulācāradehalakṣaṇakalpanām // 16 AbhT_23.16

anādṛtyaiva saṃpūrṇajñānaṃ kuryādgururgurum /
prāgvatsaṃpūjya hutvā ca śrāvayitvā cikīrṣitam // 17 AbhT_23.17

tato@bhiṣiñcettaṃ śiṣyaṃ catuḥṣaṣṭyā tataḥ sakṛt /
tanmantrarasatoyena pūrvoktavidhinā guruḥ // 18 AbhT_23.18

vibhavena suvistīrṇaṃ tatastasmai vadetsvakam /
sarvaṃ kartavyasāraṃ yacchāstrāṇāṃ paramaṃ rahaḥ // 19 AbhT_23.19

anugrāhyāstvayā śiṣyāḥ śivaśaktipracoditāḥ /
uktaṃ jñānottare caitadbrāhmaṇāḥ kṣatriyā viśaḥ // 20 AbhT_23.20

napuṃsakāḥ striyaḥ śūdrā ye cānye@pi tadarthinaḥ /
te dīkṣāyāṃ na mīmāṃsyā jñānakāle vicārayet // 21 AbhT_23.21

jñānamūlo guruḥ proktaḥ saptasatrīṃ pravartayet /
dīkṣā vyākhyā kṛpā maitrī śāstracintā śivaikatā // 22 AbhT_23.22

annādidānamityetatpālayetsaptasatrakam /
abhiṣekavidhau cāsmai karaṇīkhaṭikādikam // 23 AbhT_23.23

sarvopakaraṇavrātamarpaṇīyaṃ vipaścite /
so@bhiṣikto guruṃ paścāddakṣiṇābhiḥ prapūjayet // 24 AbhT_23.24

jñānahīno guruḥ karmī svādhikāraṃ samarpya no /
dīkṣādyadhikṛtiṃ kuryādvinā tasyājñayā punaḥ // 25 AbhT_23.25

ityevaṃ śrāvayetso@pi namaskṛtyābhinandayet /
tataḥ prabhṛtyasau pūrvo gurustyaktādhikārakaḥ // 26 AbhT_23.26

yathecchaṃ vicaredvyākhyādīkṣādau yantraṇojjhitaḥ /
kurvanna bādhyate yasmāddīpāddīpavadīdṛśaḥ // 27 AbhT_23.27

santāno nādhikārasya cyavo@kurvanna bādhyate /
prāk ca kurvanvihanyeta siddhātantre taducyate // 28 AbhT_23.28

yathārthamupadeśaṃ tu kurvannācārya ucyate /
na cāvajñā kriyākāle saṃsāroddharaṇaṃ prati // 29 AbhT_23.29

na dīkṣeta guruḥ śiṣyaṃ tattvayuktastu garvataḥ /
yo@sya syānnarake vāsa iha ca vyādhito bhavet // 30 AbhT_23.30

prāptābhiṣekaḥ sa guruḥ ṣaṇmāsānmantrapaddhatim /
sarvāṃ tantroditāṃ dhyāyejjapeccātanmayatvataḥ // 31 AbhT_23.31

yadaiva tanmayībhūtastadā vīryamupāgataḥ /
chindyātpāśāṃstato yatnaṃ kuryāttanmayatāsthitau // 32 AbhT_23.32

hṛccakrādutthitā sūkṣmā śaśisphaṭikasaṃnibhā /
lekhākārā nādarūpā praśāntā cakrapaṅktigā // 33 AbhT_23.33

dvādaśānte nirūḍhā sā sauṣumne tripathāntare /
tatra hṛccakramāpūrya japenmantraṃ jvalatprabham // 34 AbhT_23.34

cakṣurlomādirandhraughavahajjvālaurvasaṃnibham /
yāvacchāntaśikhākīrṇaṃ viśvājyapravilāpakam // 35 AbhT_23.35

tadājyadhārāsaṃtṛptamānābhikuharāntaram /
evaṃ mantrā mokṣadāḥ syurdīptā buddhāḥ sunirmalāḥ // 36 AbhT_23.36

mūlakandanabhonābhihṛtkaṇṭhālikatālugam /
ardhendurodhikānādatadantavyāpiśaktigam // 37 AbhT_23.37

samanonmanaśuddhātmaparacakrasamāśritam /
yatra yatra japeccakre samastavyastabhedanāt // 38 AbhT_23.38

tatra tatra mahāmantra iti devyākhyayāmale /
vidyāvratamidaṃ proktaṃ mantravīryaprasiddhaye // 39 AbhT_23.39

tacca tādātmyameveti yaduktaṃ spandaśāsane /
tadākramya balaṃ mantrāḥ sarvajñabalaśālinaḥ // 40 AbhT_23.40

pravartante@dhikārāya karaṇānīva dehinām /
kṛtavidyāvrataḥ paścāddīkṣāvyākhyādi sarvataḥ // 41 AbhT_23.41

kuryādyogyeṣu śiṣyeṣu nāyogyeṣu kadācana /
rahasye yojayedvipraṃ parīkṣya viparītataḥ // 42 AbhT_23.42

ācārācchaktimapyeva nānyathetyūrmiśāsane /
nityādyalpālpakaṃ kuryādyaduktaṃ brahmayāmale // 43 AbhT_23.43

cīrṇavidyāvrataḥ sarvaṃ manasā vā smaretpriye /
dehasaṃbandhasaṃchannasārvajñyo dambhabhājanam // 44 AbhT_23.44

avidandīkṣamāṇo@pi na duṣyeddaiśikaḥ kvacit /
jñātvā tvayogyatāṃ nainaṃ dīkṣeta pratyavāyitām // 45 AbhT_23.45

buddhvā jñāne śāstrasiddhigurutvādau ca taṃ punaḥ /
bhūya eva parīkṣeta tattadaucityaśālinam // 46 AbhT_23.46

tatra tatra niyuñjīta natu jātu viparyayāt /
nanu tadvastvayogyasya tatrecchā jāyate kutaḥ // 47 AbhT_23.47

tadīśādhiṣṭhitecchaiva yogyatāmasya sūcayet /
satyaṃ kāpi prabuddhāsāvicchā rūḍhiṃ na gacchati // 48 AbhT_23.48

vidyudvatpāpaśīlasya yathā pāpāpavarjane /
rūḍhyarūḍhī tadicchāyā api śaṃbhuprasādataḥ // 49 AbhT_23.49

aprarūḍhatathecchākastata eva na bhājanam /
yaḥ samyagjñānamādāya guruviśvāsavarjitaḥ // 50 AbhT_23.50

lokaṃ viplāvayennāsmiñjñāte vijñānamarpayet /
ajñāte@pi punarjñāte vijñānaharaṇaṃ caret // 51 AbhT_23.51

punaḥpunaryadā jñāto viśvāsaparivarjitaḥ /
tadā tamagrato dhyāyetsphurantaṃ candrasūryavat // 52 AbhT_23.52

tato nijahṛdambhojabodhāmbarataloditām /
svarbhānumalināṃ dhyāyedvāmāṃ śaktiṃ vimohanīm // 53 AbhT_23.53

vāmācārakrameṇaināṃ niḥsṛtāṃ sādhyagāminīm /
cintayitvā tayā grastaprakāśaṃ taṃ vicintayet // 54 AbhT_23.54

anena kramayogena mūḍhabuddherdurātmanaḥ /
vijñānamantravidyādyāḥ prakurvantyapakāritām // 55 AbhT_23.55

nanu vijñānamātmasthaṃ kathaṃ hartuṃ kṣamaṃ bhavet /
ato vijñānaharaṇaṃ kathaṃ śrīpūrva ucyate // 56 AbhT_23.56

ucyate nāsya śiṣyasya vijñānaṃ rūḍhimāgatam /
tathātve haraṇaṃ kasmātpūrṇayogyatvaśālinaḥ // 57 AbhT_23.57

kiṃtveṣa vāmayā śaktyā mūḍho gāḍhaṃ vibhoḥ kṛtaḥ /
svabhāvādeva tenāsya vidyādyamapakārakam // 58 AbhT_23.58

guruḥ punaḥ śivābhinnaḥ sanyaḥ pañcavidhāṃ kṛtim /
kuryādyadi tataḥ pūrṇamadhikāritvamasya tat // 59 AbhT_23.59

ato yathā śuddhatattvasṛṣṭisthityormalātyaye /
yojanānugrahe kāryacatuṣke@dhikṛto guruḥ // 60 AbhT_23.60

śivābhedena tatkuryāttadvatpañcamamapyayam /
tirobhāvābhidhaṃ kṛtyaṃ tathāsau śivatātmakaḥ // 61 AbhT_23.61

ata eva śive śāstre jñāne cāśvāsabhājanam /
gurormūḍhatayā kopadhāmāpi na tirohitaḥ // 62 AbhT_23.62

gururhi kupito yasya sa tirohita ucyate /
saṃsārī satu devo hi gururna ca mṛṣāvidaḥ // 63 AbhT_23.63

tata eva ca śāstrādidūṣako yadyapi krudhā /
na dahyate@sau guruṇā tathāpyeṣa tirohitaḥ // 64 AbhT_23.64

asmadgurvāgamastveṣa tirobhūte svayaṃ śiśau /
na kupyenna śapeddhīmān sa hyanugrāhakaḥ sadā // 65 AbhT_23.65

īśecchācoditaḥ pāśaṃ yadi kaṇṭhe nipīḍayet /
kimācāryeṇa tatrāsya kāryā syātsahakāritā // 66 AbhT_23.66

śivābhinno@pi hi gururanugrahamayīṃ vibhoḥ /
mukhyāṃ śaktimupāsīno@nugṛhṇīyātsa sarvathā // 67 AbhT_23.67

svātantryamātrajñaptyai tu kathitaṃ śāstra īdṛśam /
na kāryaṃ patatāṃ hastālambaḥ sahyo na pātanam // 68 AbhT_23.68

ata eva svatantratvādicchāyāḥ punarunmukham /
prāyaścittairviśodhyainaṃ dīkṣeta kṛpayā guruḥ // 69 AbhT_23.69

ūrdhvadṛṣṭau prapannaḥ sannanāśvastastataḥ param /
adhaḥśāstraṃ prapadyāpi na śreyaḥpātratāmiyāt // 70 AbhT_23.70

adhodṛṣṭau prapannastu tadanāśvastamānasaḥ /
ūrdhvaśāsanabhāk pāpaṃ taccojjhecca śivībhavet // 71 AbhT_23.71

rājñe druhyannamātyāṅgabhūto@pi hi vihanyate /
viparyayastu netyevamūrdhvāṃ dṛṣṭiṃ samāśrayet // 72 AbhT_23.72

śrīpūrvaśāstre tenoktaṃ yāvattenaiva noddhṛtaḥ /
atra hyartho@yametāvatpūrvoktajñānavṛṃhitaḥ // 73 AbhT_23.73

gurustāvatsa evātra tacchabdenāvamṛśyate /
tādṛksvabhyastavijñānabhājordhvapadaśālinā // 74 AbhT_23.74

anuddhṛtasya na śreya etadanyagurūddhṛteḥ /
ata evāmbujanmārkadṛṣṭānto@tra nirūpitaḥ // 75 AbhT_23.75

trijagajjyotiṣo hyanyattejo@nyacca niśākṛtaḥ /
jñānamanyattrikaguroranyattvadharavartinām // 76 AbhT_23.76

ata eva purābhūtagurvabhāvo yadā tadā /
tadanyaṃ lakṣaṇopetamāśrayetpunarunmukhaḥ // 77 AbhT_23.77

sati tasmiṃstūnmukhaḥ sankasmājjahyādyadi sphuṭam /
syādanyatarago doṣo yo@dhikārāpaghātakaḥ // 78 AbhT_23.78

doṣaśceha na lokastho doṣatvena nirūpyate /
ajñānakhyāpanāyuktakhyāpanātmā tvasau mataḥ // 79 AbhT_23.79

śiṣyasyāpi tathābhūtajñānānāśvastarūpatā /
mukhyo doṣastadanye hi doṣāstatprabhavā yataḥ // 80 AbhT_23.80

na dhvastavyādhikaḥ ko hi bhiṣajaṃ bahu manyate /
asūyurnūnamadhvastavyādhiḥ svasthāyate balāt // 81 AbhT_23.81

evaṃ jñānasamāśvastaḥ kiṃ kiṃ na gurave caret /
no cennūnamaviśvasto viśvasta iva tiṣṭhati // 82 AbhT_23.82

ajñānādaya evaite doṣā na laukikā guroḥ /
iti khyāpayituṃ proktaṃ mālinīvijayottare // 83 AbhT_23.83

na tasyānveṣayedvṛttaṃ śubhaṃ vā yadi vāśubham /
sa eva tadvijānāti yuktaṃ cāyuktameva vā // 84 AbhT_23.84

akāryeṣu yadā saktaḥ prāṇadravyāpahāriṣu /
tadā nivāraṇīyo@sau praṇatena vipaścitā // 85 AbhT_23.85

viśeṣaṇamakāryāṇāmuktābhiprāyameva yat /
tenātivāryamāṇo@pi yadyasau na nivartate // 86 AbhT_23.86

tadānyatra kvacidgatvā śivamevānucintayet /
na hyasya sa gurutve syāddoṣo yenoṣare kṛṣim // 87 AbhT_23.87

kuryādvrajenniśāyāṃ vā sa tvarthaprāṇahārakaḥ /
tadīyāpriyabhīrustu paraṃ tādṛśamācaret // 88 AbhT_23.88

yatastadapriyaṃ naiṣa śṛṇuyāditi bhāṣitam /
śrīmātaṅge taduktaṃ ca nādhītaṃ bhūmabhītitaḥ // 89 AbhT_23.89

yaccaitaduktametāvatkartavyamiti taddhruvam /
tīvraśaktigṛhītānāṃ svayameva hṛdi sphuret // 90 AbhT_23.90

upadeśastvayaṃ mandamadhyaśakternijāṃ kramāt /
śaktiṃ jvalayituṃ proktaḥ sā hyevaṃ jājvalītyalam // 91 AbhT_23.91

dṛḍhānurāgasubhagasaṃrambhābhogabhāginaḥ /
svollāsi smarasarvasyaṃ dārḍhyāyānyatra dṛśyate // 92 AbhT_23.92

nanveṣa kasmāddṛṣṭāntaḥ kimetenāśubhaṃ kṛtam /
citspandaḥ sarvago bhinnādupādheḥ sa tathā tathā // 93 AbhT_23.93

bhavetko@pi tirobhūtaḥ punarunmukhito@pi san /
vināpi daiśikātprāgvatsvayameva vimucyate // 94 AbhT_23.94

prakārastveṣa nātroktaḥ śaktipātabalādgataḥ /
asaṃbhāvyatayā cātra dṛḍhakopaprasādavat // 95 AbhT_23.95

ityeṣa yo guroḥ prokto vidhistaṃ pālayedguruḥ /
anyathā na śivaṃ yāyācchrīmatsāre ca varṇitam // 96 AbhT_23.96

anyāyaṃ ye prakurvanti śāstrārthaṃ varjayantyalam /
te@rdhanārīśapuragā guravaḥ samayacyutāḥ // 97 AbhT_23.97

anyatrāpyadhikāraṃ ca neyādvidyeśatāṃ vrajet /
anyatra samayatyāgātkravyādatvaṃ śataṃ samāḥ // 98 AbhT_23.98

iyattatratyatātparyaṃ siddhāntagururunnayaḥ /
bhavetpiśācavidyeśaḥ śuddha eva tu tāntrikaḥ // 99 AbhT_23.99

ṣaḍardhadaiśikaścārdhanārīśabhuvanasthitiḥ /
eṣā karmapradhānānāṃ gurūṇāṃ gatirucyate // 100 AbhT_23.100

jñānināṃ caiṣa no bandha iti sarvatra varṇitam /
sādhakasyābhiṣeke@pi sarvo@yaṃ kathyate vidhiḥ // 101 AbhT_23.101

adhikārārpaṇaṃ nātra naca vidyāvrataṃ kila /
sādhyamantrārpaṇaṃ tvatra svopayogikriyākrame // 102 AbhT_23.102

samaste@pyupadeśaḥ syānnijopakaraṇārpaṇam /
abhiṣekavidhirnirūpitaḥ parameśena yathā nirūpitaḥ // 103 AbhT_23.103

:C24 atha śrītantrāloke caturviṃśatitamamāhnikam

atha śāmbhavaśāsanoditāṃ sarahasyāṃ śṛṇutāntyasaṃskriyām // 1b AbhT_24.1

sarveṣāmadharasthānāṃ gurvantānāmapi sphuṭam /
śaktipātātpurāproktātkuryādantyeṣṭidīkṣaṇam // 2 AbhT_24.2

ūrdhvaśāsanagānāṃ ca samayopahatātmanām /
antyeṣṭidīkṣā kartavyā guruṇā tattvavedinā // 3 AbhT_24.3

samayācāradoṣeṣu pramādātskhalitasya hi /
antyeṣṭidīkṣā kāryeti śrīdīkṣottaraśāsane // 4 AbhT_24.4

yatkiṃcitkathitaṃ pūrvaṃ mṛtoddhārābhidhe vidhau /
pratimāyāṃ tadevātra sarvaṃ śavatanau caret // 5 AbhT_24.5

śrīsiddhātantrakathito vidhireṣa nirūpyate /
antimaṃ yadbhavetpūrvaṃ tatkṛtvāntimamādimam // 6 AbhT_24.6

saṃhṛtyaikaikamiṣṭiryā sāntyeṣṭirdvitayī matā /
pūjādhyānajapāpluṣṭasamaye natu sādhake // 7 AbhT_24.7

piṇḍapātādayaṃ muktaḥ khecaro vā bhavetpriye /
ācārye tattvasaṃpanne yatra tatra mṛte sati // 8 AbhT_24.8

antyeṣṭirnaiva vidyeta śuddhacetasyamūrdhani /
mantrayogādibhirye ca māritā narake tu te // 9 AbhT_24.9

kāryā teṣāmihāntyeṣṭirguruṇātikṛpālunā /
na maṇḍalādikaṃ tvatra bhavecchamāśānike vidhau // 10 AbhT_24.10

kecittadapi kartavyamūcire pretasadmani /
pūjayitvā vibhuṃ sarvaṃ nyāsaṃ pūrvavadācaret // 11 AbhT_24.11

saṃhārakramayogena caraṇānmūrdhapaścimam /
tathaiva bodhayedenaṃ kriyājñānasamādhibhiḥ // 12 AbhT_24.12

bindunā rodhayettattvaṃ śaktibījena vedhayet /
ghaṭṭayennādadeśe tu triśūlena tu tāḍayet // 13 AbhT_24.13

suṣumnāntargatenaiva visargeṇa punaḥ punaḥ /
tāḍayeta kalāḥ sarvāḥ kampate@sau tataḥ paśuḥ // 14 AbhT_24.14

utkṣipedvāmahastaṃ vā tatastaṃ yojayetpare /
pratyayena vinā mokṣo hyaśraddheyo vimohitaiḥ // 15 AbhT_24.15

tadarthametaduditaṃ natu mokṣopayogyadaḥ /
ityūce parameśaḥ śrīkulagahvaraśāsane // 16 AbhT_24.16

sādhyo@numeyo mokṣādiḥ pratyayairyadatīndriyaḥ /
dīkṣottare ca puryaṣṭavargārpaṇamihoditam // 17 AbhT_24.17

tadvidhiḥ śrutipatre@bje madhye devaṃ sadāśivam /
īśarudraharibrahmacatuṣkaṃ prāgdigāditaḥ // 18 AbhT_24.18

pūjayitvā śrutisparśau rasaṃ gandhaṃ vapurdvayam /
dhyahaṃkṛtī manaśceti brahmādiṣvarpayetkramāt // 19 AbhT_24.19

eteṣāṃ tarpaṇaṃ kṛtvā śatahomena daiśikaḥ /
eṣā sāṃnyāsikī dīkṣā puryaṣṭakaviśodhanī // 20 AbhT_24.20

puryaṣṭakasyābhāve ca na svarganarakādayaḥ /
tathā kṛtvā na kartavyaṃ laukikaṃ kiṃcanāpi hi // 21 AbhT_24.21

uktaṃ śrīmādhavakule śāsanastho mṛteṣvapi /
piṇḍapātodakāsrvādi laukikaṃ parivarjayet // 22 AbhT_24.22

śivaṃ saṃpūjya cakrārcāṃ yathāśakti samācaret /
kramāttridaśamatriṃśatriṃśavatsaravāsare // 23 AbhT_24.23

ityukto@ntyeṣṭiyāgo@yaṃ parameśvarabhāṣitaḥ // 24 AbhT_24.24

:C25 atha śrītantrāloke pañcaviṃśatitamamāhnikam

atha śrāddhavidhiḥ śrīmatṣaḍardhokto nigadyate // 1b AbhT_25.1

siddhātantre sūcito@sau mūrtiyāganirūpaṇe /
antyeṣṭyā suviśuddhānāmaśuddhānāṃ ca tadvidhiḥ // 2 AbhT_25.2

tryahe turye@hni daśame māsi māsyādyavatsare /
varṣe varṣe sarvakālaṃ kāryastatsvaiḥ sa pūrvavat // 3 AbhT_25.3

tatra prāgvadyajeddevaṃ homayedanale tathā /
tato naivedyameva prāggṛhītvā hastagocare // 4 AbhT_25.4

gururannamayīṃ śaktiṃ vṛṃhikāṃ vīryarūpiṇīm /
dhyātvā tayā samāviṣṭaṃ taṃ sādhyaṃ cintayetsudhīḥ // 5 AbhT_25.5

tato@sya yaḥ pāśavoṃ@śo bhogyarūpastamarpayet /
bhoktaryekātmabhāvena śiṣya itthaṃ śivībhavet // 6 AbhT_25.6

bhogyatānyā tanurdeha iti pāśātmakā matāḥ /
śrāddhe mṛtoddhṛtāvantayāge teṣāṃ śivīkṛtiḥ // 7 AbhT_25.7

ekenaiva vidhānena yadyapi syātkṛtārthatā /
tathāpi tanmayībhāvasiddhyai sarvaṃ vidhiṃ caret // 8 AbhT_25.8

bubhukṣostu kriyābhyāsabhūmānau phalabhūmani /
hetu tato mṛtoddhāraśrāddhādyasmai samācaret // 9 AbhT_25.9

tattvajñānārkavidhvastadhvāntasya tu na ko@pyayam /
antyeṣṭiśrāddhavidhyādirupayogī kadācana // 10 AbhT_25.10

teṣāṃ tu guru tadvargavargyasabrahmacāriṇām /
tatsantānajuṣāmaikyadinaṃ parvadinaṃ bhavet // 11 AbhT_25.11

yadāhi bodhasyodrekastadā parvāha pūraṇāt /
janmaikyadivasau tena parvaṇī bodhasiddhitaḥ // 12 AbhT_25.12

putrako@pi yadā kasmaicana syādupakārakaḥ /
tadā mātuḥ pituḥ śaktervāmadakṣāntarālagāḥ // 13 AbhT_25.13

nāḍīḥ pravāhayeddevāyārpayeta niveditam /
śrīmadbharuṇatantre ca tacchivena nirūpitam // 14 AbhT_25.14

tadvāhakālāpekṣā ca kāryā tadrūpasiddhaye /
svācchandyenātha tatsiddhiṃ vidhinā bhāvinā caret // 15 AbhT_25.15

yasya kasyāpi vā śrāddhe gurudevāgnitarpaṇam /
sacakreṣṭi bhavecchrauto natu syātpāśavo vidhiḥ // 16 AbhT_25.16

śrīmaukuṭe tathā coktaṃ śivaśāstre sthito@pi yaḥ /
pratyeti vaidike bhagnaghaṇṭāvanna sa kiṃcana // 17 AbhT_25.17

tathoktadevapūjādicakrayāgāntakarmaṇā /
rudratvametyasau janturbhogāndivyānsamaśnute // 18 AbhT_25.18

atha vacmaḥ sphuṭaṃ śrīmatsiddhaye nāḍicāraṇam /
yā vāhayitumiṣyeta nāḍī tāmeva bhāvayet // 19 AbhT_25.19

bhāvanātanmayībhāve sā nāḍī vahati sphuṭam /
yadvā vāhayituṃ yeṣṭā tadaṅgaṃ tena pāṇinā // 20 AbhT_25.20

āpīḍya kukṣiṃ namayetsā vahennāḍikā kṣaṇāt /
evaṃ śrāddhamukhenāpi bhogamokṣobhayasthitim // 21 AbhT_25.21

kuryāditi śivenoktaṃ tatra tatra kṛpālunā /
śaktipātodaye jantoryenopāyena daiśikaḥ // 22 AbhT_25.22

karotyuddharaṇaṃ tattannirvāṇāyāsya kalpate /
uddhartā devadevo hi sa cācintyaprabhāvakaḥ // 23 AbhT_25.23

upāyaṃ gurudīkṣādidvāramātreṇa saṃśrayet /
uktaṃ śrīmanmataṅgākhye munipraśnādanantaram // 24 AbhT_25.24

muktirvivekāttattvānāṃ dīkṣāto yogato yadi /
caryāmātrātkathaṃ sā syādityataḥ samamuttaram // 25 AbhT_25.25

prahasyoce vibhuḥ kasmādbhrāntiste parameśituḥ /
sarvānugrāhakatvaṃ hi saṃsiddhaṃ dṛśyatāṃ kila // 26 AbhT_25.26

prāptamṛtyorviṣavyādhiśastrādi kila kāraṇam /
alpaṃ vā bahu vā tadvadanudhyā muktikāraṇam // 27 AbhT_25.27

muktyarthamupacaryante bāhyaliṅgānyamūni tu /
iti jñātvā na sandeha itthaṃ kāryo vipaścitā // 28 AbhT_25.28

iyataiva kathaṃ muktiriti bhaktiṃ parāṃ śrayet /
uktaḥ śrāddhavidhirbhrāntigarātaṅkavimardanaḥ // 29 AbhT_25.29

:C26 atha śrītantrāloke ṣaḍviṃśamāhnikam

athocyate śeṣavṛttirjīvatāmupayoginī // 1b AbhT_26.1

dīkṣā bahuprakāreyaṃ śrāddhāntā yā prakīrtitā /
sā saṃskriyāyai mokṣāya bhogāyāpi dvayāya vā // 2 AbhT_26.2

tatra saṃskārasiddhyai yā dīkṣā sākṣānna mocanī /
anusaṃdhivaśādyā ca sākṣānmoktrī sabījikā // 3 AbhT_26.3

tayobhayyā dīkṣitā ye teṣāmājīvavartanam /
vaktavyaṃ putrakādīnāṃ tanmayatvaprasiddhaye // 4 AbhT_26.4

bubhukṣorvā mumukṣorvā svasaṃvidguruśāstrataḥ /
pramāṇādyā saṃskriyāyai dīkṣā hi guruṇā kṛtā // 5 AbhT_26.5

tataḥ sa saṃskṛtaṃ yogyaṃ jñātvātmānaṃ svaśāsane /
taduktavastvanuṣṭhānaṃ bhuktyai muktyai ca sevate // 6 AbhT_26.6

ācāryapratyayādeva yo@pi syādbhuktimuktibhāk /
tatpratyūhodayadhvastyai brūyāttasyāpi vartanam // 7 AbhT_26.7

svasaṃvidgurusaṃvittyostulyapratyayabhāgapi /
śeṣavṛttyā samādeśyastadvighnādipraśāntaye // 8 AbhT_26.8

yaḥ sarvathā parāpekṣāmujjhitvā tu sthito nijāt /
pratyayādyo@pi cācāryapratyayādeva kevalāt // 9 AbhT_26.9

tau sāṃsiddhikanirbījau ko vadeccheṣavṛttaye /
kramāttanmayatopāyagurvarcanaratau tu tau // 10 AbhT_26.10

tatraiṣāṃ śeṣavṛttyarthaṃ nityanaimittike dhruve /
kāmyavarjaṃ yataḥ kāmāścitrāścitrābhyupāyakāḥ // 11 AbhT_26.11

tatra nityo vidhiḥ sandhyānuṣṭhānaṃ devatāvraje /
gurvagniśāstrasahite pūjā bhūtadayetyayam // 12 AbhT_26.12

naimittikastu sarveṣāṃ parvaṇāṃ pūjanaṃ japaḥ /
viśeṣavaśataḥ kiṃca pavitrakavidhikramaḥ // 13 AbhT_26.13

ācāryasya ca dīkṣeyaṃ bahubhedā vivecitā /
vyākhyādikaṃ ca tattasyādhikaṃ naimittikaṃ dhruvam // 14 AbhT_26.14

tatrādau śiśave vrūyādgururnityavidhiṃ sphuṭam /
tadyogyatāṃ samālokya vitatāvitatātmanām // 15 AbhT_26.15

mukhyetarādimantrāṇāṃ vīryavyāptyādiyogyatām /
dṛṣṭvā śiṣye tamevāsmai mūlamantraṃ samarpayet // 16 AbhT_26.16

tacchāstradīkṣito hyeṣa niryantrācāraśaṅkitaḥ /
na mukhye yogya ityanyasevātaḥ syāttu yogyatā // 17 AbhT_26.17

sādhakasya bubhukṣostu sādhakībhāvino@pivā /
puṣpapātavaśātsiddho mantro@rpyaḥ sādhyasiddhaye // 18 AbhT_26.18

vitate guṇabhūte vā vidhau diṣṭe punarguruḥ /
jñātvāsmai yogyatāṃ sāraṃ saṃkṣiptaṃ vidhimācaret // 19 AbhT_26.19

tatraiṣa niyamo yadyanmāntraṃ rūpaṃ na tadguruḥ /
likhitvā prathayecchiṣye viśeṣādūrdhvaśāsane // 20 AbhT_26.20

mantrā varṇātmakāste ca parāmarśātmakāḥ saca /
gurusaṃvidabhinnaśvetsaṃkrāmetsā tataḥ śiśau // 21 AbhT_26.21

lipisthitastu yo mantro nirvīryaḥ so@tra kalpitaḥ /
saṃketabalato nāsya pustakātprathate mahaḥ // 22 AbhT_26.22

pustakādhītavidyāścetyuktaṃ siddhāmate tataḥ /
ye tu pustakalabdhe@pi mantre vīryaṃ prajānate // 23 AbhT_26.23

te bhairavīyasaṃskārāḥ proktāḥ sāṃsiddhikā iti /
iti jñātvā guruḥ samyak paramānandaghūrṇitaḥ // 24 AbhT_26.24

tādṛśe tādṛśe dhāmni pūjayitvā vidhiṃ caret /
yathānyaśiṣyānuṣṭhānaṃ nānyaśiṣyeṇa budhyate // 25 AbhT_26.25

tathā kuryādgururguptihānirdoṣavatī yataḥ /
devīnāṃ tritayaṃ śuddhaṃ yadvā yāmalayogataḥ // 26 AbhT_26.26

devīmekāmatho śuddhāṃ vadedvā yāmalātmikām /
tatra mantraṃ sphuṭaṃ vaktrādguruṇopāṃśu coditam // 27 AbhT_26.27

avadhāryā pravṛttestamabhyasyenmanasā svayam /
tataḥ suśikṣitāṃ sthānadehāntaḥśodhanatrayīm // 28 AbhT_26.28

nyāsaṃ dhyānaṃ japaṃ mudrāṃ pūjāṃ kuryātprayatnataḥ /
tatra prabhāte saṃbudhya sveṣṭāṃ prāgdevatāṃ smaret // 29 AbhT_26.29

kṛtāvaśyakakartavyaḥ śuddho bhūtvā tato gṛham /
āśrityottaradigvaktraḥ sthānadehāntaratraye // 30 AbhT_26.30

śuddhiṃ vidhāya mantrāṇāṃ yathāsthānaṃ niveśanam /
mudrāpradarśanaṃ dhyānaṃ bhedābhedasvarūpataḥ // 31 AbhT_26.31

dehāsudhīvyomabhūṣu manasā tatra cārcanam /
japaṃ cātra yathāśakti devāyaitannivedanam // 32 AbhT_26.32

tanmayībhāvasiddhyarthaṃ pratisandhyaṃ samācaret /
anye tu prāgudakpaścāddaśadikṣu catuṣṭayīm // 33 AbhT_26.33

sandhyānāmāhuretacca tāntrikīyaṃ na no matam /
yāsau kālādhikāre prāk sandhyā proktā catuṣṭayī // 34 AbhT_26.34

tāmevāntaḥ samādhāya sāndhyaṃ vidhimupācaret /
sandhyācatuṣṭayīkṛtyamekasyāmathavā śiśuḥ // 35 AbhT_26.35

kuryātsvādhyāyavijñānagurukṛtyāditatparaḥ /
sandhyādhyānoditānantatanmayībhāvayuktitaḥ // 36 AbhT_26.36

tatsaṃskāravaśātsarvaṃ kālaṃ syāttanmayo hyasau /
tato yatheṣṭakāle@sau pūjāṃ puṣpāsavādibhiḥ // 37 AbhT_26.37

sthaṇḍilādau śiśuḥ kuryādvibhavādyanurūpataḥ /
suśuddhaḥ sanvidhiṃ sarvaṃ kṛtvāntarajapāntakam // 38 AbhT_26.38

arghapātraṃ purā yadvadvidhāya sveṣṭamantrataḥ /
tena sthaṇḍilapuṣpādi sarvaṃ saṃprokṣayedbudhaḥ // 39 AbhT_26.39

tatastatraiva saṃkalpya dvārāsanagurukramam /
pūjayecchivatāviṣṭaḥ svadehārcāpuraḥsaram // 40 AbhT_26.40

tatastatsthaṇḍilaṃ vīdhravyomasphaṭikanirmalam /
bodhātmakaṃ samālokya tatra svaṃ devatāgaṇam // 41 AbhT_26.41

pratibimbatayā paśyedbimbatvena ca bodhataḥ /
etadāvāhanaṃ mukhyaṃ vyajanānmarutāmiva // 42 AbhT_26.42

sarvago@pi marudyadvadvyajanenopajīvitaḥ /
arthakṛtsarvagaṃ mantracakraṃ rūḍhestathā bhavet // 43 AbhT_26.43

catuṣkapañcāśikayā tadetattattvamucyate /
śrīnirmaryādaśāstre ca tadetadvibhunoditam // 44 AbhT_26.44

devaḥ sarvagato deva nirmaryādaḥ kathaṃ śivaḥ /
āvāhyate kṣamyate vetyevaṃpṛṣṭo@bravīdvibhuḥ // 45 AbhT_26.45

vāsanāvāhyate devi vāsanā ca visṛjyate /
paramārthena devasya nāvāhanavisarjane // 46 AbhT_26.46

āvāhito mayā devaḥ sthaṇḍile ca pratiṣṭhitaḥ /
pūjitaḥ stuta ityevaṃ hṛṣṭvā devaṃ visarjayet // 47 AbhT_26.47

prāṇināmaprabuddhānāṃ santoṣajananāya vai /
āvāhanādikaṃ teṣāṃ pravṛttiḥ kathamanyathā // 48 AbhT_26.48

kālena tu vijānanti pravṛttāḥ patiśāsane /
anukrameṇa devasya prāptiṃ bhuvanapūrvikām // 49 AbhT_26.49

jñānadīpadyutidhvastasamastājñānasañcayāḥ /
kuto vānīyate devaḥ kutra vā nīyate@pi saḥ // 50 AbhT_26.50

sthūlasūkṣmādibhedena sa hi sarvatra saṃsthitaḥ /
āvāhite mantragaṇe puṣpāsavanivedanaiḥ // 51 AbhT_26.51

dhūpaiśca tarpaṇaṃ kāryaṃ śraddhābhaktibalocitaiḥ /
dīptānāṃ śaktinādādimantrāṇāmāsavaiḥ palaiḥ // 52 AbhT_26.52

raktaiḥ prāk tarpaṇa paścāt puṣpadhūpādivistaraiḥ /
āgatasya tu mantrasya na kuryāttarpaṇaṃ yadi // 53 AbhT_26.53

haratyardhaśarīraṃ sa ityuktaṃ kila śambhunā /
yadyadevāsya manasi vikāsitvaṃ prayacchati // 54 AbhT_26.54

tenaiva kuryātpūjāṃ sa iti śambhorviniścayaḥ /
sādhakānāṃ bubhukṣūṇāṃ vidhirniyatiyantritaḥ // 55 AbhT_26.55

mumukṣūṇāṃ tattvavidāṃ sa eva tu nirargalaḥ /
kārye viśeṣamādhitsurviśiṣṭaṃ kāraṇaṃ spṛśet // 56 AbhT_26.56

raktakarpāsatūlecchustulyatadbījapuñjavat /
santi bhoge viśeṣāśca vicitrāḥ kāraṇeritāḥ // 57 AbhT_26.57

deśakālānusandhānaguṇadravyakriyādibhiḥ /
svalpā kriyā bhūyasī vā hṛdayāhlādadāyibhiḥ // 58 AbhT_26.58

bāhyaiḥ saṃkalpajairvāpi kārakaiḥ parikalpitā /
mumukṣorna viśeṣāya naiḥśreyasavidhiṃ prati // 59 AbhT_26.59

nahi brahmaṇi śaṃsanti bāhulyālpatvadurdaśāḥ /
citaḥ svātantryasāratvāt tasyānandaghanatvataḥ // 60 AbhT_26.60

kriyā syāttanmayībhūtyai hṛdayāhlādadāyibhiḥ /
śivābhedabharādbhāvavargaḥ ścyotati yaṃ rasam // 61 AbhT_26.61

tameva parame dhāmni pūjanāyārpayedbudhaḥ /
stotreṣu bahudhā caitanmayā proktaṃ nijāhnike // 62 AbhT_26.62

adhiśayya pāramārthikabhāvaprasaraprakāśamullasati /
yā paramāmṛtadṛk tvāṃ tayārcayante rahasyavidaḥ // 63 AbhT_26.63

kṛtvādhāradharāṃ camatkṛtirasaprokṣākṣaṇakṣālitāmāttairmānasataḥ svabhāvakusumaiḥ svāmodasandohibhiḥ /
ānandāmṛtanirbharasvahṛdayānarghārghapātrakramāt tvāṃ devyā saha dehadevasadane devārcaye@harniśam // 64 AbhT_26.64

nānāsvādarasāmimāṃ trijagatīṃ hṛccakrayantrārpitāmūrdhvādhyastavivekagauravabharānniṣpīḍya niḥṣyanditam /
yatsaṃvitparamāmṛtaṃ mṛtijarājanmāpahaṃ jṛmbhate tena tvāṃ haviṣā pareṇa parame saṃtarpaye@harniśam // 65 AbhT_26.65

iti ślokatrayopāttamarthamantarvibhāvayan /
yena kenāpi bhāvena tarpayeddevatāgaṇam // 66 AbhT_26.66

mudrāṃ pradarśayetpaścānmanasā vāpi yogataḥ /
vacasā mantrayogena vapuṣā saṃniveśataḥ // 67 AbhT_26.67

kṛtvā japaṃ tataḥ sarvaṃ devatāyai samarpayet /
taccoktaṃ kartṛtātattvanirūpaṇavidhau purā // 68 AbhT_26.68

tato visarjanaṃ kāryaṃ bodhaikātmyaprayogataḥ /
kṛtvā vā vahnigāṃ mantratṛptiṃ proktavidhānataḥ // 69 AbhT_26.69

dvārapīṭhaguruvrātasamarpitanivedanāt /
ṛte@nyatsvayamaśnīyādagādhe@mbhasyatha kṣipet // 70 AbhT_26.70

prāṇino jalajāḥ pūrvadīkṣitāḥ śambhunā svayam /
vidhinā bhāvinā śrīmanmīnanāthāvatāriṇā // 71 AbhT_26.71

mārjāramūṣikādyairyadadīkṣaiścāpi bhakṣitam /
tacchaṅkātaṅkadānena vyādhaye narakāya ca // 72 AbhT_26.72

atastattvavidā dhvastaśaṅkātaṅko@pi paṇḍitaḥ /
prakaṭaṃ nedṛśaṃ kuryāllokānugrahavāñchayā // 73 AbhT_26.73

śrīmanmatamahāśāstre taduktaṃ vibhunā svayam /
svayaṃ tu śaṅkāsaṅkocaniṣkāsanaparāyaṇaḥ // 74 AbhT_26.74

bhavettathā yathānyeṣāṃ śaṅkā no manasi sphuret /
mārjayitvā tataḥ snānaṃ puṣpeṇātha prapūjayet // 75 AbhT_26.75

puṣpādi sarvaṃ tatsthaṃ tadagādhāmbhasi nikṣipet /
uktaḥ sthaṇḍilayāgo@yaṃ nityakarmaṇi śambhunā // 76 AbhT_26.76

:C27 atha śrītantrāloke saptaviṃśatitamamāhnikam

athocyate liṅgapūjā sūcitā mālinīmate // 1b AbhT_27.1

eteṣāmūrdhvaśāstroktamantrāṇāṃ na pratiṣṭhitam /
bahiṣkuryāttato hyete rahasyatvena siddhidāḥ // 2 AbhT_27.2

svavīryānandamāhātmyapraveśavaśaśālinīm /
ye siddhiṃ dadate teṣāṃ bāhyatvaṃ rūpavicyutiḥ // 3 AbhT_27.3

kiṃca coktaṃ samāveśapūrṇo bhoktrātmakaḥ śivaḥ /
bhogalāmpaṭyabhāgbhogavicchede nigrahātmakaḥ // 4 AbhT_27.4

śāntatvanyakkriyodbhūtajighatsāvṛṃhitaṃ vapuḥ /
svayaṃ pratiṣṭhitaṃ yena so@syābhoge vinaśyati // 5 AbhT_27.5

uktaṃ jñānottarāyāṃ ca tadetatparameśinā /
śivo yāgapriyo yasmādviśeṣānmātṛmadhyagaḥ // 6 AbhT_27.6

tasmādrahasyaśāstreṣu ye mantrāstānbudho bahiḥ /
na pratiṣṭhāpayejjātu viśeṣādvyaktarūpiṇaḥ // 7 AbhT_27.7

ata eva mṛtasyārthe pratiṣṭhānyatra yoditā /
sātra śāstreṣu no kāryā kāryā sādhāraṇī punaḥ // 8 AbhT_27.8

ā tanmayatvasaṃsiddherā cābhīṣṭaphalodayāt /
putrakaḥ sādhako vyaktamavyaktaṃ vā samāśrayet // 9 AbhT_27.9

putrakairgururabhyarthyaḥ sādhakastu svayaṃ vidan /
yadi tatsthāpayenno cettenāpyarthyo gururbhavet // 10 AbhT_27.10

guruścātra nirodhākhye kāla itthaṃ vibhau vadet /
jīvatyasminphalāntaṃ tvaṃ tiṣṭherjīvāvadhīti vā // 11 AbhT_27.11

liṅgaṃ ca bāṇaliṅgaṃ vā ratnajaṃ vātha mauktikam /
pauṣpamānnamatho vāstraṃ gandhadravyakṛtaṃ ca vā // 12 AbhT_27.12

natu pāṣāṇajaṃ liṅgaṃ śilpyutthaṃ parikalpayet /
dhātūtthaṃ ca suvarṇotthavarjamanyadvivarjayet // 13 AbhT_27.13

na cātra liṅgamānādi kvacidapyupayujyate /
udāravīryairmantrairyadbhāsitaṃ phaladaṃ hi tat // 14 AbhT_27.14

tasyāpi sthaṇḍilādyuktavidhinā śuddhimācaret /
mantrārpaṇaṃ tathaiva syānnirodhastūktayuktitaḥ // 15 AbhT_27.15

agnau ca tarpaṇaṃ bhūriviśeṣāddakṣiṇā guroḥ /
dīnāditṛptirvibhavādyāga ityadhiko vidhiḥ // 16 AbhT_27.16

sarveṣvavyaktaliṅgeṣu pradhānaṃ syādakalpitam /
tathā ca tatra tatroktaṃ lakṣaṇe pārameśvare // 17 AbhT_27.17

sūtre pātre dhvaje vastre svayambhūbāṇapūjite /
nadīprasravaṇotthe ca nāhvānaṃ nāpi kalpanā // 18 AbhT_27.18

pīṭhaprasādamantrāṃśavelādiniyamo naca /
vyaktaṃ vā citrapustādau devadārusuvarṇajam // 19 AbhT_27.19

atha dīkṣitasacchilpikṛtaṃ sthāpayate guruḥ /
athavā lakṣaṇopetamūrdhatatkarparāśritam // 20 AbhT_27.20

paṅkticakrakaśūlābjavidhinā tūramāśrayet /
tallakṣaṇaṃ bruve śrīmatpicuśāstre nirūpitam // 21 AbhT_27.21

tūre yogaḥ sadā śastaḥ siddhido doṣavarjite /
jālakairjarjarai randhrairdantairūnādhikai rujā // 22 AbhT_27.22

yukte ca tūre hāniḥ syāt taddhīne yāga uttamaḥ /
kāmya eva bhavettūramiti kecitprapedire // 23 AbhT_27.23

guravastu vidhau kāmye yatnāddoṣāṃstyajediti /
vyācakṣate picuproktaṃ na nitye karmaṇītyadaḥ // 24 AbhT_27.24

śrīsiddhātantra uktaṃ ca tūralakṣaṇamuttamam /
ekādikacatuṣkhaṇḍe gomukhe pūrṇacandrake // 25 AbhT_27.25

padmagorocanāmuktānīrasphaṭikasaṃnibhe /
ekādipañcasadrandhravidyārekhānvite śubhe // 26 AbhT_27.26

na rūkṣavakraśakaladīrghanimnasabinduke /
ślakṣṇayā vajrasūcyātra sphuṭaṃ devīgaṇānvitam // 27 AbhT_27.27

sarvaṃ samālikhetpūjyaṃ sarvāvayavasundaram /
etadevānusartavyamarghapātre@pi lakṣaṇam // 28 AbhT_27.28

śrībrahmayāmale@pyuktaṃ pātraṃ gomukhamuttamam /
gajakūrmatalaṃ kumbhavṛttaśaktikajākṛti // 29 AbhT_27.29

akṣasūtramatho kuryāttatraivābhyarcayetkramam /
vīradhātujalodbhūtamuktāratnasuvarṇajam // 30 AbhT_27.30

akṣasūtraṃ kramotkṛṣṭaṃ raudrākṣaṃ vā viśeṣataḥ /
śataṃ tithyuttaraṃ yadvā sāṣṭaṃ yadvā tadardhakam // 31 AbhT_27.31

tadardhaṃ vātha pañcāśadyuktaṃ tatparikalpayet /
vaktrāṇi pañca citspandajñānecchākṛtisaṃgateḥ // 32 AbhT_27.32

pañcadhādyantagaṃ caikyamityupāntyākṣago vidhiḥ /
śaktitadvatprabhedena tatra dvairūpyamucyate // 33 AbhT_27.33

tato dviguṇamāne tu dvirūpaṃ nyāsamācaret /
tato@pi dviguṇe sṛṣṭisaṃhṛtidvitayena tam // 34 AbhT_27.34

mātṛkāṃ mālinīṃ vātha nyasyetkhaśarasaṃmite /
uttame tu dvayīṃ nyasyennyasya pūrvaṃ pracoditān // 35 AbhT_27.35

dīkṣāyāṃ mukhyato mantrāṃstānpañcadaśa daiśikaḥ /
yadi vā tattvabhuvanakalāmantrapadārṇajaiḥ // 36 AbhT_27.36

saṃkhyābhedaiḥ kṛte sūtre taṃ taṃ nyāsaṃ guruścaret /
kṛtvākṣasūtraṃ tasyāpi sarvaṃ sthaṇḍilavadbhavet // 37 AbhT_27.37

pūjitena ca tenaiva japaṃ kuryādatandritaḥ /
vidhiruktastvayaṃ śrīmanmālinīvijayottare // 38 AbhT_27.38

cakravadbhramayannetadyadvakti sa japo bhavet /
yadīkṣate juhotyetadbodhāgnau saṃpraveśanāt // 39 AbhT_27.39

athavārghamahāpātraṃ kuryāttaccottaraṃ param /
nārikelamatho bailvaṃ sauvarṇaṃ rājataṃ ca vā // 40 AbhT_27.40

tasyāpyeṣa vidhiḥ sarvaḥ pratiṣṭhādau prakīrtitaḥ /
tanniṣkamparasaiḥ pūrṇaṃ kṛtvāsminpūjayetkramam // 41 AbhT_27.41

adhomukhaṃ sadā sthāpyaṃ pūjitaṃ pūjane punaḥ /
tatpātramunmukhaṃ tacca riktaṃ kuryānna tādṛśam // 42 AbhT_27.42

pūjānte tadrasāpūrṇamātmānaṃ pravidhāya tat /
adhomukhaṃ ca saṃpūjya sthāpayet vicakṣaṇaḥ // 43 AbhT_27.43

khaṅgaṃ kṛpāṇikāṃ yadvā kartarīṃ makuraṃ ca vā /
vimalaṃ tattathā kuryācchrīmatkālīmukhoditam // 44 AbhT_27.44

śrībhairavakule@pyuktaṃ kulaparvaprapūjane /
sthaṇḍile@gnau paṭe liṅge pātre padme@tha maṇḍale // 45 AbhT_27.45

mūrtau ghaṭe@strasaṃghāte dhaṭe sūtre@tha pūjayet /
svena svenopacāreṇa saṅkaraṃ varjayediti // 46 AbhT_27.46

yathāpsu śāntaye mantrāstadvadastrādiṣu dhruvam /
śatrucchedādikartāraḥ kāmyo@taḥ saṅkarojjhitaḥ // 47 AbhT_27.47

akāmasya tu te tattatsthānopādhivaśāddhruvam /
pāśakartanasaṃśuddhatattvāpyāyādikāriṇaḥ // 48 AbhT_27.48

athavā pustakaṃ tādṛgrahaḥśāstrakramombhitam /
suśuddhaṃ dīkṣitakṛtaṃ tatrāpyeṣa vidhiḥ smṛtaḥ // 49 AbhT_27.49

itthaṃ svayaṃpratiṣṭheṣu yāvadyāvatsthitirbhavet /
vibhavaistarpaṇaṃ śuddhistāvadvicchedavarjanam // 50 AbhT_27.50

ata eva yadā bhūridinaṃ maṇḍalakalpanam /
tadā dine dine kuryādvibhavaistarpaṇaṃ bahu // 51 AbhT_27.51

pratiṣṭhāyāṃ ca sarvatra guruḥ pūrvoditaṃ param /
satattvamanusandhāya saṃnidhiṃ sphuṭamācaret // 52 AbhT_27.52

siddhe tu tanmayībhāve phale putrakasādhakaiḥ /
anyasmai taddvayādanyatarasmai tatsamarpyate // 53 AbhT_27.53

tasyāpyeṣa vidhiḥ sarvastadalābhe tu sarvathā /
agādhe@mbhasi tatkṣepyaṃ kṣamayitvā visṛjya ca // 54 AbhT_27.54

ityeṣa svapratiṣṭhānavidhiḥ śivanirūpitaḥ /
parapratiṣṭhite liṅge bāṇīye@tha svayaṃbhuvi // 55 AbhT_27.55

sarvamāsanapakṣe prāṅnyasya saṃpūjayetkramam /
śuddhāśuddhādhvajāḥ sarve mantrāḥ sarvaḥ śivāntakaḥ // 56 AbhT_27.56

adhvā cehāsane proktastatsarvatrārcayedidam /
āvāhanavisṛṣṭī tu tatra prāgvatsamācaret // 57 AbhT_27.57

uktaṃ tantre@pyaghoreśe svacchande vibhunā tathā /
athavā pratyahaṃ proktamānārdhārdhaniyogataḥ // 58 AbhT_27.58

kṛtveṣṭaṃ maṇḍalaṃ tatra samastaṃ kramamarcayet /
bahuprakārabhinnasya liṅgasyārcā nirūpitā // 59 AbhT_27.59

:C28 atha śrītantrāloke aṣṭāviṃśamāhnikam

iti nityavidhiḥ prokto naimittikamathocyate // 1b AbhT_28.1

niyataṃ bhāvi yannityaṃ tadityasminvidhau sthite /
mukhyatvaṃ tanmayībhūtiḥ sarvaṃ naimittikaṃ tataḥ // 2 AbhT_28.2

dinādikalpanotthe tu naiyatye sarvanityatā /
dinamāsarkṣavarṣādinaiyatyāducyate tadā // 3 AbhT_28.3

aśaṅkitavyāvaśyantāsattākaṃ jātucidbhavam /
pramātraniyataṃ prāhurnaimittikamidaṃ budhāḥ // 4 AbhT_28.4

sandhyādi parvasaṃpūjā pavitrakamidaṃ sadā /
nityaṃ niyatarūpatvātsarvasmin śāsanāśrite // 5 AbhT_28.5

jñānaśāstragurubhrātṛtadvargaprāptayastathā /
tajjanmasaṃskriyābhedāḥ svajanmotsavasaṃgatiḥ // 6 AbhT_28.6

śrāddhaṃ vipatpratīkāraḥ pramodo@dbhutadarśanam /
yoginīmelakaḥ svāṃśasantānādyaiśca melanam // 7 AbhT_28.7

śāstravyākhyāpurāmadhyāvasānāni kramodayaḥ /
devatādarśanaṃ svāpnamājñā samayaniṣkṛtiḥ // 8 AbhT_28.8

iti naimittikaṃ śrīmattantrasāre nirūpitam /
trayoviṃśatibhedena viśeṣārcānibandhanam // 9 AbhT_28.9

tatra parvavidhiṃ brūmo dvidhā parva kulākulam /
kulāṣṭakakṛtaṃ pūrvaṃ proktaṃ śrīyogasaṃcare // 10 AbhT_28.10

abdhīndu munirityetanmāheśyā brahmasantateḥ /
pratipatpañcadaśyau dve kaumāryā rasavahniyuk // 11 AbhT_28.11

abdhirakṣīndu vaiṣṇavyā aindryāstvastraṃ trayodaśī /
vārāhyā randhrarudrau dve caṇḍyā vasvakṣiyugmakam // 12 AbhT_28.12

dve dve tithī tu sarvāsāṃ yogeśyā daśamī punaḥ /
tasyā apyaṣṭamī yasmāddvitithiḥ sā prakīrtitā // 13 AbhT_28.13

anyāścākulaparvāpi vaiparītyena lakṣitam /
kulaparveti tadbrūmo yathoktaṃ bhairave kule // 14 AbhT_28.14

haiḍare trikasadbhāve trikakālīkulādike /
yo@yaṃ prāṇāśritaḥ pūrvaṃ kālaḥ proktaḥ suvistarāt // 15 AbhT_28.15

sa cakrabhedasaṃcāre kāṃcit sūte svasaṃvidam /
svasaṃvitpūrṇatālābhasamayaḥ parva bhaṇyate // 16 AbhT_28.16

parva pūraṇa ityeva yadvā pṝ pūraṇārthakaḥ /
parvaśabdo niruktaśca parva tatpūraṇāditi // 17 AbhT_28.17

haiḍare@tra ca śabdo@yaṃ dvidhā nāntetaraḥ śrutaḥ /
taccakracāraniṣṇātā ye kecit pūrṇasaṃvidaḥ // 18 AbhT_28.18

tanmelakasamāyuktāste tatpūjāparāḥ sadā /
yo@pyatanmaya eṣo@pi tatkāle svakramārcanāt // 19 AbhT_28.19

tadyoginīsiddhasaṅghamelakāt tanmayībhavet /
yathā prekṣaṇake tattaddraṣṭṛsaṃvidabheditām // 20 AbhT_28.20

kramoditāṃ sadya eva labhate tatpraveśanāt /
yogābhyāsakramopāttāṃ tathā pūrṇāṃ svasaṃvidam // 21 AbhT_28.21

labhante sadya evaitatsaṃvidaikyapraveśanāt /
tatkālaṃ cāpi saṃvitteḥ pūrṇatvāt kāmadogdhṛtā // 22 AbhT_28.22

tena tattatphalaṃ tatra kāle saṃpūjayācirāt /
yathā ciropāttadhanaḥ kurvannutsavamādarāt // 23 AbhT_28.23

atithiṃ so@nugṛhṇāti tatkālābhijñamāgatam /
tathā suphalasaṃsiddhyai yoginīsiddhanāyakāḥ // 24 AbhT_28.24

yatnavanto@pi tatkālābhijñaṃ tamanugṛhṇate /
uktaṃ ca tatra teneha kule sāmānyatetyalam // 25 AbhT_28.25

yasya yaddhṛdaye devi vartate daiśikājñayā /
mantro yogaḥ kramaścaiva pūjanāt siddhido bhavet // 26 AbhT_28.26

kulācāreṇa deveśi pūjyaṃ siddhivimuktaye /
ye parvasveṣu deveśi tarpaṇaṃ tu viśeṣataḥ // 27 AbhT_28.27

gurūṇāṃ devatānāṃ ca na kurvanti pramādataḥ /
durācārā hi te duṣṭāḥ paśutulyā varānane // 28 AbhT_28.28

abhāvānnityapūjāyā avaśyaṃ hyeṣu pūjayet /
aṭanaṃ jñānaśaktyādilābhārthaṃ yatprakīrtitam // 29 AbhT_28.29

śaktiyāgaśca yaḥ prokto vaśyākarṣaṇamāraṇam /
tatsarvaṃ parvadivaseṣvayatnenaiva siddhyati // 30 AbhT_28.30

tatsāmānyaviśeṣābhyāṃ ṣoḍhā parva nirūpitam /
māsasyādyaṃ pañcamaṃ ca śrīdinaṃ paribhāṣyate // 31 AbhT_28.31

utkṛṣṭatvāt parvadinaṃ śrīpūrvatvena bhāṣyate /
samayo hyeṣa yadguptaṃ tannānupapadaṃ vadet // 32 AbhT_28.32

turyāṣṭamānyabhuvanacaramāṇi dvayorapi /
pakṣayoriha sāmānyasāmānyaṃ parva kīrtitam // 33 AbhT_28.33

yadeteṣu dineṣveva bhaviṣyadgrahabhātmakaḥ /
ubhayātmā viśeṣaḥ syāttatsāmānyaviśeṣatā // 34 AbhT_28.34

sā caikādaśadhaikasminnekasminvibhunoditā /
sajātīyā tu sotkṛṣṭetyevaṃ śambhurnyarūpayat // 35 AbhT_28.35

kṛṣṇayugaṃ vahnisitaṃ śrutikṛṣṇaṃ vahnisitamiti pakṣāḥ /
arkendujīvacandrā budhayugmendvarkakaviguruvidhu syāt // 36 AbhT_28.36

paraphalguścaitramaghe tiṣyaḥ prākphalgukarṇaśatabhiṣajaḥ /
mūlaprājāpatye viśākhikā śravaṇasaṃjñayā bhāni // 37 AbhT_28.37

randhre tithyarkapare vasurandhre śaśivṛṣāṅkarasarandhrayugam /
prathamaniśāmadhyaniśe madhyāhnaśarā dinodayo madhyadinam // 38 AbhT_28.38

prathamaniśeti ca samayo mārgaśiraḥprabhṛtimāseṣu /
kanyāntyajātha veśyā rāgavatī tattvavedinī dūtī // 39 AbhT_28.39

vyāsasamāsāt kramaśaḥ pūjyāścakre@nuyāgākhye /
sarvatra ca parvadine kuryādanuyāgacakramatiśayataḥ // 40 AbhT_28.40

guptāguptavidhānādiyāgacaryākrameṇa sampūrṇam /
anuyāgaḥ kila mukhyaḥ sarvasminneva karmaviniyoge // 41 AbhT_28.41

anuyāgakālalābhe tasmātprayateta tatparamaḥ /
bhagrahasamayaviśeṣo nāśvayuje ko@pi tena tadvarjam // 42 AbhT_28.42

velābhagrahakalanā kathitaikādaśasu māseṣu /
phālgunamāse śuklaṃ yatproktaṃ dvādaśīdinaṃ parva // 43 AbhT_28.43

agratithivedhayogo mukhyatamo@sau viśeṣo@tra /
divasaniśe kila kṛtvā tribhāgaśaḥ prathamamadhyamāparavibhāgaḥ // 44 AbhT_28.44

pūjākālastatra tribhāgite mukhyatamaḥ kālaḥ /
yadi saṃghaṭeta velā mukhyatamā bhagrahau tathā cakram // 45 AbhT_28.45

tadyāga ādiyāgastatkāmyaṃ pūjayaiva parvasu siddhyet /
dinavelābhagrahakalpanena tatrāpi saumyaraudratvam // 46 AbhT_28.46

jñātvā sādhakamukhyastattatkāryaṃ tadā tadā kuryāt /
ukto yo@rcākālastaṃ cedullaṅghya bhagrahatithiḥ syāt // 47 AbhT_28.47

tamanādṛtya viśeṣaṃ pradhānayetsāmayamiti kecit /
neti tvasmadguravo viśeṣarūpā hi tithiriha na velā // 48 AbhT_28.48

saṃvedyarūpaśaśadharabhāgaḥ saṃvedakārkakaranikaraiḥ /
yāvānyāvati pūrṇaḥ sā hi tithirbhagrahaiḥ sphuṭībhavati // 49 AbhT_28.49

tasmānmukhyātra tithiḥ sā ca viśeṣyā graharkṣayogena /
velātra na pradhānaṃ yuktaṃ caitattathāhi parameśaḥ // 50 AbhT_28.50

śrītrikabhairavakulaśāstreṣūce na parvadivaseṣu /
velāyogaṃ kaṃcana tithibhagrahayogato hyanyam // 51 AbhT_28.51

tithistu pūjyā pradhānarūpatvāt /
śvetābhāve kṛṣṇacchāgālambhaṃ hi kathayanti // 52 AbhT_28.52

yatpunarūrmiprabhṛtini śāstre veloditāpi tatkāmyam /
mukhyatayoddiśya vidhiṃ tathāca tatra pauṣaparvadine // 53 AbhT_28.53

kṛtvārcanamardhaniśi dhyātvā japtvā bahirgatasya yathā /
ādeśaḥ phalati tathā māghe cakrādvacaḥ phalati // 54 AbhT_28.54

acirādabhīṣṭasiddhiḥ pañcasu maitrī dhanaṃ ca melāpaḥ /
cakrasthāne krodhāt pāṣāṇasphoṭanena ripunāśaḥ // 55 AbhT_28.55

siddhādeśaprāptirmārgāntaṃ kathyate vibhunā /
bhagrahayogābhāve velāṃ tu titheravaśyamīkṣeta // 56 AbhT_28.56

sā hi tathā sphuṭarūpā titheḥ svabhāvodayaṃ dadyāt /
bhagrahatithivelāṃśānuyāyi sarvāṅgasundaraṃ tu dinam // 57 AbhT_28.57

yadi labhyeta tadāsminviśeṣatamapūjanaṃ racayet /
naca kāmyameva kevalametatparivarjane yataḥ kathitaḥ // 58 AbhT_28.58

samayavilopaḥ śrīmadbhairavakula ūrmiśāstre ca /
duṣṭā hi durācārāḥ paśutulyāḥ parva ye na viduḥ // 59 AbhT_28.59

naca kāmyasyākaraṇe syājjātu pratyavāyitvam /
tatrānuyāgasiddhyarthaṃ cakrayāgo nirūpyate // 60 AbhT_28.60

mūrtiyāga iti prokto yaḥ śrīyogīśvarīmate /
nityaṃ naimittikaṃ karma yadatroktaṃ maheśinā // 61 AbhT_28.61

sarvatra cakrayāgo@tra mukhyaḥ kāmye viśeṣataḥ /
jñānī yogī ca puruṣaḥ strī vāsminmūrtisaṃjñake // 62 AbhT_28.62

yoge prayatnato yojyastaddhi pātramanuttaram /
tatsaṃparkātpūrṇatā syāditi traiśirasādiṣu // 63 AbhT_28.63

tena sarvaṃ hutaṃ ceṣṭaṃ trailokyaṃ sacarācaram /
jñānine yogine vāpi yo dadāti karoti vā // 64 AbhT_28.64

dīkṣottare@pi ca proktamannaṃ brahmā raso hariḥ /
bhoktā śiva iti jñānī śvapacānapyathoddhareat // 65 AbhT_28.65

sarvatattvamayo bhūtvā yadi bhuṅkte sa sādhakaḥ /
tena bhojitamātreṇa sakṛtkoṭistu bhojitā // 66 AbhT_28.66

atha tattvavidetasminyadi bhuñjīta tat priye /
parisaṃkhyā na vidyeta tadāha bhagavāñchivaḥ // 67 AbhT_28.67

bhojyaṃ māyātmakaṃ sarvaṃ śivo bhoktā sa cāpyaham /
evaṃ yo vai vijānāti daiśikastattvapāragaḥ // 68 AbhT_28.68

taṃ dṛṣṭvā devamāyāntaṃ krīḍantyoṣadhayo gṛhe /
nivṛttamadyaivāsmābhiḥ saṃsāragahanārṇavāt // 69 AbhT_28.69

yadasya vaktraṃ saṃprāptā yāsyāmaḥ paramaṃ padam /
anye@pānabhujo hyūrdhve prāṇo@pānastvadhomukhaḥ // 70 AbhT_28.70

tasminbhoktari deveśi dātuḥ kulaśatānyapi /
āśveva parimucyante narakādyātanārṇavāt // 71 AbhT_28.71

śrīmanniśāṭane@pyuktaṃ kathanānveṣaṇādapi /
śrotrābhyantarasaṃprāpte guruvaktrādvinirgate // 72 AbhT_28.72

muktastadaiva kāle tu yantraṃ tiṣṭhati kevalam /
surāpaḥ steyahārī ca brahmahā gurutalpagaḥ // 73 AbhT_28.73

antyajo vā dvijo vātha bālo vṛddho yuvāpi vā /
paryantavāsī yo jñānī deśasyāpi pavitrakaḥ // 74 AbhT_28.74

tatra saṃnihito devaḥ sadevīkaḥ sakiṅkaraḥ /
tasmātprādhānyataḥ kṛtvā guruṃ jñānaviśāradam // 75 AbhT_28.75

mūrtiyāgaṃ carettasya vidhiryogīśvarīmate /
pavitrārohaṇe śrāddhe tathā parvadineṣvalam // 76 AbhT_28.76

sūryacandroparāgādau laukikeṣvapi parvasu /
utsave ca vivāhādau viprāṇāṃ yajñakarmaṇi // 77 AbhT_28.77

dīkṣāyāṃ ca pratiṣṭhāyāṃ samayānāṃ viśodhane /
kāmanārthaṃ ca kartavyo mūrtiyāgaḥ sa pañcadhā // 78 AbhT_28.78

kevalo yāmalo miśraścakrayugvīrasaṅkaraḥ /
kevalaḥ kevalaireva gurubhirmiśritaḥ punaḥ // 79 AbhT_28.79

sādhakādyaiḥ sapatnīkairyāmalaḥ sa dvidhā punaḥ /
patnīyogāt krayānītaveśyāsaṃyogato@thavā // 80 AbhT_28.80

cakriṇyādyāśca vakṣyante śaktiyogādyathocitāḥ /
tatsaṃyogāccakrayukto yāgaḥ sarvaphalapradaḥ // 81 AbhT_28.81

sarvaistu sahito yāgo vīrasaṅkara ucyate /
madhye gururbhavetteṣāṃ guruvargastadāvṛtiḥ // 82 AbhT_28.82

tisra āvṛtayo bāhye samayyantā yathākramam /
paṅktikrameṇa vā sarve madhye teṣāṃ guruḥ sadā // 83 AbhT_28.83

tadā tadgandhadhūpasraksamālambhanavāsasā /
pūjyaṃ cakrānusāreṇa tattaccakramidaṃ tviti // 84 AbhT_28.84

ekārake yathā cakre ekavīravidhiṃ smaret /
dvyare yāmalamanyatra trikamevaṃ ṣaḍasrake // 85 AbhT_28.85

ṣaḍyoginīḥ saptakaṃ ca saptāre@ṣṭāṣṭake ca vā /
anyadvā tādṛśaṃ tatra cakre tādṛksvarūpiṇi // 86 AbhT_28.86

tataḥ pātre@lisaṃpūrṇe pūrvaṃ cakraṃ yajetsudhīḥ /
ādhārayukte nādhārarahitaṃ tarpaṇaṃ kvacit // 87 AbhT_28.87

ādhāreṇa vinā bhraṃśo naca tuṣyanti raśmayaḥ /
pretarūpaṃ bhavetpātraṃ śāktāmṛtamathāsavaḥ // 88 AbhT_28.88

bhoktrī tatra tu yā śaktiḥ sa śambhuḥ parameśvaraḥ /
aṇuśaktiśivātmetthaṃ dhyātvā saṃmilitaṃ trayam // 89 AbhT_28.89

tatastu tarpaṇaṃ kāryamāvṛterāvṛteḥ kramāt /
pratisaṃcarayogena punarantaḥ praveśayet // 90 AbhT_28.90

yāvadgurvantikaṃ taddhi pūrṇaṃ bhramaṇamucyate /
tatrādau devatāstarpyāstato vīrā iti kramaḥ // 91 AbhT_28.91

vīraśca vīraśaktiścetyevamasmadgurukramaḥ /
tato@vadaṃśānvividhān māṃsamatsyādisaṃyutān // 92 AbhT_28.92

agre tatra pravikiret tṛptyantaṃ sādhakottamaḥ /
pātrābhāve punarbhadraṃ vellitāśuktimeva ca // 93 AbhT_28.93

pātre kurvīta matimāniti siddhāmate kramaḥ /
dakṣahastena bhadraṃ syādvellitā śuktirucyate // 94 AbhT_28.94

dakṣahastasya kurvīta vāmopari kanīyasīm /
tarjanyaṅguṣṭhayogena dakṣādho vāmakāṅgulīḥ // 95 AbhT_28.95

niḥsandhibandhau dvāvitthaṃ vellitā śuktirucyate /
ye tatra pānakāle tu bindavo yānti medinīm // 96 AbhT_28.96

taistuṣyanti hi vetālaguhyakādyā gabhastayaḥ /
dhārayā bhairavastuṣyet karapānaṃ paraṃ tataḥ // 97 AbhT_28.97

praveśo@tra na dātavyaḥ pūrvameva hi kasyacit /
pramādāttu praviṣṭasya vicāraṃ naiva carcayet // 98 AbhT_28.98

evaṃ kṛtvā kramādyāgamante dakṣiṇayā yutam /
samālambhanatāmbūlavastrādyaṃ vitaredbudhaḥ // 99 AbhT_28.99

rūpakārdhāt paraṃ hīnāṃ na dadyāddakṣiṇāṃ sudhīḥ /
samayibhyaḥ kramāddvidviguṇā gurvantakaṃ bhavet // 100 AbhT_28.100

eṣa syānmūrtiyāgastu sarvayāgapradhānakaḥ /
kāmye tu saṃvidhau saptakṛtvaḥ kāryastathāvidhaḥ // 101 AbhT_28.101

jānanti prathamaṃ gehaṃ tatastasya samarthatām /
balābalaṃ tataḥ paścādvismayante@tra mātaraḥ // 102 AbhT_28.102

tato@pi saṃnidhīyante prīyante varadāstataḥ /
devīnāmatha nāthasya parivārayujo@pyalam // 103 AbhT_28.103

vallabho mūrtiyāgo@yamataḥ kāryo vipaścitā /
rāktau gupte gṛhe vīrāḥ śaktayo@nyonyamapyalam // 104 AbhT_28.104

asaṃketayujo yojyā devatāśabdakīrtanāt /
alābhe mūrticakrasya kumārīreva pūjayet // 105 AbhT_28.105

kāmyārthe tu na tāṃ vyaṅgāṃ stanapuṣpavatīṃ tathā /
pratipacchrutisaṃjñe ca caturthī cottarātraye // 106 AbhT_28.106

haste ca pañcamī ṣaṣṭhī pūrvāsvatha punarvasau /
saptamī tatparā pitrye rohiṇyāṃ navamī tathā // 107 AbhT_28.107

mūle tu dvādaśī brāhme bhūtāśvinyāṃ ca pūrṇimā /
dhaniṣṭhāyāmamāvasyā so@yamekādaśātmakaḥ // 108 AbhT_28.108

arkāditrayaśukrānyatamayukto@pyahargaṇaḥ /
yogaparveti vikhyāto rātrau vā dina eva vā // 109 AbhT_28.109

yogaparvaṇi kartavyo mūrtiyāgastu sarvathā /
yaḥ sarvānyogaparvākhyān vāsarān pūjayetsudhīḥ // 110 AbhT_28.110

mūrtiyāgena so@pi syāt samayī maṇḍalaṃ vinā /
ityeṣa mūrtiyāgaḥ śrīsiddhayogīśvarīmate // 111 AbhT_28.111

athocyate śivenoktaḥ pavitrakavidhiḥ sphuṭaḥ /
śrīratnamālātriśiraḥśāstrayoḥ sūcitaḥ punaḥ // 112 AbhT_28.112

śrīsiddhāṭanasadbhāvamālinīsāraśāsane /
tatra prādhānyataḥ śrīmanmālokto vidhirucyate // 113 AbhT_28.113

kṣīrābdhimathanodbhūtaviṣanidrāvimūrcchitaḥ /
nāgarājaḥ svabhuvane meghakāle sma nāvasat // 114 AbhT_28.114

kevalaṃ tu pavitro@yaṃ vāyubhakṣaḥ samāḥ śatam /
divyaṃ daśaguṇaṃ nāthaṃ bhairavaṃ paryapūjayat // 115 AbhT_28.115

vyajijñapacca taṃ tuṣṭaṃ nāthaṃ varṣāsvahaṃ nije /
pātāle nāsituṃ śaktaḥ so@pyenaṃ parameśvaraḥ // 116 AbhT_28.116

nāgaṃ nijajaṭājūṭapīṭhagaṃ paryakalpayat /
tataḥ samastadevaughairdhārito@sau svamūrdhani // 117 AbhT_28.117

mahatāṃ mahitānāṃ hi nādbhuta viśvapūjyatā /
tasmānmaheśiturmūrdhni devatānāṃ ca sarvaśaḥ // 118 AbhT_28.118

ātmanaśca pavitraṃ taṃ kuryādyāgapuraḥsaram /
daśa koṭyo na pūjānāṃ pavitrārohaṇe samāḥ // 119 AbhT_28.119

vṛthā dīkṣā vṛthā jñānaṃ gurvārādhanameva ca /
vinā pavitrādyenaitaddharennāgaḥ śivājñayā // 120 AbhT_28.120

tasmātsarvaprayatnena sa kāryaḥ kulavedibhiḥ /
āṣāḍhaśuklānmithunakarkaṭasthe ravau vidhiḥ // 121 AbhT_28.121

kartavyaḥ so@nirodhena yāvatsā tulapūrṇimā /
tulopalakṣitasyāntyaṃ kārtikasya dinaṃ matam // 122 AbhT_28.122

kulaśabdaṃ paṭhanto@nye vyākhyābhedaṃ prakurvate /
nityātantravidaḥ kṛṣṇaṃ kārtikāccaramaṃ dinam // 123 AbhT_28.123

kulasya nityācakrasya pūrṇatvaṃ yatra tanmatam /
māghaśuklāntyadivasaḥ kulaparveti tanmatam // 124 AbhT_28.124

pūrṇatvaṃ tatra candrasya sā tithiḥ kulapūrṇimā /
dakṣiṇottaragaḥ kālaḥ kulākulatayoditaḥ // 125 AbhT_28.125

kulasya tasya carame dine pūrṇatvamucyate /
dakṣiṇāyanaṣaṇmāsakartavyatvamato vidhau // 126 AbhT_28.126

pavitrake prakāśatvasiddhyai kṛṣṇasya vartmanaḥ /
tadetadbahuśāstroktaṃ rūpaṃ devo nyarūpayat // 127 AbhT_28.127

ekenaiva padena śrīratnamālākulāgame /
tadatra samaye sarvavidhisaṃpūraṇātmakaḥ // 128 AbhT_28.128

pavitrakavidhiḥ kāryaḥ śuklapakṣe tu sarvathā /
pūraṇaṃ śaktiyogena śaktyātma ca sitaṃ dalam // 129 AbhT_28.129

dakṣiṇāyanasājātyāt tena tadvidhirucyate /
ekadvitricatuḥpañcaṣaḍlataikatamaṃ mahat // 130 AbhT_28.130

hemaratnāṅkitagranthi kuryānmuktāpavitrakam /
sauvarṇasūtraṃ triguṇaṃ saikagranthiśataṃ gurau // 131 AbhT_28.131

pare gurau tu tryadhikamadhyabdhi parameṣṭhini /
prāksiddhācāryayogeśa viṣaye tu rasādhikam // 132 AbhT_28.132

aṣṭādhikaṃ śivasyoktaṃ citraratnaprapūritam /
vidyāpīṭhākṣasūtrādau guruvacchivavat punaḥ // 133 AbhT_28.133

vaṭuke kanakābhāve raupyaṃ tu parikalpayet /
pāṭṭasūtramatha kṣaumaṃ kārpāsaṃ tritritānitam // 134 AbhT_28.134

tasmānnavaguṇāt sūtrāttriguṇādikramāt kuru /
caṇḍāṃśuguṇaparyantaṃ tato@pi triguṇaṃ ca vā // 135 AbhT_28.135

tenāṣṭādaśatantūtthamadhamaṃ madhyamaṃ punaḥ /
aṣṭottaraśataṃ tasmāt triguṇaṃ tūttamaṃ matam // 136 AbhT_28.136

granthayastattvasaṃkhyātāḥ ṣaḍadhvakalanāvaśāt /
yadvā vyāsasamāsābhyāṃ citrāḥ sadgandhapūritāḥ // 137 AbhT_28.137

viśeṣavidhinā pūrvaṃ pūjayitvārpayettataḥ /
pavitrakaṃ samastādhvaparipūrṇatvabhāvanāt // 138 AbhT_28.138

gurvātmanorjānunābhikaṇṭhamūrdhāntagaṃ ca vā /
tato mahotsavaḥ kāryo gurupūjāpuraḥsaraḥ // 139 AbhT_28.139

tarpyāḥ śāsanagāḥ sarve dakṣiṇāvastrabhojanaiḥ /
mahotsavaḥ prakartavyo gītanṛttātmako mahān // 140 AbhT_28.140

cāturmāsyaṃ saptadinaṃ tridinaṃ vāpyalābhataḥ /
tadante kṣamayeddevaṃ maṇḍalādi visarjayet // 141 AbhT_28.141

vahniṃ ca paścātkartavyaścakrayāgaḥ puroditaḥ /
māse māse caturmāse varṣe vāpi pavitrakam // 142 AbhT_28.142

sarvathaiva prakartavyaṃ yathāvibhavavistaram /
vittābhāve punaḥ kāryaṃ kāśairapi kuśombhitaiḥ // 143 AbhT_28.143

sati vitte punaḥ śāṭhyaṃ vyādhaye narakāya ca /
nityapūjāsu pūrṇatvaṃ parvapūjāprapūraṇāt // 144 AbhT_28.144

tatrāpi paripūrṇatvaṃ pavitrakasamarcanāt /
pavitrakavilope tu prāyaścittaṃ japetsudhīḥ // 145 AbhT_28.145

suśuddhaḥ sanpunaḥ kuryādityājñā parameśituḥ /
atha triśirasi prokto likhyate tadvidhiḥ sphuṭaḥ // 146 AbhT_28.146

triprameyasya śaivasya pañcapañcātmakasya vā /
daśāṣṭādaśabhedasya ṣaṭsrotasa ihocyate // 147 AbhT_28.147

ye narāḥ samayabhraṣṭā guruśāstrādidūṣakāḥ /
nityanaimittikādyanyaparvasandhivivarjitāḥ // 148 AbhT_28.148

akāmāt kāmato vāpi sūkṣmapāpapravartinaḥ /
teṣāṃ praśamanārthāya pavitraṃ kriyate śive // 149 AbhT_28.149

śrāvaṇādau kārtikānte śuklapakṣe śubhaprade /
natu duḥkhaprade kṛṣṇe kartṛrāṣṭranṛpādiṣu // 150 AbhT_28.150

pāṭṭasūtraṃ tu kauśeyaṃ kārpāsaṃ kṣaumameva ca /
cāturāśramikāṇāṃ tu subhruvā kartitokṣitam // 151 AbhT_28.151

tridhā tu triguṇīkṛtya mānasaṃkhyāṃ tu kārayet /
aṣṭottaraṃ tantuśataṃ tadardhaṃ vā tadardhakam // 152 AbhT_28.152

hrāsastu pūrvasaṃkhyāyā daśabhirdaśabhiḥ kramāt /
navabhiḥ pañcabhiḥ saptaviṃśatyā vā śivāditaḥ // 153 AbhT_28.153

yādṛśastantuvinyāso granthīnkuryāttu tāvataḥ /
catuḥsamaviliptāṃstānathavā kuṅkumena tu // 154 AbhT_28.154

vyakte jānutaṭāntaṃ syālliṅge pīṭhāvasānakam /
arcāsu śobhanaṃ mūrghni tritattvaparikalpanāt // 155 AbhT_28.155

dvādaśagranthiśaktīnāṃ brahmavaktrārciṣāmapi /
vidyāpīṭhe cale liṅge sthaṇḍile ca gurorgaṇe // 156 AbhT_28.156

ghaṇṭāyāṃ sruksruve śiṣyaliṅgiṣu dvāratoraṇe /
svadehe vahnipīṭhe ca yathāśobhaṃ tadiṣyate // 157 AbhT_28.157

prāsāde yāgagehe ca kārayennavaraṅgikam /
vidyāpīṭhe tu khaśarāḥ pratimāliṅgapīṭhagam // 158 AbhT_28.158

vasuvedaṃ ca ghaṇṭāyāṃ śarākṣyaṣṭādaśa sruve /
vedākṣi sruci ṣaṭtriṃśat prāsāde maṇḍape raviḥ // 159 AbhT_28.159

rasendu snānagehe@bdhinetre dhyānagṛhe gurau /
sapta sādhakagāḥ pañca putrake sapta sāmaye // 160 AbhT_28.160

catvāro@thānyaśāstrasthe śiṣye pañcakamucyate /
liṅgināṃ kevalo granthistoraṇe daśa kalpayet // 161 AbhT_28.161

dvāreṣvaṣṭau granthayaḥ syuḥ kṛtvetthaṃ tu pavitrakam /
pūjayitvā mantrajālaṃ tatsthatvātmasthate tataḥ // 162 AbhT_28.162

pavitrakāṇāṃ saṃpādya kuryātsaṃpātasaṃskriyām /
tataḥ saṃvatsaraṃ dhyāyedbhairavaṃ chidrasākṣiṇam // 163 AbhT_28.163

dattvā pūrṇāhutiṃ devi praṇamenmantrabhairavam /
oṃ samastakriyādoṣapūraṇeśa vrataṃ prati // 164 AbhT_28.164

yatkiṃcidakṛtaṃ duṣṭaṃ kṛtaṃ vā mātṛnandana /
tatsarvaṃ mama deveśa tvatprasādātpraṇaśyatu // 165 AbhT_28.165

sarvathā raśmicakreśa namastubhyaṃ prasīda me /
anena dadyāddevāya nimantraṇapavitrakam // 166 AbhT_28.166

yoginīkṣetramātṝṇāṃ baliṃ dadyāttato guruḥ /
pañcagavyaṃ caruṃ dantakāṣṭhaṃ śiṣyaiḥ samantataḥ // 167 AbhT_28.167

ācārya nidrāṃ kurvīta prātarutthāya cāhnikam /
tato vidhiṃ pūjayitvā pavitrāṇi samāharet // 168 AbhT_28.168

dantakāṣṭhaṃ mṛcca dhātrī samṛddhātrī sahāmbunā /
catuḥsamaṃ ca taiḥ sārdhaṃ bhasma pañcasu yojayet // 169 AbhT_28.169

prāgdakṣapaścimordhvasthavāmavaktreṣu vai kramāt /
pañcaitāni pavitrāṇi sthāpayecceśagocare // 170 AbhT_28.170

kuśedhma pañcagavyaṃ ca śarvāgre viniyojayet /
vāmāmṛtādisaṃyuktaṃ naivedyaṃ trividhaṃ tataḥ // 171 AbhT_28.171

dadyādasṛk tathā madyaṃ pānāni vividhāni ca /
tato homo mahākṣmājamāṃsaistilayutairatho // 172 AbhT_28.172

tilairghṛtayutairyadvā taṇḍulairatha dhānyakaiḥ /
śarkarākhaṇḍasaṃyuktapañcāmṛtapariplutaiḥ // 173 AbhT_28.173

mūlaṃ sahasraṃ sāṣṭoktaṃ triśaktau brahmavaktrakam /
arciṣāṃ tu śataṃ sāṣṭaṃ tataḥ pūrṇāhutiṃ kṣipet // 174 AbhT_28.174

tato@ñjalau pavitraṃ tu gṛhītvā prapaṭhedidam /
akāmādathavā kāmādyanmayā na kṛtaṃ vibho // 175 AbhT_28.175

tadacchidraṃ mamāstvīśa pavitreṇa tavājñayā /
mūlamantraḥ pūrayeti kriyāniyamamityatha // 176 AbhT_28.176

vauṣaḍantaṃ pavitraṃ ca dadyādbindvavasānakam /
nādāntaṃ samanāntaṃ cāpyunmanāntaṃ kramāttrayam // 177 AbhT_28.177

evaṃ catuṣṭayaṃ dadyādanulomena bhautikaḥ /
naiṣṭhikastu vilomena pavitrakacatuṣṭayam // 178 AbhT_28.178

yatkiñcidvividhaṃ vastracchatrālaṅkaraṇādikam /
tannivedyaṃ dīpamālāḥ suvarṇatilabhājanam // 179 AbhT_28.179

vastrayugmayutaṃ sarvasampūraṇanimittataḥ /
bhojanīyāḥ pūjanīyāḥ śivabhaktāstu śaktitaḥ // 180 AbhT_28.180

catustridvyekamāsādidinaikāntaṃ mahotsavam /
kuryāttato na vrajeyuranyasthānaṃ kadācana // 181 AbhT_28.181

tatastu daiśikaḥ pūjyo gāmasmai kṣīriṇīṃ navām /
dadyātsuvarṇaratnādirupyavastravibhūṣitām // 182 AbhT_28.182

vadedguruśca saṃpūrṇo vidhistava bhavatviti /
vaktavyaṃ devadevasya punarāgamanāya ca // 183 AbhT_28.183

tato visarjanaṃ kāryaṃ guptamābharaṇādikam /
naivedyaṃ gururādāya yāgārthe tanniyojayet // 184 AbhT_28.184

caturṇāmapi sāmānyaṃ pavitrakamiti smṛtam /
nāsmādvrataṃ paraṃ kiñcit kā vāsya stutirucyate // 185 AbhT_28.185

śeṣaṃ tvagādhe vāryoghe kṣipenna sthāpayetsthiram /
atha naimittikavidhiryaḥ purāsūtrito mayā // 186 AbhT_28.186

sa bhaṇyate tatra kāryā devasyārcā viśeṣataḥ /
cakrayāgaśca kartavyaḥ pūrvoktavidhinā budhaiḥ // 187 AbhT_28.187

tatra yadyannijābhīṣṭabhogamokṣopakārakam /
pāramparyeṇa sākṣādvā bhaveccidacidātmakam // 188 AbhT_28.188

tatpūjyaṃ tadupāyāśca pūjyāstanmayatāptaye /
tadupāyo@pi saṃpūjyo mūrtikālakriyādikaḥ // 189 AbhT_28.189

upeyasūtisāmarthyamupāyatvaṃ tadarcanāt /
tadrūpatanmayībhāvādupeyaṃ śīghramāpnuyāt // 190 AbhT_28.190

yathā yathā ca naikaṭyamupāyeṣu tathā tathā /
avaśyaṃbhāvi kāryatvaṃ viśeṣāccārcanādike // 191 AbhT_28.191

jñānasya kasyacitprāptirbhogamokṣopakāriṇaḥ /
yadā tanmukhyamevoktaṃ naimittikadinaṃ budhaiḥ // 192 AbhT_28.192

tadupāyaḥ śāstramatra vaktāpyaupayiko guruḥ /
tadvidyo@pi gurubhrātā saṃvādājjñānadāyakaḥ // 193 AbhT_28.193

guroḥ patnī tathā bhrātā putra ityādiko gaṇaḥ /
na yonisaṃbandhavaśādvidyāsaṃbandhajastu saḥ // 194 AbhT_28.194

vīryāruṇaparīṇāmadehāhantāpratiṣṭhitāḥ /
dehopakārasantānā jñāteye pariniṣṭhitāḥ // 195 AbhT_28.195

tathāca smṛtiśāstreṣu santaterdāyahāritā /
yuktaiva tāvānsa hyukto bhedāddūrāntikatvataḥ // 196 AbhT_28.196

ye tu tyaktaśarīrāsthā bodhāhambhāvabhāginaḥ /
bodhopakārasantānadvayātte bandhutājuṣaḥ // 197 AbhT_28.197

tatretthaṃ prāgyadā paśyecchaktyunmīlitadṛkkriyaḥ /
dehastāvadayaṃ pūrvapūrvopādānanirmitaḥ // 198 AbhT_28.198

ātmā vikārarahitaḥ śāśvatatvādahetukaḥ /
svātantryāt punarātmīyādayaṃ channa iva sthitaḥ // 199 AbhT_28.199

punaśca prakaṭībhūya bhairavībhāvabhājanam /
tatrāsya prakaṭībhāve bhuktimuktyātmake bhṛśam // 200 AbhT_28.200

ya upāyaḥ samucito jñānasantāna eṣa saḥ /
kramasphuṭībhavattādṛksadṛśajñānadhārayā // 201 AbhT_28.201

galadvijātīyatayā prāpyaṃ śīghraṃ hi labhyate /
evaṃ cānādisaṃsārocitavijñānasantateḥ // 202 AbhT_28.202

dhvaṃse lokottaraṃ jñānaṃ santānāntaratāṃ śrayet /
asaṃsārocitodāratathāvijñānasantateḥ // 203 AbhT_28.203

kāraṇaṃ mukhyamādyaṃ tadguruvijñānamātmagam /
atyantaṃ svaviśeṣāṇāṃ tatrārpaṇavaśāt sphuṭam // 204 AbhT_28.204

upādānaṃ hi tadyuktaṃ dehabhede hi satyapi /
dehasantatigau bhedābhedau vijñānasantateḥ // 205 AbhT_28.205

na tathātvāya yogīcchāviṣṭaśāvaśarīravat /
yoginaḥ paradehādijīvattāpādane nijam // 206 AbhT_28.206

dehamatyajato nānājñānopādānatā na kim /
tena vijñānasantānaprādhānyādyaunasantateḥ // 207 AbhT_28.207

anyonyaṃ gurusantāno yaḥ śivajñānaniṣṭhitaḥ /
itthaṃ sthite trayaṃ mukhyaṃ kāraṇaṃ sahakāri ca // 208 AbhT_28.208

ekakāraṇakāryaṃ ca vastvityeṣa gurorgaṇaḥ /
guruḥ kāraṇamatroktaṃ tatpatnī sahakāriṇī // 209 AbhT_28.209

yato niḥśaktikasyāsya na yāge@dhikṛtirbhavet /
antaḥsthodārasaṃvittiśakterbāhyāṃ vināpi tām // 210 AbhT_28.210

sāmarthyaṃ yogino yadvadvināpi sahakāriṇam /
ekajanyā bhrātaraḥ syustatsadṛgyastu ko@pi saḥ // 211 AbhT_28.211

punaḥ paramparāyogādguruvargo@pi bhaṇyate /
mukhya eṣa tu santānaḥ pūjyo mānyaśca sarvadā // 212 AbhT_28.212

gurvādīnāṃ ca sambhūtau dīkṣāyāṃ prāyaṇe@pi ca /
yadahastaddhi vijñānopāyadehādikāraṇam // 213 AbhT_28.213

evaṃ svajanmadivaso vijñānopāya ucyate /
tādṛgbhogāpavargādihetordehasya kāraṇam // 214 AbhT_28.214

dīkṣādikaśca saṃskāraḥ svātmano yatra cāhni tat /
bhavejjanmadinaṃ mukhyaṃ jñānasantānajanmataḥ // 215 AbhT_28.215

svakaṃ mṛtidinaṃ yattu tadanyeṣāṃ bhaviṣyati /
naimittikaṃ mṛto yasmācchivābhinnastadā bhavet // 216 AbhT_28.216

tatra prasaṅgānmaraṇasvarūpaṃ brūmahe sphuṭam /
vyāpako@pi śivaḥ svecchākḷptasaṅkocamudraṇāt // 217 AbhT_28.217

vicitraphalakarmaughavaśāttattaccharīrabhāk /
śarīrabhāktvaṃ caitāvadyattadgarbhasthadehagaḥ // 218 AbhT_28.218

saṃvitteḥ śūnyarūḍhāyāḥ prathamaḥ prāṇanodayaḥ /
garbhasthadehanirmāṇe tasyaiveśvaratā punaḥ // 219 AbhT_28.219

asaṅkocasya tanvādikartā teneśa ucyate /
sa vāyvātmā dṛḍhe tasmindehayantre cidātmanā // 220 AbhT_28.220

preryamāṇo vicarati bhastrāyantragavāyuvat /
ataḥ prāggāḍhasaṃsuptotthitavatsa prabuddhyate // 221 AbhT_28.221

kramāddehena sākaṃ ca prāṇanā syādbalīyasī /
tatrāpi karmaniyatibalātsā prāṇanākṣatām // 222 AbhT_28.222

gṛhṇāti śūnyasuṣirasaṃvitsparśādhikatvataḥ /
evaṃ krameṇa saṃpuṣṭadehaprāṇabalo bhṛśam // 223 AbhT_28.223

bhogānkarmakṛtānbhuṅkte yonyayonijadehagaḥ /
uktaṃ ca gahvarābhikhye śāstre śītāṃśumaulinā // 224 AbhT_28.224

yathā gṛhaṃ viniṣpādya gṛhī samadhitiṣṭhati /
tathā dehī tanuṃ kṛtvā kriyādiguṇavarjitaḥ // 225 AbhT_28.225

kiñcitsphuraṇamātraḥ prāgniṣkalaḥ so@pi śabdyate /
sphuṭendriyāditattvastu sakalātmeti bhaṇyate // 226 AbhT_28.226

ityādi śrīgahvaroktaṃ tata eva paṭhedbahu /
kṣaye tu karmaṇāṃ teṣāṃ dehayantre@nyathāgate // 227 AbhT_28.227

prāṇayantraṃ vighaṭate dehaḥ syātkuḍyavattataḥ /
nāḍīcakreṣu saṅkocavikāsau viparītataḥ // 228 AbhT_28.228

bhaṅgaḥ śoṣaḥ klidirvātaśleṣmāgnyapacayoccayaiḥ /
ityevamādi yatkiñcit prāksaṃsthānopamardakam // 229 AbhT_28.229

dehayantre vighaṭanaṃ tadevoktaṃ manīṣibhiḥ /
tasminvighaṭite yantre sā saṃvitprāṇanātmatām // 230 AbhT_28.230

gṛhṇāti yonije@nyatra vā dehe karmacitrite /
sa dehaḥ pratibudhyeta prasuptotthitavattadā // 231 AbhT_28.231

tasyāpi bhogataddhānimṛtayaḥ prāgvadeva hi /
visṛṣṭisthitisaṃhārā ete karmabalādyataḥ // 232 AbhT_28.232

ato niyatikālādivaicitryānuvidhāyinaḥ /
anugrahastu yaḥ so@yaṃ svasvarūpe vikasvare // 233 AbhT_28.233

jñaptyātmeti kathaṃ karmaniyatyādi pratīkṣate /
karmakālaniyatyādi yataḥ saṅkocajīvitam // 234 AbhT_28.234

saṅkocahānirūpe@sminkathaṃ heturanugrahe /
anugrahaśca kramikastīvraśceti vibhidyate // 235 AbhT_28.235

prāk caiṣa vistarātprokta iti kiṃ punaruktibhiḥ /
tena dīkṣāśivajñānadagdhasaṅkocabandhanaḥ // 236 AbhT_28.236

dehānte śiva eveti nāsya dehāntarasthitiḥ /
ye@pi tattvāvatīrṇānāṃ śaṃkarājñānuvartinām // 237 AbhT_28.237

svayambhūmunidevarṣimanujādibhuvāṃ gṛhe /
mṛtāste tatpuraṃ prāpya pureśairdīkṣitāḥ kramāt // 238 AbhT_28.238

martye@vatīrya vā no vā śivaṃ yāntyapunarbhavāḥ /
tatra svayambhuvo dvedhā ke@pyanugrahatatparāḥ // 239 AbhT_28.239

ke@pi svakṛtyāyātāṃśasthānamātropasevinaḥ /
ye@nugrahārthamājñaptāsteṣu yo mriyate naraḥ // 240 AbhT_28.240

so@nugrahaṃ sphuṭaṃ yāti vinā martyāvatārataḥ /
yastu svakāryaṃ kurvāṇastatsthānaṃ nāṃśatastyajet // 241 AbhT_28.241

yathā gaurī tapasyantī kaśmīreṣu guhāgatā /
tatraiva vā yathā dhyānoḍḍāre naraharirvibhuḥ // 242 AbhT_28.242

vitastāṃ nayato daityāṃstrāsayandṛpta utthitaḥ /
sāligrāme yathā viṣṇuḥ śivo vā svopabhoginaḥ // 243 AbhT_28.243

tapasyantau badaryāṃ ca naranārāyaṇau tathā /
ityevamādayo devāḥ svakṛtyāṃśasthitāstathā // 244 AbhT_28.244

ārādhitāḥ svocitaṃ tacchīghraṃ vidadhate phalam /
svakṛtyāṃśasthitānāṃ ca dhāmni ye@ntaṃ vrajanti te // 245 AbhT_28.245

tatra bhogāṃstathā bhuktvā martyeṣvavatarantyapi /
martyāvatīrṇāste tattadaṃśakāstanmayāḥ punaḥ // 246 AbhT_28.246

taddīkṣājñānacaryādikramādyānti śivātmatām /
sthāvarādyāstiryagantāḥ paśavo@smindvaye mṛtāḥ // 247 AbhT_28.247

svakarmasaṃskriyāvedhāttalloke citratājuṣaḥ /
puṃsāṃ ca paśumātrāṇāṃ sālokyamavivekataḥ // 248 AbhT_28.248

avivekastadviśeṣānunmeṣānmauḍhyatastathā /
sthāvarādyāstathābhāvamuttarottaratāṃ ca vā // 249 AbhT_28.249

prapadyante na te sākṣādrudratāṃ tāṃ kramātpunaḥ /
haṃsakāraṇḍavākīrṇe nānātarukulākule // 250 AbhT_28.250

ityetadāgameṣūktaṃ tata eva pure pure /
kṣetramānaṃ bruve śrīmatsarvajñānādiṣūditam // 251 AbhT_28.251

liṅgāddhastaśataṃ kṣetramācāryasthāpite sati /
svayambhūte sahasraṃ tu tadardhamṛṣiyojite // 252 AbhT_28.252

tattvavitsthāpite liṅge svayambhūsadṛśaṃ phalam /
atattvavidyadācāryo liṅgaṃ sthāpayate tadā // 253 AbhT_28.253

punarvidhirbhaveddoṣo hyanyathobhayadūṣakaḥ /
ahamanyaḥ parātmānyaḥ śivo@nya iti cenmatiḥ // 254 AbhT_28.254

na mocayenna muktaśca sarvamātmamayaṃ yataḥ /
tasmāttattvavidā yadyatsthāpitaṃ liṅgamuttamam // 255 AbhT_28.255

tadevāyatanatvena saṃśrayedbhuktimuktaye /
uktaṃ śrīratnamālāyāṃ jñātvā kālamupasthitam // 256 AbhT_28.256

mokṣārthī na bhayaṃ gacchettyajeddehamaśaṅkitaḥ /
tīrthāyatanapuṇyeṣu kālaṃ vā vañcayetpriye // 257 AbhT_28.257

ayogināmayaṃ panthā yogī yogena vañcayet /
vañcane tvasamarthaḥ san kṣetramāyatanaṃ vrajet // 258 AbhT_28.258

tīrthe samāśrayāttasya vañcanaṃ tu vijāyate /
anena ca dharādyeṣu tattveṣvabhyāsayogataḥ // 259 AbhT_28.259

tāvatsiddhijuṣo@pyuktā muktyai kṣetropayogitā /
samyagjñānini vṛttāntaḥ purastāttūpadekṣyate // 260 AbhT_28.260

paśūnāmeṣa vṛttānto ye tu tattattvadīkṣitāḥ /
te tadīśasamīpatvaṃ yānti svaucityayogataḥ // 261 AbhT_28.261

yogyatāvaśasaṃjātā yasya yatraiva vāsanā /
sa tatraiva niyoktavyaḥ pureśāccordhvaśuddhibhāk // 262 AbhT_28.262

iti śrīpūrvakathitaṃ śrīmatsvāyambhuve@pica /
yo yatrābhilaṣedbhogānsa tatraiva niyojitaḥ // 263 AbhT_28.263

siddhibhāṅmantrasāmarthyādityādyanyatra varṇitam /
ye tu tattattvavijñānamantracaryādivartinaḥ // 264 AbhT_28.264

mṛtāste tatra tadrudrasayuktvaṃ yānti kovidāḥ /
teṣāṃ sayuktvaṃ yātānāmapi saṃskārato nijāt // 265 AbhT_28.265

tathā tathā vicitraḥ syādavatārastadaṃśataḥ /
siddhāntādau purāṇeṣu tathāca śrūyate bahu // 266 AbhT_28.266

tulye rudrāvatāratve citratvaṃ karmabhogayoḥ /
anekaśaktikhacitaṃ yato bhāvasya yadvapuḥ // 267 AbhT_28.267

śaktibhyo@rthāntaraṃ naiṣa tatsamūhādṛte bhavet /
tena śaktisamūhākhyāt tasmādrudrādyadaṃśataḥ // 268 AbhT_28.268

kṛtyaṃ taducitaṃ siddhyet soṃ@śo@vatarati sphuṭam /
ye cādharaprāptadīkṣāstadāsthānujjhitāḥ pare // 269 AbhT_28.269

tattve mṛtāḥ kāṣṭhavatte@dhare@pyutkarṣabhāginaḥ /
ye tūjjhitatadutkarṣāste taduttarabhāginaḥ // 270 AbhT_28.270

ye@pyūrdhvatattvadīkṣāste vinā tāvadvivekataḥ /
prāptādharāntā api taddīkṣāphalasubhāginaḥ // 271 AbhT_28.271

atyaktāsthā hi te tatra dīkṣāyāmapi śāstritāt /
vinā vivekādāsthāṃ te śritā lokaprasiddhitaḥ // 272 AbhT_28.272

paśumātrasya sālokyaṃ sāmīpyaṃ dīkṣitasya tu /
tatparasya tu sāyujyamityuktaṃ parameśinā // 273 AbhT_28.273

yastūrdhvaśāstragastatra tyaktāsthaḥ saṃśayena saḥ /
vrajannāyatanaṃ naiva phalaṃ kiñcitsamaśnute // 274 AbhT_28.274

uktaṃ tadviṣayaṃ caitaddevadevena yadvṛthā /
dīkṣā jñānaṃ tathā tīrthaṃ tasyetyādi savistaram // 275 AbhT_28.275

yastu tāvadayogyo@pi tathāste sa śivālaye /
paścādāsthānibandhena tāvadeva phalaṃ bhajet // 276 AbhT_28.276

nadīnagahradaprāyaṃ yacca puṇyaṃ na tanmṛtau /
utkṛṣṭaṃ tanmṛtānāṃ tu svargabhogopabhogitā // 277 AbhT_28.277

ye punaḥ prāptavijñānavivekā maraṇāntike /
adharāyataneṣvāsthāṃ śritāste@tra tirohitāḥ // 278 AbhT_28.278

tajjñānadūṣaṇoktaṃ yatteṣāṃ syātkila pātakam /
tattatpureśadīkṣādikramānnaśyediti sthitiḥ // 279 AbhT_28.279

dīkṣāyatanavijñānadūṣiṇo ye tu cetasā /
ācaranti ca tatte@tra sarve nirayagāminaḥ // 280 AbhT_28.280

jñānāyatanadīkṣādāvāsthābandhaparicyutiḥ /
vyāpāravyāhṛtairjñeyā tānyapi dvividhāni ca // 281 AbhT_28.281

yāni jātucidapyeva svāsthye nodamiṣanpunaḥ /
asvāsthye dhātudoṣotthānyeva tadbhogamātrakam // 282 AbhT_28.282

dhātudoṣācca saṃsārasaṃskārāste prabodhitāḥ /
chidragā api bhūyiṣṭhajñānadagdhā na rohiṇaḥ // 283 AbhT_28.283

ye tu kaivalyabhāgīyāḥ svāsthye@nunmiṣitāḥ sadā /
asvāsthye conmiṣantyete saṃskārāḥ śaktipātataḥ // 284 AbhT_28.284

yataḥ sāṃsārikāḥ pūrvagāḍhābhyāsopasaṃskṛtāḥ /
ityūce bhujagādhīśastacchidreṣviti sūtrataḥ // 285 AbhT_28.285

ye tu kaivalyabhāgīyāḥ pratyayāste na jātucit /
abhyastāḥ saṃsṛterbhāvāttenaite śaktipātataḥ // 286 AbhT_28.286

vyāpāravyāhṛtaistena dhātudoṣaprakopitaiḥ /
aprāptaniścayāmarśaiḥ suptamattopamānakaiḥ // 287 AbhT_28.287

viparītairapi jñānadīkṣāgurvādidūṣakaiḥ /
tirobhāvo na vijñeyo hṛdaye rūḍhyabhāvataḥ // 288 AbhT_28.288

ata eva prabuddho@pi karmotthānbhogarūpiṇaḥ /
yamakiṅkarasarpādipratyayāndehago bhajet // 289 AbhT_28.289

naitāvatā na mukto@sau mṛtirbhogo hi janmavat /
sthitivacca tato duḥkhasukhābhyāṃ maraṇaṃ dvidhā // 290 AbhT_28.290

ato yathā prabuddhasya sukhaduḥkhavicitratāḥ /
sthitau na ghnanti muktatvaṃ maraṇe@pi tathaiva tāḥ // 291 AbhT_28.291

ye punaryoginaste@pi yasmiṃstattve subhāvitāḥ /
cittaṃ niveśayantyeva tattattvaṃ yāntyaśaṅkitāḥ // 292 AbhT_28.292

śrīsvacchande tataḥ proktaṃ gandhadhāraṇayā mṛtāḥ /
ityādi mālinīśāstre dhāraṇānāṃ tathā phalam // 293 AbhT_28.293

eteṣāṃ maraṇābhikhyo bhogo nāsti tu ye tanum /
dhāraṇābhistyajantyāśu paradehapraveśavat // 294 AbhT_28.294

etāvānmṛtibhogo hi marmacchinmūḍhatākṣagā /
dhvāntābilatvaṃ manasi taccaiteṣu na vidyate // 295 AbhT_28.295

tathāhi mānasaṃ yatnaṃ tāvatsamadhitiṣṭhati /
ahaṃrūḍhyā pare dehe yāvatsyādbuddhisaṃcaraḥ // 296 AbhT_28.296

prāṇacakraṃ tadāyattamapi saṃcarate pathā /
tenaivātaḥ prabuddhyeta paradehe@kṣacakrakam // 297 AbhT_28.297

makṣikā makṣikārājaṃ yathotthitamanūtthitāḥ /
sthitaṃ cānuviśantyevaṃ cittaṃ sarvākṣavṛttayaḥ // 298 AbhT_28.298

ato@sya paradehādisaṃcāre nāsti melanam /
akṣāṇāṃ madhyagaṃ sūkṣmaṃ syādetaddehavatpunaḥ // 299 AbhT_28.299

evaṃ paraśarīrādicāriṇāmiva yoginām /
tattattattvaśarīrāntaścāriṇāṃ nāsti mūḍhatā // 300 AbhT_28.300

te cāpi dvividhā jñeyā laukikā dīkṣitāstathā /
pūrve śivāḥ syuḥ kramaśaḥ pare tadbhogamātrataḥ // 301 AbhT_28.301

dīkṣāpyūrdhvādharānekabhedayojanikāvaśāt /
bhidyamānā yogināṃ syādvicitraphaladāyinī // 302 AbhT_28.302

ye tu vijñāninaste@tra dvedhā kampretaratvataḥ /
tatra ye kampravijñānāste dehānted śivāḥ sphuṭam // 303 AbhT_28.303

yato vijñānameteṣāmutpannaṃ naca susphuṭam /
vikalpāntarayogena nacāpyunmūlitātmakam // 304 AbhT_28.304

ato dehe pramādottho vikalpo dehapātataḥ /
naśyedavaśyaṃ taccāpi budhyate jñānamuttamam // 305 AbhT_28.305

saṃskārakalpanātiṣṭhadadhvastīkṛtamantarā /
prāptapākaṃ saṃvarīturapāye bhāsate hi tat // 306 AbhT_28.306

ye tu svabhyastavijñānamayāḥ śivamayāḥ sadā /
jīvanmuktā hi te naiṣāṃ mṛtau kāpi vicāraṇā // 307 AbhT_28.307

yathāhi jīvanmuktānāṃ sthitau nāsti vicāraṇā /
sukhiduḥkhivimūḍhatve, mṛtāvapi tathā na sā // 308 AbhT_28.308

śrīratnamālāśāstre taduvāca parameśvaraḥ /
svaśāstre cāpyahīśāno viśvādhāradhurandharaḥ // 309 AbhT_28.309

rathyāntare mūtrapurīṣamadhye caṇḍālagehe niraye śmaśāne /
sacintako vā gatacintako vā jñānī vimokṣaṃ labhate@pi cānte // 310 AbhT_28.310

apiceti dhvanirjīvanmuktatāmasya bhāṣate /
sacintācintakatvoktiretāvatsaṃbhavasthitim // 311 AbhT_28.311

tīrthe śvapacagṛhe vā naṣṭasmṛtirapi parityajeddeham /
jñānasamakālamuktaḥ kaivalyaṃ yāti hataśokaḥ // 312 AbhT_28.312

anantakārikā caiṣā prāhedaṃ bandhakaṃ kila /
sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ cāsya śaṅkyaṃ taccāsya no bhavet // 313 AbhT_28.313

apiśabdādaluptasmṛtyā vā saṃbhāvyate kila /
mṛtirnaṣṭasmṛtereva mṛteḥ prāk sāstu kiṃ tayā // 314 AbhT_28.314

liṅca saṃbhāvanāyāṃ syādiyatsaṃbhāvyate kila /
saca kāladhvaniḥ prāha mṛtermuktāvahetutām // 315 AbhT_28.315

kaivalyamiti cāśaṅkāpadaṃ yāpyabhavattanuḥ /
bhedapradatvenaiṣāpi dhvastā tena viśokatā // 316 AbhT_28.316

paradehādisaṃbandho yathā nāsya vibhedakaḥ /
tathā svadehasaṃbandho jīvanmuktasya yadyapi // 317 AbhT_28.317

ataśca na viśeṣo@sya viśvākṛtinirākṛteḥ /
śivābhinnasya dehe vā tadabhāve@pi vā kila // 318 AbhT_28.318

tathāpi prācyatadbhedasaṃskārāśaṅkanasthiteḥ /
adhunoktaṃ kevalatvaṃ yadvā mātrantarāśrayāt // 319 AbhT_28.319

tānyenaṃ na vidurbhinnaṃ taiḥ sa mukto@bhidhīyate /
śrīmattraiśirase@pyuktaṃ sūryendupuṭavarjite // 320 AbhT_28.320

jugupsābhāvabhaṅgasthe sarvataḥ stambhavatsthite /
sarvavyāpattirahite pramāṇapratyayātige // 321 AbhT_28.321

tasminbodhāntare līnaḥ karmakartāpyanañjanaḥ /
pradhānaṃ ghaṭa ākāśa ātmā maṣṭe ghaṭe@pi kham // 322 AbhT_28.322

na naśyettadvadevāsāvātmā śivamayo bhavet /
svatantro@vasthito jñānī prasaretsarvavastuṣu // 323 AbhT_28.323

tasya bhāvo nacābhāvaḥ saṃsthānaṃ naca kalpanā /
etadevāntarāgūrya gururgītāsvabhāṣata // 324 AbhT_28.324

yaṃ yaṃ vāpi smaranbhāvaṃ tyajatyante kalevaram /
taṃ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ // 325 AbhT_28.325

tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca /
yadā sattve vivṛddhe tu pralīnastvūrdhvagastadā // 326 AbhT_28.326

kramādrajastamolīnaḥ karmayonivimūḍhagaḥ /
tatrendriyāṇāṃ saṃmohaśvāsāyāsaparītatā // 327 AbhT_28.327

ityādimṛtibhogo@yaṃ dehe na tyajanaṃ tanoḥ /
yastvasau kṣaṇa evaikaścaramaḥ prāṇanātmakaḥ // 328 AbhT_28.328

yadanantaramevaiṣa dehaḥ syātkāṣṭhakuḍyavat /
sā dehatyāgakālāṃśakalā dehaviyoginī // 329 AbhT_28.329

tata eva hi taddehasukhaduḥkhādikojjhitā /
tasyāṃ yadeva smarati prāksaṃskāraprabodhataḥ // 330 AbhT_28.330

adṛṣṭābhyāsabhūyastvaśaktipātādihetukāt /
tadeva rūpamabhyeti sukhiduḥkhivimūḍhakam // 331 AbhT_28.331

yadvā niḥsukhaduḥkhādi yadi vānandarūpakam /
kasmādeti tadevaiṣa yataḥ smarati saṃvidi // 332 AbhT_28.332

prāk prasphuredyadadhikaṃ deho@sau cidadhiṣṭhiteḥ /
yadeva prāgadhiṣṭhānaṃ citā tādātmyavṛttitaḥ // 333 AbhT_28.333

saivātra līnatā proktā sattve rajasi tāmase /
nīlapītādike jñeye yataḥ prākkalpitāṃ tanum // 334 AbhT_28.334

adhiṣṭhāyaiva saṃvittiradhiṣṭhānaṃ karotyalam /
ato@dhiṣṭheyamātrasya śarīratve@pi kuḍyataḥ // 335 AbhT_28.335

dehasyāsti viśeṣo yatsarvādhiṣṭheyapūrvatā /
tādātmyavṛttiranyeṣāṃ tanna satyapi vedyate // 336 AbhT_28.336

vedyānāṃ kintu dehasya nityāvyabhicaritvataḥ /
sā ca tasyaiva dehasya pūrvamṛtyantajanmanā // 337 AbhT_28.337

smṛtyā prācyānubhavanakṛtasaṃskāracitrayā /
yuktyānayāsmatsantānaguruṇā kallaṭena yat // 338 AbhT_28.338

dehāviśeṣe prāṇākhyadārḍhyaṃ heturudīritam /
tadyuktamanyathā prāṇadārḍhye ko heturekataḥ // 339 AbhT_28.339

dehatvasyāviśeṣe@pītyeṣa praśno na śāmyati /
smaranniti śatā hetau tadrūpaṃ pratipadyate // 340 AbhT_28.340

prāk smaryate yato dehaḥ prākcitādhiṣṭhitaḥ sphuran /
ataḥ smaraṇamantyaṃ yattadasarvajñamātṛṣu // 341 AbhT_28.341

na jātu gocaro yasmāddehāntaraviniścayaḥ /
yattu bandhupriyāputrapānādismaraṇaṃ sphuṭam // 342 AbhT_28.342

na taddehāntarāsaṅgi na tadantyaṃ yato bhavet /
kasyāpi tu śarīrānte vāsanā yā prabhotsyate // 343 AbhT_28.343

dehasattve tadaucityājjāyetānubhavaḥ sphuṭaḥ /
yathā purāṇe kathitaṃ mṛgapotakatṛṣṇayā // 344 AbhT_28.344

muniḥ ko@pi mṛgībhāvamabhyuvāhādhivāsitaḥ /
tatra so@nubhavo heturna janmāntarasūtaye // 345 AbhT_28.345

tasyaitadvāsanā hetuḥ kākatālīyavat sa tu /
nanu kasmāttadevaiṣa smarati ityāha yatsadā // 346 AbhT_28.346

tadbhāvabhāvitastena tadevaiṣa smaratyalam /
evamasmi bhaviṣyāmītyeṣa tadbhāva ucyate // 347 AbhT_28.347

bhaviṣyato hi bhavanaṃ bhāvyate na sataḥ kvacit /
kramātsphuṭatvakaraṇaṃ bhāvanaṃ parikīrtyate // 348 AbhT_28.348

sphuṭasya cānubhavanaṃ na bhāvanamidaṃ sphuṭam /
tadaharjātabālasya paśoḥ kīṭasya vā taroḥ // 349 AbhT_28.349

mūḍhatve@pi tadānīṃ prāgbhāvanā hyabhavatsphuṭā /
sā tanmūḍhaśarīrānte saṃskārapratibodhanāt // 350 AbhT_28.350

smṛtidvāreṇa taddehavaicitryaphaladāyinī /
deśādivyavadhāne@pi vāsanānāmudīritāt // 351 AbhT_28.351

ānantaryaikarūpatvātsmṛtisaṃskārayorataḥ /
tathānubhavanārūḍhyā sphuṭasyāpi tu bhāvitā // 352 AbhT_28.352

bhāvyamānā na kiṃ sūte tatsantānasadṛgvapuḥ /
tattādṛktādṛśairbandhuputramitrādibhiḥ saha // 353 AbhT_28.353

bhāsate@pi pare loke svapnavadvāsanākramāt /
nanu mātrantarairbandhuputrādyaistattathā na kim // 354 AbhT_28.354

vedyate ka idaṃ prāha sa tāvadveda vedyatām /
vyāpāravyāhṛtivrātavedye mātrantaravraje // 355 AbhT_28.355

svapne nāsti sa ityeṣā vākpramāṇavivarjitā /
ya evaite tu dṛśyante jāgratyete mayekṣitāḥ // 356 AbhT_28.356

svapna ityastu mithyaitattatpramātṛvacobalāt /
yānapaśyamahaṃ svapne pramātṝṃste na kecana // 357 AbhT_28.357

na śocanti na cekṣante māmityatrāsti kā pramā /
yataḥ sarvānumānānāṃ svasaṃvedananiṣṭhitau // 358 AbhT_28.358

pramātrantarasadbhāvaḥ saṃvinniṣṭho na tadgataḥ /
ghaṭāderastitā saṃvinniṣṭhitā natu tadgatā // 359 AbhT_28.359

tadvanmātrantare@pyeṣā saṃvinniṣṭhā na tadgatā /
tena sthitamidaṃ yadyadbhāvyate tattadeva hi // 360 AbhT_28.360

dehānte budhyate no cet syādanyādṛkprabodhanam /
tathāhyantyakṣaṇe brahmavidyākarṇanasaṃskṛtaḥ // 361 AbhT_28.361

mucyate janturityuktaṃ prāksaṃskārabalatvataḥ /
nipātābhyāmantaśabdātsmaraṇācchaturantyataḥ // 362 AbhT_28.362

pādācca nikhilādardhaślokācca samanantarāt /
līnaśabdācca sarvaṃ taduktamarthasatattvakam // 363 AbhT_28.363

ajñātvaitattu sarve@pi kuśakāśāvalambinaḥ /
yattadorvyatyayaṃ kecitkecidanyādṛśaṃ kramam // 364 AbhT_28.364

bhinnakramau nipātau ca tyajatīti ca saptamīm /
vyācakṣate tacca sarvaṃ nopayogyuktayojane // 365 AbhT_28.365

naca taddarśitaṃ mithyā svāntasammohadāyakam /
taditthaṃprāyaṇasyaitattattvaṃ śrīśambhunāthataḥ // 366 AbhT_28.366

adhigamyoditaṃ tena mṛtyorbhītirvinaśyati /
viditamṛtisatattvāḥ saṃvidambhonidhānādacalahṛdayavīryākarṣaniṣpīḍanottham /
amṛtamiti nigīrṇe kālakūṭe@tra devā yadi pivatha tadānīṃ niścitaṃ vaḥ śivatvam // 367 AbhT_28.367

utsavo@pi hi yaḥ kaścillaukikaḥ so@pi saṃmadam /
saṃvidabdhitaraṅgābhaṃ sūte tadapi parvavat // 368 AbhT_28.368

etena ca vipaddhvaṃsapramodādiṣu parvatā /
vyākhyātā tena tatrāpi viśeṣāddevatārcanam // 369 AbhT_28.369

purakṣobhādyadbhutaṃ yattatsvātantrye svasaṃvidaḥ /
dārḍhyadāyīti tallābhadine vaiśeṣikārcanam // 370 AbhT_28.370

yoginīmelako dvedhā haṭhataḥ priyatastathā /
prācye cchidrāṇi saṃrakṣetkāmacāritvamuttare // 371 AbhT_28.371

sa ca dvayo@pi mantroddhṛtprasaṅge darśayiṣyate /
yoginīmelakāccaiṣo@vaśyaṃ jñānaṃ prapadyate // 372 AbhT_28.372

tena tatparva tadvacca svasantānādimelanam /
saṃvitsarvātmikā dehabhedādyā saṅkucettu sā // 373 AbhT_28.373

melake@nyonyasaṅghaṭṭapratibimbādvikasvarā /
ucchalannijaraśmyoghaḥ saṃvitsu pratibimbitaḥ // 374 AbhT_28.374

bahudarpaṇavaddīptaḥ sarvāyetāpyayatnataḥ /
ata eva gītagītaprabhṛtau bahuparṣadi // 375 AbhT_28.375

yaḥ sarvatanmayībhāve hlādo natvekakasya saḥ /
ānandanirbharā saṃvitpratyekaṃ sā tathaikatām // 376 AbhT_28.376

nṛttādau viṣaye prāptā pūrṇānandatvamaśnute /
īrṣyāsūyādisaṅkocakāraṇābhāvato@tra sā // 377 AbhT_28.377

vikasvarā niṣpratighaṃ saṃvidānandayoginī /
atanmaye tu kasmiṃścittatrasthe pratihanyate // 378 AbhT_28.378

sthapuṭasparśavatsaṃvidvijātīyatayā sthite /
ataścakrārcanādyeṣu vijātīyamatanmayam // 379 AbhT_28.379

naiva praveśayetsaṃvitsaṅkocananibandhanam /
yāvantyeva śarīrāṇi svāṅgavatsyuḥ sunirbharām // 380 AbhT_28.380

ekāṃ saṃvidamāviśya cakre tāvanti pūjayet /
praviṣṭaścetpramādena saṅkocaṃ na vrajettataḥ // 381 AbhT_28.381

prastutaṃ svasamācāraṃ tena sākaṃ samācaret /
sa tvanugrahaśaktyā cedviddhastattanmayībhavet // 382 AbhT_28.382

vāmāviddhastu tannindetpaścāttaṃ ghātayedapi /
śrīmatpicumate coktamādau yatnena rakṣayet // 383 AbhT_28.383

praveśaṃ saṃpaviṣṭasya na vicāraṃ tu kārayet /
lokācārasthito yastu praviṣṭe tādṛśe tu saḥ // 384 AbhT_28.384

akṛtvā taṃ samācāraṃ punaścakraṃ prapūjayet /
atha vacmi guroḥ śāstravyākhyākramamudāhṛtam // 385 AbhT_28.385

devyāyāmalaśāstrādau tuhinābhīśumaulinā /
kalpavittatsamūhajñaḥ śāstravitsaṃhitārthavit // 386 AbhT_28.386

sarvaśāstrārthavicceti gururbhinno@padiśyate /
yo yatra śāstre svabhyastajñāno vyākhyāṃ carettu saḥ // 387 AbhT_28.387

nānyathā tadabhāvaścetsarvathā so@pyathācaret /
śrībhairavakule coktaṃ kalpādijñatvamīdṛśam // 388 AbhT_28.388

gurorlakṣaṇametāvatsaṃpūrṇajñānataiva yā /
tatrāpi yāsya cidvṛttikarmibhit sāpyavāntarā // 389 AbhT_28.389

devyāyāmala uktaṃ taddvāpañcāśāhva āhnike /
deva eva gurutvena tiṣṭhāsurdaśadhā bhavet // 390 AbhT_28.390

ucchuṣmaśavaracaṇḍagumataṅgaghorāntakograhalahalakāḥ /
krodhī huluhulurete daśa guravaḥ śivamayāḥ pūrve // 391 AbhT_28.391

te svāṃśacittavṛttikrameṇa pauruṣaśarīramāsthāya /
anyonyabhinnasaṃvitkriyā api jñānaparipūrṇāḥ // 392 AbhT_28.392

sarve@limāṃsanidhuvanadīkṣārcanaśāstrasevane niratāḥ /
abhimānaśamakrodhakṣamādiravāntaro bhedaḥ // 393 AbhT_28.393

itthaṃ vijñāya sadā śiṣyaḥ sampūrṇaśāstraboddhāram /
vyākhyāyai gurumabhyarthayeta pūjāpuraḥsaraṃ matimān // 394 AbhT_28.394

so@pi svaśāsanīye paraśiṣye@pivāpi tādṛśaṃ śāstram /
śrotuṃ yogye kuryādvyākhyānaṃ vaiṣṇavādyadhare // 395 AbhT_28.395

karuṇārasaparipūrṇo guruḥ punarmarmadhāmaparivarjam /
adhame@pi hi vyākuryātsambhāvya hi śaktipātavaicitryam // 396 AbhT_28.396

liptāyāṃ bhuvi pīṭhe caturasre paṅkajatrayaṃ kajage /
kuryādvidyāpīṭhaṃ syādrasavahnyaṅgulaṃ tvetat // 397 AbhT_28.397

madhye vāgīśānīṃ dakṣottarayorgurūngaṇeśaṃ ca /
adhare kaje ca kalpeśvaraṃ prapūjyārghapuṣpatarpaṇakaiḥ // 398 AbhT_28.398

sāmānyavidhiniyuktārghapātrayogena cakramatha samyak /
santarpya vyākhyānaṃ kuryātsambandhapūrvakaṃ matimān // 399 AbhT_28.399

sūtrapadavākyapaṭalagranthakramayojanena sambandhāt /
avyāhatapūrvāparamupavṛhya nayeta vākyāni // 400 AbhT_28.400

maṇḍūkaplavasiṃhāvalokanādyairyathāyathaṃ nyāyaiḥ /
avihatapūrvāparakaṃ śāstrārthaṃ yojayedasaṅkīrṇam // 401 AbhT_28.401

tantrāvartanabādhaprasaṅgatarkādibhiśca sannyāyaiḥ /
vastu vadedvākyajño vastvantarato viviktatāṃ vidadhat // 402 AbhT_28.402

yadyadvyāhṛtipadavīmāyāti tadeva dṛḍhatarairnyāyaiḥ /
balavatkuryāddūṣyaṃ yadyapyagre bhaviṣyatsyāt // 403 AbhT_28.403

dṛḍharacitapūrvapakṣaproddharaṇapathena vastu yadvācyam /
śiṣyamatāvārohati tadāśu saṃśayaviparyayairvikalam // 404 AbhT_28.404

bhāṣā nyāyo vādo layaḥ kramo yadyadeti śiṣyasya /
sambodhopāyatvaṃ tathaiva gururāśrayedvyākhyām // 405 AbhT_28.405

vācyaṃ vastu samāpya pratarpaṇaṃ pūjanaṃ bhaveccakre /
punaraparaṃ vastu vadetpaṭalādūrdhvaṃ tu no jalpet // 406 AbhT_28.406

vyākhyānte kṣamayitvā visṛjya sarvaṃ kṣipedagādhajale /
śāstrādimadhyanidhane viśeṣataḥ pūjanaṃ kuryāt // 407 AbhT_28.407

viśeṣapūjanaṃ kuryātsamayebhyaśca niṣkṛtau /
avikalpamaterna syuḥ prāyaścittāni yadyapi // 408 AbhT_28.408

tathāpyatattvavidvargānugrahāya tathā caret /
śrīpicau ca smṛtereva pāpaghnatve kathaṃ vibho // 409 AbhT_28.409

prāyaścittavidhiḥ prokta iti devyā pracodite /
satyaṃ smaraṇameveha sakṛjjaptaṃ vimocayet // 410 AbhT_28.410

sarvasmātkarmaṇo jālātsmṛtitattvakalāvidaḥ /
tathāpi sthitirakṣārthaṃ kartavyaścodito vidhiḥ // 411 AbhT_28.411

atattvavedino ye hi caryāmātraikaniṣṭhitāḥ /
teṣāṃ dolāyite citte jñānahāniḥ prajāyate // 412 AbhT_28.412

tasmādvikalparahitaḥ saṃvṛtyuparato yadi /
śāstracaryāsadāyattaiḥ saṅkaraṃ tadvivarjayet // 413 AbhT_28.413

saṅkaraṃ vā samanvicchetprāyaścittaṃ samācaret /
yathā teṣāṃ na śāstrārthe dolārūḍhā matirbhavet // 414 AbhT_28.414

yatsvayaṃ śivahastākhye vidhau saṃcoditaṃ purā /
śataṃ japtvāsya cāstrasya mucyate strīvadhādṛte // 415 AbhT_28.415

śaktināśānmahādoṣo narakaṃ śāśvataṃ priye /
iti śrīratnamālāyāṃ samayollaṅghane kṛte // 416 AbhT_28.416

kulajānāṃ samākhyātā niṣkṛtirduṣṭakartarī /
śrīpūrve samayānāṃ tu śodhanāyoditaṃ yathā // 417 AbhT_28.417

mālinī mātṛkā vāpi japyā lakṣatrayāntakam /
pratiṣṭhitasya pūrāderdarśane@nadhikāriṇā // 418 AbhT_28.418

prāyaścittaṃ prakartavyamiti śrībrahmayāmale /
brahmaghno gurutalpastho vīradravyaharastathā // 419 AbhT_28.419

devadravyahṛdākāraprahartā liṅgabhedakaḥ /
nityādilopakṛdbhraṣṭasvakamātrāparicchadaḥ // 420 AbhT_28.420

śaktivyaṅgatvakṛdyogijñānihantā vilopakaḥ /
naimittikānāṃ lakṣādikramāddvidviguṇaṃ japet // 421 AbhT_28.421

vratena kenacidyukto mitabhugbrahmacaryavān /
dūtīparigrahe@nyatra gataścetkāmamohitaḥ // 422 AbhT_28.422

lakṣajāpaṃ tataḥ kuryādityuktaṃ brahmayāmale /
dīkṣābhiṣekanaimittavidhyante gurupūjanam // 423 AbhT_28.423

aparedyuḥ sadā kāryaṃ siddhayogīśvarīmate /
pūrvoktalakṣaṇopetaḥ kavistrikasatattvavit // 424 AbhT_28.424

sa guruḥ sarvadā grāhyastyaktvānyaṃ tatsthitaṃ tvapi /
maṇḍale svastikaṃ kṛtvā tatra haimādikāsanam // 425 AbhT_28.425

kṛtvārcayeta tatrasthamadhvānaṃ sakalāntakam /
tato vijñapayedbhaktyā tadadhiṣṭhitaye gurum // 426 AbhT_28.426

sa tatra pūjyaḥ svairmantraiḥ puṣpadhūpārghavistaraiḥ /
samālambhanasadvastrairnaivedyaistarpaṇaiḥ kramāt // 427 AbhT_28.427

āśāntaṃ pūjayitvainaṃ dakṣiṇābhiryajecchiśuḥ /
sarvasvamasmai saṃdadyādātmānamapi bhāvitaḥ // 428 AbhT_28.428

atoṣayitvā tu guruṃ dakṣiṇābhiḥ samantataḥ /
tattvajño@pyṛṇabandhena tena yātyadhikāritām // 429 AbhT_28.429

gurupūjāmakurvāṇaḥ śataṃ janmāni jāyate /
adhikārī tato muktiṃ yātīti skandayāmale // 430 AbhT_28.430

tasmādavaśyaṃ dātavyā gurave dakṣiṇā punaḥ /
pūrvaṃ hi yāgāṅgatayā proktaṃ tattuṣṭaye tvidam // 431 AbhT_28.431

tajjuṣṭamatha tasyājñāṃ prāpyāśnīyātsvayaṃ śiśuḥ /
tataḥ prapūjayeccakraṃ yathāvibhavasambhavam // 432 AbhT_28.432

akṛtvā guruyāgaṃ tu kṛtamapyakṛtaṃ yataḥ /
tasmātprayatnataḥ kāryo guruyāgo yathābalam // 433 AbhT_28.433

atatrastho@pi hi guruḥ pūjyaḥ saṃkalpya pūrvavat /
taddravyaṃ devatākṛtye kuryādbhaktajaneṣvatha // 434 AbhT_28.434

parvapavitraprabhṛtiprabhedi naimittikaṃ tvidaṃ karma / AbhT_28.435

:C29 atha śrītantrāloke ekonatriṃśamāhnikam

atha samucitādhikāriṇa uddiśya rahasya ucyate@tra vidhiḥ /
atha sarvāpyupāseyaṃ kulaprakriyayocyate // 1 AbhT_29.1

tathā dhārādhirūḍheṣu guruśiṣyeṣu yocitā /
uktaṃ ca parameśena sāratvaṃ kramapūjane // 2 AbhT_29.2

siddhakramaniyuktasya māsenaikena yadbhavet /
na tadvarṣasahasraiḥ syānmantraughairvividhairiti // 3 AbhT_29.3

kulaṃ ca parameśasya śaktiḥ sāmarthyamūrdhvatā /
svātantryamojo vīryaṃ ca piṇḍaḥ saṃviccharīrakam // 4 AbhT_29.4

tathātvena samastāni bhāvajātāni paśyataḥ /
dhvastaśaṅkāsamūhasya yāgastādṛśa eva saḥ // 5 AbhT_29.5

tādṛgrūpanirūḍhyarthaṃ manovākkāyavartmanā /
yadyatsamācaredvīraḥ kulayāgaḥ sa sa smṛtaḥ // 6 AbhT_29.6

bahiḥ śaktau yāmale ca dehe prāṇapathe matau /
iti ṣoḍhā kulejyā syātpratibhedaṃ vibhedinī // 7 AbhT_29.7

snānamaṇḍalakuṇḍādi ṣoḍhānyāsādi yanna tat /
kiñcidatropayujyeta kṛtaṃ vā khaṇḍanāya no // 8 AbhT_29.8

ṣaṇmaṇḍalavinirmuktaṃ sarvāvaraṇavarjitam /
jñānajñeyamayaṃ kaulaṃ proktaṃ traiśirase mate // 9 AbhT_29.9

atra yāge ca yaddravyaṃ niṣiddhaṃ śāstrasantatau /
tadeva yojayeddhīmānvāmāmṛtapariplutam // 10 AbhT_29.10

śrībrahmayāmale@pyuktaṃ surā śivaraso bahiḥ /
tāṃ vinā bhuktimuktī no piṣṭakṣaudraguḍaistu sā // 11 AbhT_29.11

strīnapuṃsakapuṃrūpā tu pūrvāparabhogadā /
drākṣotthaṃ tu paraṃ tejo bhairavaṃ kalpanojjhitam // 12 AbhT_29.12

etatsvayaṃ rasaḥ śuddhaḥ prakāśānandacinmayaḥ /
devatānāṃ priyaṃ nityaṃ tasmādetatpivetsadā // 13 AbhT_29.13

śrīmatkramarahasye ca nyarūpi parameśinā /
arghapātraṃ yāgadhāma dīpa ityucyate trayam // 14 AbhT_29.14

rahasyaṃ kaulike yāge tatrārghaḥ śaktisaṃgamāt /
bhūvastrakāyapīṭhākhyaṃ dhāma cotkarṣabhāk kramāt // 15 AbhT_29.15

dīpā ghṛtotthā gāvo hi bhūcaryo devatāḥ smṛtāḥ /
iti jñātvā traye@muṣminyatnavānkauliko bhavet // 16 AbhT_29.16

tenārghapātraprādhānyaṃ jñātvā dravyāṇi śambhunā /
yānyuktānyaviśaṅko@tra bhavecchaṅkā hi dūṣikā // 17 AbhT_29.17

yāgauko gandhadhūpāḍhyaṃ praviśya prāgudaṅmukhaḥ /
parayā vā@tha mālinyā vilomāccānulomataḥ // 18 AbhT_29.18

dāhāpyāyamayīṃ śuddhiṃ dīptasaumyavibhedataḥ /
krameṇa kuryādathavā mātṛsadbhāvamantrataḥ // 19 AbhT_29.19

dīkṣāṃ cetpracikīrṣustacchodhyādhvanyāsakalpanam /
tataḥ saṃśodhyavastūni śaktyaivāmṛtatāṃ nayet // 20 AbhT_29.20

parāsampuṭagā yadvā mātṛsampuṭagāpyatho /
kevalā mālinī yadvā tāḥ samasteṣu karmasu // 21 AbhT_29.21

nandahetuphalairdravyairarghapātraṃ prapūrayet /
tatroktamantratādātmyādbhairavātmatvamānayet // 22 AbhT_29.22

tena nirbharamātmānaṃ bahiścakrānucakragam /
vipruḍbhirūrdhvādharayorantaḥ pītyā ca tarpayet // 23 AbhT_29.23

tathā pūrṇasvaraśmyoghaḥ procchaladvṛttitāvaśāt /
bahistādṛśamātmānaṃ didṛkṣurbahirarcayet // 24 AbhT_29.24

arkāṅgule@tha taddvitriguṇe raktapaṭe śubhe /
vyomni sindūrasubhage rājavarttabhṛte@thavā // 25 AbhT_29.25

nārikelātmake kādye madyapūrṇe@tha bhājane /
yadvā samudite rūpe maṇḍalasthe ca tadṛśi // 26 AbhT_29.26

yāgaṃ kurvīta matimāṃstatrāyaṃ krama ucyate /
diśyudīcyāṃ rudrakoṇādvāyavyantaṃ gaṇeśvaram // 27 AbhT_29.27

vaṭukaṃ trīn gurūnsiddhānyoginīḥ pīṭhamarcayet /
prācyāṃ diśi gaṇeśādha ārabhyābhyarcayettataḥ // 28 AbhT_29.28

siddhacakraṃ dikcatuṣke gaṇeśādhastanāntakam /
khagendraḥ sahavijjāmba illā+ī+ambayā saha // 29 AbhT_29.29

vaktaṣṭirvimalo@nantamekhalāmbāyutaḥ purā /
śaktyā maṅgalayā kūrma illā+ī+ambayā saha // 30 AbhT_29.30

jaitro yāmye hyavijitastathā sānandamekhalaḥ /
kāmamaṅgalayā meṣaḥ kullā+ī+ambayā saha // 31 AbhT_29.31

vindhyo@jito@pyajarayā saha mekhalayā pare /
macchandaḥ kuṅkuṇāmbā ca ṣaḍyugmaṃ sādhikārakam // 32 AbhT_29.32

saumye marutta īśāntaṃ dvitīyā paṅktirīdṛśī /
amaravaradevacitrālivindhyaguḍikā iti kramātṣaḍamī // 33 AbhT_29.33

sillā+ī eruṇayā tathā kumārī ca bodhā+ī /
samahālacchī cāparamekhalayā śaktayaḥ ṣaḍimāḥ // 34 AbhT_29.34

ete hi sādhikārāḥ pūjyā yeṣāmiyaṃ bahuvibhedā /
santatiranavacchinnā citrā śiṣyapraśiṣyamayī // 35 AbhT_29.35

ānandāvalibodhiprabhupādāntātha yogiśabdāntā /
etā ovallyaḥ syurmudrāṣaṭkaṃ kramāttvetat // 36 AbhT_29.36

dakṣāṅguṣṭhādikaniṣṭhikāntamatha sā kanīyasī vāmāt /
dvidaśāntordhvagakuṇḍalibaindavahṛnnābhikandamiti chu mmāḥ // 37 AbhT_29.37

śavarāḍabillapaṭṭillāḥ karabillāmbiśarabillāḥ /
aḍabīḍombīdakṣiṇabillāḥ kumbhārikākṣarākhyāca // 38 AbhT_29.38

devīkoṭṭakulādritripurīkāmākhyamaṭṭahāsaśca /
dakṣiṇapīṭhaṃ caitatṣaṭkaṃ gharapallipīṭhagaṃ kramaśaḥ // 39 AbhT_29.39

iti saṅketābhijño bhramate pīṭheṣu yadi sa siddhīpsuḥ /
acirāllabhate tattatprāpyaṃ yadyoginīvadanāt // 40 AbhT_29.40

bhaṭṭendravalkalāhīndragajendrāḥ samahīdharāḥ /
ūrdhvaretasa ete ṣaḍadhikārapadojjhitāḥ // 41 AbhT_29.41

adhikāro hi vīryasya prasaraḥ kulavartmani /
tadaprasarayogena te proktā ūrdhvaretasaḥ // 42 AbhT_29.42

anyāśca gurutatpatnyaḥ śrīmatkālīkuloditāḥ /
anāttadehāḥ krīḍanti taistairdehairaśaṅkitāḥ // 43 AbhT_29.43

prabodhitatathecchākaistajje kaulaṃ prakāśate /
tathārūpatayā tatra gurutvaṃ paribhāṣitam // 44 AbhT_29.44

te viśeṣānna saṃpūjyāḥ smartavyā eva kevalam /
tato@bhyantarato vāyuvahnyormātṛkayā saha // 45 AbhT_29.45

mālinī kramaśaḥ pūjyā tato@ntarmantracakrakam /
mantrasiddhaprāṇasaṃvitkaraṇātmani yā kule // 46 AbhT_29.46

cakrātmake citiḥ prabhvī proktā seha kuleśvarī /
sā madhye śrīparā devī mātṛsadbhāvarūpiṇī // 47 AbhT_29.47

pūjyātha tatsamāropādaparātha parāparā /
ekavīrā ca sā pūjyā yadivā sakuleśvarā // 48 AbhT_29.48

prasarecchaktirucchūnā sollāso bhairavaḥ punaḥ /
saṅghaṭṭānandaviśrāntyā yugmamitthaṃ prapūjayet // 49 AbhT_29.49

mahāprakāśarūpāyāḥ saṃvido visphuliṅgavat /
yo raśmyoghastamevātra pūjayeddevatāgaṇam // 50 AbhT_29.50

antardvādaśakaṃ pūjyaṃ tato@ṣṭāṣṭākameva ca /
catuṣkaṃ vā yathecchaṃ vā kā saṅkhyā kila raśmiṣu // 51 AbhT_29.51

māheśī vairiñcī kaumārī vaiṣṇavī caturdikkam /
aindrī yāmyā muṇḍā yogeśīrīśatastu koṇeṣu // 52 AbhT_29.52

pavanāntamaghorādikamaṣṭakamasminnathāṣṭake kramaśaḥ /
saṅghaṭṭānandadṛśā sampūjyaṃ yāmalībhūtam // 53 AbhT_29.53

aṣṭāṣṭake@pi hi vidhau nānānāmaprapañcite bahudhā /
vidhireṣa eva vihitastatsaṃkhyā dīpamālā syāt // 54 AbhT_29.54

śrīratnamālāśāstre tu varṇasaṃkhyāḥ pradīpakāḥ /
varṇāṃśca mukhyapūjyāyā vidyāyā gaṇayetsudhīḥ // 55 AbhT_29.55

pīṭhakṣetrādibhiḥ sākaṃ kuryādvā kulapūjanam /
yathā śrīmādhavakule parameśena bhāṣitam // 56 AbhT_29.56

sṛṣṭisaṃsthitisaṃhārānāmakramacatuṣṭayam /
pīṭhaśmaśānasahitaṃ pūjayedbhogamokṣayoḥ // 57 AbhT_29.57

ātmano vāthavā śakteścakrasyātha smaredimam /
nyasyatvena vidhiṃ dehe pīṭhākhye pārameśvaram // 58 AbhT_29.58

aṭṭahāsaṃ śikhāsthāne caritraṃ ca karandhrake /
śrutyoḥ kaulagiriṃ nāsārandhrayośca jayantikām // 59 AbhT_29.59

bhruvorujjayinīṃ vaktre prayāgaṃ hṛdaye punaḥ /
vārāṇasīṃ skandhayuge śrīpīṭhaṃ virajaṃ gale // 60 AbhT_29.60

eḍābhīmudare hālāṃ nābhau kande tu gośrutim /
upasthe marukośaṃ ca nagaraṃ pauṇḍravardhanam // 61 AbhT_29.61

elāpuraṃ purastīraṃ sakthyūrvordakṣiṇāditaḥ /
kuḍyākeśīṃ ca sopānaṃ māyāpūkṣīrake tathā // 62 AbhT_29.62

jānujaṅghe gulphayugme tvāmrātanṛpasadmanī /
pādādhāre tu vairiñcīṃ kālāgnyavadhidārikām // 63 AbhT_29.63

nāhamasmi nacānyo@sti kevalāḥ śaktayastvaham /
ityevaṃvāsanāṃ kuryātsarvadā smṛtimātrataḥ // 64 AbhT_29.64

na tithirna ca nakṣatraṃ nopavāso vidhīyate /
grāmyadharmarataḥ siddhyetsarvadā smaraṇena hi // 65 AbhT_29.65

mātaṅgakṛṣṇasaunikakārmukacārmikavikoṣidhātuvibhedāḥ /
mātsyikacākrikadayitāsteṣāṃ patnyo navātra navayāge // 66 AbhT_29.66

saṅgamavaruṇākulagiryaṭṭahāsajayantīcaritrakāmrakakoṭṭam /
haimapuraṃ navamaṃ syānmadhye tāsāṃ ca cakriṇī mukhyā // 67 AbhT_29.67

bījaṃ sā pīḍayate rasaśalkavibhāgato@tra kuṇḍalinī /
adhyuṣṭapīṭhanetrī kandasthā viśvato bhramati // 68 AbhT_29.68

iṣṭvā cakrodayaṃ tvitthaṃ madhye pūjyā kuleśvarī /
saṅkarṣiṇī tadantānte saṃhārāpyāyakāriṇī // 69 AbhT_29.69

ekavīrā cakrayuktā cakrayāmalagāpi vā /
īśendrāgniyamakravyātkavāyūdakṣu hāsataḥ // 70 AbhT_29.70

trikaṃ trikaṃ yajedetadbhāvisvatrikasaṃyutam /
hṛtkuṇḍalī bhruvormadhyametadeva kramāttrayam // 71 AbhT_29.71

śmaśānāni kramātkṣetrabhavaṃ sadyoginīgaṇam /
vasvaṅgulonnatānūrdhvavartulān kṣāmamadhyakān // 72 AbhT_29.72

raktavartīñśrutidṛśo dīpānkurvīta sarpiṣā /
yatkiñcidathavā madhye svānuṣṭhānaṃ prapūjayet // 73 AbhT_29.73

advaitameva na dvaitamityājñā parameśituḥ /
siddhāntavaiṣṇavādyuktā mantrā malayutāstataḥ // 74 AbhT_29.74

tāvattejo@sahiṣṇutvānnirjīvāḥ syurihādvaye /
kalaśaṃ netrabandhādi maṇḍalaṃ sruksruvānalam // 75 AbhT_29.75

hitvātra siddhiḥ sanmadye pātre madhye kṛśāṃ yajet /
ahorātramimaṃ yāgaṃ kurvataścāpare@hani // 76 AbhT_29.76

vīrabhojye kṛte@vaśyaṃ mantrāḥ siddhyantyayatnataḥ /
pīṭhastotraṃ paṭhedatra yāge bhāgyāvahāhvaye // 77 AbhT_29.77

mūrtīrevāthavā yugmarūpā vīrasvarūpiṇīḥ /
avadhūtā nirācārāḥ pūjayetkramaśo budhaḥ // 78 AbhT_29.78

eka evātha kauleśaḥ svayaṃ bhūtvāpi tāvatīḥ /
śaktīryāmalayogena tarpayedviśvarūpavat // 79 AbhT_29.79

kramo nāma na kaścitsyātprakāśamayasaṃvidi /
cidabhāvo hi nāstyeva tenākālaṃ tu tarpaṇam // 80 AbhT_29.80

atra krame bhedataroḥ samūlamunmūlanādāsanapakṣacarcā /
pṛthaṅna yuktā parameśvaro hi svaśaktidhāmnīva viśaṃśramīti // 81 AbhT_29.81

tato japaḥ prakartavyastrilakṣādivibhedataḥ /
uktaṃ śrīyogasañcāre sa ca citrasvarūpakaḥ // 82 AbhT_29.82

udaye saṅgame śāntau trilakṣo japa ucyate /
āsye gamāgame sūtre haṃsākhye śaivayugmake // 83 AbhT_29.83

pañcalakṣā ime proktā daśāṃśaṃ homamācaret /
netre gamāgame vaktre haṃse caivākṣasūtrake // 84 AbhT_29.84

śivaśaktisamāyoge ṣaḍlakṣo japa ucyate /
netre gamāgame karṇe haṃse vaktre ca bhāmini // 85 AbhT_29.85

haste ca yugmake caiva japaḥ saptavidhaḥ smṛtaḥ /
netre gamāgame karṇāvāsyaṃ guhyaṃ ca guhyakam // 86 AbhT_29.86

śatāreṣu ca madhyasthaṃ sahasrāreṣu bhāmini /
japa eṣa rudralakṣo homo@pyatra daśāṃśataḥ // 87 AbhT_29.87

netre gamāgame karṇau mukhaṃ brahmabilāntaram /
stanau hastau ca pādau ca guhyacakre dvirabhyaset // 88 AbhT_29.88

yatra yatra gataṃ cakṣuryatra yatra gataṃ manaḥ /
haṃsastatra dvirabhyasyo vikāsākuñcanātmakaḥ // 89 AbhT_29.89

sa ātmā mātṛkā devī śivo dehavyavasthitaḥ /
anyaḥ so@nyo@hamityevaṃ vikalpaṃ nācaredyataḥ // 90 AbhT_29.90

yo vilpayate tasya siddhimuktī sudūrataḥ /
atha ṣoḍaśalakṣādiprāṇacāre puroktavat // 91 AbhT_29.91

śuddhāśuddhavikalpānāṃ tyāga ekānta ucyate /
tatrasthaḥ svayamevaiṣa juhoti ca japatyapi // 92 AbhT_29.92

japaḥ sañjalpavṛttiśca nādāmarśasvarūpiṇī /
tadāmṛṣṭasya cidvahnau layo homaḥ prakīrtitaḥ // 93 AbhT_29.93

āmarśaśca purā prokto devīdvādaśakātmakaḥ /
dve antye saṃvidau tatra layarūpāhutikriyā // 94 AbhT_29.94

daśānyāstadupāyāyetyevaṃ home daśāṃśatām /
śrīśambhunātha ādikṣattrikārthāmbhodhicandramāḥ // 95 AbhT_29.95

sākaṃ bāhyasthayā śaktyā yadā tveṣa samarcayet /
tadāyaṃ parameśokto rahasyo bhaṇyate vidhiḥ // 96 AbhT_29.96

uktaṃ śrīyogasañcāre brahmacarye sthitiṃ bhajet /
ānando brahma paramaṃ tacca dehe tridhā sthitam // 97 AbhT_29.97

upakāri dvayaṃ tatra phalamanyattadātmakam /
oṣṭhyāntyatritayāsevī brahmacārī sa ucyate // 98 AbhT_29.98

tadvarjitā ye paśava ānandaparivarjitāḥ /
ānandakṛttrimāhārāstadvarjaṃ cakrayājakāḥ // 99 AbhT_29.99

dvaye@pi niraye yānti raurave bhīṣaṇe tviti /
śakterlakṣaṇametāvattadvato hyavibheditā // 100 AbhT_29.100

tādṛśīṃ tena tāṃ kuryānnatu varṇādyapekṣaṇam /
laukikālaukikadvyātmasaṅgāttādātmyato@dhikāt // 101 AbhT_29.101

kāryahetusahotthā sā tridhoktā śāsane guroḥ /
sākṣātparamparāyogāttattulyeti tridhā punaḥ // 102 AbhT_29.102

śrīsarvācārahṛdaye tadetadupasaṃhṛtam /
ṣaḍetāḥ śaktayaḥ proktā bhuktimuktiphalapradāḥ // 103 AbhT_29.103

dvābhyāṃ tu sṛṣṭisaṃhārau tasmānmelakamuttamam /
tāmāhṛtya mitho@bhyarcya tarpayitvā parasparam // 104 AbhT_29.104

antaraṅgakrameṇaiva mukhyacakrasya pūjanam /
yadevānandasandohi saṃvido hyantaraṅgakam // 105 AbhT_29.105

tatpradhānaṃ bhaveccakramanucakramato@param /
vikāsāttṛptitaḥ pāśotkartanātkṛtiśaktitaḥ // 106 AbhT_29.106

cakraṃ kaseścakeḥ kṛtyā karoteśca kiloditam /
yāgaśca tarpaṇaṃ bāhye vikāsastacca kīrtyate // 107 AbhT_29.107

cakrānucakrāntaragācchaktimatparikalpitāt /
prāṇagādapyathānandasyandino@bhyavahārataḥ // 108 AbhT_29.108

gandhadhūpasragādeśca bāhyāducchalanaṃ citaḥ /
itthaṃ svocitavastvaṃśairanucakreṣu tarpaṇam // 109 AbhT_29.109

kurvīyātāmihānyonyaṃ mukhyacakraikatākṛte /
uktaṃ ca triśirastantre vimalāsanagocaraḥ // 110 AbhT_29.110

akṣaṣaṭkasya madhye tu rudrasthānaṃ samāviśet /
nijanijabhogābhogapravikāsinijasvarūpaparimarśe // 111 AbhT_29.111

kramaśo@nucakradevyaḥ saṃviccakraṃ hi madhyamaṃ yānti /
svasthatanoraparasya tu tā dehādhiṣṭhitaṃ vihāya yataḥ // 112 AbhT_29.112

āsata iti tadahaṃyurno pūrṇo nāpi cocchalati /
anucakradevatātmakamarīciparipūraṇādhigatavīryam // 113 AbhT_29.113

tacchaktiśaktimadyugamanyonyasamunmukhaṃ bhavati /
tadyugalamūrdhvadhāmapraveśasaṃsparśajātasaṅkṣobham // 114 AbhT_29.114

kṣubhnātyanucakrāṇyapi tāni tadā tanmayāni na pṛthaktu /
itthaṃ yāmalametadgalitabhidāsaṃkathaṃ yadeva syāt // 115 AbhT_29.115

kramatāratamyayogātsaiva hi saṃvidvisargasaṅghaṭṭaḥ /
taddhruvadhāmānuttaramubhayātmakajagadudārasānandam // 116 AbhT_29.116

no śāntaṃ nāpyuditaṃ śāntoditasūtikāraṇaṃ paraṃ kaulam /
anavacchinnapadepsustāṃ saṃvidamātmasātsadā kuryāt // 117 AbhT_29.117

anavacchinnaṃ paramārthato hi rūpaṃ cito devyāḥ /
īdṛktādṛkprāyapraśamodayabhāvavilayaparikathayā // 118 AbhT_29.118

anavacchinnaṃ dhāma praviśedvaisargikaṃ subhagaḥ /
śāntoditātmakaṃ dvayamatha yugapadudeti śaktiśaktimatoḥ // 119 AbhT_29.119

rūpamuditaṃ parasparadhāmagataṃ śāntamātmagatameva /
ubhayamapi vastutaḥ kila yāmalamiti tathoditaṃ śāntam // 120 AbhT_29.120

śaktistadvaducitāṃ sṛṣṭiṃ puṣṇāti no tadvān /
śāntoditātmakobhayarūpaparāmarśasāmyayoge@pi // 121 AbhT_29.121

pravikasvaramadhyapadā śaktiḥ śāstre tataḥ kathitā /
tasyāmeva kulārthaṃ samyak saṃcārayedgurustena // 122 AbhT_29.122

taddvāreṇa ca kathitakrameṇa saṃcārayeta nṛṣu /
svaśarīrādhikasadbhāvabhāvitāmiti tataḥ prāha // 123 AbhT_29.123

śrīmatkallaṭanāthaḥ proktasamastārthalabdhaye vākyam /
tanmukhyacakramuktaṃ maheśinā yoginīvaktram // 124 AbhT_29.124

tatraiṣa sampradāyastasmātsaṃprāpyate jñānam /
tadidamalekhyaṃ bhaṇitaṃ vaktrādvaktrasthamuktayuktyā ca // 125 AbhT_29.125

vaktraṃ pradhānacakraṃ svā saṃvillikhyatāṃ ca katham /
atha sṛṣṭe dvitaye@smin śāntoditadhāmni ye@nusaṃdadhate // 126 AbhT_29.126

prācyāṃ visargasattāmanavacchidi te pade rūḍhāḥ /
ye siddhimāptukāmāste@bhyuditaṃ rūpamāhareyuratho // 127 AbhT_29.127

tenaiva pūjayeyuḥ saṃvinnaikaṭyaśuddhatamavapuṣā /
tadapica mitho hi vaktrātpradhānato vaktragaṃ yato bhaṇitam // 128 AbhT_29.128

ajarāmarapadadānapravaṇaṃ kulasaṃjñitaṃ paramam /
ye@pyaprāptavibodhāste@bhyuditotphullayāgasaṃrūḍhāḥ // 129 AbhT_29.129

tatparikalpitacakrasthadevatāḥ prāpnuvanti vijñānam /
te tatra śakticakre tenaivānandarasamayena bahiḥ // 130 AbhT_29.130

dikṣu catasṛṣu proktakrameṇa gaṇanāthataḥ prabhṛti sarvam /
saṃpūjya madhyamapade kuleśayugmaṃ tvarātraye devīḥ // 131 AbhT_29.131

bāhye pratyaramatha kila catuṣkamiti raśmicakramarkāram /
aṣṭakamaṣṭāṣṭakamatha vividhaṃ saṃpūjayetkrameṇa muniḥ // 132 AbhT_29.132

nijadehagate dhāmani tathaiva pūjyaṃ samabhyasyet /
yattacchāntaṃ rūpaṃ tenābhyastena hṛdayasaṃvittyā // 133 AbhT_29.133

śāntaṃ śivapadameti hi galitataraṅgārṇavaprakhyam /
tacchāntapadādhyāsāccakrastho devatāgaṇaḥ sarvaḥ // 134 AbhT_29.134

tiṣṭhatyuparatavṛttiḥ śūnyālambī nirānandaḥ /
yo@pyanucakradṛgādisvarūpabhāk so@pi yattadāyattaḥ // 135 AbhT_29.135

tenānande magnastiṣṭhatyānandasākāṅkṣaḥ /
paratatsvarūpasaṅghaṭṭamantareṇaiṣa karaṇaraśmigaṇaḥ // 136 AbhT_29.136

āste hi niḥsvarūpaḥ svarūpalābhāya conmukhitaḥ /
raṇaraṇakarasānnijarasabharitabahirbhāvacarvaṇavaśena // 137 AbhT_29.137

viśrāntidhāma kiñcillabdhvā svātmanyathārpayate /
tannijaviṣayārpaṇataḥ pūrṇasamucchalitasaṃvidāsāraḥ // 138 AbhT_29.138

anucakradevatāgaṇaparipūraṇajātavīryavikṣobhaḥ /
cakreśvaro@pi pūrvoktayuktitaḥ procchaledrabhasāt // 139 AbhT_29.139

trividho visarga itthaṃ saṅghaṭṭaḥ proditastathā śāntaḥ /
visṛjati yato vicitraḥ sargo vigataśca yatra sarga iti // 140 AbhT_29.140

śrītattvarakṣaṇe śrīnigame triśiromate ca tatproktam /
kuṇḍaṃ śaktiḥ śivo liṅgaṃ melakaṃ paramaṃ padam // 141 AbhT_29.141

dvābhyāṃ sṛṣṭiḥ saṃhṛtistadvisargastrividho game /
srotodvayasya niṣṭhāntamūrdhvādhaścakrabodhanam // 142 AbhT_29.142

viśrāmaṃ ca samāveśaṃ suṣīṇāṃ marutāṃ tathā /
gatabhedaṃ ca yantrāṇāṃ sandhīnāṃ marmaṇāmapi // 143 AbhT_29.143

dvāsaptatipade dehe sahasrāre ca nityaśaḥ /
gatyāgatyantarā vittī saṅghaṭṭayati yacchivaḥ // 144 AbhT_29.144

tatprayatnātsadā tiṣṭhetsaṅghaṭṭe bhairave pade /
ubhayostannirākārabhāvasaṃprāptilakṣaṇam // 145 AbhT_29.145

mātrāvibhāgarahitaṃ susphuṭārthaprakāśakam /
abhyasyedbhāvasaṃvittiṃ sarvabhāvanivartanāt // 146 AbhT_29.146

sūryasomau tu saṃrudhya layavikṣepamārgataḥ /
evaṃ trividhavimarśāveśasamāpattidhāmni ya udeti // 147 AbhT_29.147

saṃvitparimarśātmā dhvanistadeveha mantravīryaṃ syāt /
tatraivoditatādṛśaphalalābhasamutsukaḥ svakaṃ mantram // 148 AbhT_29.148

anusandhāya sadā cedāste mantrodayaṃ sa vai vetti /
atraiva japaṃ kuryādanucakraikatvasaṃvidāgamane // 149 AbhT_29.149

yugapallakṣavibhedaprapañcitaṃ nādavṛttyaiva /
śrīyogasañcare@pica mudreyaṃ yoginīpriyā paramā // 150 AbhT_29.150

koṇatrayāntarāśritanityonmukhamaṇḍalacchade kamale /
satatāviyutaṃ nālaṃ ṣoḍaśadalakamalakalitasanmūlam // 151 AbhT_29.151

madhyasthanālagumphitasarojayugaghaṭṭanakramādagnau /
madhyasthapūrṇasundaraśaśadharadinakarakalaughasaṅghaṭṭāt // 152 AbhT_29.152

tridalāruṇavīryakalāsaṅgānmadhye@ṅkuraḥ sṛṣṭiḥ /
iti śaśadharavāsarapaticitragusaṃghaṭṭamudrayā jhaṭiti // 153 AbhT_29.153

sṛṣṭyādikramamantaḥ kurvaṃsturye sthitiṃ labhate /
etatkhecaramudrāveśe@nyonyasya śaktiśaktimatoḥ // 154 AbhT_29.154

pānopabhogalīlāhāsādiṣu yo bhavedvimarśamayaḥ /
avyaktadhvanirāvasphoṭaśrutinādanādāntaiḥ // 155 AbhT_29.155

avyucchinnānāhatarūpaistanmantravīryaṃ syāt /
iti cakrāṣṭakarūḍhaḥ sahajaṃ japamācaran pare dhāmni // 156 AbhT_29.156

yadbhairavāṣṭakapadaṃ tallabhate@ṣṭakakalābhinnam /
gamanāgamane@vasitau karṇe nayane dviliṅgasaṃparke // 157 AbhT_29.157

tatsaṃmelanayoge dehāntākhye ca yāmale cakre /
kucamadhyahṛdayadeśādoṣṭhāntaṃ kaṇṭhagaṃ yadavyaktam // 158 AbhT_29.158

taccakradvayamadhyagamākarṇya kṣobhavigamasamaye yat /
nirvānti tatra caivaṃ yo@ṣṭavidho nādabhairavaḥ paramaḥ // 159 AbhT_29.159

jyotirdhvanisamirakṛtaḥ sā māntrī vyāptirucyate paramā /
sakalākaleśaśūnyaṃ kalāḍhyakhamale tathā kṣapaṇakaṃ ca // 160 AbhT_29.160

antaḥsthaṃ kaṇṭhyoṣṭhyaṃ candrādvyāptistathonmanānteyam /
evaṃ karmaṇi karmaṇi yatra kvāpi smaran vyāptim // 161 AbhT_29.161

satatamalepo jīvanmuktaḥ parabhairavībhavati /
tādṛṅmelakakalikākalitatanuḥ ko@pi yo bhavedgarbhe // 162 AbhT_29.162

uktaḥ sa yoginībhūḥ svayameva jñānabhājanaṃ rudraḥ /
śrīvīrāvaliśāstre bālo@pi ca garbhago hi śivarūpaḥ // 163 AbhT_29.163

ādīyate yataḥ sāraṃ tasya mukhyasya caiṣa yat /
mukhyaśca yāgastenāyamādiyāga iti smṛtaḥ // 164 AbhT_29.164

tatra tatra ca śāstre@sya svarūpaṃ stutavān vibhuḥ /
śrīvīrāvalihārdeśakhamatārṇavavartiṣu // 165 AbhT_29.165

śrīsiddhotphullamaryādāhīnacaryākulādiṣu /
yugmasyāsya prasādena vratayogavivarjitaḥ // 166 AbhT_29.166

sarvadā smaraṇaṃ kṛtvā ādiyāgaikatatparaḥ /
śaktidehe nije nyasyedvidyāṃ kūṭamanukramāt // 167 AbhT_29.167

dhyātvā candranibhaṃ padmamātmānaṃ bhāskaradyutim /
vidyāmantrātmakaṃ pīṭhadvayamatraiva melayet // 168 AbhT_29.168

na paṭhyate rahasyatvātspaṣṭaiḥ śabdairmayā punaḥ /
kutūhalī tūktaśāstrasaṃpāṭhādeva lakṣayet // 169 AbhT_29.169

yadbhajante sadā sarve yadvān devaśca devatā /
taccakraṃ paramaṃ devīyāgādau saṃnidhāpakam // 170 AbhT_29.170

deha eva paraṃ liṅgaṃ sarvatattvātmakaṃ śivam /
devatācakrasaṃjuṣṭaṃ pūjādhāma taduttamam // 171 AbhT_29.171

tadeva maṇḍalaṃ mukhyaṃ tritriśūlābjacakrakham /
tatraiva devatācakraṃ bahirantaḥ sadā yajet // 172 AbhT_29.172

svasvamantraparāmarśapūrvaṃ tajjanmabhī rasaiḥ /
ānandabahulaiḥ sṛṣṭisaṃhāravidhinā spṛśet // 173 AbhT_29.173

tatsparśarabhasodbuddhasaṃviccakraṃ tadīśvaraḥ /
labhate paramaṃ dhāma tarpitāśeṣadaivataḥ // 174 AbhT_29.174

anuyāgoktavidhinā dravyairhṛdayahāribhiḥ /
tathaiva svasvakāmarśayogādantaḥ pratarpayet // 175 AbhT_29.175

kṛtvādhāradharāṃ camatkṛtirasaprokṣākṣaṇakṣālitāmāttairmānasataḥ svabhāvakusumaiḥ svāmodasandohibhiḥ /
ānandāmṛtanirbharasvahṛdayānarghārghapātrakramāt tvāṃ devyā saha dehadevasadane devārcaye@harniśam // 176 AbhT_29.176

śrīvīrāvalyamaryādaprabhṛtau śāstrasañcaye /
sa eṣa paramo yāgaḥ stutaḥ śītāṃśumaulinā // 177 AbhT_29.177

athavā prāṇavṛttisthaṃ samastaṃ devatāgaṇam /
paśyetpūrvoktayuktyaiva tatraivābhyarcayedguruḥ // 178 AbhT_29.178

prāṇāśritānāṃ devīnāṃ brahmanāsādibhedibhiḥ /
karandhrairviśatāpānacāndracakreṇa tarpaṇam // 179 AbhT_29.179

evaṃ prāṇakrameṇaiva tarpayeddevatāgaṇam /
acirāttatprasādena jñānasiddhīrathāśnute // 180 AbhT_29.180

saṃvinmātrasthitaṃ devīcakraṃ vā saṃvidarpaṇāt /
viśvābhogaprayogeṇa tarpaṇīyaṃ vipaścitā // 181 AbhT_29.181

yatra sarve layaṃ yānti dahyante tattvasañcayāḥ /
tāṃ citiṃ paśya kāyasthāṃ kālānalasamaprabhām // 182 AbhT_29.182

śūnyarūpe śmaśāne@smin yoginīsiddhasevite /
krīḍāsthāne mahāraudre sarvāstamitavigrahe // 183 AbhT_29.183

svaraśmimaṇḍalākīrṇe dhvaṃsitadhvāntasantatau /
sarvairvikalpairnirmukte ānandapadakevale // 184 AbhT_29.184

asaṃkhyacitisaṃpūrṇe śmaśāne citibhīṣaṇe /
samastadevatādhāre praviṣṭaḥ ko na siddhyati // 185 AbhT_29.185

śrīmadvīrāvalīśāstre itthaṃ provāca bhairavī /
itthaṃ yāgaṃ vidhāyādau tādṛśaucityabhāginam // 186 AbhT_29.186

lakṣaikīyaṃ svaśiṣyaṃ taṃ dīkṣayettādṛśi krame /
rudraśaktyā tu taṃ prokṣya devābhyāśe niveśayet // 187 AbhT_29.187

bhujau tasya samālokya rudraśaktyā pradīpayet /
tayaivāsyārpayetpuṣpaṃ karayorgandhadigdhayoḥ // 188 AbhT_29.188

nirālambau tu tau tasya sthāpayitvā vicintayet /
rudraśaktyākṛṣyamāṇau dīptayāṅkuśarūpayā // 189 AbhT_29.189

tataḥ sa svayamādāya vastraṃ baddhadṛśirbhavet /
svayaṃ ca pātayetpuṣpaṃ tatpātāllakṣayetkulam // 190 AbhT_29.190

tato@sya mukhamuddhāṭya pādayoḥ praṇipātayet /
hastayormūrdhni cāpyasya devīcakraṃ samarcayet // 191 AbhT_29.191

ākarṣyākarṣakatvena preryaprerakabhāvataḥ /
uktaṃ śrīratnamālāyāṃ nābhiṃ daṇḍena saṃpuṭam // 192 AbhT_29.192

vāmabhūṣaṇajaṅghābhyāṃ nitambenāpyalaṅkṛtam /
śiṣyahaste puṣpabhṛte codanāstraṃ tu yojayet // 193 AbhT_29.193

yāvatsa stobhamāyātaḥ svayaṃ patati mūrdhani /
śivahastaḥ svayaṃ so@yaṃ sadyaḥpratyayakārakaḥ // 194 AbhT_29.194

anenaiva prayogeṇa carukaṃ grāhayedguruḥ /
śiṣyeṇa dantakāṣṭhaṃ ca tatpātaḥ prāgvadeva tu // 195 AbhT_29.195

karastobho netrapaṭagrahāt prabhṛti yaḥ kila /
dantakāṣṭhasamādānaparyantastatra lakṣayet // 196 AbhT_29.196

tīvramandādibhedena śaktipātaṃ tathāvidham /
ityeṣa samayī proktaḥ śrīpūrve karakampataḥ // 197 AbhT_29.197

samayī tu karastobhāditi śrībhogahastake /
carveva vā gururdadyādvāmāmṛtapariplutam // 198 AbhT_29.198

niḥśaṅkaṃ grahaṇācchaktigotro māyojjhito bhavet /
sakampastvādadānaḥ syāt samayī vācanādiṣu // 199 AbhT_29.199

kālāntare@dhvasaṃśuddhyā pālanātsamayasthiteḥ /
siddhipātramiti śrīmadānandeśvara ucyate // 200 AbhT_29.200

yadā tu putrakaṃ kuryāttadā dīkṣāṃ samācaret /
uktaṃ śrīratnamālāyāṃ nādiphāntāṃ jvalatprabhām // 201 AbhT_29.201

nyasyecchikhāntaṃ patati tenātredṛk kramo bhavet /
prokṣitasya śiśornyastaproktaśodhyādhvapaddhateḥ // 202 AbhT_29.202

ṛjudehajuṣaḥ śaktiṃ pādānmūrdhāntamāgatām /
pāśāndahantīṃ saṃdīptāṃ cintayettanmayo guruḥ // 203 AbhT_29.203

upaviśya tatastasya mūlaśodhyāt prabhṛtyalam /
antaśodhyāvasānāntāṃ dahantīṃ cintayetkramāt // 204 AbhT_29.204

evaṃ sarvāṇi śodhyāni tattvādīni puroktavat /
dagdhvā līnāṃ śive dhyāyenniṣkale sakale@thavā // 205 AbhT_29.205

yoginā yojitā mārge sajātīyasya poṣaṇam /
kurute nirdahatyantadbhinnajātikadambakam // 206 AbhT_29.206

anayā śodhyamānasya śiśostīvrādibhedataḥ /
śaktipātāccitivyomaprāṇanāntarbahistanūḥ // 207 AbhT_29.207

āviśantī rudraśaktiḥ kramātsūte phalaṃ tvidam /
ānandamudbhavaṃ kampaṃ nidrāṃ ghūrṇiṃ ca dehagām // 208 AbhT_29.208

evaṃ stobhitapāśasya yojitasyātmanaḥ śive /
śeṣabhogāya kurvīta sṛṣṭiṃ saṃśuddhatattvagām // 209 AbhT_29.209

athavā kasyacinnaivamāveśastaddahedimam /
bahirantaścoktaśaktyā pateditthaṃ sa bhūtale // 210 AbhT_29.210

yasya tvevamapi syānna tamatropalavattyajet /
atha sapratyayāṃ dīkṣāṃ vakṣye tuṣṭena dhīmatā // 211 AbhT_29.211

śaṃbhunāthenopadiṣṭāṃ dṛṣṭāṃ sadbhāvaśāsane /
sudhāgnimaruto mandaparakālāgnivāyavaḥ // 212 AbhT_29.212

vahnisaudhāsukūṭāgnivāyuḥ sarve saṣaṣṭhakāḥ /
etatpiṇḍatrayaṃ stobhakāri pratyekamucyate // 213 AbhT_29.213

śaktibījaṃ smṛtaṃ yacca nyasyetsārvāṅgikaṃ tu tat /
hṛccakre nyasyate mantro dvādaśasvarabhūṣitaḥ // 214 AbhT_29.214

japākusumasaṃkāśaṃ caitanyaṃ tasya madhyataḥ /
vāyunā preritaṃ cakraṃ vahninā paridīpitam // 215 AbhT_29.215

taddhyāyecca japenmantraṃ nāmāntaritayogataḥ /
nimeṣārdhāttu śiṣyasya bhavetstobho na saṃśayaḥ // 216 AbhT_29.216

ātmānaṃ prekṣate devi tattve tattve niyojitaḥ /
yāvatprāptaḥ paraṃ tattvaṃ tadā tveṣa na paśyati // 217 AbhT_29.217

anena kramayogena sarvādhvānaṃ sa paśyati /
athavā sarvaśāstrāṇyapyudgrāhayati tatkṣaṇāt // 218 AbhT_29.218

pṛthaktattvavidhau dīkṣāṃ yogyatāvaśavartinaḥ /
tattvābhyāsavidhānena siddhayogī samācaret // 219 AbhT_29.219

iti saṃdīkṣitasyāsya mumukṣoḥ śeṣavartane /
kulakrameṣṭirādeśyā pañcāvasthāsamanvitā // 220 AbhT_29.220

jāgradādiṣu saṃvittiryathā syādanapāyinī /
kulayāgastathādeśyo yoginīmukhasaṃsthitaḥ // 221 AbhT_29.221

sarvaṃ jāgrati kartavyaṃ svapne pratyekamantragam /
nivārya supte mūlākhyaḥ svaśaktiparibṛṃhitaḥ // 222 AbhT_29.222

turye tvekaiva dūtyākhyā tadatīte kuleśitā /
svaśaktiparipūrṇānāmitthaṃ pūjā pravartate // 223 AbhT_29.223

piṇḍasthādi ca pūrvoktaṃ sarvātītāvasānakam /
avasthāpañcakaṃ proktabhedaṃ tasmai nirūpayet // 224 AbhT_29.224

sādhakasya bubhukṣostu samyagyogābhiṣecanam /
tatreṣṭvā vibhavairdevaṃ hemādimayamavraṇam // 225 AbhT_29.225

dīpāṣṭakaṃ raktavartisarpiṣāpūrya bodhayet /
kulāṣṭakena tatpūjyaṃ śaṅkhe cāpi kuleśvarau // 226 AbhT_29.226

ānandāmṛtasaṃpūrṇe śivahastoktavartmanā /
tenābhiṣiñcettaṃ paścāt sa kuryānmantrasādhanam // 227 AbhT_29.227

ācāryasyābhiṣeko@yamadhikārānvitaḥ sa tu /
kuryātpiṣṭādibhiścāsya catuṣṣaṣṭiṃ pradīpakān // 228 AbhT_29.228

aṣṭāṣṭakena pūjyāste madhye prāgvat kuleśvarau /
śivahastoktayuktyaiva gurumapyabhiṣecayet // 229 AbhT_29.229

abhiṣiktāvimāvevaṃ sarvayogigaṇena tu /
viditau bhavatastatra gururmokṣaprado bhavet // 230 AbhT_29.230

tātparyamasya pādasya sa siddhīḥ saṃprayacchati /
gururyaḥ sādhakaḥ prāksyādanyo mokṣaṃ dadātyalam // 231 AbhT_29.231

anayoḥ kathayejjñānaṃ trividhaṃ sarvamapyalam /
svakīyājñāṃ ca vitaret svakriyākaraṇaṃ prati // 232 AbhT_29.232

ṣaṭkaṃ kāraṇasaṃjñaṃ yattathā yaḥ paramaḥ śivaḥ /
sākaṃ bhairavanāthena tadaṣṭakamudāhṛtam // 233 AbhT_29.233

pratyekaṃ tasya sārvātmyaṃ paśyaṃstāṃ vṛttimātmagām /
cakṣurādau saṃkramayedyatra yatrendriye guruḥ // 234 AbhT_29.234

sa eva pūrṇaiḥ kalaśairabhiṣekaḥ paraḥ smṛtaḥ /
vinā bāhyairapītyuktaṃ śrīvīrāvalibhairave // 235 AbhT_29.235

sadya eva tu bhogepsoryogātsiddhatamo guruḥ /
kuryātsadyastathābhīṣṭaphaladaṃ vedhadīkṣaṇam // 236 AbhT_29.236

vedhadīkṣā ca bahudhā tatra tatra nirūpitā /
sā cābhyāsavatā kāryā yenordhvordhvapraveśataḥ // 237 AbhT_29.237

śiṣyasya cakrasaṃbhedapratyayo jāyate dhruvaḥ /
yenāṇimādikā siddhiḥ śrīmālāyāṃ ca coditā // 238 AbhT_29.238

ūrdhvacakradaśālābhe piśācāveśa eva sā /
mantranādabinduśaktibhujaṅgamaparātmikā // 239 AbhT_29.239

ṣoḍhā śrīgahvare vedhadīkṣoktā parameśinā /
jvālākulaṃ svaśāstroktaṃ cakramaṣṭārakādikam // 240 AbhT_29.240

dhyātvā tenāsya hṛccakravedhanānmantravedhanam /
ākāraṃ navadhā dehe nyasya saṃkramayettataḥ // 241 AbhT_29.241

nyāsayogena śiṣyāya dīpyamānaṃ mahārciṣam /
pāśastobhāttatastasya paratattve tu yojanam // 242 AbhT_29.242

iti dīkṣottare dṛṣṭo vidhirme śaṃbhunoditaḥ /
nādoccāreṇa nādākhyaḥ sṛṣṭikramaniyogataḥ // 243 AbhT_29.243

nādena vedhayeccittaṃ nādavedha udīritaḥ /
bindusthānagataṃ cittaṃ bhrūmadhyapathasaṃsthitam // 244 AbhT_29.244

hṛllakṣye vā maheśāni binduṃ jvālākulaprabham /
tena saṃbodhayetsādhyaṃ bindvākhyo@yaṃ prakīrtitaḥ // 245 AbhT_29.245

śāktaṃ śaktimaduccārādgandhoccāreṇa sundari /
śṛṅgāṭakāsanasthaṃ tu kuṭilaṃ kuṇḍalākṛtim // 246 AbhT_29.246

anuccāreṇa coccārya vedhayennikhilaṃ jagat /
evaṃ bhramaravedhena śāktavedha udāhṛtaḥ // 247 AbhT_29.247

sā caiva paramā śaktirānandapravikāsinī /
janmasthānātparaṃ yāti phaṇapañcakabhūṣitā // 248 AbhT_29.248

kalāstattvāni nandādyā vyomāni ca kulāni ca /
brahmādikāraṇānyakṣāṇyeva sā pañcakātmikā // 249 AbhT_29.249

evaṃ pañcaprakārā sā brahmasthānavinirgatā /
brahmasthāne viśantī tu taḍillīnā virājate // 250 AbhT_29.250

praviṣṭā vedhayetkāyamātmānaṃ pratibhedayet /
evaṃ bhujaṅgavedhastu kathito bhairavāgame // 251 AbhT_29.251

tāvadbhāvayate cittaṃ yāvaccittaṃ kṣayaṃ gatam /
kṣīṇe citte sureśāni parānanda udāhṛtaḥ // 252 AbhT_29.252

nendriyāṇi na vai prāṇā nāntaḥkaraṇagocaraḥ /
na mano nāpi mantavyaṃ na mantā na manikriyā // 253 AbhT_29.253

sarvabhāvaparikṣīṇaḥ paravedha udāhṛtaḥ /
manuśaktibhuvanarūpajñāpiṇḍasthānanāḍiparabhedāt // 254 AbhT_29.254

navadhā kalayantyanye vedaṃ guravo rahasyavidaḥ /
māyāgarbhāgnivarṇaughayukte tryaśriṇi maṇḍale // 255 AbhT_29.255

dhyātvā jvālākarālena tena granthīn vibhedayet /
puṣpairhanyādyojayecca pare mantrābhidho vidhiḥ // 256 AbhT_29.256

nāḍyāviśyānyatarayā caitanyaṃ kandadhāmani /
piṇḍīkṛtya paribhramya pañcāṣṭaśikhayā haṭhāt // 257 AbhT_29.257

śaktiśūlāgragamitaṃ kvāpi cakre niyojayet /
śaktyeti śākto vedho@yaṃ sadyaḥpratyayakārakaḥ // 258 AbhT_29.258

ādhārānnirgatayā śikhayā jyotsnāvadātayā rabhasāt /
aṅguṣṭhamūlapīṭhakrameṇa śiṣyasya līnayā vyomni // 259 AbhT_29.259

dehaṃ svacchīkṛtya kṣādīnāntān smaranpuroktapuryoghān /
nijamaṇḍalanirdhyānātpratibimbayate bhuvanavedhaḥ // 260 AbhT_29.260

bhrūmadhyoditabaindavadhāmāntaḥ kāṃcidākṛtiṃ rucirām /
tādātmyena dhyāyecchiṣyaṃ paścācca tanmayīkuryāt // 261 AbhT_29.261

iti rūpavedha uktaḥ sā cehākṛtirupaiti dṛśyatvam /
ante tatsāyujyaṃ śiṣyaścāyāti tanmayībhūtaḥ // 262 AbhT_29.262

vijñānamaṣṭadhā yaddhrāṇādikabuddhisaṃjñakaraṇāntaḥ /
tat svasvanāḍisūtrakrameṇa saṃcārayecchiṣye // 263 AbhT_29.263

abhimānadārḍhyabandhakrameṇa vijñānasaṃjñako vedhaḥ /
hṛdayavyomani sadyo divyajñānārkasamudayaṃ dhatte // 264 AbhT_29.264

piṇḍaḥ paraḥ kalātmā sūkṣmaḥ puryaṣṭako bahiḥ sthūlaḥ /
chāyātmā sa parāṅmukha ādarśādau ca saṃmukho jñeyaḥ // 265 AbhT_29.265

iti yaḥ piṇḍavibhedastaṃ rabhasāduttarottare śamayet /
tattadnalane kramaśaḥ paramapadaṃ piṇḍavedhena // 266 AbhT_29.266

yadyaddehe cakraṃ tatra śiśoretya viśramaṃ kramaśaḥ /
ujjvalayettaccakraṃ sthānākhyastatphalaprado vedhaḥ // 267 AbhT_29.267

nāḍyaḥ pradhānabhūtāstisro@nyāstadgatāstvasaṃkhyeyāḥ /
ekīkārastābhirnāḍīvedho@tra tatphalakṛt // 268 AbhT_29.268

abhilaṣitanāḍivāho mukhyābhiścakṣurādiniṣṭhābhiḥ /
adbodhaprāptiḥ syānnāḍīvedhe vicitrabahurūpā // 269 AbhT_29.269

lāṅgūlākṛtibalavat svanāḍisaṃvoṣṭitāmaparanāḍīm /
āsphoṭya siddhamapi bhuvi pātayati haṭhānmahāyogī // 270 AbhT_29.270

paravedhaṃ samasteṣu cakreṣvadvaitamāmṛśan /
paraṃ śivaṃ prakurvīta śivatāpattido guruḥ // 271 AbhT_29.271

śrīmadvīrāvalikule tathā cetthaṃ nirūpitam /
abhedyaṃ sarvathā jñeyaṃ madhyaṃ jñātvā na lipyate // 272 AbhT_29.272

tadvibhāgakrame siddhaḥ sa gururmocayet paśūn /
guroragre viśecchiṣyo vaktraṃ vaktre tu vedhayet // 273 AbhT_29.273

rūpaṃ rūpe tu viṣayairyāvatsamarasībhavet /
citte samarasībhūte dvayoraunmanasī sthitiḥ // 274 AbhT_29.274

ubhayośconmanogatyā tatkāle dīkṣito bhavet /
śaśibhāskarasaṃyoge jīvastanmayatāṃ vrajet // 275 AbhT_29.275

atra brahmādayo devā muktaye mokṣakāṅkṣiṇaḥ /
nirudhya raśmicakraṃ svaṃ bhogamokṣāvubhāvapi // 276 AbhT_29.276

grasate yadi taddīkṣā śārvīyaṃ parikīrtitā /
sa eṣa mokṣaḥ kathito niḥspandaḥ sarvajantuṣu // 277 AbhT_29.277

agnīṣomakalāghātasaṅghātāt spandanaṃ haret /
bāhyaṃ prāṇaṃ bāhyagataṃ timirākārayogataḥ // 278 AbhT_29.278

niryātaṃ romakūpaistu bhramantaṃ sarvakāraṇaiḥ /
madhyaṃ nirlakṣyamāsthāya bhramayedvisṛjettataḥ // 279 AbhT_29.279

saṃghaṭṭotpāṭayogena vedhayedgranthipañcakam /
saṃghaṭṭavṛttiyugalaṃ madhyadhāma vicintayet // 280 AbhT_29.280

nātmavyomabahirmantradehasaṃdhānamācaret /
dīkṣeyaṃ sarvajantūnāṃ śivatāpattidāyikā // 281 AbhT_29.281

dīkṣānte dīpakān paktvā samastaiḥ sādhakaiḥ saha /
caruḥ prāśyaḥ kulācāryairmahāpātakanāśanaḥ // 282 AbhT_29.282

iti śrīratnamālāyāmūnādhikavidhistu yaḥ /
sa eva pātakaṃ tasya praśamo@yaṃ prakīrtitaḥ // 283 AbhT_29.283

pare@hani guroḥ kāryo yāgastena vinā yataḥ /
na vidhiḥ pūrṇatāṃ yāti kuryādyatnena taṃ tataḥ // 284 AbhT_29.284

yena yena gurustuṣyettattadasmai nivedayet /
cakracaryāntarāle@syā vidhiḥ saṃcāra ucyāte // 285 AbhT_29.285

alipātraṃ susaṃpūrṇaṃ vīrendrakarasaṃsthitam /
avalokya paraṃ brahma tatpivedājñayā guroḥ // 286 AbhT_29.286

tarpayitvā tu bhūtāni gurave vinivedayet /
kṛtvā bhuvi guruṃ natvādāya saṃtarpya khecarīḥ // 287 AbhT_29.287

svaṃ mantraṃ tacca vanditvā dūtīṃ gaṇaptiṃ gurūn /
kṣetrapaṃ vīrasaṅghātaṃ gurvādikramaśastataḥ // 288 AbhT_29.288

vīraspṛṣṭaṃ svayaṃ dravyaṃ pivennaivānyathā kvacit /
parabrahmaṇyavettāro@gamāgamavivarjitāḥ // 289 AbhT_29.289

lobhamohamadakrodharāgamāyājuṣaśca ye /
taiḥ sākaṃ na ca kartavyametacchreyorthinātmani // 290 AbhT_29.290

yāgādau yāgamadhye ca yāgānte gurupūjane /
naimittikeṣu prokteṣu śiṣyaḥ kuryādimaṃ vidhim // 291 AbhT_29.291

iti rahasyavidhiḥ paricarcito gurumukhānubhavaiḥ suparisphuṭaḥ / AbhT_29.292

:C30 atha śrītantrāloke triṃśamāhnikam

atha yathocitamantrakadambakaṃ trikakulakramayogi nirūpyate /
tāvadvimarśānārūḍhadhiyāṃ tātsiddhaye kramāt // 1 AbhT_30.1

pratibuddhā hi te mantrā vimarśaikasvabhāvakāḥ /
svatantrasyaiva ciddhāmnaḥ svātantryāt kartṛtāmayāḥ // 2 AbhT_30.2

yamāviśanti cācāryaṃ taṃ tādātmyanirūḍhitaḥ /
svatantrīkurvate yānti karaṇānyapi kartṛtām // 3 AbhT_30.3

ādhāraśaktau hrīṃ pṛthvīprabhṛtau tu catuṣṭaye /
kṣlāṃ kṣvīṃ vaṃ kṣamiti prāhuḥ kramādvarṇacatuṣṭayam // 4 AbhT_30.4

haṃ nāle yaṃ tathā raṃ laṃ vaṃ dharmādicatuṣṭaye /
ṛṃ ṝṃ ḷṃ ḷḷṃ catuṣke ca viparītakramādbhavet // 5 AbhT_30.5

oṃ auṃ hastrayamityetadvidyāmāyākalātraye /
anusvāravisargau ca vidyeśeśvaratattvayoḥ // 6 AbhT_30.6

kādibhāntāḥ kesareṣu prāṇo@ṣṭasvarasaṃyutaḥ /
sabinduko daleṣvaṣṭasvatha svaṃ nāma dīpitam // 7 AbhT_30.7

śaktīnāṃ navakasya syācchaṣasā maṇḍalatraye /
sabindukāḥ kṣmaṃ prete jraṃ śūlaśṛṅgeṣu kalpayet // 8 AbhT_30.8

pṛthagāsanapūjāyāṃ kramānmantrā ime smṛtāḥ /
saṃkṣepapūjane tu prāgādyamantyaṃ ca bījakam // 9 AbhT_30.9

ādāyādhāraśaktyādiśūlaśṛṅgāntamarcayet /
agnimārutapṛthvyambusaṣaṣṭhasvarabindukam // 10 AbhT_30.10

ratiśekharamantro@sya vaktrāṅgaṃ hrasvadīrghakaiḥ /
agniprāṇāgnisaṃhārakālendrāmbusamīraṇāḥ // 11 AbhT_30.11

saṣaṣṭhasvarabirndvadhacandrādyāḥ syurnavātmanaḥ /
bindunādādikā vyāptiḥ śrīmattraiśirase mate // 12 AbhT_30.12

kṣepākrānticidudbodhadīpanasthāpanānyatha /
tatsaṃvittistadāpattiriti saṃjñābhiśabditā // 13 AbhT_30.13

etāvatī mahāvyāptirmūrtitvenātra kīrtitā /
pariṇāmastallayaśca namaskāraḥ sa ucyate // 14 AbhT_30.14

eṣa tryarṇojjhito@dhastāddīrghaiḥ ṣaḍbhiḥ svarairyutaḥ /
ṣaḍaṅgāni hṛdādīni vaktrāṇyasya ca kalpayet // 15 AbhT_30.15

kṣayaravalabījaistu dīptairbinduvibhūṣitaiḥ /
jhakārasaṃhṛtiprāṇāḥ saṣaṣṭhasvarabindukāḥ // 16 AbhT_30.16

eṣa bhairavasadmāvaścandrārdhādivibhūṣitaḥ /
mātṛkāmālinīmantrau prāgeva samudāhṛtau // 17 AbhT_30.17

oṃkāro@tha caturthyantā saṃjñā natiriti kramāt /
gaṇeśādiṣu mantraḥ syādbījaṃ yeṣu na coditam // 18 AbhT_30.18

nāmādyakṣaramākārabinducandrādidīpitam /
sarveṣāmeva bījānāṃ taccaturdaśaṣaṣṭhayuk // 19 AbhT_30.19

āmantritānyaghoryāditritayasya kramoditaiḥ /
bījairvisargiṇī māyā huṃ hakāro visargavān // 20 AbhT_30.20

punardevītrayasyāpi kramādāmantraṇatrayam /
dvitīyasminpade@kāra ekārasyeha ca smṛtaḥ // 21 AbhT_30.21

tataḥ śaktidvayāmantro luptaṃ tatrāntyamakṣaram /
he@gnivarṇāvubhau pañcasvarayuktau parau pṛthak // 22 AbhT_30.22

akārayuktāvastraṃ huṃ ha visargī punaḥ śaraḥ /
tāreṇa saha vasvagnivarṇārdhārṇadvayādhikā // 23 AbhT_30.23

eṣā parāparādevyā vidyā śrītrikaśāsane /
pañcaṣaṭpañcavedākṣivahninetrākṣaraṃ padam // 24 AbhT_30.24

aghoryādau saptake syāt pivanyāḥ pariśiṣṭakam /
pratyekavarṇago@pyuktaḥ siddhayogīśvarīmate // 25 AbhT_30.25

devatācakravinyāsaḥ sa bahutvānna lipyate /
māyā visargiṇī huṃ phaṭ ceti mantro@parātmakaḥ // 26 AbhT_30.26

parāyāstūktasadvyāptirjīvaḥ sahacaturdaśaḥ /
sānekabhedā triśiraḥśāstre proktā maheśinā // 27 AbhT_30.27

svarūpato vibhinnāpi racanānekasaṅkulā /
jīvaḥ prāṇastha evātra prāṇo vā jīvasaṃsthitaḥ // 28 AbhT_30.28

ādhārādheyabhāvena avinābhāvayogataḥ /
haṃsaṃ cāmṛtamadhyasthaṃ kālarudravibheditam // 29 AbhT_30.29

bhuvaneśaśiroyuktamanaṅgadvayayojitam /
dīptāddīptataraṃ jñeyaṃ ṣaṭcakrakramayojitam // 30 AbhT_30.30

prāṇaṃ daṇḍāsanasthaṃ tu guhyaśaktīcchayā yutam /
pareyaṃ vācikoddiṣṭā mahājñānasvarūpataḥ // 31 AbhT_30.31

sphuṭaṃ bhairavahṛjjñānamidaṃ tvekākṣaraṃ param /
amṛtaṃ kevalaṃ khasthaṃ yadvā sāvitrikāyutam // 32 AbhT_30.32

śūnyadvayasamopetaṃ parāyā hṛdayaṃ param /
yugmayāge prasiddhaṃ tu kartavyaṃ tattvavedibhiḥ // 33 AbhT_30.33

anye@pyekākṣarā ye tu ekavīravidhānataḥ /
guptā guptatarāste tu aṃgābhijanavarjitāḥ // 34 AbhT_30.34

yaṣṭavyāḥ sādhakendraistu kulasthāḥ siddhidāyakāḥ /
kulakramavidhānena sūkṣmavijñānayogataḥ // 35 AbhT_30.35

anuṣṭheyāḥ sadā devi striyā vā puruṣeṇa vā /
sakāro dīrghaṣaṭkena yukto@ṅgānyānanāni tu // 36 AbhT_30.36

syāt sa eva paraṃ hrasvapañcasvarakhasaṃyutaḥ /
oṃkāraiḥ pañcabhirmantro vidyāṅgahṛdayaṃ bhavet // 37 AbhT_30.37

praṇavaścāmṛte tejomālini svāhayā saha /
ekādaśākṣaraṃ brahmaśirastanmālinīmate // 38 AbhT_30.38

vedavedani hūṃ phaṭca praṇavādiyutā śikhā /
vajriṇe vajradharāya svāhetyoṃkārapūrvakam // 39 AbhT_30.39

ekādaśākṣaraṃ varma puruṣṭutamiti smṛtam /
tāro dvijihvaḥ khaśarasvarayugjīva eva ca // 40 AbhT_30.40

netrametatprakāśātma sarvasādhāraṇaṃ smṛtam /
tāraḥ ślīṃ paśu huṃ phat ca tadastraṃ rasavarṇakam // 41 AbhT_30.41

laraṭakṣavayairdīrghaiḥ samayuktaiḥ sabindukaiḥ /
indrādayastadastrāṇi hrasvairviṣṇuprajāpatī // 42 AbhT_30.42

smṛtau turyadvitīyābhyāṃ hrasvābhyāṃ padmacakrake /
namaḥ svāhā tathā vauṣaṭ huṃ vaṣaṭ phaṭ ca jātayaḥ // 43 AbhT_30.43

aṅgeṣu kramaśaḥ ṣaṭsu karmasvatha tadātmikāḥ /
jape home tathāpyāye samuccāṭe@tha śāntike // 44 AbhT_30.44

abhicāre ca mantrāṇāṃ namaskārādijātayaḥ /
akṣiṣaṇmunivargebhyo dvitīyāḥ saha bindunā // 45 AbhT_30.45

yonyarṇena ca mātṝṇāṃ sadmāvaḥ kālakarṣiṇī /
ādyojjhito vāpyantena varjito vātha saṃmataḥ // 46 AbhT_30.46

jīvaḥ prāṇapuṭāntaḥsthaḥ kālānalasamadyutiḥ /
atidīptastu vāmāṃghrirbhūṣito mūrdhni bindunā // 47 AbhT_30.47

dakṣajānugataścāyaṃ sarvamātṛgaṇārcitaḥ /
anena prāṇitāḥ sarve dadate vāñchitaṃ phalam // 48 AbhT_30.48

sadbhāvaḥ paramo hyeṣa mātṝṇāṃ bhairavasya ca /
tasmādenaṃ japenmantrī ya icchetsiddhimuttamām // 49 AbhT_30.49

rudraśaktisamāveśo nityamatra pratiṣṭhitaḥ /
yasmādeṣā parā śaktirbhedenānyena kīrtitā // 50 AbhT_30.50

yāvatyaḥ siddhayastantre tāḥ sarvāḥ kurute tviyam /
aṅgavaktrāṇi cāpyasyāḥ prāgvatsvaraniyogataḥ // 51 AbhT_30.51

daṇḍo jīvastriśūlaṃ ca dakṣāṅgulyaparastanau /
nābhikaṇṭhau marudrudrau visargaḥ satriśūlakaḥ // 52 AbhT_30.52

sarvayoginicakrāṇāmadhipo@yamudāhṛtaḥ /
asyāpyuccāraṇādeva saṃvittiḥ syātpuroditā // 53 AbhT_30.53

mahācaṇḍeti tu yogeśvaṛ ityaṣṭavarṇakam /
navārṇeyaṃ guptatarā sadbhāvaḥ kālakarṣiṇī // 54 AbhT_30.54

śrīḍāmare mahāyāge parātparataroditā /
sudhācchedakaṣaṇṭhādyairbījaṃ chedakamasvaram // 55 AbhT_30.55

adhyardhārṇā kālarātriḥ kṣurikā mālinīmate /
śatāvartanayā hyasyā jāyate mūrdhni vedanā // 56 AbhT_30.56

evaṃ pratyayamālocya mṛtyujiddhyānamāśrayet /
naināṃ samuccareddevi ya iccheddīrghajīvitam // 57 AbhT_30.57

dvirdaṇḍāgnī śūlanabhaḥprāṇāśchettranalau tathā /
kūṭāgnī savisargāśca pañcāpyete@tha pañcasu // 58 AbhT_30.58

vyomasviti śivenoktaṃ tantrasadbhāvaśāsane /
chedinī kṣurikeyaṃ syādyayā yojayate pare // 59 AbhT_30.59

bindvindvanalakūṭāgnimarutṣaṣṭhasvarairyutam /
āpādatalamūrdhāntaṃ smaredastramidaṃ jvalat // 60 AbhT_30.60

kuñcanaṃ cāṅgulīnāṃ tu kartavyaṃ codanaṃ tataḥ /
jānvādiparacakrāntaṃ cakrāccakraṃ tu kuñcayet // 61 AbhT_30.61

kathitaṃ sarahasyaṃ tu sadyonirvāṇakaṃ param /
athocyate brahmavidyā sadyaḥpratyayadāyinī // 62 AbhT_30.62

śivaḥ śrībhūtirājo yāmasmabhyaṃ pratyapādayat /
sarveṣāmeva bhūtānāṃ maraṇe samupasthite // 63 AbhT_30.63

yayā paṭhitayotkramya jīvo yāti nirañjanam /
yā jñānino@pi saṃpūrṇakṛtyasyāpi śrutā satī // 64 AbhT_30.64

prāṇādicchedajāṃ mṛtyuvyathāṃ sadyo vyapohati /
yāmākarṇya mahāmohavivaśo@pi kramādgataḥ // 65 AbhT_30.65

prabodhaṃ vaktṛsāṃmukhyamabhyeti rabhasātsvayam /
paramapadāttvamihāgāḥ sanātanastvaṃ jahīhi dehāntam // 66 AbhT_30.66

pādāṅguṣṭhādi vibho nibandhanaṃ bandhanaṃ hyugram /
āryāvākyamidaṃ pūrvaṃ bhuvanākhyaiḥ padairbhavet // 67 AbhT_30.67

gulphānte jānugataṃ jatrusthaṃ bandhanaṃ tathā meḍhre /
jahihi puramagryamadhyaṃ hṛtpadmāttvaṃ samuttiṣṭha // 68 AbhT_30.68

etāvadbhiḥ padairetadāryāvākyaṃ dvitīyakam /
haṃsa hayagrīva vibho sadāśivastvaṃ paro@si jīvākhyaḥ // 69 AbhT_30.69

ravisomavahnisaṅghadṛbindudeho hahaha samutkrāma /
tṛtīyamāryāvākyaṃ prāksaṃkhyairekādhikaiḥ padaiḥ // 70 AbhT_30.70

haṃsamahāmantramayaḥ sanātanastvaṃ śubhāśubhāpekṣī /
maṇḍalamadhyaniviṣṭaḥ śaktimahāsetukāraṇamahārthaḥ // 71 AbhT_30.71

kamalobhayaviniviṣṭaḥ prabodhamāyāhi devatādeha /
āryāvākyamidaṃ sārdhaṃ rudrasaṃkhyapaderitam // 72 AbhT_30.72

niḥśvāse tvapaśabdasya sthāne@styupa iti dhvaniḥ /
ajñānāttvaṃ baddhaḥ prabodhitottiṣṭha devāde // 73 AbhT_30.73

etatpañcamamāryārdhavākyaṃ syātsaptabhiḥ padaiḥ /
vraja tālusāhvayāntaṃ hyauḍambaraghaṭṭitaṃ mahādvāram // 74 AbhT_30.74

prāpya prayāhi haṃho haṃho vā vāmadevapadam /
āryyāvākyamidaṃ ṣaṣṭhaṃ syāccaturdaśabhiḥ padaiḥ // 75 AbhT_30.75

granthīśvara paramātman śānta mahātālurandhramāsādya /
utkrama he deheśvara nirañjanaṃ śivapadaṃ prayāhyāśu // 76 AbhT_30.76

āryāvākyaṃ saptamaṃ syāttaccaturdaśabhiḥ padaiḥ /
prabhañjanastvamityevaṃ pāṭho niḥśvāsaśāsane // 77 AbhT_30.77

ākramya madhyamārgaṃ prāṇāpānau samāhṛtya /
dharmādharmau tyaktvā nārāyaṇa yāhi śāntāntam // 78 AbhT_30.78

āryāvākyamidaṃ proktamaṣṭamaṃ navabhiḥ padaiḥ /
he brahman he viṣṇo he rudra śivo@si vāsudevastvam // 79 AbhT_30.79

agnīṣomasanātanamṛtpiṇḍaṃ jahihi he mahākāśa /
etadbhuvanasaṃkhyātairāryyāvākyaṃ prakīrtitam // 80 AbhT_30.80

sanātma tripiṇḍamiti mahākośamiti sthitam /
padatrayaṃ tu niḥśvāsamukuṭottarakādiṣu // 81 AbhT_30.81

aṅguṣṭhamātramamalamāvaraṇaṃ jahihi he mahāsūkṣma /
āryyāvākyamidaṃ ṣaḍbhiḥ padairdaśamamucyate // 82 AbhT_30.82

alaṃ dviriti sūkṣmaṃ cetyevaṃ śrīmukuṭottare /
puruṣastvaṃ prakṛtimayairbaddho@haṅkāratantunā bandhaiḥ // 83 AbhT_30.83

abhavābhava nityodita paramātmaṃstyaja sarāgamadhvānam /
etattrayodaśapadaṃ syādāryāvākyamuttamam // 84 AbhT_30.84

hrīṃhūṃmantraśarīramavilambamāśu tvamehi dehāntam /
āryārdhavākyametatsyād dvādaśaṃ ṣaṭpadaṃ param // 85 AbhT_30.85

tadidaṃ guṇabhūtamayaṃ tyaja sva ṣoṭkośikaṃ piṇḍam /
syāt trayodaśamāryārdhaṃ padaiḥ saptabhirīdṛśam // 86 AbhT_30.86

mā dehaṃ bhūtamayaṃ pragṛhyatāṃ śāśvataṃ mahādeham /
āryārdhavākyaṃ tāvadbhiḥ padairetaccaturdaśam // 87 AbhT_30.87

maṇḍalamamalamanantaṃ tridhā sthitaṃ gaccha bhittvaitat /
āryārdhavākyamaṣṭābhiḥ padaiḥ pañcadaśaṃ tvidam // 88 AbhT_30.88

sakaleyaṃ brahmavidyā syātpañcadaśabhiḥ sphuṭaiḥ /
vākyaiḥ pañcākṣaraistvasyā niṣkalā parikīrtyate // 89 AbhT_30.89

prativākyaṃ yayādyantayojitā paripaṭhyate /
tāro māyā vedakalo mātṛtāro navātmakaḥ // 90 AbhT_30.90

iti pañcākṣarāṇi syuḥ proktavyāptyanusārataḥ /
binduprāṇāmṛtajalaṃ marutṣaṣṭhasvarānvitam // 91 AbhT_30.91

etena śaktyuccārasthabījenālabhyate paśuḥ /
kṛtadīkṣāvidhiḥ pūrvaṃ brahmaghno@pi viśuddhyati // 92 AbhT_30.92

laghutvena tulāśuddhiḥ sadyaḥpratyayakāriṇī /
tāraḥ śamarayaiḥ piṇḍo natiśca caturarṇakam // 93 AbhT_30.93

śākinīstobhanaṃ marma hṛdayaṃ jīvitaṃ tvidam /
ṣaṣṭhaprāṇatrikūṭordhvabāhuśūlākhyabindubhiḥ // 94 AbhT_30.94

anackanāsādhovaktracandrakhaṇḍaiśca maṇḍitam /
hṛdayaṃ bhairavākhyaṃ tu sarvasaṃhārakārakam // 95 AbhT_30.95

agnimaṇḍalamadhyasthabhairavānalatāpitāḥ /
vaśamāyānti śākinyaḥ sthānametena ceddahet // 96 AbhT_30.96

visarjayettāḥ prathamamanyathā cchidrayanti tāḥ /
hrīṃ klīṃ vleṃ kleṃ ebhirvarṇairdvādaśasvarabhūṣitaiḥ // 97 AbhT_30.97

priyamelāpanaṃ nāma hṛdayaṃ sampuṭaṃ japet /
pratyekamathavā dvābhyāṃ sarvairvā vidhiruttamaḥ // 98 AbhT_30.98

tulāmelakayogaḥ śrītantrasadbhāvaśāsane /
ya uktaḥ śambhunāthena sa mayā darśitaḥ kramāt // 99 AbhT_30.99

atha vittavihīnānāṃ prapannānāṃ ca tattvataḥ /
deśakālādidoṣeṇa na tathādhyavasāyinām // 100 AbhT_30.100

prakartavyā yathā dīKṣā śrīsantatyāgamoditā /
kathyate hāṭakeśānapātālādhipacoditā // 101 AbhT_30.101

śrīnātha ārya bhagavannetattritayaṃ hi kanda ādhāre /
varuṇo macchando bhagavatta iti trayamidaṃ hṛdaye // 102 AbhT_30.102

dharmādivargasaṃjñāścatvāraḥ kaṇṭhadeśagāḥ pūjyāḥ /
hrīṃśrīṃpūrvāḥ sarve sambodhajuṣaśca pādaśabdāntāḥ // 103 AbhT_30.103

mūrdhatale vidyātrayamuktaṃ bhāvyatha mano@bhiyogena /
kusumairānandairvā bhāvanayā vāpi kevalayā // 104 AbhT_30.104

guruṇā tattvavidā kila śiṣyo yadi mokṣamātrakṛtahṛdayaḥ /
mokṣaikadānacaturā dīkṣā seyaṃ paropaniṣaduktā // 105 AbhT_30.105

etaddīkṣādīkṣita etadvidyātrayaṃ smaran hṛdaye /
bāhyārcādi vinaiva hi vrajati paraṃ dhāma dehānte // 106 AbhT_30.106

praṇavo māyā bindurvarṇatrayamāditaḥ kuryāt /
padapañcakasya saṃbodhanayuktasyāgnidayitānte // 107 AbhT_30.107

siddhasādhani tatpūrvaṃ śabdabrahmasvarūpiṇi /
samastabandhaśabdena sahitaṃ ca nikṛntani // 108 AbhT_30.108

bodhani śivasadbhāvajananyāmantritaṃ ca tat /
pañcāṣṭarandhratryaṣṭārṇakrameṇa padapañcakam // 109 AbhT_30.109

khapañcārṇā parabrahmavidyeyaṃ mokṣadā śivā /
anuttarecche ghāntaśca satrayodaśasusvaraḥ // 110 AbhT_30.110

asya varṇatrayasyānte tvantaḥsthānāṃ catuṣṭayam /
vargādyaśvau tryasrabinduyuk pānto@rṇatrayādataḥ // 111 AbhT_30.111

mahāhāṭakaśabdādyamīśvarītyarṇasaptakam /
āmantritaṃ kṣamasveti tryarṇaṃ pāpāntakāriṇi // 112 AbhT_30.112

ṣaḍarṇaṃ pāpaśabdādivimohanipadaṃ tataḥ /
pāpaṃ hana dhuna dvirdvirdaśārṇaṃ padamīdṛśam // 113 AbhT_30.113

pañcamyantaṃ ṣaḍarṇaṃ syādrudraśaktivaśāditi /
tata ekākṣaraṃ yattadvisargabrahma kīrtitam // 114 AbhT_30.114

tadanackatakāreṇa sahaikībhāvataḥ paṭhet /
randhrābdhivarṇā vidyeyaṃ dīkṣāvidyeti kīrtitā // 115 AbhT_30.115

māyārṇañca pare brahme caturvidye padatrayam /
aṣṭārṇamatha pañcārṇaṃ yogadhāriṇisaṃjñitam // 116 AbhT_30.116

ātmāntarātmaparamātmarūpaṃ ca padatrayam /
ekārāntaṃ bodhanasthaṃ daśārṇaṃ parikīrtitam // 117 AbhT_30.117

rudraśaktīti vedārṇaṃ syādrudradayite@tha me /
pāpaṃ dahadahetyeṣā dvādaśārṇā catuṣpadī // 118 AbhT_30.118

saumye sadāśive yugmaṃ ṣaṭkaṃ bindviṣusāvahā /
sārdhavarṇacatuṣkaṃ tadityeṣā samayāpahā // 119 AbhT_30.119

vidyā sārdhārṇakhaśarasaṃkhyā sā pārameśvarī /
etadvidyātrayaṃ śrīmadbhūtirājo nyarūpayat // 120 AbhT_30.120

yaḥ sākṣādabhajacchrīmāñśrīkaṇṭho mānuṣīṃ tanum /
atra vīryaṃ puraivoktaṃ sarvatrānusaredguruḥ // 121 AbhT_30.121

arthabījapraveśāntaruccārādyanusārataḥ /
nahi tatkiṃcanāpyasti yatpurā na nirūpitam // 122 AbhT_30.122

niṣphalā punaruktistu nāsmabhyaṃ jātu rocate /
ityevaṃ mantravidyādisvarūpamupavarṇitam // 123 AbhT_30.123

:C31 atha śrītantrāloke ekatriṃśamāhnikam

atha maṇḍalasadbhāvaḥ saṃkṣepeṇābhidhīyate /
sādhayitvā diśaṃ pūrvāṃ sūtramāsphālayetsamam // 1 AbhT_31.1

tadardhayitvā madhyaprākpratīcīṣvaṅkayetpunaḥ /
tato@pyardhatadardhārdhamānataḥ pūrvapaścimau // 2 AbhT_31.2

aṅkayettāvatā dadyāt sūtreṇa bhramayugmakam /
matsyasandhidvayaṃ tvevaṃ dakṣiṇottarayorbhavet // 3 AbhT_31.3

tanmadhye pātayetsūtraṃ dakṣiṇottarasiddhaye /
yadi vā prākparāktulyasūtreṇottaradakṣiṇe // 4 AbhT_31.4

aṅkayedaparādaṅkāt pūrvādapi tathaiva te /
matsyamadhye kṣipetsūtramāyataṃ dakṣiṇottare // 5 AbhT_31.5

matakṣetrārdhamānena madhyāddikṣvaṅkayettataḥ /
sūtrābhyāṃ digdvayotthābhyāṃ matsyaḥ syātpratikoṇagaḥ // 6 AbhT_31.6

matsyeṣu vedāḥ sūtrāṇītyevaṃ syāccaturasrakam /
ekasmātprabhṛti proktaṃ śatāntaṃ maṇḍalaṃ yataḥ // 7 AbhT_31.7

siddhātantre maṇḍalānāṃ śataṃ tatpīṭha ucyate /
yattanmadhyagataṃ mukhyaṃ maṇḍalānāṃ trayaṃ smṛtam // 8 AbhT_31.8

madhyaśūlaṃ tritriśūlaṃ navaśūlamiti sphuṭam /
tatra śūlavidhānaṃ yaduktaṃ bhedairanantakaiḥ // 9 AbhT_31.9

tadyoni maṇḍalaṃ brūmaḥ sadbhāvakramadarśitam /
vedāśrite caturhaste tribhāgaṃ sarvatastyajet // 10 AbhT_31.10

bhāgaiḥ ṣoḍaśabhiḥ sarvaṃ tattatkṣetraṃ vibhājayet /
brahmasūtradvayasyātha madhyaṃ brahmapadaṃ sphuṭam // 11 AbhT_31.11

kṛtvāvadhiṃ tato lakṣyaṃ caturthaṃ sūtramāditaḥ /
tatastiryagvrajet sūtraṃ caturthaṃ tadanantare // 12 AbhT_31.12

koṣṭhe cendudvayaṃ kuryādbahirbhāgārdhabhāgataḥ /
tayorlagnaṃ brahmasūtrāttṛtīye marmaṇi sthitam // 13 AbhT_31.13

koṣṭhakārdhe@paraṃ ceti yugmamantarmukhaṃ bhavet /
brahmasūtrāddvitīyasmin haste marmaṇi niścalam // 14 AbhT_31.14

kṛtvā pūrṇenduyugalaṃ vartayeta vicakṣaṇaḥ /
brahmasūtragatāt ṣaṣṭhāt tiryagbhāgāttṛtīyake // 15 AbhT_31.15

kṛtvārdhakoṣṭhake sūtraṃ pūrṇacandrāgralambitam /
bhramayedunmukhaṃ khaṇḍacandrayugvahnibhāgagam // 16 AbhT_31.16

tiryagbhāgadvayaṃ tyaktvā khaṇḍendoḥ paścimāttataḥ /
koṇaṃ yāvattathā syācca kuryāt khaṇḍaṃ bhramadvayam // 17 AbhT_31.17

sutīkṣṇakuṭilāgraṃ tadekaṃ śṛṅgaṃ prajāyate /
dvitīyasminnapi proktaḥ śṛṅga eṣa vidhiḥ sphuṭaḥ // 18 AbhT_31.18

madhyaśṛṅge@tha kartavye tṛtīye ūrdhvakoṣṭhake /
caturthārdhe ca candrārdhadvayamantarmukhaṃ bhavet // 19 AbhT_31.19

tacca pūrṇendumekaṃ prāgvartitaṃ prāpnuyādyathā /
anyonyagranthiyogena baddhāratvaṃ prajāyate // 20 AbhT_31.20

evaṃ dvitīyapārśve@sya khaṇḍendudvayavartanāt /
madhyābhyāṃ gaṇḍikā śliṣṭā parābhyāmagrato nayet // 21 AbhT_31.21

sūtraṃ pārśvadvaye yena tīkṣṇaṃ syānmadhyaśṛṅgagam /
pārśvadvayādhare paścādbrahmasūtraṃ dvitīyakam // 22 AbhT_31.22

avadhānena saṃgrāhyamācāryeṇohavedinā /
bhavetpaścānmukho mantrī tasmiṃśca brahmasūtrake // 23 AbhT_31.23

madhyaśṛṅgaṃ varjayitvā sarvaḥ pūrvodito vidhiḥ /
tato yadunmukhaṃ khaṇḍacandrayugmaṃ puroditam // 24 AbhT_31.24

tato dvayena kartavyā gaṇḍikāntaḥsusaṃgatā /
dvayenāgragasūtrābhyāṃ madhyaśṛṅgadvayaṃ bhavet // 25 AbhT_31.25

adho bhāgavivṛddhyāsya padmaṃ vṛttacatuṣṭayam /
tataścakraṃ ṣoḍaśāraṃ dvādaśāraṃ dvidhātha tat // 26 AbhT_31.26

madhye kuleśvarīsthānaṃ vyoma vā tilakaṃ ca vā /
padmaṃ vātha ṣaḍaraṃ vā viyaddvādaśakaṃ ca vā // 27 AbhT_31.27

tritriśūle@tra saptāre śliṣṭamātreṇa madhyataḥ /
padmānāmatha cakrāṇāṃ vyomnāṃ vā saptakaṃ bhavet // 28 AbhT_31.28

miśritaṃ vātha saṃkīrṇaṃ samāsavyāsabhedataḥ /
tataḥ kṣetrārdhamānena kṣetraṃ tatrādhikaṃ kṣipet // 29 AbhT_31.29

tatra daṇḍaḥ smṛto bhāgaḥ ṣaḍarāmalasārakaḥ /
sutīkṣṇāgraḥ suraktābhaḥ kṣaṇādāveśakārakaḥ // 30 AbhT_31.30

yā sā kuṇḍalinī devī taraṅgākhyā mahormiṇī /
sā ṣaḍaśreṇa kandākhye sthitā ṣaḍdevatātmikā // 31 AbhT_31.31

aṣṭabhāgaiśca vistīrṇo dīrghaścāpi tadardhataḥ /
tato dvārāṇi kāryāṇi citravartanayā kramāt // 32 AbhT_31.32

vedāśrāyatarūpāṇi yadivā vṛttamātrataḥ /
spaṣṭaśṛṅgamatho kuryādyadivā vaiparītyataḥ // 33 AbhT_31.33

unmukhaṃ candrayugmaṃ vā bhaṅktvā kuryāccatuṣṭayam /
kuṭilo madhyataḥ spaṣṭo@dhomukhaḥ pārśvagaḥ sthitaḥ // 34 AbhT_31.34

uttāno@rdho@samaḥ pūrṇaḥ śliṣṭo granthigatastathā /
candrasyetthaṃ dvādaśadhā vartanā bhramabhedinī // 35 AbhT_31.35

antarbahirmukhatvena sā punardvividhā matā /
tadbhedānmaṇḍalānāṃ syādasaṅkhyo bhedavistaraḥ // 36 AbhT_31.36

pīṭhavīthībahiarbhūmikaṇṭhakarṇakapolataḥ /
śobhopaśobhāsaṃbhedādguṇarekhāvikalpataḥ // 37 AbhT_31.37

svastikadvitayādyaṣṭatayāparyantabhedataḥ /
bhāvābhāvavikalpena maṇḍalānāmanantatā // 38 AbhT_31.38

tato rajāṃsi deyāni yathāśobhānusārataḥ /
sindūraṃ rājavartaṃ ca khaṭikā ca sitottamā // 39 AbhT_31.39

uttamāni rajāṃsīha devatātrayayogataḥ /
parā candrasamaprakhyā raktā devī parāparā // 40 AbhT_31.40

aparā sā parā kālī bhīṣaṇā caṇḍayoginī /
dṛṣṭvaitanmaṇḍalaṃ devyaḥ sarvā nṛtyanti sarvadā // 41 AbhT_31.41

anarcite@pyadīkṣeṇa dṛṣṭe dīkṣyeta mātṛbhiḥ /
kiṃvātibahunoktena tritriśūlārasaptakāḥ // 42 AbhT_31.42

śūlayāgāḥ ṣaṭ sahasrāṇyevaṃ sārdhaśatadvayam /
yā sā devī parā śaktiḥ prāṇavāhā vyavasthitā // 43 AbhT_31.43

viśvāntaḥ kuṇḍalākārā sā sākṣādatra vartitā /
tattvāni tattvadevyaśca viśvamasminpratiṣṭhitam // 44 AbhT_31.44

atrordhve tantumātreṇa tisraḥ śūlāragāḥ sthitāḥ /
āsanatvena cecchādyā bhogamokṣaprasādhikāḥ // 45 AbhT_31.45

tāstu mokṣaikakāmasya śūlārāviddhamadhyakāḥ /
tasmādenaṃ mahāyāgaṃ mahāvibhavavistaraiḥ // 46 AbhT_31.46

pūjayedbhūtikāmo vā mokṣakāmo@pivā budhaḥ /
asya darśanamātreṇa bhūtavetālaguhyakāḥ // 47 AbhT_31.47

palāyante daśa diśaḥ śivaḥ sākṣātprasīdati /
mandaśaktibalāviddho@pyetanmaṇḍalapūjanāt // 48 AbhT_31.48

satataṃ māsaṣaṭkena trikajñānaṃ samaśnute /
yatprāpya heyopādeyaṃ svayameva vicārya saḥ // 49 AbhT_31.49

dehānte syādbhairavātmā siddhikāmo@tha siddhyati /
maṇḍalasyāsya yo vyāptiṃ devatānyāsameva ca // 50 AbhT_31.50

vartanāṃ ca vijānāti sa gurustrikaśāsane /
tasya pādarajo mūrdhni dhāryaṃ śivasamīhinā // 51 AbhT_31.51

atra sṛṣṭisthitidhvaṃsān kramāt trīnapi pūjayet /
turyaṃ tu madhyato yadvā sarveṣu paripūrakam // 52 AbhT_31.52

catustriśūlaṃ vā guptadaṇḍaṃ yāgaṃ samācaret /
tatra tat pūjayetsamyak sphuṭaṃ kramacatuṣṭayam // 53 AbhT_31.53

ityetatkathitaṃ gupte ṣaḍardhahṛdaye pare /
ṣaṭke proktaṃ sūcitaṃ śrīsiddhayogīśvarīmate // 54 AbhT_31.54

agrataḥ sūtrayitvā tu maṇḍalaṃ sarvakāmadam /
mahāśūlasamopetaṃ padmacakrādibhūṣitam // 55 AbhT_31.55

dvāre dvāre likhecchūlaṃ varjayitvā tu paścimam /
koṇeṣvapica vā kāryaṃ mahāśūlaṃ drumānvitam // 56 AbhT_31.56

amṛtāmbhobhavārīṇāṃ śūlāgre tu trikaṃ trikam /
śūla itthaṃ prakartavyamaṣṭadhā tat tridhāpivā // 57 AbhT_31.57

evaṃ saṃsūcitaṃ divyaṃ khecarīṇāṃ puraṃ tviti /
sthānāntare@pi kathitaṃ śrīsiddhātantraśāsane // 58 AbhT_31.58

kajaṃ madhye tadardhena śūlaśṛṅgāṇi tāni tu /
śūlāṅkaṃ maṇḍalaṃ kalpyaṃ kamalāṅkaṃ ca pūraṇe // 59 AbhT_31.59

atha śūlābjavinyāsaḥ śrīpūrve triśiromate /
siddhātantre trikakule devyāyāmalamālayoḥ // 60 AbhT_31.60

yathoktaḥ sāraśāstre ca tantrasadbhāvaguhyayoḥ /
tathā pradarśyate spaṣṭaṃ yadyapyuktakramādgataḥ // 61 AbhT_31.61

vedāśrite trihaste prāk pūrvamardha vibhājayet /
hastārdhaṃ sarvatastyaktvā pūrvodagyāmyadiggatam // 62 AbhT_31.62

tryaṅgulaiḥ koṣṭhakairūrdhvaistiryak cāṣṭadvidhātmakaiḥ /
dvau dvau bhāgau parityajya punardakṣiṇasaumyagau // 63 AbhT_31.63

brahmaṇaḥ pārśvayorjīvāccaturthāt pūrvatastathā /
bhāgārdhabhāgamānaṃ tu khaṇḍacandradvayaṃ dvayam // 64 AbhT_31.64

tayorantastṛtīye tu dakṣiṇottarapārśvayoḥ /
jīve khaṇḍenduyugalaṃ kuryādantarbhramādbudhaḥ // 65 AbhT_31.65

tayoraparamarmasthaṃ khaṇḍendudvayakoṭigam /
bahirmukhaṃ bhramaṃ kuryāt khaṇḍacandradvayaṃ dvayam // 66 AbhT_31.66

tadvadbrahmaṇi kurvīta bhāgabhāgārdhasaṃmitam /
tato dvitīyabhāgānte brahmaṇaḥ pārśvayordvayoḥ // 67 AbhT_31.67

dve rekhe pūrvage neye bhāgatryaṃśaśame budhaiḥ /
ekārdhendūrdhvakoṭisthaṃ brahmasūtrāgrasaṅgatam // 68 AbhT_31.68

sūtradvayaṃ prakurvīta madhyaśṛṅgaprasiddhaye /
tadagrapārśvayorjīvāt sūtramekāntare dhṛtam // 69 AbhT_31.69

ādidvitīyakhaṇḍendukoṇāt koṇāntamānayet /
tayorevāparājjīvāt prathamārdhendukoṇataḥ // 70 AbhT_31.70

tadvadeva nayetsūtraṃ śṛṅgadvitayasiddhaye /
kṣetrārdhe cāpare daṇḍo dvikaraśchannapañcakaḥ // 71 AbhT_31.71

ṣaḍvistṛtaṃ caturdīrghaṃ tadadho@malasārakam /
vedāṅgulaṃ ca tadadho mūlaṃ tīkṣṇāgramiṣyate // 72 AbhT_31.72

ādikṣetrasya kurvīta dikṣu dvāracatuṣṭayam /
hastāyāmaṃ tadardhaṃ vā vistārādapi tatsamam // 73 AbhT_31.73

dviguṇaṃ bāhyataḥ kuryāttataḥ padmaṃ yathā śṛṇu /
ekaikabhāgamānāni kuryādvṛttāni vedavat // 74 AbhT_31.74

dikṣvaṣṭau punarapyaṣṭau jīvasūtrāṇi ṣoḍaśa /
dvayordvayoḥ punarmadhye tatsaṃkhyātāni pātayet // 75 AbhT_31.75

eṣāṃ tṛtīyavṛttasthaṃ pārśvajīvasamaṃ bhramam /
etadantaṃ prakurvīta tato jīvāgramānayet // 76 AbhT_31.76

yatraiva kutracitsaṅgastatsaṃbandhe sthirīkṛte /
tatra kṛtvā nayenmantrī patrāgrāṇāṃ prasiddhaye // 77 AbhT_31.77

ekaikasmindale kuryātkesarāṇāṃ trayaṃ trayam /
dviguṇāṣṭāṅgulaṃ kāryaṃ tadvacchṛṅgakajatrayam // 78 AbhT_31.78

karṇikā pītavarṇena mūlamadhyāgrabhedataḥ /
sitaṃ raktaṃ tathā pītaṃ kāryaṃ kesarajālakam // 79 AbhT_31.79

dalāni śuklavarṇāni prativāraṇayā saha /
pīṭhaṃ tadvaccatuṣkoṇaṃ karṇikārdhasamaṃ bahiḥ // 80 AbhT_31.80

sitaraktapītakṛṣṇaistatpādān vahnitaḥ kramāt /
caturbhirapi śṛṅgāṇi tribhirmaṇḍalamiṣyate // 81 AbhT_31.81

daṇḍaḥ syānnīlaraktena pītamāmalasārakam /
raktaṃ śūlaṃ prakurvīta yattatpūrvaṃ prakalpitam // 82 AbhT_31.82

paścāddvārasya pūrveṇa tyaktvāṅgulacatuṣṭayam /
dvāraṃ vedāśri vṛttaṃ vā saṃkīrṇaṃ vā vicitritam // 83 AbhT_31.83

ekadvitripuraṃ tulyaṃ sāmudgamathavobhayam /
kapolakaṇṭhaśobhopaśobhādibahucitritam // 84 AbhT_31.84

vicitrākārasaṃsthānaṃ vallīsūkṣmagṛhānvitam /
śrīdevyāyāmale tūktaṃ kṣetre vedāśrite sati // 85 AbhT_31.85

ardhaṃ dvādaśadhā kṛtvā tiryagūrdhvaṃ ca tiryajam /
bhāgamekaṃ svapārśvordhvaṃ guruḥ samavatārayet // 86 AbhT_31.86

madhyasthaṃ taṃ tribhāgaṃ ca tadante bhramayedubhau /
bhāgamekaṃ parityajya tanmadhye bhramayetpunaḥ // 87 AbhT_31.87

tṛtīyāṃśordhvato bhrāmyamūrdhvāṃśaṃ yāvadantataḥ /
caturthāṃśāttadūrdhvaṃ tu ūrdhvādho yojayetpunaḥ // 88 AbhT_31.88

tanmānādūrdhvamābhrāmya caturthena niyojayet /
ūrdhvādyojayate sūtraṃ brahmasūtrāvadhi kramāt // 89 AbhT_31.89

kramādvaipulyataḥ kṛtvā aṃśaṃ vai hrāsayet punaḥ /
ardhabhāgapramāṇastu daṇḍo dviguṇa iṣyate // 90 AbhT_31.90

bhāgaṃ bhāgaṃ gṛhītvā tu ubhayoratha gocarāt /
bhrāmyaṃ pippalavat patraṃ vartanaiṣā tvadho bhavet // 91 AbhT_31.91

ṣoḍaśāṃśe likhetpadmaṃ dvādaśāṅgulalopanāt /
tadūrdhvaṃ madhyabhāge tu vārijanma samālikhet // 92 AbhT_31.92

madhyaśṛṅgāvasāne tu tṛtīyaṃ vilikhettataḥ /
savyāsavye tathaiveha kaṭisthābje samālikhet // 93 AbhT_31.93

karṇikā pītalā raktapītaśuklaṃ ca kesaram /
dalāni padmabāhyasthā śuklā ca prativāraṇī // 94 AbhT_31.94

śūlaṃ kṛṣṇena rajasā brahmarekhā sitā punaḥ /
śūlāgraṃ jvālayā yuktaṃ śūladaṇḍastu pītalaḥ // 95 AbhT_31.95

śūlamadhye ca yatpadmaṃ tatreśaṃ pūjayetsadā /
asyordhve tu parāṃ dakṣe@nyāṃ vāme cāparāṃ budhaḥ // 96 AbhT_31.96

yā sā kālāntakā devī parātītā vyavasthitā /
grasate śūlacakraṃ sā tvicchāmātreṇa sarvadā // 97 AbhT_31.97

śāntirūpā kalā hyeṣā vidyārūpā parā bhavet /
aparā tu pratiṣṭhā syānnivṛttistu parāparā // 98 AbhT_31.98

bhairavaṃ daṇḍa ūrdhvasthaṃ rūpaṃ sādāśivātmakam /
catasraḥ śaktayastvasya sthūlāḥ sūkṣmāstvanekadhā // 99 AbhT_31.99

eṣa yāgaḥ samākhyāto ḍāmarākhyastriśaktikaḥ /
atha traiśirase śūlābjavidhirdṛṣṭo@bhilikhyate // 100 AbhT_31.100

vāmāmṛtādibhirmukhyaiḥ pavitraiḥ sumanoramaiḥ /
bhūmiṃ rajāṃsi karaṇīṃ khaṭikāṃ mūlato@rcayet // 101 AbhT_31.101

caturaśre caturhaste madhye śūlaṃ karatrayam /
caṇḍo dvihasta ūrdhvādhaḥpīṭhayugvipulastvasau // 102 AbhT_31.102

vasvaṅgulaḥ prakartavyaḥ sūtratrayasamanvitaḥ /
dvādaśāṅgulamānena daṇḍamūle tu pīṭhikā // 103 AbhT_31.103

dairghyāttūcchrāyāccordhve ca caturaṅgulamānataḥ /
ūrdhve@pyucchrāyato vedāṅgulā dairghyāddaśāṅgulā // 104 AbhT_31.104

śūlamūlagataṃ pīṭhīmadhyaṃ khābdhisamāṅgulam /
kṛtvā daṇḍaṃ triśūlaṃ tu tribhirbhāgaiḥ samantataḥ // 105 AbhT_31.105

aṣṭāṅgulapramāṇaiḥ syāddhastamātraṃ samantataḥ /
śūlāgraṃ śūlamadhyaṃ tacchūlamūlaṃ tu tadbhavet // 106 AbhT_31.106

vedī madhye prakartavyā ubhayośca ṣaḍaṅgulam /
dvādaśāṅguladīrghā tu ubhayoḥ pārśvayostathā // 107 AbhT_31.107

caturaṅgulamucchrāyānmūle vedīṃ prakalpayet /
ubhayoḥ pārśvayoścaivamardhacandrākṛtiṃ tathā // 108 AbhT_31.108

bhrāmayet khaṭikāsūtraṃ kaṭiṃ kuryāddviraṅgulām /
vaipulyāddairghyato devi caturaṅgulamānataḥ // 109 AbhT_31.109

yādṛśaṃ dakṣiṇe bhāge vāme tadvatprakalpayet /
madhye śūlāgravaipulyādaṅgulaśca adhordhvataḥ // 110 AbhT_31.110

caturaṅgulamānena vaipulyāttu ṣaḍaṅgulā /
ucchrāyāttu tataḥ kāryā gaṇḍikā tu svarūpataḥ // 111 AbhT_31.111

pīṭhordhve tu prakartavyaṃ śūlamūlaṃ tu suvrate /
śūlāgramaṅgulaṃ kāryaṃ sutīkṣṇaṃ tu ṣaḍaṅgulam // 112 AbhT_31.112

arāmadhyaṃ prakartavyamarādhastu ṣaḍaṅgulam /
caturaṅgulanimnaṃ tu madhyaṃ tu parikalpayet // 113 AbhT_31.113

pūrvāparaṃ tadeveha madhye śūlaṃ tu tadbahiḥ /
kārayeta tribhiḥ sūtrairekaikaṃ vartayeta ca // 114 AbhT_31.114

kajatrayaṃ tu śūlāgraṃ vedāṃśairdvādaśāṅgulam /
kramāddakṣānyamadhyeṣu tryaṣṭadvādaśapatrakam // 115 AbhT_31.115

cakratrayaṃ vātapuraṃ padmamaṣṭāṅgulārakam /
vidyābhikhyaṃ śūlamūle rajaḥ paścātprapātayet // 116 AbhT_31.116

triśūlaṃ daṇḍaparyantaṃ rājavartena pūrayet /
sūtratrayasya pṛṣṭhe tu śuklaṃ cārātrayaṃ bhavet // 117 AbhT_31.117

śuklena rajasā śūlamūle vidyāmbujaṃ bhavet /
raktaṃ raktāsitaṃ śuklaṃ kramādūrdhvāmbujatrayam // 118 AbhT_31.118

śuklena vyomarekhā syāt sā sthaulyādaṅgulaṃ bahiḥ /
tāṃ tyaktvā vedikā kāryā hastamātraṃ pramāṇātaḥ // 119 AbhT_31.119

vaipulyatriguṇaṃ dairghyāt prākāraṃ caturaśrakam /
samantato@tha dikṣu syurdvārāṇi karamātrataḥ // 120 AbhT_31.120

tridhā vibhajya kramaśo dvādaśāṅgulamānataḥ /
kaṇṭhaṃ kapolaṃ śobhāṃ tu upaśobhāṃ tadantataḥ // 121 AbhT_31.121

prākāraṃ caturaśraṃ tu sabhūrekhāsamanvitam /
sitaraktapītakṛṣṇai rajobhiḥ kārayettataḥ // 122 AbhT_31.122

raktai rajobhirmadhyaṃ tu yathāśobhaṃ tu pūrayet /
asyā vyāptau purā coktaṃ tatraivānusarecca tat // 123 AbhT_31.123

arātrayavibhāgastu praveśo nirgamo bhramaḥ /
anāhatapadavyāptiḥ kuṇḍalyā udayaḥ paraḥ // 124 AbhT_31.124

hṛdi sthāne gatā devyastriśūlasya sumadhyame /
nābhisthaḥ śūladaṇḍastu śūlamūlaṃ hṛdi sthitam // 125 AbhT_31.125

śaktisthānagataṃ prāntaṃ prānte cakratrayaṃ smaret /
utkṣipyotkṣipya kalayā dehamadhyasvarūpataḥ // 126 AbhT_31.126

śūladaṇḍāntamadhyasthaśūlamadhyāntagocaram /
praviśenmūlamadhyāntaṃ prāntānte śaktiveśmani // 127 AbhT_31.127

aspandakaraṇaṃ kṛtvā ekadā spandavartanam /
mūlamānandamāpīḍya śaktitrayapadaṃ viśet // 128 AbhT_31.128

tatra pūjyaṃ prayatnena jāyante sarvasiddhayaḥ /
samastādhvasamāyogāt ṣoḍhādhvavyāptibhāvataḥ // 129 AbhT_31.129

samastamantracakrādyairevamādiprayatnataḥ /
ṣaṭtriṃśattattvaracitaṃ triśūlaṃ paribhāvayet // 130 AbhT_31.130

viṣuvatsthena vinyāso mantrāṇāṃ maṇḍalottame /
kāryo@smin pūjite yatra sarveśvarapadaṃ bhajet // 131 AbhT_31.131

svastikenātha kartavyaṃ yuktaṃ tasyocyate vidhiḥ /
nāḍikāḥ sthāpayetpūrvaṃ muhūrtaṃ parimāṇataḥ // 132 AbhT_31.132

śakravāruṇadiksthāśca yāmyasaumyagatāstathā /
ekonatriṃśadvaṃśāḥ syurṛjutiryaggatāstathā // 133 AbhT_31.133

aṣṭau marmaśatānyekacatvāriṃśacca jāyate /
vaṃśairviṣayasaṃkhyaiśca padmaṃ yugmendumaṇḍalam // 134 AbhT_31.134

rasasaṃkhyairbhavetpīṭhaṃ svastikaṃ sarvakāmadam /
vasusaṃkhyairdvāravīthāvevaṃ bhāgaparikramaḥ // 135 AbhT_31.135

randhravipraśarāgnīṃśca lupyedbāhyāntaraṃ kramāt /
marmāṇi ca caturdikṣu madhyāddvāreṣu sundari // 136 AbhT_31.136

vahnibhūtamunivyomabāhyagarbhe purīṣu ca /
lopayeccaiva marmāṇi antarnāḍivivarjitān // 137 AbhT_31.137

dvāraprākārakoṇeṣu netrānalaśarānṛtūn /
nāḍayo brahmavaṃśasya lopyā netrādrasasthitāḥ // 138 AbhT_31.138

vahnernetrānalau lopyau vedānnetrayugaṃ rasāt /
netraṃ saumyagataṃ lopyaṃ pūrvādvedānalau rasāt // 139 AbhT_31.139

lokasthā nāḍikā hitvā netrādvedāgnayaḥ kramāt /
śarairvahnigataṃ caiva yugaṃ netrāgnayo rasāt // 140 AbhT_31.140

netrāt pūrvagatāccaiva sumerurdvārasaṃjñitaḥ /
svastikā ca purī ramyā caturdikṣu sthitāvubhau // 141 AbhT_31.141

marmaṇāṃ ca śate dve ca ṛṣibhirguṇitā diśaḥ /
netrādikāṃśca saṃmārjya mārgamadhyāt suśobhane // 142 AbhT_31.142

ṛṣitrayakṛte madhye viṣayaiḥ karṇikā bhavet /
netrīkṛtānvasūn patraṃ netraṃ sakṛdvibhājitam // 143 AbhT_31.143

vahniṃ vasugataṃ kṛtvā śaśāṅkasthāṃśca lopayet /
vahnīṣuṛṣimadhyācca lopyaṃ pīṭhendukāvadhi // 144 AbhT_31.144

brahmaṇo netraviṣayānnetrādvedānalau haret /
sāgare netrakaṃ lopyaṃ nāḍayaḥ pūrvadiggatāḥ // 145 AbhT_31.145

bhūtanetragatānmūrdhnā netrāddvivahnidṛktrikāt /
saumyagāt pīṭhakoṇeṣu lopayeta caturṣvapi // 146 AbhT_31.146

dalāni kāryāṇi sitaiḥ kesaraṃ raktapītalaiḥ /
karṇikā kanakaprakhyā pallavāntāśca lohitāḥ // 147 AbhT_31.147

vyomarekhā tu susitā vartulābjāntanīlabhāḥ /
pīṭhaṃ rekhātrayopetaṃ sitalohitapītalam // 148 AbhT_31.148

svastikāśca caturvarṇā agnerīśānagocarāḥ /
vīthī vidrumasaṃkāśā svadikṣvastrāṇi bāhyataḥ // 149 AbhT_31.149

indranīlanibhaṃ vajraṃ śaktiṃ padmamaṇiprabhām /
daṇḍaṃ hāṭakasaṃkāśaṃ vaktraṃ tasyātilohitam // 150 AbhT_31.150

nīladyutisamaṃ khaḍgaṃ pāśaṃ vatsakasaprabham /
dhvajaṃ puṣpaphalopetaṃ pañcaraṅgaiśca śobhitam // 151 AbhT_31.151

gadā hemanibhātyugrā nānāratnavibhūṣitā /
śūlaṃ nīlāmbujasamaṃ jvaladvahnyugraśekharam // 152 AbhT_31.152

tasyopari sitaṃ padmamīṣatpītāruṇaprabham /
cakraṃ hemanibhaṃ dīptamarā vaiḍūryasaṃnibhāḥ // 153 AbhT_31.153

arāmadhyaṃ supītaṃ ca bāhyaṃ jvālāruṇaṃ bhavet /
mandiraṃ devadevasya sarvakāmaphalapradam // 154 AbhT_31.154

śrīsiddhāyāṃ śūlavidhiḥ prāk kṣetre caturaśrite /
hastamātraṃ tridhā sūryānnavakhaṇḍaṃ yathā bhavet // 155 AbhT_31.155

madhye śūlaṃ ca tatretthaṃ madhyabhāgaṃ tridhā bhajet /
navabhiḥ koṣṭhakairyuktaṃ tato@yaṃ vidhirucyate // 156 AbhT_31.156

madhyabhāgatrayaṃ tyaktvā madhye bhāgadvayasya tu /
adhastādbhrāmayetsūtraṃ śaśāṅkaśakalākṛti // 157 AbhT_31.157

ubhayato bhrāmayettatra yathāgre hākṛtirbhavet /
koṭyāṃ tatra kṛtaṃ sūtraṃ nayedrekhāṃ tu pūrvikām // 158 AbhT_31.158

aparadvārapūrveṇa tyaktvāṅgulacatuṣṭayam /
rekhāṃ vināśayetprājño yathā śūlākṛtirbhavet // 159 AbhT_31.159

śūlāgre tvardhahastena tyaktvā padmāni kārayet /
adhaḥ śṛṅgatrayaṃ hastamadhye padmaṃ sakarṇikam // 160 AbhT_31.160

mukhāgre dhārayetsūtraṃ tribhirhastaistu pātayet /
madhye cordhvaṃ tataḥ kuryādadhastādaṅguladvayam // 161 AbhT_31.161

rekhādvayaṃ pātayeta yathā śūlaṃ bhavatyapi /
adhobhāgādibhiścordhvaṃ tatra rekhā prapadyate // 162 AbhT_31.162

samīkṛtya tataḥ sūtre ūrdhve dve evameva tu /
madhyaṃ padmaṃ pratiṣṭhāpyaṃ śūlādhastādyaśasvini // 163 AbhT_31.163

ityeṣa maṇḍalavidhiḥ kathitaḥ saṃkṣepayogato mahāgurubhiḥ / AbhT_31.164

:C32 atha śrītantrāloke dvātriṃśamāhnikam

atha kathaye mudrāṇāṃ gurvāgamagītamatra vidhim / 0b
mudrā ca pratibimbātmā śrīmaddevyākhyayāmale /
uktā bimbodayaśrutyā vācyadvayavivecanāt // 1 AbhT_32.1

bimbātsamudayo yasyā ityuktā pratibimbatā /
vimbasya yasyā udaya ityuktā tadupāyatā // 2 AbhT_32.2

mudaṃ svarūpalābhākhyaṃ dehadvāreṇa cātmanām /
rātyarpayati yattena mudrā śāstreṣu varṇitā // 3 AbhT_32.3

tatra pradhānabhūtā śrīkhecarī devatātmikā /
niṣkalatvena vikhyātā sākalyena triśūlinī // 4 AbhT_32.4

karaṅkiṇī krodhanā ca bhairavī lelihānikā /
mahāpretā yogamudrā jvālinī kṣobhiṇī dhruvā // 5 AbhT_32.5

ityevaṃbahubhedeyaṃ śrīkhecaryeva gīyate /
anyāstadaṅgabhūtāstu padmādyā mālinīmate // 6 AbhT_32.6

tāsāṃ bahutvāmukhyatvayogābhyāṃ neha varṇanam /
śrīkhecarīsamāviṣṭo yadyatsthānaṃ samāśrayet // 7 AbhT_32.7

devīsaṃnidhaye tatsyādalaṃ kiṃ ḍambarairvṛthā /
kāmye karmaṇi tāśca syurmukhyāḥ kasyāpi jātucit // 8 AbhT_32.8

mudrā caturvidhā kāyakaravākcittabhedataḥ // 9 AbhT_32.9

tatra pūrṇena rūpeṇa khecarīmeva varṇaye /
baddhvā padmāsanaṃ yogī nābhāvakṣeśvaraṃ kṣipet // 10 AbhT_32.10

daṇḍākāraṃ tu taṃ tāvannayedyāvatkakhatrayam /
nigṛhya tatra tattūrṇaṃ prerayet khatrayeṇa tu // 11 AbhT_32.11

etāṃ baddhvā khe gatiḥ syāditi śrīpūrvaśāsane /
dhvanijyotirmarudyuktaṃ cittaṃ viśramya copari // 12 AbhT_32.12

anenābhyāsayogena śivaṃ bhittvā paraṃ vrajet /
jatrvadhastātkarau kṛtvā vāmapādaṃ ca dakṣiṇe // 13 AbhT_32.13

vidāryāsyaṃ kaniṣṭhābhyāṃ madhyamābhyāṃ tu nāsikām /
anāme kuñcayetprājño bhrūbhaṅgaṃ tarjanīdvayam // 14 AbhT_32.14

jihvāṃ ca cālayenmantrī hāhākāraṃ ca kārayet /
triśūlena prayogeṇa brahmarandhramupasthitaḥ // 15 AbhT_32.15

padaṃ santyajya tanmātraṃ sadyastyajati medinīm /
śūnyāśūnyalaye kṛtvā ekadaṇḍe@nilānalau // 16 AbhT_32.16

śaktitritayasambaddhe adhiṣṭhātṛtridaivate /
triśūlaṃ tadvijānīyādyena vyomotpatedbudhaḥ // 17 AbhT_32.17

ākāśabhāvaṃ santyajya sattāmātramupasthitaḥ /
śūlaṃ samarasaṃ kṛtvā rase rasa iva sthitaḥ // 18 AbhT_32.18

ekadaṇḍaṃ sa vijñāya triśūlaṃ khacaraṃ priye /
baddhvā tu khecarīṃ mudrāṃ dhyātvātmānaṃ ca bhairavam // 19 AbhT_32.19

khecarīcakrasaṃjuṣṭaṃ sadyastyajati medinīm /
tyaktāṃśako nirācāro niḥśaṅko lokavarjitaḥ // 20 AbhT_32.20

avadhūto nirācāro nāhamasmīti bhāvayam /
mantraikaniṣṭhaḥ saṃpaśyan dehasthāḥ sarvadevatāḥ // 21 AbhT_32.21

hlādodvegāsmitākruṣṭanidrāmaithunamatsare /
rūpādau vā kartṛkarmakaraṇeṣu ca sarvaśaḥ // 22 AbhT_32.22

nāhamasmīti manvāna ekībhūtaṃ vicintayan /
karṇākṣimukhanāsādicakrasthaṃ devatāgaṇam // 23 AbhT_32.23

grahītāraṃ sadā paśyan khecaryā siddhyati sphuṭam /
vidyāśaṅkī malāśaṅkī śāstraśaṅkī na siddhyati // 24 AbhT_32.24

śivo raviḥ śivo vahniḥ paktṛtvātsa purohitaḥ /
tatrasthā devatāḥ sarvā dyotayantyo@khilaṃ jagat // 25 AbhT_32.25

kaniṣṭhayā vidāryāsyaṃ tarjanībhyāṃ bhruvau tathā /
anāme madhyame vaktre jihvayā tālukaṃ spṛśet // 26 AbhT_32.26

eṣā karaṅkiṇī devī jvālinīṃ śṛṇu sāṃpratam /
hanurlalāṭagau hastau prasāryāṅgulitaḥ sphuṭau // 27 AbhT_32.27

cālayedvāyuvegena kṛtvāntarbhrukuṭīṃ budhaḥ /
vidāryāsyaṃ sajihvaṃ ca hāhākāraṃ tu kārayet // 28 AbhT_32.28

eṣā jvālinyagnicakre tayā cāṣṭottaraṃ śatam /
japedyadi tataḥ siddhyettrailokyaṃ sacarācaram // 29 AbhT_32.29

paradeheṣu cātmānaṃ paraṃ cātmaśarīrataḥ /
paśyeccarantaṃ hānādādgamāgamapadasthitam // 30 AbhT_32.30

navacchidragataṃ caikaṃ nadantaṃ vyāpakaṃ dhruvam /
anayā hi khacārī śrīyogasañcāra ucyate // 31 AbhT_32.31

kulakuṇḍalikāṃ baddhvā aṇorantaravedinīm /
vāmo yo@yaṃ jagatyasmiṃstasya saṃharaṇodyatām // 32 AbhT_32.32

svasthāne nirvṛtiṃ labdhvā jñānāmṛtarasātmakam /
vrajetkandapadaṃ madhye rāvaṃ kṛtvā hyarāvakam // 33 AbhT_32.33

yāvajjīvaṃ catuṣkoṇaṃ piṇḍādhāraṃ ca kāmikam /
tatra tāṃ bodhayitvā tu gatiṃ buddhvā kramāgatām // 34 AbhT_32.34

cakrobhayanibaddhāṃ tu śākhāprāntāvalambinīm /
mūlasthānādyathā devi tamogranthiṃ vidārayet // 35 AbhT_32.35

vajrākhyāṃ jñānajenaiva tathā śākhobhayāntataḥ /
koṇamadhyaviniṣkrāntaṃ liṅgamūlaṃ vibhedayet // 36 AbhT_32.36

tatra saṅghaṭṭitaṃ cakrayugmamaikyena bhāsate /
vaiparītyāttu nikṣipya dvidhābhāvaṃ vrajatyataḥ // 37 AbhT_32.37

ūrvādyaṅguṣṭhakālāgniparyante sā vinikṣipet /
gamāgamanasañcāre caretsā liṅgaliṅginī // 38 AbhT_32.38

tatra tatpadasaṃyogādunmīlanavidhāyinī /
yo jānāti sa siddhyettu rasādānavisargayoḥ // 39 AbhT_32.39

sasaṅgamamidaṃ sthānamūrmiṇyunmīlanaṃ param /
eṣa kramastato@nyo@pi vyutkramaḥ khecarī parā // 40 AbhT_32.40

yonyādhāreti vikhyātā śūlamūleti śabdyate /
varṇāstatra layaṃ yānti hyavarṇe varṇarūpiṇi // 41 AbhT_32.41

nādiphāntaṃ samuccārya kauleśaṃ dehasaṃnibham /
ākramya prathamaṃ cakraṃ khe yantre pādapīḍitam // 42 AbhT_32.42

nādaṃ vai śaktisadgarbhaṃ sadgarbhātkaulinīpadam /
bījapañcakacāreṇa śūlabhedakrameṇa tu // 43 AbhT_32.43

hṛcchūlagranthibhedaiścidrudraśaktiṃ prabodhayet /
vāyucakrāntanilayaṃ bindvākhyaṃ nābhimaṇḍalam // 44 AbhT_32.44

āgacchellambikāsthānaṃ sūtradvādaśanirgatam /
candracakravilomena praviśedbhūtapañjare // 45 AbhT_32.45

bhūyastu kurute līlāṃ māyāpañjaravartinīm /
punaḥ sṛṣṭiḥ saṃhṛtiśca khecaryā kriyate budhaiḥ // 46 AbhT_32.46

śrīmadvīrāvalīyoga eṣa syātkhecarīvidhiḥ /
cumbākāreṇa vaktreṇa yattattvaṃ śrūyate param // 47 AbhT_32.47

grasamānamidaṃ viśvaṃ candrārkapuṭasaṃpuṭe /
tenaiva syātkhagāmīti śrīmatkāmika ucyate // 48 AbhT_32.48

bhavānmuktvā drāvayanti pāśānmudrā hi śaktayaḥ /
mukhyāsāṃ khecarī sā ca tridhoccāreṇa vācikī // 49 AbhT_32.49

triśiromudgaro devi kāyikī paripaṭhyate /
nāsāṃ netradvayaṃ cāpi hṛtstanadvayameva ca // 50 AbhT_32.50

vṛṣaṇadvayaliṅgaṃ ca prāpya kāyaṃ gatā tviyam /
bhavasthānābhavasthānamuccāreṇāvadhārayet // 51 AbhT_32.51

mānasīyamitastvanyāḥ padmādyā aṣṭa mudrikāḥ /
mātṛvyūhakule tāḥ syurasyāstu parivāragāḥ // 52 AbhT_32.52

śarīraṃ tu samastaṃ yatkūṭākṣarasamākṛti /
eṣā mudrā mahāmudrā bhairavasyeti gahvare // 53 AbhT_32.53

sūpaviṣṭaḥ padmake tu hastāgrāṅguliraśmibhiḥ /
parāṅmukhairjhaṭityudyadraśmibhiḥ pṛṣṭhasaṃsthitaiḥ // 54 AbhT_32.54

antaḥsthitiḥ khecarīyaṃ saṃkocākhyā śaśāṅkinī /
tasmādeva samuttambya bāhū caivāvakuñcitau // 55 AbhT_32.55

samyagvyomasu saṃsthānādvyomākhyā khecarī matā /
muṣṭidvitayasaṅghaṭṭāddhṛdi sā hṛdayāhvāyā // 56 AbhT_32.56

śāntākhyā sā hastayugmamūrdhvādhaḥ sthitamudgatam /
samadṛṣṭyāvalokyaṃ ca bahiryojitapāṇikam // 57 AbhT_32.57

eṣaiva śaktimudrā cedadhodhāvitapāṇikā /
daśānāmaṅgulīnāṃ tu muṣṭibandhādanantaram // 58 AbhT_32.58

drākkṣepātkhecarī devī pañcakuṇḍalinī matā /
saṃhāramudrā caiṣaiva yadyūrdhvaṃ kṣipyate kila // 59 AbhT_32.59

utkrāmaṇī jhagityeva paśūnāṃ pāśakartarī /
śvabhre sudūre jhaṭiti svātmānaṃ pātayanniva // 60 AbhT_32.60

sāhasānupraveśena kuñcitaṃ hastayugmakam /
adhovīkṣaṇaśīlaṃ ca samyagdṛṣṭisamanvitam // 61 AbhT_32.61

vīrabhairavasaṃjñeyaṃ khecarī bodhavardhinī /
aṣṭadhetthaṃ varṇitā śrībhargāṣṭakaśikhākule // 62 AbhT_32.62

evaṃ nānāvidhānbhedānāśrityaikaiva yā sthitā /
śrīkhecarī tayāviṣṭaḥ paraṃ bījaṃ prapadyate // 63 AbhT_32.63

ekaṃ sṛṣṭimayaṃ bījaṃ yadvīryaṃ sarvamantragam /
ekā mudrā khecarī ca mudraughaḥ prāṇito yayā // 64 AbhT_32.64

tadevaṃ khecarīcakrarūḍhau yadrūpamullaset /
tadeva mudrā mantavyā śeṣaḥ syāddehavikriyā // 65 AbhT_32.65

yāgādau tanmadhye tadavasitau jñānayogaparimarśe /
vighnapraśame pāśacchede mudrāvidheḥ samayaḥ // 66 AbhT_32.66

bodhāveśaḥ sannidhiraikyena visarjanaṃ svarūpagatiḥ /
śaṅkādalanaṃ cakrodayadīptiriti kramātkṛtyam // 67 AbhT_32.67

iti mudrāvidhiḥ proktaḥ sugūḍho yaḥ phalapradaḥ / AbhT_32.68

:C33 atha śrītantrāloke trayastriṃśamāhnikam

athāvasarasaṃprāpta ekīkāro nigadyate / 0b
yaduktaṃ cakrabhedena sārdhaṃ pūjyamiti trikam /
tatraiṣa cakrabhedānāmekīkāro diśānayā // 1 AbhT_33.1

viśvā tadīśā hāraudrī vīranetryambikā tathā /
gurvīti ṣaḍare devyaḥ śrīsiddhāvīradarśitāḥ // 2 AbhT_33.2

māheśī brāhmaṇī skāndī vaiṣṇavyaindrī yamātmikā /
cāmuṇḍā caiva yogīśītyaṣṭāghoryādayo@thavā // 3 AbhT_33.3

agninirṛtivāyvīśamātṛbhirdvādaśānvitāḥ /
nandā bhadrā jayā kālī karālī vikṛtānanā // 4 AbhT_33.4

kroṣṭukī bhīmamudrā ca vāyuvegā hayānanā /
gambhīrā ghoṣaṇī ceti caturviṃśatyare vidhiḥ // 5 AbhT_33.5

siddhirvṛddhirdyutirlakṣmīrmedhā kāntiḥ sudhā dhṛtiḥ /
dīptiḥ puṣṭirmatiḥ kīrtiḥ susthitiḥ sugatiḥ smṛtiḥ // 6 AbhT_33.6

suprabhā ṣoḍaśī ceti śrīkaṇṭhādikaśaktayaḥ /
baliśca balinandaśca daśagrīvo haro hayaḥ // 7 AbhT_33.7

mādhavaḥ ṣaḍare cakre dvādaśāre tvamī smṛtāḥ /
dakṣaścaṇḍo haraḥ śauṇḍī pramatho bhīmamanmathau // 8 AbhT_33.8

śakuniḥ sumatirnando gopālaśca pitāmahaḥ /
śrīkaṇṭho@nantasūkṣmau ca trimūrtiḥ śaṃbareśvaraḥ // 9 AbhT_33.9

arghīśo bhārabhūtiśca sthitiḥ sthāṇurharastathā /
jhaṇṭhibhautikasadyojānugrahakrūrasainikāḥ // 10 AbhT_33.10

dvyaṣṭau yadvāmṛtastena yuktāḥ pūrṇābhataddravāḥ /
oghormisyandanāṅgāśca vapurudgāravaktrakāḥ // 11 AbhT_33.11

tanusecanamūrtīśāḥ sarvāmṛtadharo@paraḥ /
śrīpāṭhācchaktayaścaitāḥ ṣoḍaśaiva prakīrtitāḥ // 12 AbhT_33.12

saṃvartalakulibhṛgusitabakakhaṅgipinākibhujagabalikālāḥ /
dviśchagalāṇḍau śikhiśoṇameṣamīnatridaṇḍi sāṣāḍhi // 13 AbhT_33.13

devīkāntatadardhau dārukahalisomanāthaśarmāṇaḥ /
jayavijayajayantājitasujayajayarudrakīrtanāvahakāḥ // 14 AbhT_33.14

tanmūrtyutsāhadavardhanāśca balasubalabhadradāvahakāḥ /
tadvāndātā ceśo nandanasamabhadratanmūrtiḥ // 15 AbhT_33.15

śivadasumanaḥspṛhaṇakā durgo bhadrākhyakālaśca /
ceto@nugakauśikakālaviśvasuśivāstathāparaḥ kopaḥ // 16 AbhT_33.16

śrutyagnyare syurete strīpāṭhācchaktayastvetāḥ /
juṃkāro@thāgnipatnīti ṣaḍare ṣaṇṭhavarjitāḥ // 17 AbhT_33.17

dvādaśāre tatsahitāḥ ṣoḍaśāre svarāḥ kramāt /
halastaddviguṇe@ṣṭāre yādyaṃ hāntaṃ tu tattrike // 18 AbhT_33.18

dvātriṃśadarake sāntaṃ binduḥ sarveṣu mūrdhani /
evamanyānbahūṃścakrabhedānasmātprakalpayet // 19 AbhT_33.19

eka eva cidātmaiṣa viśvāmarśanasārakaḥ /
śaktistadvānato mātā śabdarāśiḥ prakīrtitau // 20 AbhT_33.20

tayoreva vibhāge tu śaktitadvatprakalpane /
śabdarāśirmālinī ca kṣobhātma vapurīdṛśam // 21 AbhT_33.21

tathāntaḥsthaparāmarśabhedane vastutastrikam /
anuttarecchonmeṣākhyaṃ yato viśvaṃ vimarśanam // 22 AbhT_33.22

ānandeśormiyoge tu tatṣaṭkaṃ samudāhṛtam /
antaḥsthoṣmasamāyogāttadaṣṭakamudāhṛtam // 23 AbhT_33.23

tadāmṛtacatuṣkonabhāve dvādaśakaṃ bhavet /
tadyoge ṣoḍaśākhyaṃ syādevaṃ yāvadasaṃkhyatā // 24 AbhT_33.24

viśvamekaparāmarśasahatvātprabhṛti sphuṭam /
aṃśāṃśikāparāmarśān paryante sahate yataḥ // 25 AbhT_33.25

ataḥ pañcāśadaikātmyaṃ svaravyaktivirūpatā /
vargāṣṭakaṃ varṇabheda ekāśītikalodayaḥ // 26 AbhT_33.26

iti pradarśitaṃ pūrvam ardhamātrāsahatvataḥ /
svarārdhamapyasti yataḥ svaritasyārdhamātrakam // 27 AbhT_33.27

tasyādita udāttaṃ tatkathitaṃ padavedinā /
itthaṃ saṃvidiyaṃ yājyasvarūpāmarśarūpiṇī // 28 AbhT_33.28

abhinnaṃ saṃvidaścaitaccakrāṇāṃ cakravālakam /
svāmyāvaraṇabhedena bahudhā tatprayojayet // 29 AbhT_33.29

parāparā parā cānyā sṛṣṭisthititirodhayaḥ /
mātṛsadbhāvarūpā tu turyā viśrāntirucyate // 30 AbhT_33.30

tacca prakāśaṃ vaktrasthaṃ sūcitaṃ tu pade pade /
turye viśrāntirādheyā mātṛsadbhāvasāriṇi // 31 AbhT_33.31

tathāsya viśvamābhāti svātmatanmayatāṃ gatam /
ityeṣa śāstrārthasyokta ekīkāro gurūditaḥ // 32 AbhT_33.32

:C34 atha śrītantrāloke catustriṃśamāhnikam

ucyate@tha svasvarūpapraveśaḥ kramasaṅgataḥ / 0b
yadetadbahudhā proktamāṇavaṃ śivatāptaye /
tatrāntarantarāviśya viśrāmyetsavidhe pade // 1 AbhT_34.1

tato@pyāṇavasaṃtyāgācchāktīṃ bhūmimupāśrayet /
tato@pi śāmbhavīmevaṃ tāratamyakramātsphuṭam // 2 AbhT_34.2

itthaṃ kramoditavibodhamahāmarīcisaṃpūritaprasarabhairavabhāvabhāgī /
ante@bhyupāyanirapekṣatayaiva nityaṃ svātmānamāviśati garbhitaviśvarūpam // 3 AbhT_34.3

kathito@yaṃ svasvarūpapraveśaḥ parameṣṭhinā / AbhT_34.4

:C35 atha śrītantrāloke pañcatriṃśamāhnikam

athocyate samastānāṃ śāstrāṇāmiha melanam /
iha tāvatsama sto@yaṃ vyavahāraḥ purātanaḥ // 1 AbhT_35.1

prasiddhimanusandhāya saiva cāgama ucyate /
anvayavyatirekau hi prasiddherupajīvakau // 2 AbhT_35.2

svāyattatve tayorvyaktipūge kiṃ syāttayorgatiḥ /
pratyakṣamapi netrātmadīpārthādiviśeṣajam // 3 AbhT_35.3

apekṣate tatra mūle prasiddhiṃ tāṃ tathātmikām /
abhitaḥsaṃvṛte jāta ekākī kṣudhitaḥ śiśuḥ // 4 AbhT_35.4

kiṃ karotu kimādattāṃ kena paśyatu kiṃ vrajet /
nanu vastuśatākīrṇe sthāne@pyasya yadeva hi // 5 AbhT_35.5

paśyato jighrato vāpi spṛśataḥ saṃprasīdati /
cetastadevādāya drāk so@nvayavyatirekabhāk // 6 AbhT_35.6

hanta cetaḥprasādo@pi yo@sāvarthaviśeṣagaḥ /
so@pi prāgvāsanārūpavimarśaparikalpitaḥ // 7 AbhT_35.7

na pratyakṣānumānādibāhyamānaprasādajaḥ /
prāgvāsanopajīvyetat pratibhāmātrameva na // 8 AbhT_35.8

na mṛdabhyavahārecchā puṃso bālasya jāyate /
prāgvāsanopajīvī cedvimarśaḥ sā ca vāsanā // 9 AbhT_35.9

prācyā cedāgatā seyaṃ prasiddhiḥ paurvakālikī /
naca cetaḥprasattyaiva sarvo vyavahṛtikramaḥ // 10 AbhT_35.10

mūlaṃ prasiddhistanmānaṃ sarvatraiveti gṛhyatām /
pūrvapūrvopajīvitvamārgaṇe sā kvacitsvayam // 11 AbhT_35.11

sarvajñarūpe hyekasminniḥśaṅkaṃ bhāsata purā /
vyavahāro hi naikatra samastaḥ ko@pi mātari // 12 AbhT_35.12

tenāsarvajñapūrvatvamātreṇaiṣā na siddhyati /
bahusarvajñapūrvatve na mānaṃ cāsti kiṃcana // 13 AbhT_35.13

bhogāpavargataddhetuprasiddhiśataśobhitaḥ /
tadvimarśasvabhāvo@sau bhairavaḥ parameśvaraḥ // 14 AbhT_35.14

tataścāṃśāṃśikāyogātsā prasiddhiḥ paramparām /
śāstraṃ vāśritya vitatā lokānsaṃvyavahārayet // 15 AbhT_35.15

tayaivāśaiśavātsarve vyavahāradharājuṣaḥ /
santaḥ samupajīvanti śaivamevādyamāgamam // 16 AbhT_35.16

apūrṇāstu pare tena na mokṣaphalabhāginaḥ /
upajīvanti yāvattu tāvattatphalabhāginaḥ // 17 AbhT_35.17

bālyāpāye@pi yadbhoktumannameṣa pravartate /
tatprasiddhyaiva nādhyakṣānnānumānādasambhavāt // 18 AbhT_35.18

naca kāpyatra doṣāśāśaṅkāyāśca nivṛttitaḥ /
prasiddhiścāvigānotthā pratītiḥ śabdanātmikā // 19 AbhT_35.19

mātuḥ svabhāvo yattasyāṃ śaṅkate naiṣa jātucit /
svakṛtatvavaśādeva sarvavitsa hi śaṅkaraḥ // 20 AbhT_35.20

yāvattu śivatā nāsya tāvatsvātmānusāriṇīm /
tāvatīmeva tāmeṣa prasiddhiṃ nābhiśaṅkate // 21 AbhT_35.21

anyasyāmabhiśaṅkī syādbhūyastāṃ bahu manyate /
evaṃ bhāviśivatvo@mūṃ prasiddhiṃ manyate dhruvam // 22 AbhT_35.22

eka evāgamaścāyaṃ vibhunā sarvadarśinā /
darśito yaḥ pravṛtte ca nivṛtte ca pathi sthitaḥ // 23 AbhT_35.23

dharmārthakāmamokṣeṣu pūrṇāpūrṇādibhedataḥ /
vicitreṣu phaleṣveka upāyaḥ śāmbhavāgamaḥ // 24 AbhT_35.24

tasminviṣayavaiviktyādvicitraphaladāyini /
citropāyopadeśo@pi na virodhāvaho bhavet // 25 AbhT_35.25

laukikaṃ vaidikaṃ sāṅkhyaṃ yogādi pāñcarātrakam /
bauddhārhatanyāyaśāstraṃ padārthakramatantraṇam // 26 AbhT_35.26

siddhāntatantraśāktādi sarvaṃ brahmodbhavaṃ yataḥ /
śrīsvacchandādiṣu proktaṃ sadyojātādibhedataḥ // 27 AbhT_35.27

yathaikatrāpi vedādau tattadāśramagāminaḥ /
saṃskārāntaramatrāpi tathā liṅgoddhṛtādikam // 28 AbhT_35.28

yathāca tatra pūrvasminnāśrame nottarāśramāt /
phalameti tathā pāñcarātrādau na śivātmatām // 29 AbhT_35.29

eka evāgamastasmāttatra laukikaśāstrataḥ /
prabhṛtyāvaiṣṇavādbauddhācchaivātsarvaṃ hi niṣṭhitam // 30 AbhT_35.30

tasya yattat paraṃ prāpyaṃ dhāma tat trikaśabditam /
sarvāvibhedānucchedāt tadeva kulamucyate // 31 AbhT_35.31

yathordhvādharatābhāksu dehāṅgeṣu vibhediṣu /
ekaṃ prāṇitamevaṃ syāt trikaṃ sarveṣu śāstrataḥ // 32 AbhT_35.32

śrīmatkālīkule coktaṃ pañcasrotovivarjitam /
daśāṣṭādaśabhedasya sārametatprakīrtitam // 33 AbhT_35.33

puṣpe gandhastile tailaṃ dehe jīvo jale@mṛtam /
yathā tathaiva śāstrāṇāṃ kulamantaḥ pratiṣṭhitam // 34 AbhT_35.34

tadeka evāgamo@yaṃ citraścitre@dhikāriṇi /
tathaiva sā prasiddhirhi svayūthyaparayūthyagā // 35 AbhT_35.35

sāṃkhyaṃ yogaṃ pāñcarātraṃ vedāṃścaiva na nindayet /
yataḥ śivodbhavāḥ sarva iti svacchandaśāsane // 36 AbhT_35.36

ekasmādāgamāccaite khaṇḍakhaṇḍā vyapoddhṛtāḥ /
loke syurāgamāstaiśca jano bhrāmyati mohitaḥ // 37 AbhT_35.37

anekāgamapakṣe@pi vācyā viṣayabheditā /
avaśyamūrdhvādharatāsthityā prāmāṇyasiddhaye // 38 AbhT_35.38

anyathā naiva kasyāpi prāmāṇyaṃ siddhyati dhruvam /
nityatvamavisaṃvāda iti no mānakāraṇam // 39 AbhT_35.39

asminnaṃśe@pyamuṣyaiva prāmāṇyaṃ syāttathoditeḥ /
anyathāvyākṛtau kḷptāvasatyatve prarocane // 40 AbhT_35.40

atiprasaṅga sarvasyāpyāgamasyāpabādhakaḥ /
avaśyopetya ityasminmāna āgamanāmani // 41 AbhT_35.41

avaśyopetyamevaitacchāstraniṣṭhānirūpaṇam /
pradhāne@ṅge kṛto yatnaḥ phalavānvastuto yataḥ // 42 AbhT_35.42

ato@smin yatnavān ko@pi bhavecchaṃbhupracoditaḥ /
tatra tatra ca śāstreṣu nyarūpyata maheśinā // 43 AbhT_35.43

etāvatyadhikārī yaḥ sa durlabha iti sphuṭam /
itthaṃ śrīśambhunāthena mamoktaṃ śāstramelanam // 44 AbhT_35.44

:C36 atha śrītantrāloke ṣaṭtriṃśamāhnikam

āyātiratha śāstrasya kathyate@vasarāgatā /0b
śrīsiddhādivinirdiṣṭā gurubhiśca nirūpitā /
bhairavo bhairavī devī svacchando lākulo@ṇurāṭ // 1 AbhT_36.1

gahaneśo@bjajaḥ śakro guruḥ koṭyapakarṣataḥ /
navabhiḥ kramaśo@dhītaṃ navakoṭipravistaram // 2 AbhT_36.2

etaistato guruḥ koṭimātrāt pādaṃ vitīrṇavān /
dakṣādibhya ubhau pādau saṃvartādibhya eva ca // 3 AbhT_36.3

pādaṃ ca vāmanādibhyaḥ pādārdhaṃ bhārgavāya ca /
pādapādaṃ tu balaye pādapādastu yo@paraḥ // 4 AbhT_36.4

siṃhāyārdhaṃ tataḥ śiṣṭāddvau bhāgau vinatābhuve /
pādaṃ vāsukināgāya khaṇḍāḥ saptadaśa tvamī // 5 AbhT_36.5

svargādardhaṃ rāvaṇo@tha jahre rāmo@rdhamapyataḥ /
vibhīṣaṇamukhādāpa guruśiṣyavidhikramāt // 6 AbhT_36.6

khaṇḍairekānnaviṃśatyā vibhaktaṃ tadabhūttataḥ /
khaṇḍaṃ khaṇḍaṃ cāṣṭakhaṇḍaṃ proktapādādibhedataḥ // 7 AbhT_36.7

pādo mūloddhārāvuttaravṛhaduttare tathā kalpaḥ /
sāṃhitakalpaskandāvanuttaraṃ vyāpakaṃ tridhā tisraḥ // 8 AbhT_36.8

devyo@tra nirūpyante kramaśo vistāriṇaiva rūpeṇa /
navame pade tu gaṇanā na kāciduktā vyavacchidāhīne // 9 AbhT_36.9

rāmācca lakṣmaṇastasmāt siddhāstebhyo@pi dānavāḥ /
guhyakāśca tatastebhyo yogino nṛvarāstataḥ // 10 AbhT_36.10

teṣāṃ krameṇa tanmadhye bhraṣṭaṃ kālāntarādyadā /
tadā śrīkaṇṭhanāthājñāvaśāt siddhā avātaram // 11 AbhT_36.11

tryambakāmardakābhikhyaśrīnāthā advaye dvaye /
dvayādvaye ca nipuṇāḥ krameṇa śivaśāsane // 12 AbhT_36.12

ādyasya cānvayo jajñe dvitīyo duhitṛkramāt /
sa cārdhatryambakābhikhyaḥ saṃtānaḥ supratiṣṭhitaḥ // 13 AbhT_36.13

ataścārdhacatasro@tra maṭhikāḥ saṃtatikramāt /
śiṣyapraśiṣyairvistīrṇāḥ śataśākhaṃ vyavasthitaiḥ // 14 AbhT_36.14

adhyuṣṭasaṃtatisrotaḥsārabhūtarasāhṛtim /
vidhāya tantrāloko@yaṃ syandate sakalānrasān // 15 AbhT_36.15

uktāyātirupādeyabhāvo nirṇīyate@dhunā / AbhT_36.16

:C37 atha śrītantrāloke saptatriṃśamāhnikam

uktanītyaiva sarvatra vyavahāre pravartite /
prasiddhāvupajīvyāyāmavaśyagrāhya āgamaḥ // 1 AbhT_37.1

yathā laukikadṛṣṭyānyaphalabhāk tatprasiddhitaḥ /
samyagvyavaharaṃstadvacchivabhāk tatprasiddhitaḥ // 2 AbhT_37.2

tadavaśyagrahītavye śāstre svāṃśopadeśini /
manākphale@bhyupādeyatamaṃ tadviparītakam // 3 AbhT_37.3

yathā khageśvarībhāvaniḥśaṅkatvādviṣaṃ vrajet /
kṣayaṃ karmasthitistadvadaśaṅkādbhairavatvataḥ // 4 AbhT_37.4

yadārṣe pātahetūktaṃ tadasminvāmaśāsane /
āśusiddhyai yataḥ sarvamārṣaṃ māyodarasthitam // 5 AbhT_37.5

tacca yatsarvasarvajñadṛṣṭaṃ taccāpi kiṃ bhavet /
yadaśeṣopadeśena sūyate@nuttaraṃ phalam // 6 AbhT_37.6

yathādharādharaproktavastutattvānuvādataḥ /
uttaraṃ kathitaṃ saṃvitsiddhaṃ taddhi tathā bhavet // 7 AbhT_37.7

yaduktādhikasaṃvittisiddhavastunirūpaṇāt /
apūrṇasarvavitproktirjñāyate@dharaśāsane // 8 AbhT_37.8

ūrdhvaśāsanavastvaṃśe dṛṣṭvāpica samujjhite /
adhaḥ śāstreṣu māyātvaṃ lakṣyate sargarakṣaṇāt // 9 AbhT_37.9

śrīmadānandaśāstrādau proktaṃ ca parameśinā /
ṛṣivākyaṃ bahukleśamadhruvālpaphalaṃ mitam // 10 AbhT_37.10

naiva pramāṇayedvidvān śaivamevāgamaṃ śrayet /
tadārṣe pātahetūktaṃ tadasmin vāmaśāsane // 11 AbhT_37.11

āśusiddhyai yataḥ sarvamārṣaṃ māyodarasthitam /
yathā khageśvarībhāvaniḥśaṅkatvādviṣaṃ vrajet // 12 AbhT_37.12

kṣayaṃ karmasthitistadvadaśaṅkādbhairavatvataḥ /
ajñatvānupadeṣṭṛtvasaṃdaṣṭe@dharaśāsane // 13 AbhT_37.13

etadviparyayādgrāhyamavaśyaṃ śivaśāsanam /
dvāvāptau tatra ca śrīmacchrīkaṇṭhalakuleśvarau // 14 AbhT_37.14

dvipravāhamidaṃ śāstraṃ mamyaṅniḥśreyasapradam /
prācyasya tu yathābhīṣṭabhogadatvamapi sthitam // 15 AbhT_37.15

tacca pañcavidhaṃ proktaṃ śaktivaicitryacitritam /
pañcasrota iti proktaṃ śrīmacchrīkaṇṭhaśāsanam // 16 AbhT_37.16

daśāṣṭādaśadhā srotaḥpañcakaṃ yattato@pyalam /
utkṛṣṭaṃ bhairavābhikhyaṃ catuḥṣaṣṭivibheditam // 17 AbhT_37.17

śrīmadānandaśāstrādau proktaṃ bhagavatā kila /
samūhaḥ pīṭhametacca dvidhā dakṣiṇavāmataḥ // 18 AbhT_37.18

mantro vidyeti tasmācca mudrāmaṇḍalagaṃ dvayam /
mananatrāṇadaṃ yattu mantrākhyaṃ tatra vidyayā // 19 AbhT_37.19

upodbalanamāpyāyaḥ sā hi vedyārthabhāsinī /
mantrapratikṛtirmudrā tadāpyāyanakārakam // 20 AbhT_37.20

maṇḍalaṃ sāramuktaṃ hi maṇḍaśrutyā śivāhvayam /
evamanyonyasaṃbhedavṛtti pīṭhacatuṣṭayam // 21 AbhT_37.21

yatastasmādbhavetsarvaṃ pīṭhe pīṭhe@pi vastutaḥ /
pradhānatvāttasya tasya vastuno bhinnatā punaḥ // 22 AbhT_37.22

kathitā sādhakendrāṇāṃ tattadvastuprasiddhaye /
pratyekaṃ taccaturdhaivaṃ maṇḍalaṃ mudrikā tathā // 23 AbhT_37.23

mantro vidyeti ca pīṭhamutkṛṣṭaṃ cottarottam /
vidyāpīṭhapradhānaṃ ca siddhayogīśvarīmatam // 24 AbhT_37.24

tasyāpi paramaṃ sāraṃ mālinīvijayottaram /
uktaṃ śrīratnamālāyāmetacca parameśinā // 25 AbhT_37.25

aśeṣatantrasāraṃ tu vāmadakṣiṇamāśritam /
ekatra militaṃ kaulaṃ śrīṣaḍardhakaśāsane // 26 AbhT_37.26

siddhānte karma bahulaṃ malamāyādirūṣitam /
dakṣiṇaṃ raudrakarmāḍhyaṃ vāmaṃ siddhisamākulam // 27 AbhT_37.27

svalpapuṇyaṃ bahukleśaṃ svapratītivivarjitam /
mokṣavidyāvihīnaṃ ca vinayaṃ tyaja dūrataḥ // 28 AbhT_37.28

yasminkāle ca guruṇā nirvikalpaṃ prakāśitam /
muktastenaiva kālena yantraṃ tiṣṭhati kevalam // 29 AbhT_37.29

mayaitatsrotasāṃ rūpamanuttarapadāddhruvāt /
ārabhya vistareṇoktaṃ mālinīślokavārtike // 30 AbhT_37.30

jijñāsustata evedamavadhārayituṃ kṣamaḥ /
vayaṃ tūktānuvacanamaphalaṃ nādriyāmahe // 31 AbhT_37.31

itthaṃ dadadanāyāsājjīvanmuktimahāphalam /
yathepsitamahābhogadātṛtvena vyavasthitam // 32 AbhT_37.32

ṣaḍardhasāraṃ sacchāstramupādeyamidaṃ sphuṭam /
ṣaṭtriṃśatā tattvabalena sūtā yadyapyanantā bhuvanāvalīyam /
brahmāṇḍamatyantamanoharaṃ tu vaicitryavarjaṃ nahi ramyabhāvaḥ // 33 AbhT_37.33

bhūrādisaptapurapūrṇatame@pi tasmin manye dvitīyabhuvanaṃ bhavanaṃ sukhasya /
kvānyatra citragatisūryaśaśāṅkaśobhirātrindivaprasarabhogavibhāgabhūṣā // 34 AbhT_37.34

tatrāpica tridivabhogamahārghavarṣadvīpāntarādadhikameva kumārikāhvam /
yatrādharādharapadātparamaṃ śivāntamāroḍhumapyadhikṛtiḥ kṛtināmanarghā // 35 AbhT_37.35

prākkarmabhogipaśutocitabhogabhājā kiṃ janmanā nanu sukhaikapade@pi dhāmni /
sarvo hi bhāvini paraṃ paritoṣameti saṃbhāvite natu nimeṣiṇi vartamāne // 36 AbhT_37.36

kanyāhvaye@pi bhuvane@tra paraṃ mahīyān deśaḥ sa yatra kila śāstravarāṇi cakṣuḥ /
jātyandhasadmani na janma na ko@bhinindedbhinnāñjanāyitaravipramukhaprakāśe // 37 AbhT_37.37

niḥśeṣaśāstrasadanaṃ kila madhyadeśastasminnajāyata guṇābhyadhiko dvijanmā /
ko@pyatrigupta iti nāmaniruktagotraḥ śāstrābdhicarvaṇakalodyadagastyagotraḥ // 38 AbhT_37.38

tamatha lalitādityo rājā nijaṃ puramānayat praṇayarabhasāt kaśmīrākhyaṃ himālayamūrdhagam /
adhivasati yadgaurīkāntaḥ karairvijayādibhiryugapadakhilaṃ bhogāsāraṃ rasāt paricarcitum // 39 AbhT_37.39

sthāne sthāne munibhirakhilaiścakrire yannivāsā yaccādhyāste pratipadamidaṃ sa svayaṃ candracūḍaḥ /
tanmanye@haṃ samabhilaṣitāśeṣasiddhernasiddhyai kaśmīrebhyaḥ paramatha puraṃ pūrṇavṛtterna tuṣṭyai // 40 AbhT_37.40

yatra svayaṃ śāradacandraśubhrā śrīśāradeti prathitā janeṣu /
śāṇḍilyasevārasasuprasannā sarvaṃ janaṃ svairvibhavairyunakti // 41 AbhT_37.41

nāraṅgāruṇakānti pāṇḍuvikacadballāvadātacchavi prodbhinnāmalamātuluṅgakanakacchāyābhirāmaprabham /
kerīkuntalakandalīpratikṛtiśyāmaprabhābhāsvaraṃ yasmiñśakticatuṣṭayojjvalamalaṃ madyaṃ mahābhairavam // 42 AbhT_37.42

trinayanamahākopajvālāvilīna iha sthito madanaviśikhavrāto madyacchalena vijṛmbhate /
kathamitarathā rāgaṃ mohaṃ madaṃ madanajvaraṃ vidadhadaniśaṃ kāmātaṅkairvaśīkurute jagat // 43 AbhT_37.43

yatkāntānāṃ praṇayavacasi prauḍhimānaṃ vidatte yannirvighnaṃ nidhuvanavidhau sādhvasaṃ saṃdhunoti /
yasmin viśvāḥ kalitarucayo devatāścakracaryastanmārdvīkaṃ sapadi tanute yatra bhogāpabargau // 44 AbhT_37.44

udyadgaurāṅkuravikasitaiḥ śyāmaraktaiḥ palāśairantargāḍhāruṇarucilasatkesarālīvicitraiḥ /
ākīrṇā bhūḥ pratipadamasau yatra kāśmīrapuṣpaiḥ samyagdevītritayayajanodyānamāviṣkaroti // 45 AbhT_37.45

sarvo lokaḥ kaviratha budho yatra śūro@pi vāgmī candroddyotā masṛṇagatayaḥ pauranāryaśca yatra /
yatrāṅgārojjvalavikasitānantasauṣumṇamārgagrastārkendurgaganavimalo yoginīnāṃ ca vargaḥ // 46 AbhT_37.46

śrīmatparaṃ pravaranāma puraṃ ca tatra yannirmame pravarasena iti kṣitīśaḥ /
yaḥ svapratiṣṭhitamaheśvarapūjanānte vyomotpatannudasṛjatkila dhūpaghaṇṭām // 47 AbhT_37.47

āndolanoditamanoharavīranādaiḥ sā cāsya tatsucaritaṃ prathayāṃbabhūva /
sadvṛttasāragurutaijasamūrtayo hi tyaktā api prabhuguṇānadhikaṃ dhvananti // 48 AbhT_37.48

saṃpūrṇacandravimaladyutivīrakāntāgāḍhāṅgarāgaghanakuṅkumapiñjaraśrīḥ /
proddhūtavetasalatāsitacāmaraughairājyābhiṣekamaniśaṃ dadatī smarasya // 49 AbhT_37.49

rodhaḥpratiṣṭhitamaheśvarasiddhaliṅgasvāyaṃbhuvārcanavilepanagandhapuṣpaiḥ /
āvarjyamānatanuvīcinimajjanaughavidhvastapāpmamunisiddhamanuṣyavandyā // 50 AbhT_37.50

bhogāpavargaparipūraṇakalpavallī bhogaikadānarasikāṃ surasiddhasindhum /
nyakkurvatī harapinākakalāvatīrṇā yadbhūṣayatyavirataṃ taṭinī vitastā // 51 AbhT_37.51

tasmin kuverapuracārisiṃtāṃśumaulisāṃmukhyadarśanavirūḍhapavitrabhāve /
vaitastarodhasi nivāsamamuṣya cakre rājā dvijasya parikalpitabhūrisaṃpat // 52 AbhT_37.52

tasyānvaye mahati ko@pi varāhaguptanāmā babhūva bhagavān svayamantakāle /
gīrvāṇasindhulaharīkalitāgramūrdhā yasyākarot paramanugrahamāgraheṇa // 53 AbhT_37.53

tasyātmajaścukhalaketi jane prasiddhaścandrāvadātadhiṣaṇo narasiṃhaguptaḥ /
yaṃ sarvaśāstrarasamajjanaśubhracittaṃ māheśvarī paramalaṃkurute sma bhaktiḥ // 54 AbhT_37.54

tāruṇyasāgarataraṅgabharānapohya vairāgyapotamadhiruhya dṛḍhaṃ haṭhena /
yo bhaktirohaṇamavāpya maheśacintāratnairalaṃ dalayati sma bhavāpadastāḥ // 55 AbhT_37.55

tasyātmajo@bhinavagupta iti prasiddhaḥ śrīcandracūḍacaraṇābjaparāgapūtaḥ /
mātā vyayūyujadamuṃ kila bālya eva daivaṃ hi bhāviparikarmaṇi saṃskaroti // 56 AbhT_37.56

mātā paraṃ bandhuriti pravādaḥ snoho@tigāḍhīkurute hi pāśān /
tanmūlabandhe galite kilāsya manye sthitā jīvata eva muktiḥ // 57 AbhT_37.57

pitrā sa śabdagahane kṛtasaṃpraveśastarkārṇavormipṛṣatāmalapūtacittaḥ /
sāhityasāndrarasabhogaparo maheśabhaktyā svayaṃgrahaṇadurmadayā gṛhītaḥ // 58 AbhT_37.58

sa tanmayībhūya na lokavartanīmajīgaṇat kāmapi kevalaṃ punaḥ /
tadīyasaṃbhogavivṛddhaye purā karoti dāsyaṃ guruveśmasu svayam // 59 AbhT_37.59

ānandasaṃtatimahārṇavakarṇadhāraḥ saddaiśikairakavarātmajavāmanāthaḥ /
śrīnāthasaṃtatimahāmbaragharmakāntiḥ śrībhūtirājatanayaḥ svapitṛprasādaḥ // 60 AbhT_37.60

traiyambakaprasarasāgaraśāyisomānandātmajotpalajalakṣmaṇaguptanāthaḥ /
turyākhyasaṃtatimahodadhipūrṇacandraḥ śrīsomataḥ sakalavitkila śaṃbhunāthaḥ // 61 AbhT_37.61

śrīcandraśarmabhavabhaktivilāsayogānandābhinandaśivaśaktivicitranāthāḥ /
anye@pi dharmaśivavāmanakodbhaṭaśrībhūteśabhāskaramukhapramukhā mahāntaḥ // 62 AbhT_37.62

ete sevārasaviracitānugrahāḥ śāstrasārapauḍhādeśaprakaṭasubhagaṃ svādhikāraṃ kilāsmai /
yat saṃprāduryadapi ca janānnaikṣatākṣetrabhūtān svātmārāmastadayamaniśaṃ tattvasevāraso@bhūt // 63 AbhT_37.63

so@nugrahītumatha śāṃbhavabhaktibhājaṃ svaṃ bhrātaramakhilaśāstravimarśapūrṇam /
yāvanmanaḥ praṇidadhāti manorathākhyaṃ tāvajjanaḥ katipayastamupāsasāda // 64 AbhT_37.64

śrīśaurisaṃjñatanayaḥ kila karṇanāmā yo yauvane viditaśāṃbhavatattvasāraḥ /
dehaṃ tyajan prathayati sma janasya satyaṃ yogacyutaṃ prati mahāmunikṛṣṇavākyam // 65 AbhT_37.65

tadbālamitramatha mantrisutaḥ prasiddhaḥ śrīmandra ityakhilasāraguṇābhirāmaḥ /
lakṣmīsarasvati samaṃ yamalaṃcakāra sāpatnakaṃ tirayate subhagaprabhāvaḥ // 66 AbhT_37.66

anye pitṛvyatanayāḥ śivaśaktiśubhrāḥ kṣemotpalābhinavacakrakapadmaguptāḥ /
ye saṃpadaṃ tṛṇamamaṃsata śaṃbhusevāsaṃpūritaṃ svahṛdayaṃ hṛdi bhāvayantaḥ // 67 AbhT_37.67

ṣaḍardhaśāstreṣu samastameva yenādhijagme vidhimaṇḍalādi /
sa rāmagupto guruśaṃbhuśāstrasevāvidhivyagrasamagramārgaḥ // 68 AbhT_37.68

anyo@pi kaścana janaḥ śivaśaktipātasaṃpreraṇāparavaśasvakaśaktisārthaḥ /
abhyarthanāvimukhabhāvamaśikṣitena tenāpyanugrahapadaṃ kṛta eṣa vargaḥ // 69 AbhT_37.69

ācāryamabhyarthayate sma gāḍhaṃ saṃpūrṇatantrādhigamāya samyak /
jāyeta daivānugṛhītabuddheḥ saṃpatprabandhaikarasaiva saṃpat // 70 AbhT_37.70

so@pyabhyupāgamadabhīpsitamasya yadvā svātodyameva hi ninartiṣato@vatīrṇam /
so@nugrahapravaṇa eva hi sadgurūṇāmājñāvaśena śubhasūtimahāṅkureṇa // 71 AbhT_37.71

vikṣiptabhāvaparihāramatho cikīrṣan mandraḥ svake puravare sthitimasya vavre /
ābālagopamapi yatra maheśvarasya dāsyaṃ janaścarati pīṭhanivāsakalpe // 72 AbhT_37.72

tasyābhavat kila pitṛvyavadhūrvidhātrā yā nirmame galitasaṃsṛticitracintā /
śītāṃśumaulicaraṇābjaparāgamātrabhūṣāvidhirvihitavatsalikocitākhyā // 73 AbhT_37.73

mūrtā kṣameva karuṇeva gṛhītadehā dhāreva vigrahavatī śubhaśīlatāyāḥ /
vairāgyasāraparipākadaśeva pūrṇā tattvārtharatnarucirasthitirohaṇorvī // 74 AbhT_37.74

bhrātāpi tasyāḥ śaśiśubhramaulerbhaktyā paraṃ pāvitacittavṛttiḥ /
sa śaurirātteśvaramantribhāvastatyāja yo bhūpatimantribhāvam // 75 AbhT_37.75

tasya snuṣā karṇavadhūrvidhūtasaṃsāravṛttiḥ sutamekameva /
yāsūta yogeśvaridattasaṃjñaṃ nāmānurūpasphuradarthatattvam // 76 AbhT_37.76

yāmagrage vayasi bhartṛviyogadīnāmanvagrahīt trinayanaḥ svayameva bhaktyā /
bhāviprabhāvarabhaseṣu janeṣvanarthaḥ satyaṃ samākṛṣati so@rthaparamparāṇām // 77 AbhT_37.77

bhaktyullasatpulakatāṃ sphuṭamaṅgabhūṣāṃ śrīśaṃbhunāthanatimeva lalāṭikāṃ ca /
śaivaśrutiṃ śravaṇabhūṣaṇamapyavāpya saubhāgyamabhyadhikamudvahati sma yāntaḥ // 78 AbhT_37.78

ambābhidhānā kila sā guruṃ taṃ svaṃ bhrātaraṃ śaṃbhudṛśābhyapaśyat /
bhāviprabhāvojjvalabhavyabuddhiḥ sato@vajānāti na bandhubuddhyā // 79 AbhT_37.79

bhrātā tadīyo@bhinavaśca nāmnā na kevalaṃ saccaritairapi svaiḥ /
pītena vijñānarasena yasya tatraiva tṛṣṇā vavṛdhe nikāmam // 80 AbhT_37.80

so@nyaśca śāṃbhavamarīcicayapraṇaśyatsaṃkocahārdanalinīghaṭitojjvalaśrīḥ /
taṃ lumpakaḥ paricacāra samudyameṣu sādhuḥ samāvahati hanta karāvalambam // 81 AbhT_37.81

itthaṃ gṛhe vatsalikāvitīrṇe sthitaḥ samādhāya matiṃ bahūni /
pūrvaśrutānyākalayan svabuddhyā śāstrāṇi tebhyaḥ samavāpa sāram // 82 AbhT_37.82

sa tannibandhaṃ vidadhe mahārthaṃ yuktyāgamodīritatantratattvam /
ālokamāsādya yadīyameṣa lokaḥ sukhaṃ saṃcaritā kriyāsu // 83 AbhT_37.83

santo@nugṛhṇīta kṛtiṃ tadīyāṃ hṛhṇīta pūrvaṃ vidhireṣa tāvat /
tato@pi gṛhṇātu bhavanmatiṃ sā sadyo@nugṛhṇātu ca tattvadṛṣṭyā // 84 AbhT_37.84

idamabhinavaguptaprombhitaṃ śāstrasāraṃ śiva niśamaya tāvat sarvataḥśrotratantraḥ /
tava kila nutireṣā sā hi tvadrūpacarcetyabhinavaparituṣṭo lokamātmīkuruṣva // 85 AbhT_37.85