Yāmuna: Saṃvitsiddhi

ekam evādvitīyaṃ tad brahmety upaniṣadvacaḥ // Svs_1

ekam evādvitīyaṃ tad brahmety upaniṣadvacaḥ //

brahmaṇo 'nyasya sadbhāvaṃ nanu tat pratiṣedhati // Svs_2

brahmaṇo 'nyasya sadbhāvaṃ nanu tat pratiṣedhati //

atra brūmo 'dvitīyoktau samāsaḥ ko vivakṣitaḥ // Svs_3

atra brūmo 'dvitīyoktau samāsaḥ ko vivakṣitaḥ //

kiṃsvit tatpuruṣaḥ kiṃ vā bahuvrīhir athocyatām // Svs_4

kiṃsvit tatpuruṣaḥ kiṃ vā bahuvrīhir athocyatām //

pūrvasminn uttaras tāvat prādhānyena vivakṣyate // Svs_5

pūrvasminn uttaras tāvat prādhānyena vivakṣyate //

padārthas tatra tad brahma tato 'nyat sadṛśaṃ tu vā // Svs_6

padārthas tatra tad brahma tato 'nyat sadṛśaṃ tu vā //

tadviruddham atho vā syāt triṣv apy anyan na bādhate // Svs_7

tadviruddham atho vā syāt triṣv apy anyan na bādhate //

anyatve sadṛśatve vā dvitīyaṃ siddhyati dhruvam // Svs_8

anyatve sadṛśatve vā dvitīyaṃ siddhyati dhruvam //

viruddhatve dvitīyena tṛtīyaṃ prathamaṃ tu vā // Svs_9

viruddhatve dvitīyena tṛtīyaṃ prathamaṃ tu vā //

brahma prāpnoti yasmāt tad dvitīyena virudhyate // Svs_10

brahma prāpnoti yasmāt tad dvitīyena virudhyate //

ataḥ saprathamāḥ sarve tṛtīyādyartharāśayaḥ // Svs_11

ataḥ saprathamāḥ sarve tṛtīyādyartharāśayaḥ //

dvitīyena tathā spṛṣṭvā svasthās tiṣṭhanty abādhitāḥ // Svs_12

dvitīyena tathā spṛṣṭvā svasthās tiṣṭhanty abādhitāḥ //

nanu nañ brahmaṇo 'nyasya sarvasyaiva niṣedhakam // Svs_13

nanu nañ brahmaṇo 'nyasya sarvasyaiva niṣedhakam //

dvitīyagrahaṇaṃ yasmāt sarvasyaivopalakṣaṇam // Svs_14

dvitīyagrahaṇaṃ yasmāt sarvasyaivopalakṣaṇam //

naivaṃ niṣedho na hy asmād dvitīyasyāvagamyate // Svs_15

naivaṃ niṣedho na hy asmād dvitīyasyāvagamyate //

tato 'nyat tadviruddhaṃ vā sadṛśaṃ vātra vakti saḥ // Svs_16

tato 'nyat tadviruddhaṃ vā sadṛśaṃ vātra vakti saḥ //

dvitīyaṃ yasya naivāsti tad brahmeti vivakṣite // Svs_17

dvitīyaṃ yasya naivāsti tad brahmeti vivakṣite //

satyādilakṣaṇoktīnām apalakṣaṇatā bhavet // Svs_18

satyādilakṣaṇoktīnām apalakṣaṇatā bhavet //

advitīye dvitīyārthanāstitāmātragocare // Svs_19

advitīye dvitīyārthanāstitāmātragocare //

svaniṣṭhatvān nañarthasya na syād brahmapadānvayaḥ // Svs_20

svaniṣṭhatvān nañarthasya na syād brahmapadānvayaḥ //

dvitīyaśūnyatā tatra brahmaṇo na viśeṣaṇam // Svs_21

dvitīyaśūnyatā tatra brahmaṇo na viśeṣaṇam //

viśeṣaṇe vā tad brahma tṛtīyaṃ prathamaṃ tu vā // Svs_22

viśeṣaṇe vā tad brahma tṛtīyaṃ prathamaṃ tu vā //

prasaktaṃ pūrvavat sarvaṃ bahuvrīhau samasyati // Svs_23

prasaktaṃ pūrvavat sarvaṃ bahuvrīhau samasyati //

brahmaṇaḥ prathamā ye ca tṛtīyādyā jagattraye // Svs_24

brahmaṇaḥ prathamā ye ca tṛtīyādyā jagattraye //

brahma praty advitīyatvāt svasthās tiṣṭhanty abādhitāḥ // Svs_25

brahma praty advitīyatvāt svasthās tiṣṭhanty abādhitāḥ //

kiṃca tatra bahuvrīhau samāse saṃśrite sati // Svs_26

kiṃca tatra bahuvrīhau samāse saṃśrite sati //

vṛttyarthasya nañarthasya na padārthāntarānvayaḥ // Svs_27

vṛttyarthasya nañarthasya na padārthāntarānvayaḥ //

saty arthāntarasambandhe ṣaṣṭhī yasyeti yujyate // Svs_28

saty arthāntarasambandhe ṣaṣṭhī yasyeti yujyate //

dvitīyavastunāstitvaṃ na brahma na viśeṣaṇam // Svs_29

dvitīyavastunāstitvaṃ na brahma na viśeṣaṇam //

asattvān na hy asad brahma bhaven nāpi viśeṣaṇam // Svs_30

asattvān na hy asad brahma bhaven nāpi viśeṣaṇam //

tasmāt prapañcasadbhāvo nādvaitaśrutibādhitaḥ // Svs_31

tasmāt prapañcasadbhāvo nādvaitaśrutibādhitaḥ //

svapramāṇabalāt siddhaḥ śrutyā cāpy anumoditaḥ // Svs_32

svapramāṇabalāt siddhaḥ śrutyā cāpy anumoditaḥ //

tenādvitīyaṃ brahmeti śruter artho 'yam ucyate // Svs_33

tenādvitīyaṃ brahmeti śruter artho 'yam ucyate //

dvitīyagaṇanāyogyo nāsīd asti bhaviṣyati // Svs_34

dvitīyagaṇanāyogyo nāsīd asti bhaviṣyati //

samo vābhyadiko vāsya yo dvitīyas tu gaṇyate // Svs_35

samo vābhyadiko vāsya yo dvitīyas tu gaṇyate //

yato 'sya vibhavavyūhakalāmātram idaṃ jagat // Svs_36

yato 'sya vibhavavyūhakalāmātram idaṃ jagat //

dvitīyavāgāspadatāṃ pratipadyeta tat katham // Svs_37

dvitīyavāgāspadatāṃ pratipadyeta tat katham //

yathā colanṛpaḥ samrāḍ advitīyo 'dya bhūtale // Svs_38

yathā colanṛpaḥ samrāḍ advitīyo 'dya bhūtale //

iti tattulyanṛpatinivāraṇaparaṃ vacaḥ // Svs_39

iti tattulyanṛpatinivāraṇaparaṃ vacaḥ //

na tu tadbhṛtyatatputrakalatrādiniṣedhakam // Svs_40

na tu tadbhṛtyatatputrakalatrādiniṣedhakam //

tathā surāsuranarabrahmabrahmāṇḍakoṭayaḥ // Svs_41

tathā surāsuranarabrahmabrahmāṇḍakoṭayaḥ //

kleśakarmavipākādyair aspṛṣṭasyākhileśituḥ // Svs_42

kleśakarmavipākādyair aspṛṣṭasyākhileśituḥ //

jñānādiṣāḍguṇyanidher acintyavibhavasya tāḥ // Svs_43

jñānādiṣāḍguṇyanidher acintyavibhavasya tāḥ //

viṣṇor vibhūtimahimasamudradrapsavipruṣaḥ // Svs_44

viṣṇor vibhūtimahimasamudradrapsavipruṣaḥ //

kaḥ khalv aṅgulibhaṅgena samudrān saptasaṅkhyayā // Svs_45

kaḥ khalv aṅgulibhaṅgena samudrān saptasaṅkhyayā //

gaṇayan gaṇayed ūrmiphenabudbudavipruṣaḥ // Svs_46

gaṇayan gaṇayed ūrmiphenabudbudavipruṣaḥ //

yathaika eva savitā na dvitīyo nabhaḥsthale // Svs_47

yathaika eva savitā na dvitīyo nabhaḥsthale //

ity uktyā na hi sāvitrā niṣidhyante 'tra raśmayaḥ // Svs_48

ity uktyā na hi sāvitrā niṣidhyante 'tra raśmayaḥ //

yathā pradhānasaṅkhyeyasaṅkhyāyāṃ naiva gaṇyate // Svs_49

yathā pradhānasaṅkhyeyasaṅkhyāyāṃ naiva gaṇyate //

saṅkhyā pṛthaksatī tatra saṅkhyeyānyapadārthatvat // Svs_50

saṅkhyā pṛthaksatī tatra saṅkhyeyānyapadārthatvat //

tathā (Svs_p16706)

tathā -

pādo 'sya viśvā bhūtāni tripād asyāmṛtaṃ divi // Svs_51

pādo 'sya viśvā bhūtāni tripād asyāmṛtaṃ divi //

iti bruvañ jagat sarvam itthambhāve nyaveśayat // Svs_52

iti bruvañ jagat sarvam itthambhāve nyaveśayat //

tathā (Svs_p17028)

tathā -

etāvān asya mahimā tato jyāyastaro hi saḥ // Svs_53

etāvān asya mahimā tato jyāyastaro hi saḥ //

yatrānyan na vijānāti sa bhūmodaram antaram // Svs_54

yatrānyan na vijānāti sa bhūmodaram antaram //

kurute 'sya bhayaṃ vyaktam ityādiśrutayaḥ parāḥ // Svs_55

kurute 'sya bhayaṃ vyaktam ityādiśrutayaḥ parāḥ //

meror ivāṇur yasyedaṃ brahmāṇḍam akhilaṃ jagat // Svs_56

meror ivāṇur yasyedaṃ brahmāṇḍam akhilaṃ jagat //

ityādikāḥ samastasya taditthambhāvatāparāḥ // Svs_57

ityādikāḥ samastasya taditthambhāvatāparāḥ //

vācārambhaṇamātraṃ tu jagat sthāvarajaṅgamam // Svs_58

vācārambhaṇamātraṃ tu jagat sthāvarajaṅgamam //

vikārajātaṃ kūṭasthaṃ mūlakāraṇam eva sat // Svs_59

vikārajātaṃ kūṭasthaṃ mūlakāraṇam eva sat //

ananyat kāraṇāt kāryaṃ pāvakād visphuliṅgavat // Svs_60

ananyat kāraṇāt kāryaṃ pāvakād visphuliṅgavat //

mṛttikālohabījādinānādṛṣṭāntavistaraiḥ // Svs_61

mṛttikālohabījādinānādṛṣṭāntavistaraiḥ //

nāśakad dagdhum analas tṛṇaṃ majjayituṃ jalam // Svs_62

nāśakad dagdhum analas tṛṇaṃ majjayituṃ jalam //

na vāyuś calituṃ śaktas tac chaktyāpyāyanād ṛte // Svs_63

na vāyuś calituṃ śaktas tac chaktyāpyāyanād ṛte //

ekapradhānavijñānād vijñātam akhilaṃ bhavet // Svs_64

ekapradhānavijñānād vijñātam akhilaṃ bhavet //

ityādivedavacanatanmūlāptāgamair api // Svs_65

ityādivedavacanatanmūlāptāgamair api //

brahmātmanātmalābho 'yaṃ prapañcaś cidacinmayaḥ // Svs_66

brahmātmanātmalābho 'yaṃ prapañcaś cidacinmayaḥ //

iti pramīyate brāhmī vibhūtir na niṣidhyate // Svs_67

iti pramīyate brāhmī vibhūtir na niṣidhyate //

tanniṣedhe samastasya mithyātvāl lokavedayoḥ // Svs_68

tanniṣedhe samastasya mithyātvāl lokavedayoḥ //

vyavahārās tu lupyeraṃs tathā syād brahmadhīr api // Svs_69

vyavahārās tu lupyeraṃs tathā syād brahmadhīr api //

vyāvahārikasatyatvān mṛṣatve 'py aviruddhatā // Svs_70

vyāvahārikasatyatvān mṛṣatve 'py aviruddhatā //

pratyakṣāder iti mataṃ prāg eva samadūduṣam // Svs_71

pratyakṣāder iti mataṃ prāg eva samadūduṣam //

ataś copaniṣajjātabrahmādvaitadhiyā jagat // Svs_72

ataś copaniṣajjātabrahmādvaitadhiyā jagat //

na bādhyate vibhūtitvād brahmaṇaś cety avasthitam // Svs_73

na bādhyate vibhūtitvād brahmaṇaś cety avasthitam //

nanu sattve prapañcasya nāstīti pratyayaḥ katham // Svs_74

nanu sattve prapañcasya nāstīti pratyayaḥ katham //

asattve vā kathaṃ tasminn astīti pratyayo bhavet // Svs_75

asattve vā kathaṃ tasminn astīti pratyayo bhavet //

sadasattvaṃ tathaikasya viruddhatvād asambhavi // Svs_76

sadasattvaṃ tathaikasya viruddhatvād asambhavi //

sadasatpratyayaprāptaviruddhadvandvasaṅgame // Svs_77

sadasatpratyayaprāptaviruddhadvandvasaṅgame //

tayor anyatarārthasya niścayābhāvahetutaḥ // Svs_78

tayor anyatarārthasya niścayābhāvahetutaḥ //

sadasattvaṃ prapañcasya jainās tu pratijānate // Svs_79

sadasattvaṃ prapañcasya jainās tu pratijānate //

sattvaprāptiṃ puraḥkṛtya nāstīti pratyayodayāt // Svs_80

sattvaprāptiṃ puraḥkṛtya nāstīti pratyayodayāt //

sadā sattvaṃ prapañcasya sāṅkhyās tu pratipedire // Svs_81

sadā sattvaṃ prapañcasya sāṅkhyās tu pratipedire //

sadasatpratyayaprāptaviruddhadvandvasaṅkaṭe // Svs_82

sadasatpratyayaprāptaviruddhadvandvasaṅkaṭe //

virodhaparihārārthaṃ sattvāsattvāṃśabhaṅgataḥ // Svs_83

virodhaparihārārthaṃ sattvāsattvāṃśabhaṅgataḥ //

sadasadbhyām anirvācyaṃ prapañcaṃ kecid ūcire // Svs_84

sadasadbhyām anirvācyaṃ prapañcaṃ kecid ūcire //

sattvāsattve vibhāgena deśakālādibhedataḥ // Svs_85

sattvāsattve vibhāgena deśakālādibhedataḥ //

ghaṭāder iti manvānā vyavasthām apare jaguḥ // Svs_86

ghaṭāder iti manvānā vyavasthām apare jaguḥ //

tad evaṃ vādisaṃmardāt saṃśaye samupasthite // Svs_87

tad evaṃ vādisaṃmardāt saṃśaye samupasthite //

nirṇayaḥ kriyate tatra mīmāṃsakamatena tu // Svs_88

nirṇayaḥ kriyate tatra mīmāṃsakamatena tu //

ghaṭasvarūpe nāstitvam astitvaṃ yady abūbudhat // Svs_89

ghaṭasvarūpe nāstitvam astitvaṃ yady abūbudhat //

syād eva yugapat sattvam asattvaṃ ca ghaṭādiṣu // Svs_90

syād eva yugapat sattvam asattvaṃ ca ghaṭādiṣu //

idānīm idam atrāsti nāstīty evaṃvidhā yataḥ // Svs_91

idānīm idam atrāsti nāstīty evaṃvidhā yataḥ //

deśakāladaśābhedād astināstīti no dhiyaḥ // Svs_92

deśakāladaśābhedād astināstīti no dhiyaḥ //

ato deśādibhedena sadasattvaṃ ghaṭādiṣu // Svs_93

ato deśādibhedena sadasattvaṃ ghaṭādiṣu //

vyavasthitaṃ nirastatvād vādasyeha na sambhavaḥ // Svs_94

vyavasthitaṃ nirastatvād vādasyeha na sambhavaḥ //

nanu deśādisambandhaḥ sata evopapadyate // Svs_95

nanu deśādisambandhaḥ sata evopapadyate //

na deśakālasambandhād asataḥ sattvam iṣyate // Svs_96

na deśakālasambandhād asataḥ sattvam iṣyate //

sambandho dvyāśrayas tasmāt sataḥ sattvaṃ sadā bhavet // Svs_97

sambandho dvyāśrayas tasmāt sataḥ sattvaṃ sadā bhavet //

asataḥ kārakaiḥ sattvaṃ janmanety atidurghaṭam // Svs_98

asataḥ kārakaiḥ sattvaṃ janmanety atidurghaṭam //

ādyantavān prapañco 'taḥ satkakṣyāntarniveśyate // Svs_99

ādyantavān prapañco 'taḥ satkakṣyāntarniveśyate //

uktaṃ ca- (Svs_p23841)

uktaṃ ca--

ādāv ante ca yan nāsti nāsti madhye 'pi tat tathā // Svs_100

ādāv ante ca yan nāsti nāsti madhye 'pi tat tathā //

iti (Svs_p24027)

iti

ato niścitasadbhāvaḥ sadā sann abhyupeyatām // Svs_101

ato niścitasadbhāvaḥ sadā sann abhyupeyatām //

asataḥ sarvadāsattvaṃ janyayogāt khapuṣpavat // Svs_102

asataḥ sarvadāsattvaṃ janyayogāt khapuṣpavat //

asattve na viśeṣo 'sti prāgatyantāsator iha // Svs_103

asattve na viśeṣo 'sti prāgatyantāsator iha //

śvetaketum upādāya tat tvam ity api yac chrutam // Svs_104

śvetaketum upādāya tat tvam ity api yac chrutam //

ṣaṣṭhaprapāṭhake tasya kuto mukhyārthasambhavaḥ // Svs_105

ṣaṣṭhaprapāṭhake tasya kuto mukhyārthasambhavaḥ //

kārpaṇyaśokaduḥkhārtaś cetanas tvampadoditaḥ // Svs_106

kārpaṇyaśokaduḥkhārtaś cetanas tvampadoditaḥ //

sarvajñaḥ satyasaṅkalpo niḥsīmasukhasāgaraḥ // Svs_107

sarvajñaḥ satyasaṅkalpo niḥsīmasukhasāgaraḥ //

tatpadārthas tayor aikyaṃ tejastimiravat katham // Svs_108

tatpadārthas tayor aikyaṃ tejastimiravat katham //

tvamarthasthe taṭasthe vā (tadarthasthe vibhedake) // Svs_109

tvamarthasthe taṭasthe vā (tadarthasthe vibhedake) //

guṇe tattvampadaśrutyor aikārthyaṃ dūravāritam // Svs_110

guṇe tattvampadaśrutyor aikārthyaṃ dūravāritam //

ajñatvasarvaveditvaduḥkhitvasukhitādike // Svs_111

ajñatvasarvaveditvaduḥkhitvasukhitādike //

viśeṣaṇe vā ciddhātor athavāpy upalakṣaṇe // Svs_112

viśeṣaṇe vā ciddhātor athavāpy upalakṣaṇe //

viruddhaguṇasaṅkrānter bhedaḥ syāt tvaṃtadarthayoḥ // Svs_113

viruddhaguṇasaṅkrānter bhedaḥ syāt tvaṃtadarthayoḥ //

vācyaikadeśabhaṅgena cidekavyaktiniṣṭhatā // Svs_114

vācyaikadeśabhaṅgena cidekavyaktiniṣṭhatā //

so 'yaṃ gaur itivat tattvam padayor ity apeśalam // Svs_115

so 'yaṃ gaur itivat tattvam padayor ity apeśalam //

deśakāladaśābhedād ekasminn api dharmiṇi // Svs_116

deśakāladaśābhedād ekasminn api dharmiṇi //

viruddhadvandvasaṅkrānteḥ so 'yaṃ gaur iti yujyate // Svs_117

viruddhadvandvasaṅkrānteḥ so 'yaṃ gaur iti yujyate //

svaprakāśasya ciddhātor viruddhadvandvasaṅgatau // Svs_118

svaprakāśasya ciddhātor viruddhadvandvasaṅgatau //

na vyavasthāpakaṃ kiṃcid deśakāladaśādike // Svs_119

na vyavasthāpakaṃ kiṃcid deśakāladaśādike //

nirdhūtanikhiladvandvasvaprakāśe cidātmani // Svs_120

nirdhūtanikhiladvandvasvaprakāśe cidātmani //

dvaitānarthabhramābhāvāc chāstraṃ nirviṣayaṃ bhavet // Svs_121

dvaitānarthabhramābhāvāc chāstraṃ nirviṣayaṃ bhavet //

etena satyakāmatvajagatkāraṇatādayaḥ // Svs_122

etena satyakāmatvajagatkāraṇatādayaḥ //

mā(yopādhau) pare 'dhyastāḥ śokamohādayaḥ punaḥ // Svs_123

mā(yopādhau) pare 'dhyastāḥ śokamohādayaḥ punaḥ //

avidyopādhike jīve vibhāgeneti yan matam // Svs_124

avidyopādhike jīve vibhāgeneti yan matam //

kṣudrabrahmavidām etan mataṃ prāg eva dūṣitam // Svs_125

kṣudrabrahmavidām etan mataṃ prāg eva dūṣitam //

citsvarūpe viśiṣṭe vā māyāvidyādyupādhayaḥ // Svs_126

citsvarūpe viśiṣṭe vā māyāvidyādyupādhayaḥ //

pūrvasmin sarvasaṅkaryaṃ parajīvāvibhāgataḥ // Svs_127

pūrvasmin sarvasaṅkaryaṃ parajīvāvibhāgataḥ //

uttarasminn api tathā viśiṣṭam api cid yadi // Svs_128

uttarasminn api tathā viśiṣṭam api cid yadi //

citsvarūpaṃ hi nirbhedaṃ māyāvidyādyupādhibhiḥ // Svs_129

citsvarūpaṃ hi nirbhedaṃ māyāvidyādyupādhibhiḥ //

vibhinnam iva vibhrāntaṃ viśisṭaṃ ca (iti manyate) // Svs_130

vibhinnam iva vibhrāntaṃ viśisṭaṃ ca (iti manyate) //

taṭasthāvasthitā dharmāḥ svarūpaṃ na spṛśanti kim // Svs_131

taṭasthāvasthitā dharmāḥ svarūpaṃ na spṛśanti kim //

na hi daṇḍiśiraschedād devadatto na hiṃsitaḥ // Svs_132

na hi daṇḍiśiraschedād devadatto na hiṃsitaḥ //

acidaṃśavyapohena cidekapariśeṣatā // Svs_133

acidaṃśavyapohena cidekapariśeṣatā //

atas tat tvam asītyāder artha ity apy asundaram // Svs_134

atas tat tvam asītyāder artha ity apy asundaram //

abrahmānātmatābhāve pratyakcit pariśiṣyate // Svs_135

abrahmānātmatābhāve pratyakcit pariśiṣyate //

tattvampadadvayaṃ jīvaparatādātmyagocaram // Svs_136

tattvampadadvayaṃ jīvaparatādātmyagocaram //

tan mukhyavṛtti tādātmyam api vastudvayāśrayam // Svs_137

tan mukhyavṛtti tādātmyam api vastudvayāśrayam //

bhedābhedavikalpas tu yas tvayā paricoditaḥ // Svs_138

bhedābhedavikalpas tu yas tvayā paricoditaḥ //

abhedābhedino 'satye bandhe sati nirarthakaḥ // Svs_139

abhedābhedino 'satye bandhe sati nirarthakaḥ //

abhedo bhedamardī tu svāśrayībhūtavastunoḥ // Svs_140

abhedo bhedamardī tu svāśrayībhūtavastunoḥ //

bhedaḥ parasparānātmyaṃ bhāvānām evam etayoḥ // Svs_141

bhedaḥ parasparānātmyaṃ bhāvānām evam etayoḥ //

svarūpam abhyupetyaiva bhedābhedavikalpayoḥ // Svs_142

svarūpam abhyupetyaiva bhedābhedavikalpayoḥ //

(bādhanam) tena vāgbādhād virodhena nigṛhyase // Svs_143

(bādhanam) tena vāgbādhād virodhena nigṛhyase //

bhinnābhinnatvasambandhasadasattvavikalpanam // Svs_144

bhinnābhinnatvasambandhasadasattvavikalpanam //

pratyakṣānubhavāpāstaṃ kevalaṃ kaṇṭhaśoṣaṇam // Svs_145

pratyakṣānubhavāpāstaṃ kevalaṃ kaṇṭhaśoṣaṇam //

nīle nīlamatir yādṛg utpale nīladhīr hi sā // Svs_146

nīle nīlamatir yādṛg utpale nīladhīr hi sā //

nīlam utpalam evedam iti sākṣāc cakāsti naḥ // Svs_147

nīlam utpalam evedam iti sākṣāc cakāsti naḥ //

yathā viditasaṃyogasambandhe 'pyakṣagocare // Svs_148

yathā viditasaṃyogasambandhe 'pyakṣagocare //

bhedābhedādidustarkavikalpādhānavibhramaḥ // Svs_149

bhedābhedādidustarkavikalpādhānavibhramaḥ //

tadvat tādātmyasambandhe śrutipratyakṣamūlake // Svs_150

tadvat tādātmyasambandhe śrutipratyakṣamūlake //

śrutidaṇḍena dustarkavikalpabhramavāraṇam // Svs_151

śrutidaṇḍena dustarkavikalpabhramavāraṇam //

nirdoṣāpauruṣeyī ca śrutir atyartham ādarāt // Svs_152

nirdoṣāpauruṣeyī ca śrutir atyartham ādarāt //

asakṛt tat tvam ity āha tādātmyaṃ brahmajīvayoḥ // Svs_153

asakṛt tat tvam ity āha tādātmyaṃ brahmajīvayoḥ //

brahmānandahradāntastho muktātmā sukham edhate // Svs_154

brahmānandahradāntastho muktātmā sukham edhate //

phale ca phalino 'bhāvān mokṣasyāpuruṣārthatā // Svs_155

phale ca phalino 'bhāvān mokṣasyāpuruṣārthatā //

ekaśeṣe hi ciddhātoḥ kasya mokṣaḥ phalaṃ bhavet // Svs_156

ekaśeṣe hi ciddhātoḥ kasya mokṣaḥ phalaṃ bhavet //

kiṃca prapañcarūpeṇa kā nu saṃvid vivartate // Svs_157

kiṃca prapañcarūpeṇa kā nu saṃvid vivartate //

na tāvad ghaṭadhīs tasyām asatyām api darśanāt // Svs_158

na tāvad ghaṭadhīs tasyām asatyām api darśanāt //

na hi tasyām ajātāyāṃ naṣṭāyāṃ vākhilaṃ jagat // Svs_159

na hi tasyām ajātāyāṃ naṣṭāyāṃ vākhilaṃ jagat //

nāstīti śakyate vaktum uktau pratyakṣabādhanāt // Svs_160

nāstīti śakyate vaktum uktau pratyakṣabādhanāt //

nāpy anyasaṃvit tannāśe 'py anyeṣām upalambhanāt // Svs_161

nāpy anyasaṃvit tannāśe 'py anyeṣām upalambhanāt //

nanu saṃvid abhinnaikā na tasyām asti bhedadhīḥ // Svs_162

nanu saṃvid abhinnaikā na tasyām asti bhedadhīḥ //

ghaṭādayo hi bhidyante na tu sā citprakāśanāt // Svs_163

ghaṭādayo hi bhidyante na tu sā citprakāśanāt //

ghaṭadhīḥ paṭasaṃvittisamaye nāvabhāti cet // Svs_164

ghaṭadhīḥ paṭasaṃvittisamaye nāvabhāti cet //

naivaṃ ghaṭo hi nābhāti sā sphuraty eva tu sphuṭam // Svs_165

naivaṃ ghaṭo hi nābhāti sā sphuraty eva tu sphuṭam //

ghaṭavyāvṛttasaṃvittir atha na sphuratīti cet // Svs_166

ghaṭavyāvṛttasaṃvittir atha na sphuratīti cet //

tadvyāvṛttipadenāpi kiṃ saivoktāthavetarat // Svs_167

tadvyāvṛttipadenāpi kiṃ saivoktāthavetarat //

saiva cedbhāsate 'nyac cen na brūmas tasya bhāsanam // Svs_168

saiva cedbhāsate 'nyac cen na brūmas tasya bhāsanam //

kiṃcāsyāḥ svaprakāśāyā nīrūpāyā na hi svataḥ // Svs_169

kiṃcāsyāḥ svaprakāśāyā nīrūpāyā na hi svataḥ //

ṛte viṣayanānātvān nānātvāvagrahabhramaḥ // Svs_170

ṛte viṣayanānātvān nānātvāvagrahabhramaḥ //

na vastu vastudharmo vā na pratyakṣo na laiṅgikaḥ // Svs_171

na vastu vastudharmo vā na pratyakṣo na laiṅgikaḥ //

ghaṭādivedyabhedo 'pi kevalaṃ bhramalakṣaṇaḥ // Svs_172

ghaṭādivedyabhedo 'pi kevalaṃ bhramalakṣaṇaḥ //

yadā tadā tadāyatto dhībhedāvagrahodayaḥ // Svs_173

yadā tadā tadāyatto dhībhedāvagrahodayaḥ //

kutaḥ kutastarāṃ tasya paramārthatvasambhavaḥ // Svs_174

kutaḥ kutastarāṃ tasya paramārthatvasambhavaḥ //

kiṃca svayamprakāśasya svato vā parato 'pi vā // Svs_175

kiṃca svayamprakāśasya svato vā parato 'pi vā //

prāgabhāvādisiddhiḥ syāt svatas tāvan na yujyate // Svs_176

prāgabhāvādisiddhiḥ syāt svatas tāvan na yujyate //

svasmin sati viruddhatvād abhāvasyānavasthiteḥ // Svs_177

svasmin sati viruddhatvād abhāvasyānavasthiteḥ //

svanimittaprakāśasya svasyābhāve 'py asambhavāt // Svs_178

svanimittaprakāśasya svasyābhāve 'py asambhavāt //

ananyagocaratvena cito na parato 'pi ca // Svs_179

ananyagocaratvena cito na parato 'pi ca //

kiṃca vedyasya bhedāder na ciddharmatvasambhavaḥ // Svs_180

kiṃca vedyasya bhedāder na ciddharmatvasambhavaḥ //

rūpādivad ataḥ saṃvid advitiyā svayamprabhā // Svs_181

rūpādivad ataḥ saṃvid advitiyā svayamprabhā //

atas tadbhedam āśritya yad vikalpādijalpitam // Svs_182

atas tadbhedam āśritya yad vikalpādijalpitam //

tad avidyāvilāso 'yam iti brahmavido viduḥ // Svs_183

tad avidyāvilāso 'yam iti brahmavido viduḥ //

hanta brahmopadeśo 'yaṃ śraddadhāneṣu śobhate // Svs_184

hanta brahmopadeśo 'yaṃ śraddadhāneṣu śobhate //

vayam aśraddadhānāḥ smo ye yuktiṃ prārthayāmahe // Svs_185

vayam aśraddadhānāḥ smo ye yuktiṃ prārthayāmahe //

pratipramātṛviṣayaṃ parasparavilakṣaṇāḥ // Svs_186

pratipramātṛviṣayaṃ parasparavilakṣaṇāḥ //

aparokṣaṃ prakāśante sukhaduḥkhādivad dhiyaḥ // Svs_187

aparokṣaṃ prakāśante sukhaduḥkhādivad dhiyaḥ //

sambandhivyaṅgyabhedasya saṃyogecchādikasya naḥ // Svs_188

sambandhivyaṅgyabhedasya saṃyogecchādikasya naḥ //

na hi bhedaḥ svato nāsti nāpratyakṣaś ca saṃmataḥ // Svs_189

na hi bhedaḥ svato nāsti nāpratyakṣaś ca saṃmataḥ //

yadi sarvagatā nityā saṃvid evābhyupeyate // Svs_190

yadi sarvagatā nityā saṃvid evābhyupeyate //

tataḥ sarvaṃ sadā bhāyān na vā kiṃcit kadācana // Svs_191

tataḥ sarvaṃ sadā bhāyān na vā kiṃcit kadācana //

tadānīṃ na hi vedyasya sannidhītarakāritā // Svs_192

tadānīṃ na hi vedyasya sannidhītarakāritā //

vyavasthā ghaṭate vitter vyomavadvaibhavāśrayāt // Svs_193

vyavasthā ghaṭate vitter vyomavadvaibhavāśrayāt //

nāpi kāraṇabhedena nityāyās tadabhāvataḥ // Svs_194

nāpi kāraṇabhedena nityāyās tadabhāvataḥ //

na ca svarūpanānātvāt tadekatvaparigrahāt // Svs_195

na ca svarūpanānātvāt tadekatvaparigrahāt //

tataś ca badhirāndhādeḥ śabdādigrahaṇaṃ bhavet // Svs_196

tataś ca badhirāndhādeḥ śabdādigrahaṇaṃ bhavet //

guruśiṣyādibhedaś ca nirnimittaḥ prasajyate // Svs_197

guruśiṣyādibhedaś ca nirnimittaḥ prasajyate //

nanu naḥ saṃvido bhinnaṃ sarvaṃ nāma na kiṃcana // Svs_198

nanu naḥ saṃvido bhinnaṃ sarvaṃ nāma na kiṃcana //

ataḥ sarvaṃ sadā bhāyād ity akāṇḍe 'nuyujyate // Svs_199

ataḥ sarvaṃ sadā bhāyād ity akāṇḍe 'nuyujyate //

idam ākhyāhi bhoḥ kiṃ nu nīlādir na prakāśate // Svs_200

idam ākhyāhi bhoḥ kiṃ nu nīlādir na prakāśate //

prakāśamāno nīlādiḥ saṃvido vā na bhidyate // Svs_201

prakāśamāno nīlādiḥ saṃvido vā na bhidyate //

ādau pratītisubhago nirvāho lokavedayoḥ // Svs_202

ādau pratītisubhago nirvāho lokavedayoḥ //

yataḥ padapadārthādi na kiṃcid avabhāsate // Svs_203

yataḥ padapadārthādi na kiṃcid avabhāsate //

dvitīye saṃvido 'dvaitaṃ vyāhanyeta samīhitam // Svs_204

dvitīye saṃvido 'dvaitaṃ vyāhanyeta samīhitam //

yady ayaṃ vividhākāraprapañcaḥ saṃvidātmakaḥ // Svs_205

yady ayaṃ vividhākāraprapañcaḥ saṃvidātmakaḥ //

sāpi saṃvit tadātmeti yato nānā prasajyate // Svs_206

sāpi saṃvit tadātmeti yato nānā prasajyate //

na cāvidyāvilāsatvād bhedābhedānirūpaṇā // Svs_207

na cāvidyāvilāsatvād bhedābhedānirūpaṇā //

sā hi nyāyānalaspṛṣṭā jāṭuṣābharaṇāyate // Svs_208

sā hi nyāyānalaspṛṣṭā jāṭuṣābharaṇāyate //

tathā hi yady avidyeyaṃ vidyābhāvātmikeṣyate // Svs_209

tathā hi yady avidyeyaṃ vidyābhāvātmikeṣyate //

nirupākhyasvabhāvatvāt sā na kiṃcin niyacchati // Svs_210

nirupākhyasvabhāvatvāt sā na kiṃcin niyacchati //

arthāntaram avidyā cet sādhvī bhedānirūpaṇā // Svs_211

arthāntaram avidyā cet sādhvī bhedānirūpaṇā //

arthānarthāntaratvādivikalpo 'syā na yujyate // Svs_212

arthānarthāntaratvādivikalpo 'syā na yujyate //

vidyāto 'rthāntaraṃ cāsāv iti suvyāhṛtaṃ vacaḥ // Svs_213

vidyāto 'rthāntaraṃ cāsāv iti suvyāhṛtaṃ vacaḥ //

athārthāntarabhāvo 'pi tasyās te bhrāntikalpitaḥ // Svs_214

athārthāntarabhāvo 'pi tasyās te bhrāntikalpitaḥ //

hantaivaṃ saty avidyaiva vidyā syāt paramārthataḥ // Svs_215

hantaivaṃ saty avidyaiva vidyā syāt paramārthataḥ //

kiṃca śuddhājaḍā saṃvid avidyeyaṃ tu nedṛśī // Svs_216

kiṃca śuddhājaḍā saṃvid avidyeyaṃ tu nedṛśī //

tat kena hetunā seyam anyaiva na nirūpyate // Svs_217

tat kena hetunā seyam anyaiva na nirūpyate //

api ceyam avidyā te yadabhāvādirūpiṇī // Svs_218

api ceyam avidyā te yadabhāvādirūpiṇī //

sā vidyā kiṃ nu saṃvittir vedyaṃ vā veditāthavā // Svs_219

sā vidyā kiṃ nu saṃvittir vedyaṃ vā veditāthavā //

vedyatve veditṛtve ca nāsyās tābhyāṃ nivartanam // Svs_220

vedyatve veditṛtve ca nāsyās tābhyāṃ nivartanam //

na hi jñānād ṛte 'jñānam anyatas te nivartate // Svs_221

na hi jñānād ṛte 'jñānam anyatas te nivartate //

saṃvid eveti cet tasyā nanu bhāvād asambhavaḥ // Svs_222

saṃvid eveti cet tasyā nanu bhāvād asambhavaḥ //

kiṃceyaṃ tadviruddhā vā na tasyāḥ kvāpi sambhavaḥ // Svs_223

kiṃceyaṃ tadviruddhā vā na tasyāḥ kvāpi sambhavaḥ //

yato 'khilaṃ jagad vyāptaṃ vidyayaivādvitīyayā // Svs_224

yato 'khilaṃ jagad vyāptaṃ vidyayaivādvitīyayā //

abhāvo 'nyo viruddho vā saṃvido 'pi yadīṣyate // Svs_225

abhāvo 'nyo viruddho vā saṃvido 'pi yadīṣyate //

tadānīṃ saṃvidadvaitapratijñāṃ dūratas tyaja // Svs_226

tadānīṃ saṃvidadvaitapratijñāṃ dūratas tyaja //

kiṃcāsau kasya jīvasya ko jīvo yasya seti cet // Svs_227

kiṃcāsau kasya jīvasya ko jīvo yasya seti cet //

nanv evam asamādhānam anyonyāśrayaṇaṃ bhavet // Svs_228

nanv evam asamādhānam anyonyāśrayaṇaṃ bhavet //

narte jīvād avidyā syān na ca jīvas tayā vinā // Svs_229

narte jīvād avidyā syān na ca jīvas tayā vinā //

na bījāṅkuratulyatvaṃ jīvotpatter ayogataḥ // Svs_230

na bījāṅkuratulyatvaṃ jīvotpatter ayogataḥ //

brahmaṇaś cen na sarvajñaṃ kathaṃ tad bambhramīti te // Svs_231

brahmaṇaś cen na sarvajñaṃ kathaṃ tad bambhramīti te //

avidyākṛtadehātmapratyayādhīnatā na te // Svs_232

avidyākṛtadehātmapratyayādhīnatā na te //

brahmasarvajñabhāvasya tatsvābhāvikatāśruteḥ // Svs_233

brahmasarvajñabhāvasya tatsvābhāvikatāśruteḥ //

bhedāvabhāsagarbhatvād atha sarvajñatā mṛṣā // Svs_234

bhedāvabhāsagarbhatvād atha sarvajñatā mṛṣā //

tata evāmṛṣā kasmān na syāc chabdāntarādivat // Svs_235

tata evāmṛṣā kasmān na syāc chabdāntarādivat //

yathā śabdāntarābhyāsasaṅkhyādyāḥ śāstrabhedakāḥ // Svs_236

yathā śabdāntarābhyāsasaṅkhyādyāḥ śāstrabhedakāḥ //

bhedāvabhāsagarbhāś ca yathārthās tādṛśī na kim // Svs_237

bhedāvabhāsagarbhāś ca yathārthās tādṛśī na kim //

sarvajñe nityamukte 'pi yady ajñānasya sambhavaḥ // Svs_238

sarvajñe nityamukte 'pi yady ajñānasya sambhavaḥ //

tejasīva tamas tasmān na nivarteta kenacit // Svs_239

tejasīva tamas tasmān na nivarteta kenacit //

sarvajñatvādivacanaprāmāṇyaṃ vyāvahārikam // Svs_240

sarvajñatvādivacanaprāmāṇyaṃ vyāvahārikam //

tāttvikaṃ tu pramāṇatvam advaitavacasām iti // Svs_241

tāttvikaṃ tu pramāṇatvam advaitavacasām iti //

niyāmakaṃ na paśyāmo nirbandhāt tāvakād ṛte // Svs_242

niyāmakaṃ na paśyāmo nirbandhāt tāvakād ṛte //

āśrayapratiyogitve parasparavirodhinī // Svs_243

āśrayapratiyogitve parasparavirodhinī //

kathaṃ vaikarasaṃ brahma sad iti pratipadyate // Svs_244

kathaṃ vaikarasaṃ brahma sad iti pratipadyate //

pratyaktvenāśrayo brahmarūpeṇa pratiyogi cet // Svs_245

pratyaktvenāśrayo brahmarūpeṇa pratiyogi cet //

rūpabhedaḥ kutastyo 'yaṃ yady avidyāprasādajaḥ // Svs_246

rūpabhedaḥ kutastyo 'yaṃ yady avidyāprasādajaḥ //

nanu sāpi tadāyattety anyonyāśrayaṇaṃ punaḥ // Svs_247

nanu sāpi tadāyattety anyonyāśrayaṇaṃ punaḥ //

avastutvād avidyāyāḥ (naitat taddūṣaṇaṃ yadi) // Svs_248

avastutvād avidyāyāḥ (naitat taddūṣaṇaṃ yadi) //

vastuno dūṣaṇatvena tvayā kvedaṃ nirīkṣitam // Svs_249

vastuno dūṣaṇatvena tvayā kvedaṃ nirīkṣitam //

(svasādhyasya puraḥ)kārād doṣo 'nyonyasamāśrayaḥ // Svs_250

(svasādhyasya puraḥ)kārād doṣo 'nyonyasamāśrayaḥ //

na vastutvād avastutvād ity ato nedam uttaram // Svs_251

na vastutvād avastutvād ity ato nedam uttaram //

kiṃca vidyā na ced (vastu vyavahāraḥ kutas tv ayam) // Svs_252

kiṃca vidyā na ced (vastu vyavahāraḥ kutas tv ayam) //

(na caiṣa vyoma)puṣpādivyavahāravad iṣyate // Svs_253

(na caiṣa vyoma)puṣpādivyavahāravad iṣyate //

nāpy avastv iti co(ktis te vastutāṃ tatra sādhayet) // Svs_254

nāpy avastv iti co(ktis te vastutāṃ tatra sādhayet) //

(niṣidhyate) samastena nañā vastv iti cet (na tat) // Svs_255

(niṣidhyate) samastena nañā vastv iti cet (na tat) //

samastena nañā vastu prathamaṃ yan niṣidhyate // Svs_256

samastena nañā vastu prathamaṃ yan niṣidhyate //

pratiprasūtaṃ vyastena punas tad iti vastutā // Svs_257

pratiprasūtaṃ vyastena punas tad iti vastutā //

ato na vastu nā(vastu yāvidyā tadbale sati) // Svs_258

ato na vastu nā(vastu yāvidyā tadbale sati) //

(bhedo) na kaś cakāstiti vivakṣīr mā sma jātucit // Svs_259

(bhedo) na kaś cakāstiti vivakṣīr mā sma jātucit //

kiṃca prapañcanirvāhajananī yeyam āśritā // Svs_260

kiṃca prapañcanirvāhajananī yeyam āśritā //

avidyā sā kim ekaiva naikā vā tad idaṃ vada // Svs_261

avidyā sā kim ekaiva naikā vā tad idaṃ vada //

tadāśrayaś ca saṃsārī tathaiko naika eva vā // Svs_262

tadāśrayaś ca saṃsārī tathaiko naika eva vā //

sā ced ekā tataḥ saikā śukasya brahmavidyayā // Svs_263

sā ced ekā tataḥ saikā śukasya brahmavidyayā //

pūrvam eva nirasteti vyarthas te muktaye śramaḥ // Svs_264

pūrvam eva nirasteti vyarthas te muktaye śramaḥ //

syān mataṃ naiva te santi vāmadevaśukādayaḥ // Svs_265

syān mataṃ naiva te santi vāmadevaśukādayaḥ //

yadvidyayā nirastatvān nādyāvidyeti codyate // Svs_266

yadvidyayā nirastatvān nādyāvidyeti codyate //

muktāmuktādibhedo hi kalpito madavidyayā // Svs_267

muktāmuktādibhedo hi kalpito madavidyayā //

dṛśyatvān māmakasvapnadṛśyabhedaprapañcavat // Svs_268

dṛśyatvān māmakasvapnadṛśyabhedaprapañcavat //

yat punar brahmavidyātas teṣāṃ muktir abhūd iti // Svs_269

yat punar brahmavidyātas teṣāṃ muktir abhūd iti //

vākyaṃ tat svāpnamuktyuktiyuktyā pratyūhyatām iti // Svs_270

vākyaṃ tat svāpnamuktyuktiyuktyā pratyūhyatām iti //

nanv īdṛśānumānena svāvidyāparikalpitam // Svs_271

nanv īdṛśānumānena svāvidyāparikalpitam //

prapañcaṃ sādhayaty anyaḥ kathaṃ pratyucyate tvayā // Svs_272

prapañcaṃ sādhayaty anyaḥ kathaṃ pratyucyate tvayā //

tvadavidyānimittatve yo hetus te vivakṣitaḥ // Svs_273

tvadavidyānimittatve yo hetus te vivakṣitaḥ //

sa eva hetus tasyāpi bhavet sarvajñasiddhivat // Svs_274

sa eva hetus tasyāpi bhavet sarvajñasiddhivat //

ity anyonyaviruddhoktivyāhate bhavatāṃ mate // Svs_275

ity anyonyaviruddhoktivyāhate bhavatāṃ mate //

mukham astīti yatkiṃcit pralapann iva lakṣyase // Svs_276

mukham astīti yatkiṃcit pralapann iva lakṣyase //

yathā ca svāpnamuktyuktisadṛśī tadvimuktigīḥ // Svs_277

yathā ca svāpnamuktyuktisadṛśī tadvimuktigīḥ //

tathaiva bhavato 'pīti vyartho mokṣāya te śramaḥ // Svs_278

tathaiva bhavato 'pīti vyartho mokṣāya te śramaḥ //

yathā teṣām abhūtaiva purastād ātmavidyayā // Svs_279

yathā teṣām abhūtaiva purastād ātmavidyayā //

muktir bhūtocyate tadvat parastād ātmavidyayā // Svs_280

muktir bhūtocyate tadvat parastād ātmavidyayā //

abhāviny eva sā mithyā bhāvinīty apadiśyatām // Svs_281

abhāviny eva sā mithyā bhāvinīty apadiśyatām //

santi ca svapnadṛṣṭāni dṛṣṭāntavacanāni te // Svs_282

santi ca svapnadṛṣṭāni dṛṣṭāntavacanāni te //

nanu nedaṃ aniṣṭaṃ me yan muktir na bhaviṣyati // Svs_283

nanu nedaṃ aniṣṭaṃ me yan muktir na bhaviṣyati //

ātmano nityamuktatvān nityasiddhaiva sā yataḥ // Svs_284

ātmano nityamuktatvān nityasiddhaiva sā yataḥ //

tad idaṃ śāntikarmādau vetālāvāhanaṃ bhavet // Svs_285

tad idaṃ śāntikarmādau vetālāvāhanaṃ bhavet //

yenaivaṃ sutarāṃ vyartho brahmavidyārjanaśramaḥ // Svs_286

yenaivaṃ sutarāṃ vyartho brahmavidyārjanaśramaḥ //

avidyāpratibaddhatvād atha sā nityasaty api // Svs_287

avidyāpratibaddhatvād atha sā nityasaty api //

asatīveti tadvyaktir vidyāphalam upeyate // Svs_288

asatīveti tadvyaktir vidyāphalam upeyate //

hastastham eva hemādi vismṛtaṃ mṛgyate yathā // Svs_289

hastastham eva hemādi vismṛtaṃ mṛgyate yathā //

yathā tad eva hastastham avagamyopaśāmyate // Svs_290

yathā tad eva hastastham avagamyopaśāmyate //

tathaiva nityamuktātmasvarūpānavabodhataḥ // Svs_291

tathaiva nityamuktātmasvarūpānavabodhataḥ //

saṃsāriṇas tathābhāvo vyajyate brahmavidyayā // Svs_292

saṃsāriṇas tathābhāvo vyajyate brahmavidyayā //

hanta keyam abhivyaktir yā vidyāphalam iṣyate // Svs_293

hanta keyam abhivyaktir yā vidyāphalam iṣyate //

svaprakāśasya ciddhātor yā svarūpapade sthitā // Svs_294

svaprakāśasya ciddhātor yā svarūpapade sthitā //

saṃvit kiṃ saiva kiṃvāhaṃ brahmāsmītiti kidṛśī // Svs_295

saṃvit kiṃ saiva kiṃvāhaṃ brahmāsmītiti kidṛśī //

yadi svarūpasaṃvit sā nityaiveti na tatphalam // Svs_296

yadi svarūpasaṃvit sā nityaiveti na tatphalam //

atha brahmāham asmīti saṃvittir vyaktir iṣyate // Svs_297

atha brahmāham asmīti saṃvittir vyaktir iṣyate //

nanu te brahmavidyā sā saiva tasyāḥ phalaṃ kathaṃ // Svs_298

nanu te brahmavidyā sā saiva tasyāḥ phalaṃ kathaṃ //

kiṃca sā tat tvam asyādivākyajanyā bhavanmate // Svs_299

kiṃca sā tat tvam asyādivākyajanyā bhavanmate //

utpattimaty anityeti muktasyāpi bhayaṃ bhavet // Svs_300

utpattimaty anityeti muktasyāpi bhayaṃ bhavet //

api ca vyavahārajñāḥ sati puṣkalakāraṇe // Svs_301

api ca vyavahārajñāḥ sati puṣkalakāraṇe //

kāryaṃ na jāyate yena tam āhuḥ pratibandhakam // Svs_302

kāryaṃ na jāyate yena tam āhuḥ pratibandhakam //

iha kiṃ tad yad utpattum upakrāntaṃ svahetutaḥ // Svs_303

iha kiṃ tad yad utpattum upakrāntaṃ svahetutaḥ //

avidyāpratibaddhatvād utpattiṃ na prapadyate // Svs_304

avidyāpratibaddhatvād utpattiṃ na prapadyate //

na muktir nityasiddhatvān na brahmāsmīti dhīr api // Svs_305

na muktir nityasiddhatvān na brahmāsmīti dhīr api //

na hi brahmāham asmīti saṃvitpuṣkalakāraṇam // Svs_306

na hi brahmāham asmīti saṃvitpuṣkalakāraṇam //

saṃsāriṇas tadāstīti kathaṃ sā pratibadhyate // Svs_307

saṃsāriṇas tadāstīti kathaṃ sā pratibadhyate //

yataḥ sā kāraṇābhāvād idānīṃ nopajāyate // Svs_308

yataḥ sā kāraṇābhāvād idānīṃ nopajāyate //

na punaḥ pratibaddhatvād asthāne tena tadvacaḥ // Svs_309

na punaḥ pratibaddhatvād asthāne tena tadvacaḥ //

kiṃcaiko jīva ity etad vastusthityā na yujyate // Svs_310

kiṃcaiko jīva ity etad vastusthityā na yujyate //

avidyātatsamāśleṣajīvatvādi mṛṣā hi te // Svs_311

avidyātatsamāśleṣajīvatvādi mṛṣā hi te //

prātibhāsikam ekatvaṃ pratibhāsaparāhatam // Svs_312

prātibhāsikam ekatvaṃ pratibhāsaparāhatam //

yato naḥ pratibhāsante saṃsarantaḥ sahasraśaḥ // Svs_313

yato naḥ pratibhāsante saṃsarantaḥ sahasraśaḥ //

āsaṃsārasamucchedaṃ vyavahārāś ca tatkṛtāḥ // Svs_314

āsaṃsārasamucchedaṃ vyavahārāś ca tatkṛtāḥ //

abādhitāḥ pratīyante svapnavṛttavilakṣaṇāḥ // Svs_315

abādhitāḥ pratīyante svapnavṛttavilakṣaṇāḥ //

tena yauktikam ekatvam api yuktiparāhatam // Svs_316

tena yauktikam ekatvam api yuktiparāhatam //

pravṛttibhedānumitā viruddhamitivṛttayaḥ // Svs_317

pravṛttibhedānumitā viruddhamitivṛttayaḥ //

tattatsvātmavad anye 'pi dehino 'śakyanihnavāḥ // Svs_318

tattatsvātmavad anye 'pi dehino 'śakyanihnavāḥ //

yathānumeyād vahnyāder anumānā (?) vilakṣaṇāḥ // Svs_319

yathānumeyād vahnyāder anumānā (?) vilakṣaṇāḥ //

pratyakṣaṃ (?) te tathānyebhyo jīvebhyo na pṛthak katham // Svs_320

pratyakṣaṃ (?) te tathānyebhyo jīvebhyo na pṛthak katham //

na cec ceṣṭāviśeṣeṇa paro boddhānumīyate // Svs_321

na cec ceṣṭāviśeṣeṇa paro boddhānumīyate //

vyavahāro 'valupyeta sarvo laukikavaidikaḥ // Svs_322

vyavahāro 'valupyeta sarvo laukikavaidikaḥ //

na caupādhikabhedena meyamātṛvibhāgadhīḥ // Svs_323

na caupādhikabhedena meyamātṛvibhāgadhīḥ //

svaśarīre 'pi tatprāpteḥ śiraḥpāṇyādibhedataḥ // Svs_324

svaśarīre 'pi tatprāpteḥ śiraḥpāṇyādibhedataḥ //

yathā tatra śiraḥpāṇipādādau vedanodaye // Svs_325

yathā tatra śiraḥpāṇipādādau vedanodaye //

anusandhānam ekatve tathā sarvatra te bhavet // Svs_326

anusandhānam ekatve tathā sarvatra te bhavet //

prāyaṇān narakakleśāt prasūtivyasanād api // Svs_327

prāyaṇān narakakleśāt prasūtivyasanād api //

cirātivṛttāḥ prāgjanmabhogā na smṛtigocarāḥ // Svs_328

cirātivṛttāḥ prāgjanmabhogā na smṛtigocarāḥ //

yugapaj jāyamāneṣu (sukhaduḥkhādiṣu sphuṭaḥ) // Svs_329

yugapaj jāyamāneṣu (sukhaduḥkhādiṣu sphuṭaḥ) //

āśrayāsaṅkaras tatra katham aikārthyavibhramaḥ // Svs_330

āśrayāsaṅkaras tatra katham aikārthyavibhramaḥ //

na ca prātisvikāvidyākalpitasvasvadṛśyakaiḥ // Svs_331

na ca prātisvikāvidyākalpitasvasvadṛśyakaiḥ //

jīvair anekair apy eṣā lokayātropapadyate // Svs_332

jīvair anekair apy eṣā lokayātropapadyate //

paravārtānabhijñās te svasvasvapnaikadarśinaḥ // Svs_333

paravārtānabhijñās te svasvasvapnaikadarśinaḥ //

kathaṃ pravartayeyus tāṃ saṅgādyekanibandhanām // Svs_334

kathaṃ pravartayeyus tāṃ saṅgādyekanibandhanām //

kiṃca svayamprakāśatvavibhutvaikatvanityatāḥ // Svs_335

kiṃca svayamprakāśatvavibhutvaikatvanityatāḥ //

tvadabhyupetā bādheran saṃvidas te 'dvitīyatām // Svs_336

tvadabhyupetā bādheran saṃvidas te 'dvitīyatām //

saṃvid eva na te dharmāḥ siddhāyām api saṃvidi // Svs_337

saṃvid eva na te dharmāḥ siddhāyām api saṃvidi //

vivādadarśanāt teṣu tadrūpāṇāṃ ca bhedataḥ // Svs_338

vivādadarśanāt teṣu tadrūpāṇāṃ ca bhedataḥ //

na ca te bhrāntisiddhās te yenādvaitāvirodhinaḥ // Svs_339

na ca te bhrāntisiddhās te yenādvaitāvirodhinaḥ //

tattvāvedakavedāntavākyasiddhā hi te guṇāḥ // Svs_340

tattvāvedakavedāntavākyasiddhā hi te guṇāḥ //

ānandasvaprakāśatvanityatvamahimādy atha // Svs_341

ānandasvaprakāśatvanityatvamahimādy atha //

brahmasvarūpam eveṣṭaṃ tatrāpidaṃ vivicyatām // Svs_342

brahmasvarūpam eveṣṭaṃ tatrāpidaṃ vivicyatām //

brahmeti yāvan nirdiṣṭaṃ tanmātraṃ kiṃ sukhādayaḥ // Svs_343

brahmeti yāvan nirdiṣṭaṃ tanmātraṃ kiṃ sukhādayaḥ //

athavā tasya te yad vā ta eva brahmasaṃjñinaḥ // Svs_344

athavā tasya te yad vā ta eva brahmasaṃjñinaḥ //

ādye tattatpadāmnānavaiyarthyaṃ vedalokayoḥ // Svs_345

ādye tattatpadāmnānavaiyarthyaṃ vedalokayoḥ //

pūrvoktanītyā bhedaś ca jagajjanmādikāraṇam // Svs_346

pūrvoktanītyā bhedaś ca jagajjanmādikāraṇam //

abhyupetyaiva hi brahma vivādās teṣu vādinām // Svs_347

abhyupetyaiva hi brahma vivādās teṣu vādinām //

dvitīye saiva tair eva brahmaṇaḥ sadvitīyatā // Svs_348

dvitīye saiva tair eva brahmaṇaḥ sadvitīyatā //

tṛtīye brahma bhidyeta tanmātratvāt pade pade // Svs_349

tṛtīye brahma bhidyeta tanmātratvāt pade pade //

tatsamūho 'thavā brahma taruvṛndavanādivat // Svs_350

tatsamūho 'thavā brahma taruvṛndavanādivat //

prakarṣaś caprakāśaśca bhinnāv evārkavartinau // Svs_351

prakarṣaś caprakāśaśca bhinnāv evārkavartinau //

tena na kvāpi vākyārtho 'vibhāgo 'sti nidarśanam // Svs_352

tena na kvāpi vākyārtho 'vibhāgo 'sti nidarśanam //

jāḍyaduḥkhādyapohena yady ekatraiva vartitā // Svs_353

jāḍyaduḥkhādyapohena yady ekatraiva vartitā //

jñānānandādiśabdānāṃ na sataḥ sadvitīyatā // Svs_354

jñānānandādiśabdānāṃ na sataḥ sadvitīyatā //

apohāḥ kiṃ na santy eva santo vā nobhaye 'pi vā // Svs_355

apohāḥ kiṃ na santy eva santo vā nobhaye 'pi vā //

sattve sat sadvitīyaṃ syāj jaḍādyātmakatetare // Svs_356

sattve sat sadvitīyaṃ syāj jaḍādyātmakatetare //

sadasadvyatirekoktiḥ pūrvam eva parākṛtā // Svs_357

sadasadvyatirekoktiḥ pūrvam eva parākṛtā //

tathātve ca ghaṭādibhyo brahmāpi na viśiṣyate // Svs_358

tathātve ca ghaṭādibhyo brahmāpi na viśiṣyate //

kiṃ cāpohyajaḍatvādiviruddhārthāsamarpaṇe // Svs_359

kiṃ cāpohyajaḍatvādiviruddhārthāsamarpaṇe //

naiva tat tad apohyeta tadekārthaiḥ padair iva // Svs_360

naiva tat tad apohyeta tadekārthaiḥ padair iva //

pratiyogini dṛśye tu yā bhāvāntaramātradhīḥ // Svs_361

pratiyogini dṛśye tu yā bhāvāntaramātradhīḥ //

saivābhāva itīhāpi sadbhis te sadvitīyatā // Svs_362

saivābhāva itīhāpi sadbhis te sadvitīyatā //

bhūtabhautikabhedānāṃ sadasadvyatirekitā // Svs_363

bhūtabhautikabhedānāṃ sadasadvyatirekitā //

kuto 'vasīyate kiṃ nu pratyakṣāder utāgamāt // Svs_364

kuto 'vasīyate kiṃ nu pratyakṣāder utāgamāt //

pratyakṣādīni mānāni svaṃ svam arthaṃ yathāyatham // Svs_365

pratyakṣādīni mānāni svaṃ svam arthaṃ yathāyatham //

vyavacchindanti jāyanta iti yāvat svasākṣikam // Svs_366

vyavacchindanti jāyanta iti yāvat svasākṣikam //

yathāgrataḥ sthite nīle nīlimānyakathā na dhīḥ // Svs_367

yathāgrataḥ sthite nīle nīlimānyakathā na dhīḥ //

ekākārā na hi tathā sphaṭike dhavale matiḥ // Svs_368

ekākārā na hi tathā sphaṭike dhavale matiḥ //

kṣīre madhuradhīr yādṛṅ naiva nimbakaṣāyadhīḥ // Svs_369

kṣīre madhuradhīr yādṛṅ naiva nimbakaṣāyadhīḥ //

vyavahārāś ca niyatāḥ sarve laukikavaidikāḥ // Svs_370

vyavahārāś ca niyatāḥ sarve laukikavaidikāḥ //

satyaṃ pratītir asty asyā mūlaṃ nāstīti cen na tat // Svs_371

satyaṃ pratītir asty asyā mūlaṃ nāstīti cen na tat //

sā ced asti tayā mūlaṃ kalpyatāṃ kāryabhūtayā // Svs_372

sā ced asti tayā mūlaṃ kalpyatāṃ kāryabhūtayā //

kḷptaṃ cendriyaliṅgādi tadbhāvānuvidhānataḥ // Svs_373

kḷptaṃ cendriyaliṅgādi tadbhāvānuvidhānataḥ //

yaugapadyakramāyogād vyavacchedavidhānayoḥ // Svs_374

yaugapadyakramāyogād vyavacchedavidhānayoḥ //

aikyāyogāc ca bhedo na pratyakṣa iti yo bhramaḥ // Svs_375

aikyāyogāc ca bhedo na pratyakṣa iti yo bhramaḥ //

bhedetaretarābhāvavivekāgrahaṇena saḥ // Svs_376

bhedetaretarābhāvavivekāgrahaṇena saḥ //

svarūpam eva bhāvānāṃ pratyakṣeṇa parisphurat // Svs_377

svarūpam eva bhāvānāṃ pratyakṣeṇa parisphurat //

bhedavyāhārahetuḥ syāt pratiyogivyapekṣayā // Svs_378

bhedavyāhārahetuḥ syāt pratiyogivyapekṣayā //

yathā tanmātradhīr nānā nāstivyāhārasādhanī // Svs_379

yathā tanmātradhīr nānā nāstivyāhārasādhanī //

hrasvadīrghatvabhedā vā yathaikatra ṣaḍaṅgule // Svs_380

hrasvadīrghatvabhedā vā yathaikatra ṣaḍaṅgule //

evaṃ vyavasthitānekaprakārākāravattayā // Svs_381

evaṃ vyavasthitānekaprakārākāravattayā //

pratyakṣasya prapañcasya tadbhāvo 'śakyanihnavaḥ // Svs_382

pratyakṣasya prapañcasya tadbhāvo 'śakyanihnavaḥ //

āgamaḥ kāryaniṣṭhatvād īdṛśe 'rthe na tu pramā // Svs_383

āgamaḥ kāryaniṣṭhatvād īdṛśe 'rthe na tu pramā //

prāmāṇye 'py anvayāyogyapadārthatvān nan bodhakaḥ // Svs_384

prāmāṇye 'py anvayāyogyapadārthatvān nan bodhakaḥ //

nāsat pratīter bādhāc ca na sad ity api yan na tat // Svs_385

nāsat pratīter bādhāc ca na sad ity api yan na tat //

pratīter eva sat kiṃ na bādhān nāsat kuto jagat // Svs_386

pratīter eva sat kiṃ na bādhān nāsat kuto jagat //

tasmād avidyayaiveyam avidyā bhavatāśritā // Svs_387

tasmād avidyayaiveyam avidyā bhavatāśritā //

kiṃca bhedaprapañcasya dharmo mithyātvalakṣaṇaḥ // Svs_388

kiṃca bhedaprapañcasya dharmo mithyātvalakṣaṇaḥ //

mithyā vā paramārtho vā nādyaḥ kalpo 'yam añjasā // Svs_389

mithyā vā paramārtho vā nādyaḥ kalpo 'yam añjasā //

tanmithyātve prapañcasya satyatvaṃ dūrapahnavam // Svs_390

tanmithyātve prapañcasya satyatvaṃ dūrapahnavam //

pāramārthye 'pi tenaiva tavādvaitaṃ vihanyate // Svs_391

pāramārthye 'pi tenaiva tavādvaitaṃ vihanyate //

sarvāny eva pramāṇāni svaṃ svam arthaṃ yathoditam // Svs_392

sarvāny eva pramāṇāni svaṃ svam arthaṃ yathoditam //

asato 'rthāntarebhyaś ca vyavacchindanti bhānti naḥ // Svs_393

asato 'rthāntarebhyaś ca vyavacchindanti bhānti naḥ //

tathā hīha ghaṭo 'stīti yeyaṃ dhīr upajāyate // Svs_394

tathā hīha ghaṭo 'stīti yeyaṃ dhīr upajāyate //

sā tadā tasya nābhāvaṃ paṭatvaṃ vānumanyate // Svs_395

sā tadā tasya nābhāvaṃ paṭatvaṃ vānumanyate //

nanv astīti yad uktaṃ kiṃ tanmātraṃ ghaṭa ity api // Svs_396

nanv astīti yad uktaṃ kiṃ tanmātraṃ ghaṭa ity api //

arthāntaraṃ vā tanmātre sadadvaitaṃ prasajyate // Svs_397

arthāntaraṃ vā tanmātre sadadvaitaṃ prasajyate //

arthāntaratve siddhaṃ tat sadasadbhyāṃ vilakṣaṇam // Svs_398

arthāntaratve siddhaṃ tat sadasadbhyāṃ vilakṣaṇam //

yady evam asti brahmeti brahmaupaniṣadaṃ matam // Svs_399

yady evam asti brahmeti brahmaupaniṣadaṃ matam //

ghaṭavatsadasattvābhyām anirvācyaṃ tavāpatet // Svs_400

ghaṭavatsadasattvābhyām anirvācyaṃ tavāpatet //

ānandasatyajñānādinirdeśair eva vaidikaiḥ // Svs_401

ānandasatyajñānādinirdeśair eva vaidikaiḥ //

brahmaṇo 'py atathābhāvas tvayaivaivaṃ samarthitaḥ // Svs_402

brahmaṇo 'py atathābhāvas tvayaivaivaṃ samarthitaḥ //

sadasadvyatirekoktiḥ prapañcasya ca hīyate // Svs_403

sadasadvyatirekoktiḥ prapañcasya ca hīyate //

yad yathā kiṃ cid ucyeta tat sarvasya tathā bhavet // Svs_404

yad yathā kiṃ cid ucyeta tat sarvasya tathā bhavet //

tasmād astīti saṃvittir jāyamānā ghaṭādiṣu // Svs_405

tasmād astīti saṃvittir jāyamānā ghaṭādiṣu //

tattatpadārthasaṃsthānapāramārthyāvabodhinī // Svs_406

tattatpadārthasaṃsthānapāramārthyāvabodhinī //

sajātiyavijātīyavyavacchedanibandhanaiḥ // Svs_407

sajātiyavijātīyavyavacchedanibandhanaiḥ //

svaiḥ svair vyavasthitai rūpaiḥ padārthānāṃ tu yā sthitiḥ // Svs_408

svaiḥ svair vyavasthitai rūpaiḥ padārthānāṃ tu yā sthitiḥ //

sā sattā na svatantrānyā tatrādvaitakathā katham // Svs_409

sā sattā na svatantrānyā tatrādvaitakathā katham //

na ca nānāvidhākārapratītiḥ śakyanihnavā // Svs_410

na ca nānāvidhākārapratītiḥ śakyanihnavā //

na vedyaṃ vittidharmaḥ syād iti yat prāgudīritam // Svs_411

na vedyaṃ vittidharmaḥ syād iti yat prāgudīritam //

tenāpi sādhitaṃ kiṃcit saṃvido 'sti na vā tvayā // Svs_412

tenāpi sādhitaṃ kiṃcit saṃvido 'sti na vā tvayā //

asti cet pakṣabādhaḥ syān na cet te viphalaḥ śramaḥ // Svs_413

asti cet pakṣabādhaḥ syān na cet te viphalaḥ śramaḥ //

ataḥ svarasavispaṣṭadṛṣṭabhedās tu saṃvidaḥ // Svs_414

ataḥ svarasavispaṣṭadṛṣṭabhedās tu saṃvidaḥ //

yathāvat sthāyibhir bāhyair naikyaṃ yāti ghaṭādibhiḥ // Svs_415

yathāvat sthāyibhir bāhyair naikyaṃ yāti ghaṭādibhiḥ //

sahopalambhaniyamān nānyo 'rthaḥ saṃvido bhavet // Svs_416

sahopalambhaniyamān nānyo 'rthaḥ saṃvido bhavet //

yad etad aparādhīnasvaprakāśaṃ tad eva hi // Svs_417

yad etad aparādhīnasvaprakāśaṃ tad eva hi //

svayamprakāśatāśabdam iti vṛddhāḥ pracakṣate // Svs_418

svayamprakāśatāśabdam iti vṛddhāḥ pracakṣate //

yasminn abhāsamāne hi yo nāmārtho na bhāsate // Svs_419

yasminn abhāsamāne hi yo nāmārtho na bhāsate //

nāsāv arthāntaras tasmān mithyendur iva candrataḥ // Svs_420

nāsāv arthāntaras tasmān mithyendur iva candrataḥ //

abhāsamāne vijñāne na cātmārthāvabhāsanam // Svs_421

abhāsamāne vijñāne na cātmārthāvabhāsanam //

iti saṃvidvivartatvaṃ prapañcaḥ sphuṭam añcati // Svs_422

iti saṃvidvivartatvaṃ prapañcaḥ sphuṭam añcati //

(manda) maivaṃ paribhava (?) pratyakṣeṇa balīyasā // Svs_423

(manda) maivaṃ paribhava (?) pratyakṣeṇa balīyasā //

saṃrakṣyamānabhedās te nānumānānuvartinaḥ // Svs_424

saṃrakṣyamānabhedās te nānumānānuvartinaḥ //

tathā hīdam ahaṃ vedmīty anyonyānātmanā sphuṭam // Svs_425

tathā hīdam ahaṃ vedmīty anyonyānātmanā sphuṭam //

trayaṃ sākṣāc cakāstīti sarveṣām ātmasākṣikam // Svs_426

trayaṃ sākṣāc cakāstīti sarveṣām ātmasākṣikam //

pratyakṣapratipakṣaṃ ca nānumānaṃ pravartate // Svs_427

pratyakṣapratipakṣaṃ ca nānumānaṃ pravartate //

na hi vahner anuṣṇatvaṃ dravyatvād anumīyate // Svs_428

na hi vahner anuṣṇatvaṃ dravyatvād anumīyate //

kiṃ ca hetur viruddho 'yaṃ sahabhāvo dvayor yataḥ // Svs_429

kiṃ ca hetur viruddho 'yaṃ sahabhāvo dvayor yataḥ //

tavāpi na hi saṃvittiḥ svātmanā saha bhāsate // Svs_430

tavāpi na hi saṃvittiḥ svātmanā saha bhāsate //

sahopalambhaniyamo na khalv ekaikasaṃvidā // Svs_431

sahopalambhaniyamo na khalv ekaikasaṃvidā //

na ced asti sasāmānyaṃ sarvaṃ saṃvedanāspadam // Svs_432

na ced asti sasāmānyaṃ sarvaṃ saṃvedanāspadam //

nīlādyupaplavāpetasvacchacinmātrasantatiḥ // Svs_433

nīlādyupaplavāpetasvacchacinmātrasantatiḥ //

svāpādau bhāsate naivam arthaḥ saṃvedanāt pṛthak // Svs_434

svāpādau bhāsate naivam arthaḥ saṃvedanāt pṛthak //

tena saṃvedanaṃ satyaṃ saṃvedyo 'rthas tv asann iti // Svs_435

tena saṃvedanaṃ satyaṃ saṃvedyo 'rthas tv asann iti //

tad etad aparāmṛṣṭasvavāgbādhasya jalpitam // Svs_436

tad etad aparāmṛṣṭasvavāgbādhasya jalpitam //

sahopalambhaniyamo yenaivaṃ sati hīyate // Svs_437

sahopalambhaniyamo yenaivaṃ sati hīyate //

yasmād ṛte yadābhāti bhāti tasmād ṛte 'pi tat // Svs_438

yasmād ṛte yadābhāti bhāti tasmād ṛte 'pi tat //

ghaṭād ṛte 'pi nirbhātaḥ paṭād iva ghaṭaḥ svayam // Svs_439

ghaṭād ṛte 'pi nirbhātaḥ paṭād iva ghaṭaḥ svayam //