Bṛhaspatismṛti (vyavahārakaṇḍa)
Header
Data entry: Yasuke Ikari and Akihiko Akamatsu
Contribution: Yasuke Ikari and Akihiko Akamatsu
Date of this version: 2019-12-12
Source:
- K. V. Rangaswami Aiyangar (ed.): Bṛhaspatismṛti (Reconstructed). Baroda 1941 (Gaekwad Oriental Series 85).
Publisher: Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen
Licence:
Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Interpretive markup:
- corrections
- analysis
Notes:
Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented below.
Revisions:
- 2025-05-08: Added BK, GND and ISO code for language.
Text
śrī brhaspatismṛtiḥ
vyavahāra-kāṇḍam
Aiyangar1941, p. 1
dharmapradhānāḥ puruṣāḥ pūrvam āsann ahiṃsakāḥ /
lobhadveṣābhibhūtānāṃ vyavahāraḥ pravartitaḥ //
BrhS_1,1.1
dharma-pradhānāḥ puruṣāḥ pūrvam āsann ahiṃsakāḥ / lobha-dveṣa-abhibhūtānāṃ vyavahāraḥ pravartitaḥ //
prayacchec ced bhṛtiṃ svāmī bhṛtyānāṃ karma kurvatām /
na kurvanti ca bhṛtyāś cet tatra vādaḥ pravartate //
BrhS_1,1.2
prayacchec ced bhṛtiṃ svāmī bhṛtyānāṃ karma kurvatām / na kurvanti ca bhṛtyāś cet tatra vādaḥ pravartate //
hiṃsāṃ vā kurute kaś cid deyaṃ vā na prayacchati /
dve hi sthāne vivādasya tayor bahutarā gatiḥ //
BrhS_1,1.3
hiṃsāṃ vā kurute kaś cid deyaṃ vā na prayacchati / dve hi sthāne vivādasya tayor bahutarā gatiḥ //
yato dravyaṃ vinikrīya ṛṇārthaṃ caiva gṛhyate /
tanmūlyam uttamarṇena vyavahāra iti smṛtaḥ //
BrhS_1,1.4
yato dravyaṃ vinikrīya ṛṇa-arthaṃ ca eva gṛhyate / tan-mūlyam uttama-rṇena vyavahāra iti smṛtaḥ //
guṇadharmān ato rājñaḥ kathayāmy anupūrvaśaḥ /
dhanikarṇikasaṃdigdhau pratibhūlekhyasākṣiṇaḥ //
BrhS_1,1.5
guṇa-dharmān ato rājñaḥ kathayāmy anupūrvaśaḥ / dhanikarṇika-saṃdigdhau pratibhū-lekhya-sākṣiṇaḥ //
vicārayati yaḥ samyak tasyotpattiṃ nibodhata /
somāgnyarkānilendrāṇāṃ vittāpattyor yamasya ca //
BrhS_1,1.6
vicārayati yaḥ samyak tasya utpattiṃ nibodhata / soma-agny-arka-anila-indrāṇāṃ vitta-apattyor yamasya ca //
tejomātraṃ samuddhṛtya rājño mūrtir hi nirmitā /
tasya savāṇi bhūtāni carāṇi sthāvarāṇi ca //
BrhS_1,1.7
tejo-mātraṃ samuddhṛtya rājño mūrtir hi nirmitā / tasya savāṇi bhūtāni carāṇi sthāvarāṇi ca //
bhayād bhogāya kalpante svadharmān na calanti ca /
nārājake kṛṣivaṇikkusīdaparipālanam //
BrhS_1,1.8
bhayād bhogāya kalpante svadharmān na calanti ca / na arājake kṛṣi-vaṇikkusīda-paripālanam //
tasmād varṇāśramāṇāṃ tu netāsau nirmitaḥ purā /
vyavahārapadāni
dvipado vyavahāraḥ syāt dhanahiṃsāsamudbhavaḥ //
BrhS_1,1.9
tasmād varṇa-āśramāṇāṃ tu neta āsau nirmitaḥ purā / vyavahāra-padāni dvi-pado vyavahāraḥ syāt dhana-hiṃsā-samudbhavaḥ //
dvisaptako'rthamūlas tu hiṃsāmūlaś caturvidhaḥ /
pāruṣye dve vadhaś caiva parastrīsaṃgrahas tathā //
BrhS_1,1.10
dvisaptako-'rtha-mūlas tu hiṃsā-mūlaś caturvidhaḥ / pāruṣye dve vadhaś ca eva para-strī-saṃgrahas tathā //
kusīdanidhideyād yaṃ saṃbhūyotthānam eva ca /
bhṛtyadānam aśuśrūṣā bhūvādo 'svāmivikriyaḥ //
BrhS_1,1.11
kusīda-nidhideyād yaṃ saṃbhūya utthānam eva ca / bhṛtya-dānam aśuśrūṣā bhūvādo 'svāmi-vikriyaḥ //
krayavikrayānuśayaḥ samayātikramas tathā /
strīpuṃsayogaḥ steyaṃ ca dāyabhāgo'kṣadevanam //
BrhS_1,1.12
kraya-vikraya-anuśayaḥ samaya-atikramas tathā / strī-puṃsa-yogaḥ steyaṃ ca dāya-bhāgo-'kṣa-devanam //
etāny arthasamutthāni padāni tu caturdaśa /
punar evaṃ prabhinnāni kriyābhedād anekadahā //
BrhS_1,1.13
etāny artha-samutthāni padāni tu caturdaśa / punar evaṃ prabhinnāni kriyā-bhedād anekadahā //
pāruṣye dve sāhasaṃ ca parastrīsaṃgrahas tathā /
hiṃsodbhavapadāny evaṃ catvāry āha bṛhaspatiḥ //
BrhS_1,1.14
pāruṣye dve sāhasaṃ ca para-strī-saṃgrahas tathā / hiṃsā-udbhava-padāny evaṃ catvāry āha bṛhaspatiḥ //
hīnamadhyottamatvena prabhinnāni pṛthak pṛthak /
viśeṣa eṣāṃ nirdiṣṭaś caturṇām apy anukramāt //
BrhS_1,1.15
hīna-madhya-uttamatvena prabhinnāni pṛthak pṛthak / viśeṣa eṣāṃ nirdiṣṭaś caturṇām apy anukramāt //
padāny aṣṭādaśaitāni dharmaśāstroditāni tu /
mūlaṃ sarvavivādānāṃ ye vidus te parīkṣakāḥ //
BrhS_1,1.16
padāny aṣṭādaśa etāni dharma-śāstra-uditāni tu / mūlaṃ sarva-vivādānāṃ ye vidus te parīkṣakāḥ //
pūrvapakṣaḥ smṛtaḥ pādo dvitīyas tūttaras tathā /
kriyāpādas tathā vācyaś caturtho nirṇayas tathā //
BrhS_1,1.17
pūrva-pakṣaḥ smṛtaḥ pādo dvitīyas tu uttaras tathā / kriyā-pādas tathā vācyaś caturtho nirṇayas tathā //
dharmeṇa vyavahāreṇa cāritreṇa nṛpājñayā /
catuṣprakāro'bhihitaḥ saṃdigdhe 'rthe vinirṇayaḥ //
BrhS_1,1.18
dharmeṇa vyavahāreṇa cāritreṇa nṛpa-ājñayā / catuṣ-prakāro-'bhihitaḥ saṃdigdhe 'rthe vinirṇayaḥ //
śāstraṃ kevalam āśritya kriyate yatra nirṇayaḥ /
vyavahāraḥ sa vijñeyo dharmas tenāpi vardhate //
BrhS_1,1.19
śāstraṃ kevalam āśritya kriyate yatra nirṇayaḥ / vyavahāraḥ sa vijñeyo dharmas tena api vardhate //
deśasthityānumānena naigamānumatena ca /
kriyate nirṇayas tatra vyavahāras tu bādhyate //
BrhS_1,1.20
deśa-sthitya ānumānena naigama-anumatena ca / kriyate nirṇayas tatra vyavahāras tu bādhyate //
vihāya caritācāraṃ yatra kuryāt punar nṛpaḥ /
nirṇayaṃ sā tu rājājñā caritaṃ bādhyate tayā //
BrhS_1,1.21
vihāya carita-ācāraṃ yatra kuryāt punar nṛpaḥ / nirṇayaṃ sā tu rājā ājñā caritaṃ bādhyate tayā //
dharmaśāstrānusāreṇa sāmātyaḥ sa purohitaḥ /
vyavahārān nṛpaḥ paśyet prajāsaṃrakṣaṇāya ca /
krodhalobhavihīnas tu satyavādī jitendriyaḥ //
BrhS_1,1.22
dharma-śāstra-anusāreṇa sa-amātyaḥ sa purohitaḥ / vyavahārān nṛpaḥ paśyet prajā-saṃrakṣaṇāya ca / krodha-lobha-vihīnas tu satyavādī jita-indriyaḥ //
saptaprakṛtikaṃ yat tu vijigīṣor areś ca yat /
caturdaśakam evedaṃ maṇḍalaṃ paricakṣate //
BrhS_1,1.23
sapta-prakṛtikaṃ yat tu vijigīṣor areś ca yat / caturdaśakam eva idaṃ maṇḍalaṃ paricakṣate //
catvāraḥ pṛthivīpālāḥ pṛthaṅmitraiḥ sahāṣṭakam /
amātyādibhir ete ca jagaty akṣarasaṃhitāḥ //
BrhS_1,1.24
catvāraḥ pṛthivī-pālāḥ pṛthaṅ-mitraiḥ saha aṣṭakam / amātya-ādibhir ete ca jagaty akṣara-saṃhitāḥ //
prātar utthāya nṛpatiḥ śaucaṃ kṛtvā vidhānataḥ /
gurūn jyotirvido vaidyān devān viprān purohitān //
BrhS_1,1.25
prātar utthāya nṛpatiḥ śaucaṃ kṛtvā vidhānataḥ / gurūn jyotir-vido vaidyān devān viprān purohitān //
yathārham etān saṃpūjya supuṣpābharaṇāmbaraiḥ /
abhinandya ca gurvādīn sumukhaḥ praviśet sabhām //
BrhS_1,1.26
yathā-arham etān saṃpūjya su-puṣpa-ābharaṇa-ambaraiḥ / abhinandya ca gurv-ādīn su-mukhaḥ praviśet sabhām //
rājā kāryāṇi saṃpaśyet sadbhir eva tribhir vṛtaḥ /
sabhām eva praviśyāgryām āsīnaḥ sthita eva vā //
BrhS_1,1.27
rājā kāryāṇi saṃpaśyet sadbhir eva tribhir vṛtaḥ / sabhām eva praviśya agryām āsīnaḥ sthita eva vā //
ātmadārārthalokānāṃ saṃcitānāṃ tu guptaye /
nṛpatiḥ kārayed durgaṃ prākāradvayasaṃyutam //
BrhS_1,1.28
ātma-dāra-artha-lokānāṃ saṃcitānāṃ tu guptaye / nṛpatiḥ kārayed durgaṃ prākāra-dvaya-saṃyutam //
bhūpānām indhanarasair vetraśaṣpānnavāhanaiḥ /
yantrāyudhaiś ca vividhaiḥ snigdhaiḥ śūrair narair yutam //
BrhS_1,1.29
bhūpānām indhana-rasair vetra-śaṣpā-anna-vāhanaiḥ / yantra-āyudhaiś ca vividhaiḥ snigdhaiḥ śūrair narair yutam //
vedavidyāvido viprān kṣatriyān agnihotriṇaḥ /
āhṛtya sthāpayet tatra teṣāṃ vṛttiṃ prakalpayet //
BrhS_1,1.30
veda-vidyā-vido viprān kṣatriyān agnihotriṇaḥ / āhṛtya sthāpayet tatra teṣāṃ vṛttiṃ prakalpayet //
anācchedyāḥ karās tebhyaḥ pradeyā gṛhabhūmayaḥ /
muktā bhāvyāś ca nṛpater lekhayitvā svaśāsane //
BrhS_1,1.31
anācchedyāḥ karās tebhyaḥ pradeyā gṛha-bhūmayaḥ / muktā bhāvyāś ca nṛpater lekhayitvā sva-śāsane //
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ śāntikaṃ pauṣṭikaṃ tathā /
paurāṇāṃ karma kuryus te saṃdigdhavinayaṃ tathā //
BrhS_1,1.32
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ śāntikaṃ pauṣṭikaṃ tathā / paurāṇāṃ karma kuryus te saṃdigdha-vinayaṃ tathā //
samā nimnonnatā vāpi yatra bhūmir yathāvidhā /
śālāṭṭaparikhādyāś ca kartavyāś ca tathāvidhāḥ //
BrhS_1,1.33
samā nimna-unnatā va āpi yatra bhūmir yathā-vidhā / śālāṭṭa-parikhādyāś ca kartavyāś ca tathā-vidhāḥ //
samantāt tatra veśmāni kuryuḥ prakṛtayas tataḥ /
dvijavaiśyavaṇicchilpikārukā rakṣakās tathā //
BrhS_1,1.34
samantāt tatra veśmāni kuryuḥ prakṛtayas tataḥ / dvija-vaiśya-vaṇic-chilpikārukā rakṣakās tathā //
shalāvasthānaniṣkāśabhramaśvabhracatuṣpathān /
samājavikrayasthānagovrajāṃś caiva kalpayet //
BrhS_1,1.35
shala-avasthāna-niṣkāśabhrama-śvabhra-catuṣpathān / samāja-vikraya-sthānagovrajāṃś ca eva kalpayet //
guṇavān iti yaḥ proktaḥ khyāpito janasaṃsadi /
kathaṃ tenaiva vaktreṇa nirguṇaḥ parikathyate //
BrhS_1,1.36
guṇavān iti yaḥ proktaḥ khyāpito jana-saṃsadi / kathaṃ tena eva vaktreṇa nirguṇaḥ parikathyate //
tasmāt prabhutvaṃ vṛttiṃ ca nirdoṣasya na cālayet /
anavasthāprasaṅgaḥ syān naśyetopagrahas tathā //
BrhS_1,1.37
tasmāt prabhutvaṃ vṛttiṃ ca nirdoṣasya na cālayet / anavasthā-prasaṅgaḥ syān naśyeta upagrahas tathā //
samyaṅ niviṣṭadeśas tu kṛtadurgas tu śāstrataḥ /
kaṇṭakoddharaṇe nityam ātiṣṭhed balam uttamam //
BrhS_1,1.38
samyaṅ niviṣṭa-deśas tu kṛta-durgas tu śāstrataḥ / kaṇṭaka-uddharaṇe nityam ātiṣṭhed balam uttamam //
tat prajāpālanaṃ proktaṃ trividhaṃ nyāyavedibhiḥ /
paracakrāc caurabhayād balino'nyāyavartinaḥ //
BrhS_1,1.39
tat prajā-pālanaṃ proktaṃ trividhaṃ nyāya-vedibhiḥ / para-cakrāc caura-bhayād balino-'nyāya-vartinaḥ //
parānīkastenabhayam upāyaiḥ śamayen nṛpaḥ /
balavat paribhūtānāṃ pratyahaṃ nyāyadarśanaiḥ //
BrhS_1,1.40
para-ānīka-stena-bhayam upāyaiḥ śamayen nṛpaḥ / balavat paribhūtānāṃ pratyahaṃ nyāya-darśanaiḥ //
yad adhīte yad yajate yaj juhoti yad arcati /
tasya ṣaḍbhāgabhāg rājā samyag bhavati rakṣaṇāt //
BrhS_1,1.41
yad adhīte yad yajate yaj juhoti yad arcati / tasya ṣaḍ-bhāga-bhāg rājā samyag bhavati rakṣaṇāt //
rakṣan dharmeṇa bhūtāni rājā vadhyāṃś ca ghātayan /
yajate 'harahar yajñaiḥ sahasraśatadakṣiṇaiḥ //
BrhS_1,1.42
rakṣan dharmeṇa bhūtāni rājā vadhyāṃś ca ghātayan / yajate 'har-ahar yajñaiḥ sahasraśata-dakṣiṇaiḥ //
daśāṣṭaṣaṣṭhaṃ nṛpater bhāgaṃ dadyāt kṛṣīvalam /
khilād varṣāvasantāc ca kṛṣyamāṇād yathākramam //
BrhS_1,1.43
daśāṣṭaṣaṣṭhaṃ nṛpater bhāgaṃ dadyāt kṛṣī-valam / khilād varṣāvasantāc ca kṛṣyamāṇād yathā-kramam //
deśasthityā baliṃ dadyur bhūtaṃ ṣaṇmāsavārṣikam /
eṣa dharmaḥ samākhyātaḥ kīnāśānāṃ purātanaḥ //
BrhS_1,1.44
deśa-sthityā baliṃ dadyur bhūtaṃ ṣaṇ-māsa-vārṣikam / eṣa dharmaḥ samākhyātaḥ kīnāśānāṃ purātanaḥ //
audakaṃ pārvataṃ vārkṣyam airaṇaṃ dhānvanaṃ tathā /
durgamadhye gṛhaṃ kuryāj jalavṛkṣāvṛtaṃ pṛthak //
BrhS_1,1.45
audakaṃ pārvataṃ vārkṣyam airaṇaṃ dhānvanaṃ tathā / durga-madhye gṛhaṃ kuryāj jala-vṛkṣa-āvṛtaṃ pṛthak //
prāgdiśi prāṅmukhīṃ tasya lakṣaṇyāṃ kalpayet sabhām /
mālyadhūpāsanopetāṃ bījaratnasamanvitām //
BrhS_1,1.46
prāg-diśi prāṅ-mukhīṃ tasya lakṣaṇyāṃ kalpayet sabhām / mālya-dhūpa-āsana-upetāṃ bīja-ratna-samanvitām //
pratimālekhyadevaiś ca yuktām agnyambunā tathā /
lakṣaṇyāṃ vāstuśāstroktalakṣaṇena tu lakṣitām //
BrhS_1,1.47
pratimā-lekhya-devaiś ca yuktām agny-ambunā tathā / lakṣaṇyāṃ vāstu-śāstra-uktalakṣaṇena tu lakṣitām //
bhadrāsanam adhiṣṭhāya saṃvītāṅgaḥ samāhitaḥ /
praṇamya lokapālebhyaḥ kāryadarśanam ārabhet //
BrhS_1,1.48
bhadrāsanam adhiṣṭhāya saṃvīta-aṅgaḥ samāhitaḥ / praṇamya lokapālebhyaḥ kārya-darśanam ārabhet //
vipro dharmadrumasyādiḥ skandhaśākhe mahīpatiḥ /
sacivāḥ patrapuṣpāṇi phalaṃ nyāyena pālanam //
BrhS_1,1.49
vipro dharma-drumasyā adiḥ skandha-śākhe mahīpatiḥ / sacivāḥ patra-puṣpāṇi phalaṃ nyāyena pālanam //
yaśo vittaṃ phalaraso bhogopagrahapūjanam /
ajeyatvaṃ lokapaṅktiḥ svarge sthānaṃ ca śāśvatam //
BrhS_1,1.50
yaśo vittaṃ phala-raso bhoga-upagraha-pūjanam / ajeyatvaṃ loka-paṅktiḥ svarge sthānaṃ ca śāśvatam //
vodotvaitān nyāyarasān samo bhūtvā vivādanam /
tyaktalobhādikaṃ rājā dharmaṃ kuryād vinirṇayam //
BrhS_1,1.51
vodotva aitān nyāya-rasān samo bhūtvā vivādanam / tyakta-lobha-ādikaṃ rājā dharmaṃ kuryād vinirṇayam //
rājā vṛttivivādānāṃ svayam eva pradarśanam /
śāstradṛṣṭena mārgeṇa sa vidvadbhiḥ prasevyate //
BrhS_1,1.52
rājā vṛtti-vivādānāṃ svayam eva pradarśanam / śāstra-dṛṣṭena mārgeṇa sa vidvadbhiḥ prasevyate //
tasmān nyāyena rājā tu samyag yatnena pālayet /
tasmād arthaṃ ca rājyaṃ ca [yaśaś ca] vipulaṃ labhet //
BrhS_1,1.53
tasmān nyāyena rājā tu samyag yatnena pālayet / tasmād arthaṃ ca rājyaṃ ca [yaśaś ca] vipulaṃ labhet //
satyaṃ devāḥ samāsena manuṣyās tv anṛtaṃ viduḥ /
ihaiva tasya devatvaṃ yasya satye sthitā matiḥ //
BrhS_1,1.54
satyaṃ devāḥ samāsena manuṣyās tv anṛtaṃ viduḥ / iha eva tasya devatvaṃ yasya satye sthitā matiḥ //
paśvājyyartvigādīnāṃ saṃyogāj jāyate 'dhvaraḥ /
yathā saṃbadhyate tena vyavahāras tathocyate //
BrhS_1,1.55
paśv-ājyya-rtvig-ādīnāṃ saṃyogāj jāyate 'dhvaraḥ / yathā saṃbadhyate tena vyavahāras tatha ūcyate //
prāḍvivākasadasyānām upajīvya matāni tu /
tadyuktiyogād yo 'rtheṣu nirṇaye na sa daṇḍabhāk //
BrhS_1,1.56
prāḍvivāka-sadasyānām upajīvya matāni tu / tad-yukti-yogād yo 'rtheṣu nirṇaye na sa daṇḍa-bhāk //
pratiṣṭhitāpratiṣṭhā ca mudritā śāsitā tathā /
caturvidhā sabhā proktā sabhyāś caiva tathāvidhāḥ //
BrhS_1,1.57
pratiṣṭhita āpratiṣṭhā ca mudritā śāsitā tathā / caturvidhā sabhā proktā sabhyāś ca eva tathāvidhāḥ //
pratiṣṭhitā pure grāme calā nāmāpratiṣṭhitā /
mudritā adhyakṣasaṃyuktā rājayuktā ca śāsitā //
BrhS_1,1.58
pratiṣṭhitā pure grāme calā nāma apratiṣṭhitā / mudritā adhyakṣa-saṃyuktā rāja-yuktā ca śāsitā //
nyāyān paśyet kṛtamatiḥ sā sabhādhvarasaṃmitā /
sabhyāḥ
lokavedāṅgadharmajñāḥ sapta pañca trayo 'pi vā /
yatropaviṣṭā viprāgryāḥ sā yajñasadṛśī sabhā //
BrhS_1,1.59
nyāyān paśyet kṛta-matiḥ sā sabha ādhvara-saṃmitā / sabhyāḥ loka-vedāṅga-dharmajñāḥ sapta pañca trayo 'pi vā / yatra upaviṣṭā vipra-āgryāḥ sā yajña-sadṛśī sabhā //
kuryād alagnakau rakṣed arthiprathyarthinau sadā /
etad daśāṅgaṃ karaṇaṃ yasyām adhyāsta pārthivaḥ //
BrhS_1,1.60
kuryād alagnakau rakṣed arthi-prathyarthinau sadā / etad daśa-aṅgaṃ karaṇaṃ yasyām adhyāsta pārthivaḥ //
dvisasyāṣṭamaṃ bhāgaṃ muktvā kālaṃ susaṃviśet /
sa kālo vyavahārāṇāṃ śāstradṛṣṭaḥ paraḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,1.61
dvi-sasya-aṣṭamaṃ bhāgaṃ muktvā kālaṃ susaṃviśet / sa kālo vyavahārāṇāṃ śāstra-dṛṣṭaḥ paraḥ smṛtaḥ //
sādhukarmakriyāyuktāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ /
akrodhalobhāḥ śāstrajñāḥ sabhyāḥ kāryā mahībhujā //
BrhS_1,1.62
sādhu-karma-kriyā-yuktāḥ satyadharma-parāyaṇāḥ / akrodha-lobhāḥ śāstrajñāḥ sabhyāḥ kāryā mahībhujā //
sapta pañca trayo vā sabhāsado bhavanti // BrhS_1,1.63
sapta pañca trayo vā sabhā-sado bhavanti //
deśācārānabhijñā ye nāstikāḥ śāstravarjitāḥ /
unmattakruddhalubdhārtā na praṣṭavyā vinirṇaye //
BrhS_1,1.64
deśa-ācāra-anabhijñā ye nāstikāḥ śāstra-varjitāḥ / unmatta-kruddha-lubdha-ārtā na praṣṭavyā vinirṇaye //
rājā kāryāṇi saṃpaśyet prāḍvivāko 'tha vā dvijaḥ /
nyāyāṅgāny agrataḥ kṛtvā sabhyaśāstramate sthitaḥ //
BrhS_1,1.65
rājā kāryāṇi saṃpaśyet prāḍvivāko 'tha vā dvijaḥ / nyāya-aṅgāny agrataḥ kṛtvā sabhya-śāstra-mate sthitaḥ //
balena caturaṅgena yato rañjayate prajāḥ /
dīpyamānaḥ svavapuṣā tena rājābhidhīyate //
BrhS_1,1.66
balena catur-aṅgena yato rañjayate prajāḥ / dīpyamānaḥ sva-vapuṣā tena rāja ābhidhīyate //
ekas tv anekadhā prokto vyavahāro manīṣibhiḥ /
tasya nirṇayakṛd rājā brāhmaṇaś ca bahuśrutaḥ //
BrhS_1,1.67
ekas tv anekadhā prokto vyavahāro manīṣibhiḥ / tasya nirṇaya-kṛd rājā brāhmaṇaś ca bahuśrutaḥ //
vyavahārāśritaṃ praśnaṃ pṛcchati prāḍ iti śrutiḥ /
vivadet tatra yas tasmin prāḍvivākas tu sa smṛtaḥ //
BrhS_1,1.68
vyavahāra-āśritaṃ praśnaṃ pṛcchati prāḍ iti śrutiḥ / vivadet tatra yas tasmin prāḍ-vivākas tu sa smṛtaḥ //
vivāde pṛcchati praśnaṃ pratipraśnaṃ tathaiva ca /
priyapūrvaṃ prāg vadati prāḍvivākas tataḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,1.69
vivāde pṛcchati praśnaṃ pratipraśnaṃ tatha aiva ca / priya-pūrvaṃ prāg vadati prāḍ-vivākas tataḥ smṛtaḥ //
saprāḍvivākaḥ sāmātyaḥ sabrāhmaṇapurohitaḥ /
sasabhyaḥ prekṣako rājā svarge tiṣṭhati dharmataḥ //
BrhS_1,1.70
sa-prāḍ-vivākaḥ sa-amātyaḥ sa-brāhmaṇa-purohitaḥ / sa-sabhyaḥ prekṣako rājā svarge tiṣṭhati dharmataḥ //
sarvaśāstrārthavettāram alubdhaṃ nyāyabhāṣiṇam /
vipraṃ prājñaṃ kramāyātam amātyaṃ sthāpayed dvijam //
BrhS_1,1.71
sarva-śāstra-artha-vettāram alubdhaṃ nyāya-bhāṣiṇam / vipraṃ prājñaṃ krama-āyātam amātyaṃ sthāpayed dvijam //
dvijān vihāya yaḥ paśyet kāryāṇi vṛṣalaiḥ saha /
tasya prakṣarate rāṣṭraṃ balaṃ kośaṃ ca naśyati //
BrhS_1,1.72
dvijān vihāya yaḥ paśyet kāryāṇi vṛṣalaiḥ saha / tasya prakṣarate rāṣṭraṃ balaṃ kośaṃ ca naśyati //
ye cāraṇyacarās teṣām araṇye karaṇaṃ bhavet /
senāyāṃ sainikānāṃ tu sārtheṣu baṇijāṃ tathā //
BrhS_1,1.73
ye cā araṇya-carās teṣām araṇye karaṇaṃ bhavet / senāyāṃ sainikānāṃ tu sārtheṣu baṇijāṃ tathā //
kīnāśāḥ kārukā mallāḥ kusīdaśreṇivartakāḥ /
liṅginas taskarāś caiva svena dharmeṇa nirṇayaḥ //
BrhS_1,1.74
kīnāśāḥ kārukā mallāḥ kusīda-śreṇi-vartakāḥ / liṅginas taskarāś ca eva svena dharmeṇa nirṇayaḥ //
kulāni śreṇayaś caiva gaṇās tv adhikṛto nṛpaḥ /
pratiṣṭhā vyavahārāṇāṃ gurvebhyas tūttarottaram //
BrhS_1,1.75
kulāni śreṇayaś ca eva gaṇās tv adhikṛto nṛpaḥ / pratiṣṭhā vyavahārāṇāṃ gurvebhyas tu uttara-uttaram //
tapasvināṃ tu kāryāṇi traividyair eva kārayet /
māyāyogavidāṃ caiva na svayaṃ kopakāraṇāt //
BrhS_1,1.76
tapasvināṃ tu kāryāṇi traividyair eva kārayet / māyā-yoga-vidāṃ ca eva na svayaṃ kopa-kāraṇāt //
adaṇḍyān daṇḍayan rājā daṇḍyāṃś caivāpy adaṇḍayan /
ayaśo mahad āpnoti narakaṃ caiva gacchati //
BrhS_1,1.77
adaṇḍyān daṇḍayan rājā daṇḍyāṃś ca eva apy adaṇḍayan / ayaśo mahad āpnoti narakaṃ ca eva gacchati //
api bhrātā suto 'rghyo vā śvaśuro māturo 'pi vā /
nādaṇḍyo nāma rājño 'sti dharmād vicalitaḥ svakāt //
BrhS_1,1.78
api bhrātā suto 'rghyo vā śvaśuro māturo 'pi vā / na adaṇḍyo nāma rājño 'sti dharmād vicalitaḥ svakāt //
yatra vipro na vidvān syāt kṣatriyaṃ tatra yojayet /
vaiśyaṃ vā dharmaśāstrajñaṃ śūdraṃ yatnena varjayet //
BrhS_1,1.79
yatra vipro na vidvān syāt kṣatriyaṃ tatra yojayet / vaiśyaṃ vā dharma-śāstra-jñaṃ śūdraṃ yatnena varjayet //
dharmakarmavihīnas tu brāhmair liṅgair vivarjitaḥ /
bravīti brāhmaṇo 'smīti tam āhur brāhmaṇabruvam //
BrhS_1,1.80
dharma-karma-vihīnas tu brāhmair liṅgair vivarjitaḥ / bravīti brāhmaṇo 'smi iti tam āhur brāhmaṇa-bruvam //
śabdābhidhānatattvajñau gaṇanākuśalau śucī /
nānālipijñau kartavyau rājñā gaṇakalekhakau //
BrhS_1,1.81
śabda-abhidhāna-tattvajñau gaṇanā-kuśalau śucī / na anālipi-jñau kartavyau rājñā gaṇaka-lekhakau //
akāraṇe rakṣaṇe ca sākṣyarthipravādinām /
sabhyādhīnaḥ satyavādī kartavyas tu sa pūruṣaḥ //
BrhS_1,1.82
akāraṇe rakṣaṇe ca sākṣyarthi-pravādinām / sabhya-adhīnaḥ satyavādī kartavyas tu sa pūruṣaḥ //
etad daśāṅgakaraṇaṃ yasyām adhyāsya pārthivaḥ /
nyhāyaṃ paśyet kṛtamatiḥ sā sabhādhvarasaṃmitā //
BrhS_1,1.83
etad daśāṅga-karaṇaṃ yasyām adhyāsya pārthivaḥ / nyhāyaṃ paśyet kṛta-matiḥ sā sabha ādhvara-saṃmitā //
eṣāṃ mūrdhā nṛpo 'ṅgānāṃ mukhaṃ cādhikṛtaḥ smṛtaḥ /
bāhū sabhyāḥ smṛtir hastau jaṅghe gaṇakalekhakau //
BrhS_1,1.84
eṣāṃ mūrdhā nṛpo 'ṅgānāṃ mukhaṃ ca-adhikṛtaḥ smṛtaḥ / bāhū sabhyāḥ smṛtir hastau jaṅghe gaṇaka-lekhakau //
hemāgnyambudṛśau hṛc ca pādau svapuruṣas tathā // BrhS_1,1.85
hema-agny-ambu-dṛśau hṛc ca pādau svapuruṣas tathā //
hiraṇyam agnim udakaṃ dharmaśāstrāṇi caiva hi /
tanmadhye sthāpayed rājā puṇyāni ca hitāni ca //
BrhS_1,1.86
hiraṇyam agnim udakaṃ dharmaśāstrāṇi ca eva hi / tan-madhye sthāpayed rājā puṇyāni ca hitāni ca //
ādityacandradevādi dikpālān tatra kalpayet /
hemāgnyambusvapuruṣāḥ sādhanāṅgāni vai daśa //
BrhS_1,1.87
āditya-candra-devādi dikpālān tatra kalpayet / hema-agny-ambu-svapuruṣāḥ sādhana-aṅgāni vai daśa //
daśānām api caiteṣāṃ karma proktaṃ pṛthak pṛthak /
vaktādhyakṣo nṛpaḥ śāstā sabhyaḥ kāryaparīkṣakaḥ //
BrhS_1,1.88
daśānām api ca eteṣāṃ karma proktaṃ pṛthak pṛthak / vakta ādhyakṣo nṛpaḥ śāstā sabhyaḥ kārya-parīkṣakaḥ //
smṛtir vinirṇayaṃ brūte jayadānaṃ damaṃ tathā /
śapathārthe hiraṇyāgnī ambu tṛṣitajantuṣu //
BrhS_1,1.89
smṛtir vinirṇayaṃ brūte jaya-dānaṃ damaṃ tathā / śapatha-arthe hiraṇya-agnī ambu tṛṣita-jantuṣu //
gaṇako gaṇayed arthaṃ likhen nyāyaṃ ca lekhakaḥ /
partyarthisabhyānayanaṃ sākṣiṇam ca svapūruṣaḥ //
BrhS_1,1.90
gaṇako gaṇayed arthaṃ likhen nyāyaṃ ca lekhakaḥ / partyarthi-sabhyānayanaṃ sākṣiṇam ca sva-pūruṣaḥ //
vāgdaṇḍaś caiva dhigdaṇḍo viprādhīnau tu tāūbhau /
arthadaṇḍavadhāv uktau rājāyatāv ubhāv api //
BrhS_1,1.91
vāg-daṇḍaś ca eva dhig-daṇḍo vipra-adhīnau tu tāu ubhau / artha-daṇḍa-vadhāv uktau rājā āyatāv ubhāv api //
rājñā ye viditāḥ samyak kulaśreṇigaṇādayaḥ /
sāhasanyāyavarjyāni kuryuḥ kāryāṇi te nṛṇām //
BrhS_1,1.92
rājñā ye viditāḥ samyak kula-śreṇi-gaṇādayaḥ / sāhasa-nyāya-varjyāni kuryuḥ kāryāṇi te nṛṇām //
kulaśreṇigaṇādhyakṣāḥ proktā nirṇayakārakāḥ /
vicārya śreṇibhiḥ kāryaṃ kulair yan na vicāritam //
BrhS_1,1.93
kula-śreṇi-gaṇa-adhyakṣāḥ proktā nirṇaya-kārakāḥ / vicārya śreṇibhiḥ kāryaṃ kulair yan na vicāritam //
gaṇaiś ca śreṇy avijñātaṃ gaṇājñātaṃ niyuktakaiḥ /
kulādibhyo 'dhikāḥ sabhyās tebhyo 'dhyakṣaḥ smṛto 'dhikaḥ //
BrhS_1,1.94
gaṇaiś ca śreṇy avijñātaṃ gaṇa-ājñātaṃ niyuktakaiḥ / kulādibhyo 'dhikāḥ sabhyās tebhyo 'dhyakṣaḥ smṛto 'dhikaḥ //
sarveṣām adhiko rājā dharmaṃ yatnena niścitam /
uttamādhamamadhyānāṃ vivādānāṃ vicāraṇāt //
BrhS_1,1.95
sarveṣām adhiko rājā dharmaṃ yatnena niścitam / uttama-adhama-madhyānāṃ vivādānāṃ vicāraṇāt //
uparyupari buddhīnāṃ carantīśvarabuddhayaḥ /
ajñānatimiropetān saṃdehapaṭalānvitān //
BrhS_1,1.96
upary-upari buddhīnāṃ carantī iśvara-buddhayaḥ / ajñāna-timira-upetān saṃdeha-paṭalānvitān //
nirāmayān yaḥ kurute śāstrāñjanaśalākayā /
iha kīrtiṃ rājapūjāṃ labhate svargatiṃ ca saḥ //
BrhS_1,1.97
nirāmayān yaḥ kurute śāstrāñjanaśalākayā / iha kīrtiṃ rājapūjāṃ labhate svargatiṃ ca saḥ //
lobhadveṣādikaṃ tyaktvā yaḥ kuryāt kāryanirṇayam /
śāstroditena vidhinā tasya yajñaphalaṃ bhavet //
BrhS_1,1.98
lobha-dveṣa-ādikaṃ tyaktvā yaḥ kuryāt kārya-nirṇayam / śāstra-uditena vidhinā tasya yajña-phalaṃ bhavet //
adharmataḥ pravṛttaṃ tu nopekṣeran sabhāsadaḥ /
upekṣamāṇās te bhūpā narakaṃ yānty adhomukhāḥ //
BrhS_1,1.99
adharmataḥ pravṛttaṃ tu na upekṣeran sabhā-sadaḥ / upekṣamāṇās te bhūpā narakaṃ yānty adhomukhāḥ //
nyāyamārgād apetaṃ tu jñātvā cittaṃ mahīpateḥ /
vaktavyaṃ tv apriyaṃ tatra na sabhyaḥ kilbiṣī tataḥ //
BrhS_1,1.100
nyāya-mārgād apetaṃ tu jñātvā cittaṃ mahīpateḥ / vaktavyaṃ tv apriyaṃ tatra na sabhyaḥ kilbiṣī tataḥ //
sabhyena tāvad vaktavyaṃ dharmārthasahitaṃ vacaḥ /
śṛṇoti yadi no rājā syāt tu sabhyas tato 'naghaḥ //
BrhS_1,1.101
sabhyena tāvad vaktavyaṃ dharma-artha-sahitaṃ vacaḥ / śṛṇoti yadi no rājā syāt tu sabhyas tato 'naghaḥ //
anirṇīteṣu yady evaṃ saṃbhāṣeta raho 'rthinā /
prāḍvivāko 'pi daṇḍyaḥ syāt sabhyāś caiva viśeṣataḥ //
BrhS_1,1.102
a-nirṇīteṣu yady evaṃ saṃbhāṣeta raho 'rthinā / prāḍvivāko 'pi daṇḍyaḥ syāt sabhyāś ca eva viśeṣataḥ //
snetāc cājñānato vāpi mohād vā lobhato 'pi vā /
yatra sabhyo 'nyathāvādī daṇḍyo 'sabhyaḥ smṛto hi saḥ //
BrhS_1,1.103
snetāc ca ajñānato va āpi mohād vā lobhato 'pi vā / yatra sabhyo 'nyathā-vādī daṇḍyo 'sabhyaḥ smṛto hi saḥ //
lekhyaṃ yatra na vidyeta na sākṣī na ca bhuktayaḥ /
pramāṇāni na santy ekaṃ pramāṇaṃ tatra pārthivaḥ //
BrhS_1,1.104
lekhyaṃ yatra na vidyeta na sākṣī na ca bhuktayaḥ / pramāṇāni na santy ekaṃ pramāṇaṃ tatra pārthivaḥ //
niścetuṃ ye na śakyāḥ syur vādāḥ saṃdigdharūpiṇaḥ /
teṣāṃ nṛpaḥ pramāṇ aṃ syāt sa sarvasya prabhur yataḥ //
BrhS_1,1.105
niścetuṃ ye na śakyāḥ syur vādāḥ saṃdigdha-rūpiṇaḥ / teṣāṃ nṛpaḥ pramāṇ aṃ syāt sa sarvasya prabhur yataḥ //
vyavahārān svayaṃ paśyet sabhyaiḥ parivṛto 'nvaham // BrhS_1,1.106
vyavahārān svayaṃ paśyet sabhyaiḥ parivṛto 'nvaham //
anyāyavādinaḥ sabhyās tathaivotkocajīvinaḥ /
viśvaste vañcakāś caiva nirvāsyāḥ sarva eva te //
BrhS_1,1.107
anyāya-vādinaḥ sabhyās tatha aiva utkoca-jīvinaḥ / viśvaste vañcakāś ca eva nirvāsyāḥ sarva eva te //
niyukto vāniyukto vā śāstrajño vaktum arhati /
yat tena sadasi proktaṃ sa dharmo nātra saṃśayaḥ //
BrhS_1,1.108
niyukto va āniyukto vā śāstra-jño vaktum arhati / yat tena sadasi proktaṃ sa dharmo na atra saṃśayaḥ //
pūrvāmukhas tūpaviśed rājā sabhyā udaṅmukhāḥ /
gaṇakaḥ paścimā yas tu lekhako dakṣiṇāmukhaḥ //
BrhS_1,1.109
pūrvā-mukhas tu upaviśed rājā sabhyā udaṅ-mukhāḥ / gaṇakaḥ paścimā yas tu lekhako dakṣiṇā-mukhaḥ //
yathā yamaḥ priyadveṣyau prāpte kāle niyacchati /
tathā rājñā niyantavyāḥ prajās tad dhi yamavratam //
BrhS_1,1.110
yathā yamaḥ priya-dveṣyau prāpte kāle niyacchati / tathā rājñā niyantavyāḥ prajās tad dhi yama-vratam //
dharmaśāstrārthaśāstrābhyām avirodhena pārthivaḥ /
samīkṣamāṇo nipuṇaṃ vyavahāragatiṃ nayet //
BrhS_1,1.111
dharmaśāstra-arthaśāstrābhyām avirodhena pārthivaḥ / samīkṣamāṇo nipuṇaṃ vyavahāra-gatiṃ nayet //
nyāyaśāstram atikramya sabhyair atra tu niścitam /
tatra dharmo hato hanti sarvān eva na saṃśayaḥ //
BrhS_1,1.112
nyāyaśāstram atikramya sabhyair atra tu niścitam / tatra dharmo hato hanti sarvān eva na saṃśayaḥ //
dhāryaṃ manvādikaṃ śāstraṃ nārthaśāstraṃ kathaṃcana /
dvayor virodhe kartavyaṃ dharmaśāstroditaṃ vacaḥ //
BrhS_1,1.113
dhāryaṃ manv-ādikaṃ śāstraṃ nārthaśāstraṃ kathaṃcana / dvayor virodhe kartavyaṃ dharmaśāstra-uditaṃ vacaḥ //
kevalaṃ śāstram āśritya na kartavyo vinirṇayaḥ /
yuktihīne vicāre tu dharmahāniḥ prajāyate //
BrhS_1,1.114
kevalaṃ śāstram āśritya na kartavyo vinirṇayaḥ / yukti-hīne vicāre tu dharma-hāniḥ prajāyate //
pūrvāhṇe tām adhiṣṭhāya vṛddhāmātyānujīvibhiḥ /
paśyet purāṇadharmārthaśāstrāṇi śṛṇuyāt tathā //
BrhS_1,1.115
pūrvāhṇe tām adhiṣṭhāya vṛddha-amātya-anujīvibhiḥ / paśyet purāṇa-dharma-arthaśāstrāṇi śṛṇuyāt tathā //
cauro 'cauraḥ sādhv asādhu jāyate vyavahārataḥ /
yuktiṃ vinā vicāreṇa māṇḍavyaś coratāṃ gataḥ //
BrhS_1,1.116
cauro 'cauraḥ sādhv asādhu jāyate vyavahārataḥ / yuktiṃ vinā vicāreṇa māṇḍavyaś coratāṃ gataḥ //
asatyāḥ satyasadṛśāḥ satyāś cāsatyasaṃnibhāḥ /
dṛśyante bhrāntijanakās tasmād yuktyā vicārayet //
BrhS_1,1.117
asatyāḥ satya-sadṛśāḥ satyāś ca asatya-saṃnibhāḥ / dṛśyante bhrānti-janakās tasmād yuktyā vicārayet //
yajñe saṃpūjyate viṣṇur vyavahāre mahīpatiḥ /
jayī tu yajamāno 'tra jitaḥ paśur udāhṛtaḥ //
BrhS_1,1.118
yajñe saṃpūjyate viṣṇur vyavahāre mahīpatiḥ / jayī tu yajamāno 'tra jitaḥ paśur udāhṛtaḥ //
pūrvapakṣottarāv ādyaṃ pratijñā ca haviḥ smṛtaḥ /
trayī śāstrāṇi sabhyās tu ṛtvijo dakṣiṇā damaḥ //
BrhS_1,1.119
pūrvapakṣa-uttarāv ādyaṃ pratijñā ca haviḥ smṛtaḥ / trayī śāstrāṇi sabhyās tu ṛtvijo dakṣiṇā damaḥ //
tathā caivopadṛṣṭārau jñeyau gaṇakalekhakau /
eṣo 'dhvarasamaḥ prokto vyavahāraḥ samāhṛtaḥ //
BrhS_1,1.120
tathā ca eva upadṛṣṭārau jñeyau gaṇaka-lekhakau / eṣo 'dhvara-samaḥ prokto vyavahāraḥ samāhṛtaḥ //
smṛtyācāravyapetena mārgenādharṣitaḥ paraiḥ /
āvedayati ced rājñe vyavahārapadaṃ hi tat //
BrhS_1,1.121
smṛty-ācāra-vyapetena mārgena adharṣitaḥ paraiḥ / āvedayati ced rājñe vyavahāra-padaṃ hi tat //
patitādikṛtaś caiva yaś ca na prakṛtiṃ gataḥ /
asvatantrakṛtaś caiva pūrvapakṣo na sidhyati //
BrhS_1,1.122
patitādikṛtaś ca eva yaś ca na prakṛtiṃ gataḥ / asvatantra-kṛtaś ca eva pūrvapakṣo na sidhyati //
mattonmattārtavyasanibālavṛddhaprayojitaḥ /
asaṃbandhakṛtaś caiva vyavahāro na sidhyati //
BrhS_1,1.123
matta-unmatta-ārta-vyasanibāla-vṛddha-prayojitaḥ / asaṃbandha-kṛtaś ca eva vyavahāro na sidhyati //
guruśiṣyau pitāputrau dampatī svāmibhṛtyakau /
eteṣāṃ samavetānāṃ vyavahāro na sidhyati //
BrhS_1,1.124
guru-śiṣyau pitā-putrau dampatī svāmi-bhṛtyakau / eteṣāṃ samavetānāṃ vyavahāro na sidhyati //
evaṃ parīkṣitaṃ sabhyaiḥ pūrvpakṣaṃ tu lekhayet /
aprasiddhaṃ puradviṣṭaṃ vivādaṃ na vicārayet //
BrhS_1,1.125
evaṃ parīkṣitaṃ sabhyaiḥ pūrvpakṣaṃ tu lekhayet / aprasiddhaṃ pura-dviṣṭaṃ vivādaṃ na vicārayet //
pratilomaprasūtānāṃ tathā durganivāsinām /
deśajātikulādīnāṃ ye dharmās tatpravartitāḥ //
BrhS_1,1.126
pratiloma-prasūtānāṃ tathā durga-nivāsinām / deśa-jāti-kula-ādīnāṃ ye dharmās tat-pravartitāḥ //
tathaiva te pālanīyāḥ prajā prakṣubhyate 'nyathā /
janāparaktir bhavati balaṃ kośaś ca naśyati //
BrhS_1,1.127
tatha aiva te pālanīyāḥ prajā prakṣubhyate 'nyathā / janāparaktir bhavati balaṃ kośaś ca naśyati //
uduhyate dākṣiṇātyair mātulasya sutā dvijaiḥ /
madhyadeśe karmakarāḥ śilpinaś ca gavāśinaḥ //
BrhS_1,1.128
uduhyate dākṣiṇātyair mātulasya sutā dvijaiḥ / madhyadeśe karmakarāḥ śilpinaś ca gavāśinaḥ //
matsyādāś ca narāḥ pūrve vyabhicāraratāḥ striyaḥ /
uttare madyapā nāryaḥ spṛśyā nṝṇāṃ rajasvalāḥ //
BrhS_1,1.129
matsya-ādāś ca narāḥ pūrve vyabhicāra-ratāḥ striyaḥ / uttare madya-pā nāryaḥ spṛśyā nṝṇāṃ rajasvalāḥ //
sahajātāḥ pragṛhṇanti bhrātṛbhāryām abhartṛkām /
anena karmaṇā naite prāyaścittadamārhakāḥ //
BrhS_1,1.130
sahajātāḥ pragṛhṇanti bhrātṛ-bhāryām abhartṛkām / anena karmaṇā na ete prāyaścitta-damārhakāḥ //
vihitākaraṇān nityaṃ pratiṣiddhaniṣevaṇāt /
bhaktācchādaṃ pradāyaiṣāṃ śeṣaṃ gṛhṇīta pārthivaḥ //
BrhS_1,1.131
vihitā-akaraṇān nityaṃ pratiṣiddha-niṣevaṇāt / bhakta-acchādaṃ pradāya eṣāṃ śeṣaṃ gṛhṇīta pārthivaḥ //
[pratilomaprasūtānāṃ tathā durganivāsinām] /
śāstravad yatnato rakṣyā saṃdigdhau sādhanaṃ tu sā //
BrhS_1,1.132
[pratiloma-prasūtānāṃ tathā durga-nivāsinām] / śāstravad yatnato rakṣyā saṃdigdhau sādhanaṃ tu sā //
tāṃ dṛṣṭvā nirṇayaṃ kuryāt prāṅ niviṣṭavyavasthayā /
sabhā śulkocitadame māsaṣāṇmāsike kare //
BrhS_1,1.133
tāṃ dṛṣṭvā nirṇayaṃ kuryāt prāṅ niviṣṭa-vyavasthayā / sabhā śulka-ucita-dame māsa-ṣāṇ-māsike kare //
maryādā lekhitā kāryā naigamādhiṣṭhitā sadā /
arthinaś ca vacaḥ kāryaṃ vacaḥ pratyarthinas tathā /
parīkṣya padam ādadyād anyathā narakaṃ vrajet //
BrhS_1,1.134
maryādā lekhitā kāryā naigama-adhiṣṭhitā sadā / arthinaś ca vacaḥ kāryaṃ vacaḥ pratyarthinas tathā / parīkṣya padam ādadyād anyathā narakaṃ vrajet //
ekasya bahubhiḥ sardhaṃ strībhiḥ prekṣakarais tathā /
anādeyo bhaved vādo dharmavidbhir udāhṛtaḥ //
BrhS_1,1.135
ekasya bahubhiḥ sardhaṃ strībhiḥ prekṣakarais tathā / anādeyo bhaved vādo dharmavidbhir udāhṛtaḥ //
satrodvāhodyato rogī śokārtonmattabālakāḥ /
matto vṛddho 'nuyuktaś ca nṛpakāryodyato vratī //
BrhS_1,1.136
satra-udvāha-udyato rogī śoka-ārta-unmatta-bālakāḥ / matto vṛddho 'nuyuktaś ca nṛpa-kārya-udyato vratī //
āsanne sainikaḥ saṃkhye karṣako vāpasaṃgrahe /
viṣamasthāś ca nāsedhyāḥ strīsanāthās tathaiva ca //
BrhS_1,1.137
āsanne sainikaḥ saṃkhye karṣako vāpa-saṃgrahe / viṣama-sthāś ca nā asedhyāḥ strī-sanāthās tatha aiva ca //
aprāptavyavahāraś ca dūto dānonmukho vratī /
viṣamasthāś ca nāsedhyāḥ strīsanāthās tathaiva ca //
BrhS_1,1.138
a-prāpta-vyavahāraś ca dūto dāna-unmukho vratī / viṣamasthāś ca nāsedhyāḥ strī-sanāthās tatha aiva ca //
vaṇigvikrītapaṇyas tu sasye jāte kṛṣīvalaḥ /
satrodyatāś caiva tathā dāpanīyāḥ kṛtakriyāḥ //
BrhS_1,1.139
vaṇig-vikrītapaṇyas tu sasye jāte kṛṣīvalaḥ / satra-udyatāś ca eva tathā dāpanīyāḥ kṛtakriyāḥ //
matir notsahate yatra vivādaṃ kartum icchate /
dātavyas tasya kālaḥ syād arthipratyarthinor api //
BrhS_1,1.140
matir na utsahate yatra vivādaṃ kartum icchate / dātavyas tasya kālaḥ syād arthi-pratyarthinor api //
yasyābhiyogaṃ kurute tathyenāśaṅkayāpi vā /
tam evānāyayed rājā sudrayā puruṣeṇa vā //
BrhS_1,1.141
yasyābhiyogaṃ kurute tathyenāśaṅkayāpi vā / tam evānāyayed rājā sudrayā puruṣeṇa vā //
apragalbhajaḍonmātavṛddhastrībālarogiṇām /
pūrvottaraṃ vaded bandhur niyukto 'nyo 'tha vā naraḥ //
BrhS_1,1.142
a-pragalbha-jaḍa-unmātavṛddha-strī-bāla-rogiṇām / pūrvottaraṃ vaded bandhur niyukto 'nyo 'tha vā naraḥ //
ṛtvigvāde niyuktaś ca samau saṃparikīrtinau /
yajñe svāmyāpnuyāt puṇyaṃ hāniṃ vāde 'tha vā jayam //
BrhS_1,1.143
ṛtvigvāde niyuktaś ca samau saṃparikīrtinau / yajñe svāmyāpnuyāt puṇyaṃ hāniṃ vāde 'tha vā jayam //
āhūto yas tu nāgacched darpād bandhubalānvitaḥ /
abhiyogānurūpeṇa tasya daṇḍaṃ prakalpayet //
BrhS_1,1.144
āhūto yas tu nāgacched darpād bandhubalānvitaḥ / abhiyogānurūpeṇa tasya daṇḍaṃ prakalpayet //
kāle kāryārthinaṃ pṛcchet praṇataṃ purataḥ sthitam /
kiṃ kāryaṃ kā ca te pīḍā mā bhaiṣīr brūhi mānava //
BrhS_1,1.145
kāle kāryārthinaṃ pṛcchet praṇataṃ purataḥ sthitam / kiṃ kāryaṃ kā ca te pīḍā mā bhaiṣīr brūhi mānava //
evaṃ pṛṣṭaḥ sa yad brūyāt tat sabhyaiḥ brāhmaṇaiḥ saha /
vimṛśya kāryaṃ nyāyyaṃ ced āhvānārtham ataḥ param //
BrhS_1,1.146
evaṃ pṛṣṭaḥ sa yad brūyāt tat sabhyaiḥ brāhmaṇaiḥ saha / vimṛśya kāryaṃ nyāyyaṃ ced āhvānārtham ataḥ param //
mudrāṃ dadyād yathā patraṃ puruṣaṃ vā samādiśet /
āhūtas tv avamanyeta yaḥ śakto rājaśāsanam /
abhiyogānurūpeṇa tasya daṇḍaṃ prakalpayet //
BrhS_1,1.147
mudrāṃ dadyād yathā patraṃ puruṣaṃ vā samādiśet / āhūtas tv avamanyeta yaḥ śakto rājaśāsanam / abhiyogānurūpeṇa tasya daṇḍaṃ prakalpayet //
akalpabālasthaviraviṣamasthakriyākulān /
hīne karmaṇi pañcāśan madhyameṣu śatāvaraḥ /
gurukāryeṣu daṇḍyaḥ syātn nityaṃ pañcaśatāvaraḥ //
BrhS_1,1.148
a-kalpa-bāla-sthaviraviṣamasthakriyākulān / hīne karmaṇi pañcāśan madhyameṣu śatāvaraḥ / gurukāryeṣu daṇḍyaḥ syātn nityaṃ pañcaśatāvaraḥ //
parānīkahate deśe durbhikṣe vyādhipīḍite /
kurvīta punarāhvānaṃ daṇḍaṃ na parikalpayet //
BrhS_1,1.149
parānīkahate deśe durbhikṣe vyādhipīḍite / kurvīta punarāhvānaṃ daṇḍaṃ na parikalpayet //
kāryātipātivyasaninṛpakāryotsavākulān // BrhS_1,1.150
kāryātipātivyasaninṛpakārya-utsavākulān //
djarmodyatān abhyudaye parādhīnaśaṭhākṛtīn /
mattonmattapramattāṃś ca bhṛtyān nāhvāyayen nṛpaḥ //
BrhS_1,1.151
djarma-udyatān abhyudaye parādhīnaśaṭhākṛtīn / matta-unmatta-pramattāṃś ca bhṛtyān nā ahvāyayen nṛpaḥ //
na ca bhrātā na ca pitā na putro na niyogakṛt /
parārthavādī daṇḍyaḥ syād vyavahāreṣu vibruvan //
BrhS_1,1.152
na ca bhrātā na ca pitā na putro na niyogakṛt / parārthavādī daṇḍyaḥ syād vyavahāreṣu vibruvan //
na hīnapakṣāṃ yuvatiṃ kule jātāṃ prasūtikām /
sarvavarṇottamāṃ kanyāṃ tāḥ jñātiprabhuktāḥ smṛtāḥ //
BrhS_1,1.153
na hīnapakṣāṃ yuvatiṃ kule jātāṃ prasūtikām / sarvavarṇa-uttamāṃ kanyāṃ tāḥ jñātiprabhuktāḥ smṛtāḥ //
kālaṃ deśañ ca [?] vijñāya kāryāṇāṃ ca balāvalam /
akalpādīn api śanair yānair āhvāpayen nṛpaḥ //
BrhS_1,1.154
kālaṃ deśañ ca [?] vijñāya kāryāṇāṃ ca balāvalam / akalpādīn api śanair yānair āhvāpayen nṛpaḥ //
tadadhīnakuṭumbivyaḥ svairiṇyo gaṇikāś ca yāḥ /
niṣkulā yāś ca patitās tāsām āhvānam iṣyate //
BrhS_1,1.155
tadadhīnakuṭumbivyaḥ svairiṇyo gaṇikāś ca yāḥ / niṣkulā yāś ca patitās tāsām āhvānam iṣyate //
ubhayoḥ pratibhūr grāhyaḥ samarthaḥ kāryanirṇaye // BrhS_1,1.156
ubhayoḥ pratibhūr grāhyaḥ samarthaḥ kāryanirṇaye //
jñātvābhiyogaṃ ye 'pi syur vane pravrajitādayaḥ /
tān apy āhvāpayet rājā gurukāryeṣv akopayan //
BrhS_1,1.157
jñātva ābhiyogaṃ ye 'pi syur vane pravrajitādayaḥ / tān apy āhvāpayet rājā gurukāryeṣv akopayan //
vaktavye 'rthe na tiṣṭhantam utkrāmantaṃ ca tadvacaḥ /
āsedhayed vivādārthī yāvad āhvānadarśanam //
BrhS_1,1.158
vaktavye 'rthe na tiṣṭhantam utkrāmantaṃ ca tadvacaḥ / āsedhayed vivādārthī yāvad āhvānadarśanam //
sthānāsedhaḥ kālkṛtaḥ pravāsāt karmaṇas tathā /
caturvidhaḥ syād āsedhaḥ āsiddhas taṃ na laṅghayet //
BrhS_1,1.159
sthānāsedhaḥ kālkṛtaḥ pravāsāt karmaṇas tathā / caturvidhaḥ syād āsedhaḥ āsiddhas taṃ na laṅghayet //
kṣetrārāmagṛhādīni dhanadhānyādikaṃ tathā /
anyāyavādināṃ tv etāny āsedhavyāni vādinām //
BrhS_1,1.160
kṣetra-ārāma-gṛha-ādīni dhana-dhānya-ādikaṃ tathā / anyāyava-ādināṃ tv etāny āsedhavyāni vādinām //
āseddhā tu svam āsedhaṃ svayam evotsṛjed yadi /
na tasyātikramād doṣo na ca daṇḍaṃ prakalpayet //
BrhS_1,1.161
āseddhā tu svam āsedhaṃ svayam eva utsṛjed yadi / na tasyātikramād doṣo na ca daṇḍaṃ prakalpayet //
rājñe nivedanād ūrdhvaṃ āseddhā notsṛjed svayam /
utsṛjec ced damo dāpya āsiddhaś ca na laṅghayet //
BrhS_1,1.162
rājñe nivedanād ūrdhvaṃ āseddhā na utsṛjed svayam / utsṛjec ced damo dāpya āsiddhaś ca na laṅghayet //
nadīsaṃtārakāntāradurdeśopaplavādiṣu /
āsiddhas tu parāsedham utkrāman nāparādhnuyāt //
BrhS_1,1.163
nadīsaṃtārakāntāradurdeśa-upaplavādiṣu / āsiddhas tu parāsedham utkrāman nāparādhnuyāt //
niveṣṭukāmo rogārto yiyakṣur vyasane sthitaḥ /
abhiyuktas tathānyena rājakāryodyatas tathā //
BrhS_1,1.164
niveṣṭukāmo rogārto yiyakṣur vyasane sthitaḥ / abhiyuktas tathānyena rājakārya-udyatas tathā //
gavām pracāre gopālāḥ sasyārambhe kṛṣīvalāḥ /
śilpinaś cāpi tatkāle āyudhīyāś ca vigrahe //
BrhS_1,1.165
gavām pracāre gopālāḥ sasya-ārambhe kṛṣīvalāḥ / śilpinaś cāpi tatkāle āyudhīyāś ca vigrahe //
vṛkṣaṃ parvatam ārūḍhā hastyaśvarathanausthitāḥ /
viṣamasthāś ca te sarve nāsedhyāḥ kāryasādhakaiḥ //
BrhS_1,1.166
vṛkṣaṃ parvatam ārūḍhā hasty-aśva-ratha-nau-sthitāḥ / viṣamasthāś ca te sarve nā asedhyāḥ kārya-sādhakaiḥ //
yas tv indriyanirodhenāpy āhārocchvasanādibhiḥ /
āsedhayed anāsedhaiḥ sa daṇḍyo na tv atikramī //
BrhS_1,1.167
yas tv indriyanirodhenāpy āhāra-ucchvasanādibhiḥ / āsedhayed anāsedhaiḥ sa daṇḍyo na tv atikramī //
āsedhayogya āsedham utkrāman daṇḍam arhati /
āsedhayaṃs tu nāsedhyaṃ rājñā śāsya iti sthitiḥ //
BrhS_1,1.168
āsedhayogya āsedham utkrāman daṇḍam arhati / āsedhayaṃs tu nāsedhyaṃ rājñā śāsya iti sthitiḥ //
āgatānāṃ vivadatām asakṛdvādināṃ nṛpaḥ /
vādān paśyen nātmakṛtān na cādhyakṣaniveditān //
BrhS_1,1.169
āgatānāṃ vivadatām asakṛdvādināṃ nṛpaḥ / vādān paśyen nātmakṛtān na cādhyakṣaniveditān //
pīḍitaḥ svayam āyātaḥ śastreṇārthī yadā bhavet /
prāḍvivākas tu taṃ pṛcchet puruṣo vā śanaiḥ śanaiḥ //
BrhS_1,1.170
pīḍitaḥ svayam āyātaḥ śastreṇārthī yadā bhavet / prāḍvivākas tu taṃ pṛcchet puruṣo vā śanaiḥ śanaiḥ //
yo 'dattavyavahāratvād aniyuktaḥ pravartate /
vacanṃ tasya na grāhyaṃ likhitapreṣitād ṛte //
BrhS_1,1.171
yo 'dattavyavahāratvād aniyuktaḥ pravartate / vacanṃ tasya na grāhyaṃ likhita-preṣitād ṛte //
ahaṃ pūrvikayā yātāv arthipratyarthinau yadā /
vādo varṇānupūrvyeṇa grāhyaḥ pīḍām avekṣya vā //
BrhS_1,1.172
ahaṃ pūrvikayā yātāv arthi-pratyarthinau yadā / vādo varṇānupūrvyeṇa grāhyaḥ pīḍām avekṣya vā //
unmattamattanirdhūtā mahāpātakadūṣitāḥ /
jaḍātivṛddhabālaś ca vijñeyās tu niruttarāḥ //
BrhS_1,1.173
unmatta-mattanirdhūtā mahāpātakadūṣitāḥ / jaḍa-ativṛddha-bālaś ca vijñeyās tu niruttarāḥ //
pakṣaḥ proktas tv anādeyo vādī cānuttaras tathā /
yādṛgvādī yaś ca pakṣo grāhyas tat kathayāmy aham //
BrhS_1,1.174
pakṣaḥ proktas tv anādeyo vādī cānuttaras tathā / yādṛgvādī yaś ca pakṣo grāhyas tat kathayāmy aham //
pīḍātiśayam āśritya yad bravīti vivakṣitam /
svārthasiddhiparo vādī pūrvapakṣaḥ sa ucyate //
BrhS_1,1.175
pīḍātiśayam āśritya yad bravīti vivakṣitam / svārthasiddhiparo vādī pūrvapakṣaḥ sa ucyate //
bhāṣāpādottarapadau kriyāpādas tathaiva ca /
pratyākalitapādaś ca vyavahāraś catuṣpadaḥ //
BrhS_1,2.1
bhāṣāpāda-uttarapadau kriyāpādas tatha aiva ca / pratyākalitapādaś ca vyavahāraś catuṣpadaḥ //
mithyāsaṃpratipattiś ca pratyavaskandanaṃ tathā /
prāṅnyāyaś cottarāḥ proktāś catvāraḥ śāstravedibhiḥ //
BrhS_1,2.2
mithyā-saṃpratipattiś ca pratyavaskandanaṃ tathā / prāṅnyāyaś ca uttarāḥ proktāś catvāraḥ śāstravedibhiḥ //
mithyāyāṃ ca catuṣpādaḥ pratyavaskandane tathā /
prāṅnyāye ca sa vijñeyo dvipāt saṃpratipattiṣu //
BrhS_1,2.3
mithyāyāṃ ca catuṣpādaḥ pratyavaskandane tathā / prāṅnyāye ca sa vijñeyo dvipāt saṃpratipattiṣu //
upāyaiś codyamānas tu na dadyād uttaraṃ tu yaḥ /
atikrānte saptarātre jito 'sau daṇdam arhati //
BrhS_1,2.4
upāyaiś ca udyamānas tu na dadyād uttaraṃ tu yaḥ / atikrānte saptarātre jito 'sau daṇdam arhati //
upasthite tatas tasmin vādī pakṣaṃ prakalpayet /
niravadyaṃ sapratijñaṃ pramāṇāgamasaṃyutam //
BrhS_1,2.5
upasthite tatas tasmin vādī pakṣaṃ prakalpayet / niravadyaṃ sapratijñaṃ pramāṇāgamasaṃyutam //
deśasthānasamāmāsapakṣāhonāmajātibhiḥ /
dravyasaṃkhyodayaṃ pīḍāṃ kṣāmaliṅgaṃ ca lekhayet //
BrhS_1,2.6
deśa-sthāna-samā-māsapakṣa-āhonāmajātibhiḥ / dravya-saṃkhya-udayaṃ pīḍāṃ kṣāmaliṅgaṃ ca lekhayet //
yaṃ ca artham abhiyuñjīta na taṃ viprakṛtiṃ nayet /
na ca pakṣāntaraṃ gacchet gacchan pūrvāt sa hīyate //
BrhS_1,2.7
yaṃ ca artham abhiyuñjīta na taṃ viprakṛtiṃ nayet / na ca pakṣa-antaraṃ gacchet gacchan pūrvāt sa hīyate //
aprasiddhaṃ sadoṣaṃ ca nirarthaṃ niṣprayojanam /
asādhyaṃ vā viruddhaṃ vā pakṣaṃ rājā vivarjayet //
BrhS_1,2.8
aprasiddhaṃ sadoṣaṃ ca nirarthaṃ niṣprayojanam / asādhyaṃ vā viruddhaṃ vā pakṣaṃ rājā vivarjayet //
na kenacit kṛto yas tu so 'prasiddha udāhṛtaḥ /
anyārthaḥ svārthahīnaś ca sadoṣaḥ parikīrtitaḥ //
BrhS_1,2.9
na kenacit kṛto yas tu so 'prasiddha udāhṛtaḥ / anyārthaḥ svārthahīnaś ca sadoṣaḥ parikīrtitaḥ //
svalpāparādhaḥ svalpārtho nirarthaka iti smṛtaḥ /
kāryabādhāvihīnas tu vijñeyo niṣprayojanaḥ //
BrhS_1,2.10
svalpāparādhaḥ svalpa-artho nirarthaka iti smṛtaḥ / kāryabādhāvihīnas tu vijñeyo niṣprayojanaḥ //
kusīdādyaiḥ padair hīno vyavahāro nirarthakaḥ /
vākpārṣyādibhiś caiva vijñeyo niṣprayojanaḥ //
BrhS_1,2.11
kusīdādyaiḥ padair hīno vyavahāro nirarthakaḥ / vākpārṣyādibhiś caiva vijñeyo niṣprayojanaḥ //
mamānena pradātavyaṃ śaśaśṛṅgakṛtaṃ dhanuḥ /
asaṃbhāvyam asādhyaṃ taṃ pakṣam āhur manīṣiṇaḥ //
BrhS_1,2.12
mamānena pradātavyaṃ śaśaśṛṅgakṛtaṃ dhanuḥ / asaṃbhāvyam asādhyaṃ taṃ pakṣam āhur manīṣiṇaḥ //
yasminn āvedite pakṣe prāḍvivāke ca rājani /
pure rāṣṭre virodhaḥ syād viruddhaḥ so 'bhidhīyate //
BrhS_1,2.13
yasminn āvedite pakṣe prāḍvivāke ca rājani / pure rāṣṭre virodhaḥ syād viruddhaḥ so 'bhidhīyate //
pratijñādoṣanirmuktaṃ sādhyaṃ satkāraṇānvitaṃ /
viścitaṃ lokasiddhaṃ ca pakṣaṃ pakṣavido viduḥ //
BrhS_1,2.14
pratijñādoṣanirmuktaṃ sādhyaṃ satkāraṇānvitaṃ / viścitaṃ lokasiddhaṃ ca pakṣaṃ pakṣavido viduḥ //
svalpākṣaraprabhūtārthā nissaṃdigdho nirākulaḥ /
virodhikāraṇair mukto virodhipratiṣedhakaḥ //
BrhS_1,2.15
svalpākṣaraprabhūtārthā nissaṃdigdho nirākulaḥ / virodhikāraṇair mukto virodhipratiṣedhakaḥ //
vacanasya pratijñātvaṃ tadarthasya hi pakṣatā /
asaṃkareṇa vaktavye vyavahāreṣu vādibhiḥ //
BrhS_1,2.16
vacanasya pratijñātvaṃ tadarthasya hi pakṣatā / asaṃkareṇa vaktavye vyavahāreṣu vādibhiḥ //
mohād vā yadi vā śāṭhyād yan noktaṃ pūrvavādinā /
uttarāntargataṃ vāpi tad grāhyam ubhayor api //
BrhS_1,2.17
mohād vā yadi vā śāṭhyād yan na uktaṃ pūrvavādinā / uttarāntargataṃ vāpi tad grāhyam ubhayor api //
evamādiguṇān samyag ālocya ca suniścitaḥ /
pakṣaḥ kṛtaḥ samādeyaḥ pakṣābhāsas tato 'nyathā //
BrhS_1,2.18
evamādiguṇān samyag ālocya ca suniścitaḥ / pakṣaḥ kṛtaḥ samādeyaḥ pakṣābhāsas tato 'nyathā //
deśakālavihīnaś ca dravyasaṃkhyāvivarjitaḥ /
sādhyapramāṇahīnaś ca pakṣo 'nādeya iṣyate //
BrhS_1,2.19
deśa-kālavihīnaś ca dravyasaṃkhyāvivarjitaḥ / sādhyapramāṇahīnaś ca pakṣo 'nādeya iṣyate //
mṛṣāyukti kriyāhīnam asādhyādyartham ākulam /
pūrvaṃ pakṣaṃ lekhyato vādahāniḥ prajāyate //
BrhS_1,2.20
mṛṣāyukti kriyāhīnam asādhyādyartham ākulam / pūrvaṃ pakṣaṃ lekhyato vādahāniḥ prajāyate //
apadiśyābhiyogaṃ yas tam atītyāparaṃ vadet /
kriyām uktvānyathā [?] brūyāt sa vādī hānim āpnuyāt //
BrhS_1,2.21
apadiśya abhiyogaṃ yas tam atītya aparaṃ vadet / kriyām uktva ānyathā [?] brūyāt sa vādī hānim āpnuyāt //
ūnādhikaṃ pūrvapkṣe tāvad vādī viśodhayet /
na dadyād uttaraṃ yāvat pratyarthī sabhyasaṃnidhau //
BrhS_1,2.22
ūnādhikaṃ pūrvapkṣe tāvad vādī viśodhayet / na dadyād uttaraṃ yāvat pratyarthī sabhyasaṃnidhau //
brahmahatyāsurāpānasteyagurvaṅganāgame /
anyeṣv asabhyavādeṣu prativādī na dīyate //
BrhS_1,2.23
brahmahatyā-surāpānasteya-gurvaṅganāgame / anyeṣv asabhyavādeṣu prativādī na dīyate //
manuṣyamāraṇe steye paradārābhimarśane /
abhakṣyabhakṣaṇe caiva kanyāharaṇadūṣane //
BrhS_1,2.24
manuṣyamāraṇe steye paradārābhimarśane / abhakṣyabhakṣaṇe ca eva kanyāharaṇadūṣane //
pāruṣye kūṭakaraṇe nṛpadrohe tathaiva ca /
praṇivādī na dāpyaḥ syāt kartā tu vivadet svayam //
BrhS_1,2.25
pāruṣye kūṭakaraṇe nṛpadrohe tatha aiva ca / praṇivādī na dāpyaḥ syāt kartā tu vivadet svayam //
aṣṭādaśapado vādo vicāryo viniveditaḥ /
santy anyāni padāny atra tāni rājā viśet svayam //
BrhS_1,2.26
aṣṭādaśapado vādo vicāryo viniveditaḥ / santy anyāni padāny atra tāni rājā viśet svayam //
ṣaḍbhāgaharaṇaṃ śuddhaṃ samayāvikramo nidhiḥ /
vadhaḥ saṃharaṇaṃ steyam āsedhājñāvyatikramaḥ //
BrhS_1,2.27
ṣaḍbhāgaharaṇaṃ śuddhaṃ samayāvikramo nidhiḥ / vadhaḥ saṃharaṇaṃ steyam āsedhājñāvyatikramaḥ //
svayaṃ notpādayet kāryaṃ rājā vā sāsya pūruṣaḥ /
adhikāc chātayed arthān nyūnāṃś ca paripūrayet //
BrhS_1,2.28
svayaṃ na utpādayet kāryaṃ rājā vā sa asya pūruṣaḥ / adhikāc chātayed arthān nyūnāṃś ca paripūrayet //
bhūmau niveśayet tāvad yāvad artho viniścitaḥ /
śrutaṃ ca likhitaṃ caiva śodhitaṃ ca vicāritam //
BrhS_1,2.29
bhūmau niveśayet tāvad yāvad artho viniścitaḥ / śrutaṃ ca likhitaṃ ca eva śodhitaṃ ca vicāritam //
pūrvapakṣaṃ svabhāvoktaṃ prāḍvivāko 'tha lekhayet /
pāṇḍulekhyena phalake tataḥ patre viśodhitam //
BrhS_1,2.30
pūrvapakṣaṃ svabhāva-uktaṃ prāḍvivāko 'tha lekhayet / pāṇḍulekhyena phalake tataḥ patre viśodhitam //
āvedya tu gṛhīte 'rthe praśamaṃ yānti ye mithaḥ /
abhiyogānurūpeṇa teṣāṃ daṇḍaṃ prakalpayet //
BrhS_1,2.31
āvedya tu gṛhīte 'rthe praśamaṃ yānti ye mithaḥ / abhiyoga-anurūpeṇa teṣāṃ daṇḍaṃ prakalpayet //
anye vā ye puragrāmamahārājanavirodhakāḥ /
anadeyās tu te sarve vyavahārāḥ prakīrttitāḥ //
BrhS_1,2.32
anye vā ye puragrāmamahārājanavirodhakāḥ / anadeyās tu te sarve vyavahārāḥ prakīrttitāḥ //
pāṇḍulekhena phalake bhūmyāṃ vā prathamaṇ likhet /
nyūnādhikaṃ tu saṃśodhya paścāt patre niveśayet //
BrhS_1,2.33
pāṇḍulekhena phalake bhūmyāṃ vā prathamaṇ likhet / nyūna-adhikaṃ tu saṃśodhya paścāt patre niveśayet //
abhiyoktāpragalbhatvād vaktuṃ notsahate yadā /
tasya kālaḥ pradātavyaḥ kālaśaktyanurūpataḥ //
BrhS_1,2.34
abhiyokta āpragalbhatvād vaktuṃ na utsahate yadā / tasya kālaḥ pradātavyaḥ kālaśakty-anurūpataḥ //
yadi notsahate yatra vivādaṃ kartum icchatoḥ /
dātavyas tatra kālaḥ syād arthipratyarthinor api //
BrhS_1,2.35
yadi na utsahate yatra vivādaṃ kartum icchatoḥ / dātavyas tatra kālaḥ syād arthipratyarthinor api //
caturvidhaḥ pūrvapakṣaḥ pratipakṣas tathaiva ca /
caturdhā nirṇayaḥ proktaḥ kaś cid aṣṭavidhaḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,2.36
caturvidhaḥ pūrvapakṣaḥ pratipakṣas tatha aiva ca / caturdhā nirṇayaḥ proktaḥ kaś cid aṣṭavidhaḥ smṛtaḥ //
deśaḥ kālas tathā sthānaṃ saṃniveśas tathaiva ca /
jñātṛsaṃjñā nivāsaś ca pramāṇaṃ kṣetranāma ca //
BrhS_1,2.37
deśaḥ kālas tathā sthānaṃ saṃniveśas tatha aiva ca / jñātṛsaṃjñā nivāsaś ca pramāṇaṃ kṣetranāma ca //
pitṛpaitāmahaṃ caiva pūrvarājānukīrtanam /
sthāvareṣu vivādeṣu daśaitāni niveśayet //
BrhS_1,2.38
pitṛpaitāmahaṃ ca eva pūrvarājānukīrtanam / sthāvareṣu vivādeṣu daśa etāni niveśayet //
śvolekhanaṃ vā labhate tryahaṃ saptāham eva vā /
matir utpadyate yāvat vivāde vaktum icchataḥ //
BrhS_1,2.39
śvolekhanaṃ vā labhate tryahaṃ saptāham eva vā / matir utpadyate yāvat vivāde vaktum icchataḥ //
bahupratijñaṃ yat kāryaṃ vyavahāreṣu niścitaṃ /
kāmaṃ tad api gṛhṇīyād rājā tattvabṛbhutsayā //
BrhS_1,2.40
bahupratijñaṃ yat kāryaṃ vyavahāreṣu niścitaṃ / kāmaṃ tad api gṛhṇīyād rājā tattvabṛbhutsayā //
śaṅkābhiyogas tathyaṃ ca lakṣye 'rthe 'bhyarthanaṃ tathā /
vṛtte vāde punar nyāyaḥ pakṣo jñeyaś caturvidhaḥ //
BrhS_1,2.41
śaṅkābhiyogas tathyaṃ ca lakṣye 'rthe 'bhyarthanaṃ tathā / vṛtte vāde punar nyāyaḥ pakṣo jñeyaś caturvidhaḥ //
bhrāntiḥ śaṅkā samuddiṣṭā vaśyaṃ naṣṭārthadarśanam /
labdhe 'rthe 'bhyarthanaṃ mohas tathā vṛtte punaḥ kriyāḥ //
BrhS_1,2.42
bhrāntiḥ śaṅkā samuddiṣṭā vaśyaṃ naṣṭārthadarśanam / labdhe 'rthe 'bhyarthanaṃ mohas tathā vṛtte punaḥ kriyāḥ //
rājñāpavarjito yas tu yaś ca pauravirodhakṛt /
rāṣṭrasya vā samas tasya prakṛtīnāṃ tathaiva ca //
BrhS_1,2.43
rājña āpavarjito yas tu yaś ca pauravirodhakṛt / rāṣṭrasya vā samas tasya prakṛtīnāṃ tatha aiva ca //
nyāyaṃ va necchate kartum anyāyaṃ vā karoti yaḥ /
na lekhayati yas tv evaṃ tasya pakṣī na sidhyati //
BrhS_1,2.44
nyāyaṃ va na icchate kartum anyāyaṃ vā karoti yaḥ / na lekhayati yas tv evaṃ tasya pakṣī na sidhyati //
viruddhaṃ cāviruddhaṃ ca dvāv apy arthau niveśitau /
ekasmin yatra dṛśyete taṃ pakṣaṃ dūratas tyajet //
BrhS_1,2.45
viruddhaṃ ca aviruddhaṃ ca dvāv apy arthau niveśitau / ekasmin yatra dṛśyete taṃ pakṣaṃ dūratas tyajet //
yadā tv evaṃvidhaḥ pakṣaḥ kalpitaḥ pūrvavādinā /
dadyāt tatpakṣasaṃbaddhaṃ prativādī tadottaram //
BrhS_1,3.1
yadā tv evaṃvidhaḥ pakṣaḥ kalpitaḥ pūrvavādinā / dadyāt tatpakṣasaṃbaddhaṃ prativādī tada ūttaram //
viniścite pūrvapakṣe grāhyāgrāhyaviśeṣite /
pratijñāte sthirībhūte lekhayed uttaraṃ tataḥ //
BrhS_1,3.2
viniścite pūrvapakṣe grāhya-agrāhya-viśeṣite / pratijñāte sthirībhūte lekhayed uttaraṃ tataḥ //
śālīnatvād bhayāt tadvat pratyarthī smṛtivibhramāt /
kālaṃ prārthayate yatra tatremaṃ labdhum arhati //
BrhS_1,3.3
śālīnatvād bhayāt tadvat pratyarthī smṛtivibhramāt / kālaṃ prārthayate yatra tatra imaṃ labdhum arhati //
ekāhatryahapañcāhasaptāhaṃ pakṣam eva vā /
māsaṃ catus trayaṃ varṣaṃ labhate śaktyapekṣayā //
BrhS_1,3.4
ekāha-tryaha-pañcāhasaptāhaṃ pakṣam eva vā / māsaṃ catus trayaṃ varṣaṃ labhate śaktyapekṣayā //
pakṣasya vyāpakaṃ sāram asaṃdigdham anākulam /
avyākhyānagamyam etad uttaraṃ tadvido viduḥ //
BrhS_1,3.5
pakṣasya vyāpakaṃ sāram asaṃdigdham anākulam / avyākhyānagamyam etad uttaraṃ tadvido viduḥ //
uttaraṃ caturvidhaṃ saṃprati [ṣatmu?]raṃ, /
mithyottaraṃ prāṅnyāyauttaraṃ kāraṇottaraṃ ceti //
BrhS_1,3.6
uttaraṃ caturvidhaṃ saṃprati [ṣatmu?]raṃ, / mithyā-uttaraṃ prāṅnyāyauttaraṃ kāraṇa-uttaraṃ ca iti //
pūrvapakṣe yathārthaṃ tu na dadyād uttaraṃ tu yaḥ /
pratyakṣī dāpanīyaḥ syāt sāmādibhir upakramaiḥ //
BrhS_1,3.7
pūrvapakṣe yathārthaṃ tu na dadyād uttaraṃ tu yaḥ / pratyakṣī dāpanīyaḥ syāt sāmādibhir upakramaiḥ //
priyapūrvaṃ vacaḥ sāma bhedas tu bhayadarśanam /
arthāpakarṣaṇaṃ daṇḍas tāḍanaṃ bandhanaṃ tathā //
BrhS_1,3.8
priyapūrvaṃ vacaḥ sāma bhedas tu bhayadarśanam / arthāpakarṣaṇaṃ daṇḍas tāḍanaṃ bandhanaṃ tathā //
sāhasasteyapāruṣyago'bhiśāpe tathātyaye /
bhūmau vivādayet kṣipram akāle 'pi bṛhaspatiḥ //
BrhS_1,3.9
sāhasa-steya-pāruṣyago-'bhiśāpe tathātyaye / bhūmau vivādayet kṣipram akāle 'pi bṛhaspatiḥ //
anyavādī kriyādveṣī nopasthāyī niruttaraḥ /
āhutaḥ prapalāyī ca hīnaḥ pañcavidhaḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,3.10
anyavādī kriyādveṣī na upasthāyī niruttaraḥ / āhutaḥ prapalāyī ca hīnaḥ pañcavidhaḥ smṛtaḥ //
kanyāyā dūṣaṇe steye kalahe sāhaseṣu ca /
upadhau kūṭasākṣye ca sadya eva vivādayet //
BrhS_1,3.11
kanyāyā dūṣaṇe steye kalahe sāhaseṣu ca / upadhau kūṭasākṣye ca sadya eva vivādayet //
dhenāvanaḍuhi kṣetre strīṣu prajanane tathā /
nyāse yācitake datte tathaiva krayavikraye //
BrhS_1,3.12
dhenāvanaḍuhi kṣetre strīṣu prajanane tathā / nyāse yācitake datte tatha aiva kraya-vikraye //
prāṅnyāye kāraṇoktau ca pratyarthī nirdiśet kriyām /
mithyoktau pūrvavādī tu pratipattau na saṃbhavet //
BrhS_1,3.13
prāṅnyāye kāraṇa-uktau ca pratyarthī nirdiśet kriyām / mithyā-uktau pūrvavādī tu pratipattau na saṃbhavet //
anuktvā kāraṇaṃ yatra pakṣaṃ vādī prapadyate /
pratipattis tu sā jñeyā kāraṇaṃ tūttaraṃ pṛthak //
BrhS_1,3.14
anuktvā kāraṇaṃ yatra pakṣaṃ vādī prapadyate / pratipattis tu sā jñeyā kāraṇaṃ tu uttaraṃ pṛthak //
sarvālāpaṃ tu yaḥ kṛtvā mitho 'lpam api saṃvadet /
sarvam eva tu dāpyaḥ syād abhiyukto bṛhaspatiḥ //
BrhS_1,3.15
sarvālāpaṃ tu yaḥ kṛtvā mitho 'lpam api saṃvadet / sarvam eva tu dāpyaḥ syād abhiyukto bṛhaspatiḥ //
vākpāruṣye ca bhūmyau ca divyaṃ tu parivarjayet /
vikrayādānasaṃbandhe kriyādānam anicchati //
BrhS_1,3.16
vākpāruṣye ca bhūmyau ca divyaṃ tu parivarjayet / vikrayādānasaṃbandhe kriyādānam anicchati //
abhiyukto 'bhiyogasya yadi kuryāt tu nihnavam /
mithyā tat tu vijānīyād uttaraṃ vyavahārataḥ //
BrhS_1,3.17
abhiyukto 'bhiyogasya yadi kuryāt tu nihnavam / mithyā tat tu vijānīyād uttaraṃ vyavahārataḥ //
śrutvābhiyogaṃ pratyarthī yadi tat pratipadyate /
sā tu saṃpratipattis tu śāstravidbhir udāhṛtā //
BrhS_1,3.18
śrutva ābhiyogaṃ pratyarthī yadi tat pratipadyate / sā tu saṃpratipattis tu śāstravidbhir udāhṛtā //
arthinābhihito yo 'rthaḥ pratyarthī yadi taṃ tathā /
prapadya kāraṇaṃ brūyāt pratyavaskandanaṃ hi tat //
BrhS_1,3.19
arthina ābhihito yo 'rthaḥ pratyarthī yadi taṃ tathā / prapadya kāraṇaṃ brūyāt pratyavaskandanaṃ hi tat //
yo 'rthinārthaḥ prabhāṣyeta pratyarthī yadi taṃ tathā /
prapadya kāraṇaṃ brūyād ādharyaṃ manur abravīt //
BrhS_1,3.20
yo 'rthina ārthaḥ prabhāṣyeta pratyarthī yadi taṃ tathā / prapadya kāraṇaṃ brūyād ādharyaṃ manur abravīt //
ācāreṇāvasanno 'pi punar lekhayate yadi /
sa vineyo jitaḥ pūrvaṃ prāṅnyāyas tu sa ucyate //
BrhS_1,3.21
ācāreṇa avasanno 'pi punar lekhayate yadi / sa vineyo jitaḥ pūrvaṃ prāṅnyāyas tu sa ucyate //
tathye tathyaṃ prayuñjīta mithyāyāṃ cāpi lekhayet /
kāraṇaṃ kāraṇopete prāgjaye tu jayaṃ tathā //
BrhS_1,3.22
tathye tathyaṃ prayuñjīta mithyāyāṃ ca api lekhayet / kāraṇaṃ kāraṇa-upete prāgjaye tu jayaṃ tathā //
bhayadṛṣṭodbhavā mithyā garhitā śāstravedibhiḥ /
satyā saṃpratipattis tu dharmyā sā parikīrtitā //
BrhS_1,3.23
bhayadṛṣṭa-udbhavā mithyā garhitā śāstravedibhiḥ / satyā saṃpratipattis tu dharmyā sā parikīrtitā //
prāṅnyāyakaraṇe tathyaṃ ślāghyaṃ sadbhir udāhṛtam /
viparītam adharmyaṃ syāt pratyarthī hānim āpnuyāt //
BrhS_1,3.24
prāṅnyāyakaraṇe tathyaṃ ślāghyaṃ sadbhir udāhṛtam / viparītam adharmyaṃ syāt pratyarthī hānim āpnuyāt //
ahaṃpūurvikayā yātāv arthipratyarthinau yadā /
vādo varṇānupūrvyeṇa grāhyaḥ pīḍām avekṣya ca //
BrhS_1,3.25
ahaṃpūurvikayā yātāv arthipratyarthinau yadā / vādo varṇānupūrvyeṇa grāhyaḥ pīḍām avekṣya ca //
ekakāle samānīte pratyarthī sabhyasaṃnidhau /
pūrvapakṣākṣarasamaṃ lekhayed uttaraṃ tataḥ //
BrhS_1,3.26
ekakāle samānīte pratyarthī sabhyasaṃnidhau / pūrvapakṣākṣarasamaṃ lekhayed uttaraṃ tataḥ //
pratyarthavidhir ākhyātaḥ saṃgatārthaprapādane /
caturvidhasyāpy adhunā yat tad grāhyaṃ tad ucyate //
BrhS_1,3.27
pratyarthavidhir ākhyātaḥ saṃgatārthaprapādane / caturvidhasya apy adhunā yat tad grāhyaṃ tad ucyate //
prastutād anyan madhyasthaṃ nyūnādhikam asaṃgatam /
avācyasāraṃ saṃdigdhaṃ pratipakṣaṃ na lakṣayet //
BrhS_1,3.28
prastutād anyan madhyasthaṃ nyūna-adhikam asaṃgatam / avācyasāraṃ saṃdigdhaṃ pratipakṣaṃ na lakṣayet //
bhayaṃ karoti bhedaṃ vā bhīṣaṇaṃ vā nirodhanam /
etāni vādino 'rthasya vyavahāre sa hīyate //
BrhS_1,3.29
bhayaṃ karoti bhedaṃ vā bhīṣaṇaṃ vā nirodhanam / etāni vādino 'rthasya vyavahāre sa hīyate //
ṛtvigādir niyuktas tu samau saṃparikīrtitau /
yajñe svāmy āpnuyāt puṇyaṃ hāniṃ vāde 'tha vā jayaṃ //
BrhS_1,3.30
ṛtvigādir niyuktas tu samau saṃparikīrtitau / yajñe svāmy āpnuyāt puṇyaṃ hāniṃ vāde 'tha vā jayaṃ //
pūrvottare 'bhilikhite yatra vādī pramīyate /
pratyarthī vā sutas tābhyāṃ vyavahāraṃ viśodhayet //
BrhS_1,3.31
pūrva-uttare 'bhilikhite yatra vādī pramīyate / pratyarthī vā sutas tābhyāṃ vyavahāraṃ viśodhayet //
anirṇīte vivāde tu vipralabdho bhaven nṛpaḥ /
jayadānaṃ samaṃ na syāt tasmāt kāryāṇi nirṇayet //
BrhS_1,3.32
anirṇīte vivāde tu vipralabdho bhaven nṛpaḥ / jayadānaṃ samaṃ na syāt tasmāt kāryāṇi nirṇayet //
sākṣiṇas tu samuddiśya yas tu tān na vivādayet /
triṃsadrātrāt tripakṣād vā tasya hāniḥ prajāyate //
BrhS_1,3.33
sākṣiṇas tu samuddiśya yas tu tān na vivādayet / triṃsadrātrāt tripakṣād vā tasya hāniḥ prajāyate //
āhūtaprapalāyī ca maunī sākṣiparājitaḥ /
svavākyapratipannaś ca hīnavādī caturvidhaḥ //
BrhS_1,3.34
āhūtaprapalāyī ca maunī sākṣiparājitaḥ / svavākyapratipannaś ca hīnavādī caturvidhaḥ //
prapalāyī tripakṣeṇa maunī vā saptabhir dinaiḥ /
sākṣibhinnas tatkṣaṇena pratipannaś ca hīyate //
BrhS_1,3.35
prapalāyī tripakṣeṇa maunī vā saptabhir dinaiḥ / sākṣibhinnas tatkṣaṇena pratipannaś ca hīyate //
niveditasya akathanam anupasthānam eva ca /
pakṣārthidoṣau maunaṃ ca hīyamānasya lakṣaṇam //
BrhS_1,3.36
niveditasya akathanam anupasthānam eva ca / pakṣārthidoṣau maunaṃ ca hīyamānasya lakṣaṇam //
mahāpāpopapāpābhyāṃ pātakenātha saṃsadi /
yo 'bhiśastas tat kṣamate saṃyuktaṃ tam vidur janāḥ //
BrhS_1,3.37
mahāpāpa-upapāpābhyāṃ pātakena atha saṃsadi / yo 'bhiśastas tat kṣamate saṃyuktaṃ tam vidur janāḥ //
tasmād yatnena kartavyaṃ budhenātmaviśodhanam /
yad yad gurutaraṃ kāryaṃ tat tat pūrvaṃ viśodhayet //
BrhS_1,3.38
tasmād yatnena kartavyaṃ budhenā atmaviśodhanam / yad yad gurutaraṃ kāryaṃ tat tat pūrvaṃ viśodhayet //
mahāpāpābhiśasto yaḥ pātakāt tartum icchati /
pūrvam aṅgīkṛtaṃ tena jito 'sau daṇḍam arhati //
BrhS_1,3.39
mahāpāpābhiśasto yaḥ pātakāt tartum icchati / pūrvam aṅgīkṛtaṃ tena jito 'sau daṇḍam arhati //
ācārakaraṇe divye kṛtvopasthānaniścayam /
nopasthito yadā kaś cic chalaṃ tatra na kārayet //
BrhS_1,3.40
ācārakaraṇe divye kṛtva ūpasthānaniścayam / na upasthito yadā kaś cic chalaṃ tatra na kārayet //
daivarājakṛto doṣas tatkāle tu yadā bhavet /
avadhityāgamātreṇa na bhavet sa parājitaḥ //
BrhS_1,3.41
daivarājakṛto doṣas tatkāle tu yadā bhavet / avadhityāgamātreṇa na bhavet sa parājitaḥ //
purvottare saṃniviṣṭe vicāre saṃpravartite /
praśamaṃ ye mitho yānti dāpyas te dviguṇaṃ damam //
BrhS_1,3.42
purva-uttare saṃniviṣṭe vicāre saṃpravartite / praśamaṃ ye mitho yānti dāpyas te dviguṇaṃ damam //
pūrvottarārthe likhite prakrānte kāryanirṇaye /
dvayoḥ saṃtaptayoḥ sandhiḥ syād ayaḥkhaṇḍayor iva //
BrhS_1,3.43
pūrva-uttarārthe likhite prakrānte kāryanirṇaye / dvayoḥ saṃtaptayoḥ sandhiḥ syād ayaḥkhaṇḍayor iva //
sākṣisabhyavikalpas tu bhavet tatrobhayor api /
dolāyamānayoḥ sandhiḥ prakuryātāṃ vicakṣaṇaiḥ //
BrhS_1,3.44
sākṣisabhyavikalpas tu bhavet tatra ubhayor api / dolāyamānayoḥ sandhiḥ prakuryātāṃ vicakṣaṇaiḥ //
pramāṇasamatā yatra bhedaḥ śāstracaritrayoḥ /
tatra rājāmayā sandhir ubhayor api śasyate //
BrhS_1,3.45
pramāṇasamatā yatra bhedaḥ śāstra-caritrayoḥ / tatra rājāmayā sandhir ubhayor api śasyate //
yatra sāṃśāyiko dharmo vyavahāraś ca pārthive /
sandhis tatra tu kartavyo 'yasoḥ saṃtaptayor yathā //
BrhS_1,3.46
yatra sāṃśāyiko dharmo vyavahāraś ca pārthive / sandhis tatra tu kartavyo 'yasoḥ saṃtaptayor yathā //
samaḥ sandhis tadā kāryo viṣamas tu nivartate /
dharmārthopagrahaḥ kīrtiḥ bhavet sāmyena bhūbhṛtaḥ /
na kliśyante sākṣisabhyā airaṃ ca vinivartate //
BrhS_1,3.47
samaḥ sandhis tadā kāryo viṣamas tu nivartate / dharmārtha-upagrahaḥ kīrtiḥ bhavet sāmyena bhūbhṛtaḥ / na kliśyante sākṣisabhyā airaṃ ca vinivartate //
nigrahānugrahaṃ daṇḍaṃ dharmaṃ prāpya yaśo 'yaśaḥ /
vigrahāj jāyate nṛṇāṃ punardoṣas tathaiva ca //
BrhS_1,3.48
nigraha-anugrahaṃ daṇḍaṃ dharmaṃ prāpya yaśo 'yaśaḥ / vigrahāj jāyate nṛṇāṃ punardoṣas tatha aiva ca //
tasmāt kulagaṇādhyakṣā dharmajñāḥ samadṛṣṭayaḥ /
adveṣalobhā yad brūyus tat kartavyaṃ vijānatā //
BrhS_1,3.49
tasmāt kulagaṇādhyakṣā dharmajñāḥ samadṛṣṭayaḥ / adveṣalobhā yad brūyus tat kartavyaṃ vijānatā //
śodhite likhite samyag iti nirdoṣa uttare /
pratyarthino 'rthino vāpi kriyā kāraṇam iṣyate //
BrhS_1,4.1
śodhite likhite samyag iti nirdoṣa uttare / pratyarthino 'rthino vāpi kriyā kāraṇam iṣyate //
ye tu tiṣṭhanti karaṇe teṣām sabhyair vibhāvanā /
kathayitvottaraṃ samyag dātavyaikasya vādinaḥ //
BrhS_1,4.2
ye tu tiṣṭhanti karaṇe teṣām sabhyair vibhāvanā / kathayitva ūttaraṃ samyag dātavya aikasya vādinaḥ //
pratijñāṃ bhāvayed vādī pratyarthī kāraṇaṃ tathā /
prāgvṛttavādī vijayaṃ jayapattreṇa bhāvayet //
BrhS_1,4.3
pratijñāṃ bhāvayed vādī pratyarthī kāraṇaṃ tathā / prāgvṛttavādī vijayaṃ jayapattreṇa bhāvayet //
pūrvapāde vilikhitaṃ yathākṣaram aśeṣataḥ /
arthī tṛtīyapāde tu kriyayā pratipādayet //
BrhS_1,4.4
pūrvapāde vilikhitaṃ yathākṣaram aśeṣataḥ / arthī tṛtīyapāde tu kriyayā pratipādayet //
śrutvā pūrvottaraṃ sabhyair nirdiṣṭā yasya bhāvanā /
vibhāvayet pratijñātaṃ so 'khilaṃ likhitādinā //
BrhS_1,4.5
śrutvā pūrva-uttaraṃ sabhyair nirdiṣṭā yasya bhāvanā / vibhāvayet pratijñātaṃ so 'khilaṃ likhitādinā //
dviprakārā kriyā proktā mānuṣīi daivikī tathā /
ekaikānekadhā bhinnā ṛṣibhis tattvavedibhiḥ //
BrhS_1,4.6
dviprakārā kriyā proktā mānuṣīi daivikī tathā / ekaika ānekadhā bhinnā ṛṣibhis tattvavedibhiḥ //
sākṣiṇo likhitaṃ bhuktir mānuṣaṃ trividhaṃ smṛtam /
dhaṭād yā dharmajāntā tu daivī navavidhā kriyā //
BrhS_1,4.7
sākṣiṇo likhitaṃ bhuktir mānuṣaṃ trividhaṃ smṛtam / dhaṭād yā dharmajāntā tu daivī navavidhā kriyā //
sākṣilekhyānumānaṃ ca mānuṣī trividhā kriyā /
sākṣī dvādaśa bhedas tu likhitaṃ tv aṣṭadhā smṛtam //
BrhS_1,4.8
sākṣilekhyānumānaṃ ca mānuṣī trividhā kriyā / sākṣī dvādaśa bhedas tu likhitaṃ tv aṣṭadhā smṛtam //
anumānaṃ tridhā proktaṃ navadhā daivikī kriyā /
prathame vā tṛtīye vā pramāṇaṃ daivamānuṣam //
BrhS_1,4.9
anumānaṃ tridhā proktaṃ navadhā daivikī kriyā / prathame vā tṛtīye vā pramāṇaṃ daivamānuṣam //
uttare syāc caturthe tu sasākṣijayapatrakam /
ṛṇādikeṣu kāryeṣu kalpayen mānuṣīṃ kriyām //
BrhS_1,4.10
uttare syāc caturthe tu sasākṣijayapatrakam / ṛṇādikeṣu kāryeṣu kalpayen mānuṣīṃ kriyām //
prāṅnyāye pratyavaskande pratyarthī sādhayet svayam /
uttarārthaṃ pratijñārthaṃ arthī mithyottare punaḥ //
BrhS_1,4.11
prāṅnyāye pratyavaskande pratyarthī sādhayet svayam / uttarārthaṃ pratijñārthaṃ arthī mithyā-uttare punaḥ //
kriyā na daivikī proktā vidyamāneṣu sākṣiṣu /
lekhye ca sati vādeṣu na syād divyaṃ na sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,4.12
kriyā na daivikī proktā vidyamāneṣu sākṣiṣu / lekhye ca sati vādeṣu na syād divyaṃ na sākṣiṇaḥ //
vākpāruṣye mahīvāde niṣiddhā daivikī kriyā /
pradātavyā prayatnena sāhaseṣu caturṣv api //
BrhS_1,4.13
vākpāruṣye mahīvāde niṣiddhā daivikī kriyā / pradātavyā prayatnena sāhaseṣu caturṣv api //
nṛpadrohe sāhase ca kalpayed daivikīṃ kriyām // BrhS_1,4.14
nṛpadrohe sāhase ca kalpayed daivikīṃ kriyām //
maṇimuktāpravālānāṃ kūṭahṛtpāśahārakaḥ /
hiṃsako 'nyāṅganāsevī parīkṣyaḥ śapathaiḥ sadā //
BrhS_1,4.15
maṇimuktāpravālānāṃ kūṭahṛtpāśahārakaḥ / hiṃsako 'nyāṅganāsevī parīkṣyaḥ śapathaiḥ sadā //
mahāpāpābhiśāpeṣu nikṣepe haraṇe tathā /
divyaiḥ kāryaṃ parīkṣeta rājā satsv api sākṣiṣu //
BrhS_1,4.16
mahāpāpābhiśāpeṣu nikṣepe haraṇe tathā / divyaiḥ kāryaṃ parīkṣeta rājā satsv api sākṣiṣu //
likhite sākṣivāde ca saṃdigdhir jāyate yadi /
anumāne ca saṃbhrānte tatra divyaṃ viśodhanam //
BrhS_1,4.17
likhite sākṣivāde ca saṃdigdhir jāyate yadi / anumāne ca saṃbhrānte tatra divyaṃ viśodhanam //
dyūte samāhvaye caiva vivāde samupasthite /
sākṣiṇaḥ sādhanaṃ proktaṃ na divyaṃ na ca lekhakam //
BrhS_1,4.18
dyūte samāhvaye ca eva vivāde samupasthite / sākṣiṇaḥ sādhanaṃ proktaṃ na divyaṃ na ca lekhakam //
yathālābhopapannais tair nirṇayaṃ kārayen nṛpaḥ /
prakānte sāhase vāde pāruṣye daṇḍavācike /
balodbhūteṣu kāryeṣu sākṣiṇo divyam eva ca //
BrhS_1,4.19
yathālābha-upapannais tair nirṇayaṃ kārayen nṛpaḥ / prakānte sāhase vāde pāruṣye daṇḍavācike / bala-udbhūteṣu kāryeṣu sākṣiṇo divyam eva ca //
ṛṇe lekhyaṃ sākṣiṇo vā yuktileśādayo 'pi vā /
daivikī vā kriyā proktā prajānāṃ hitakāmyayā //
BrhS_1,4.20
ṛṇe lekhyaṃ sākṣiṇo vā yuktileśādayo 'pi vā / daivikī vā kriyā proktā prajānāṃ hitakāmyayā //
cirantanopāṃśukṛte ciranaṣṭeṣu sākṣiṣu /
praduṣṭeṣv anumāneṣu divyaiḥ kāryaṃ viśodhayet //
BrhS_1,4.21
cirantana-upāṃśukṛte ciranaṣṭeṣu sākṣiṣu / praduṣṭeṣv anumāneṣu divyaiḥ kāryaṃ viśodhayet //
nava sapta ca pañca syuś catvāras traya eva vā /
ubhau vā śrotriyau khyātau naikaṃ pṛcchet kadā cana //
BrhS_1,5.1
nava sapta ca pañca syuś catvāras traya eva vā / ubhau vā śrotriyau khyātau na ekaṃ pṛcchet kadā cana //
dyūtakaḥ śaṭikāgrāhī kāryamadhyagatas tathā /
eka eva pramāṇaṃ syān nṛpo 'dhyakṣas tathaiva ca //
BrhS_1,5.2
dyūtakaḥ śaṭikāgrāhī kāryamadhyagatas tathā / eka eva pramāṇaṃ syān nṛpo 'dhyakṣas tatha aiva ca //
stenāḥ sāhasikāḥ ṣaṇḍāḥ kitavāḥ sūcakās tathā /
na sākṣiṇas te duṣṭātvāt teṣu sākṣiyaṃ na vidyate //
BrhS_1,5.3
stenāḥ sāhasikāḥ ṣaṇḍāḥ kitavāḥ sūcakās tathā / na sākṣiṇas te duṣṭātvāt teṣu sākṣiyaṃ na vidyate //
likhito likhito gūḍhaḥ smāritaḥ kulyadūtakau /
yadṛcchaś cottaraś caiva kāryamadhyagato 'paraḥ //
BrhS_1,5.4
likhito likhito gūḍhaḥ smāritaḥ kulya-dūtakau / yadṛcchaś ca uttaraś ca eva kāryamadhyagato 'paraḥ //
nṛpo 'dhyakṣas tathā grāmaḥ sākṣī dvādaśadhā smṛtaḥ /
prabhedam eṣāṃ vakṣyāmi yathāvad anupūrvaśaḥ //
BrhS_1,5.5
nṛpo 'dhyakṣas tathā grāmaḥ sākṣī dvādaśadhā smṛtaḥ / prabhedam eṣāṃ vakṣyāmi yathāvad anupūrvaśaḥ //
jātināmādilikhitaṃ yena svaṃ pitryam eva ca /
nivāsaś ca vijñeyaḥ sākṣī likhitasaṃjñakaḥ //
BrhS_1,5.6
jātināmādilikhitaṃ yena svaṃ pitryam eva ca / nivāsaś ca vijñeyaḥ sākṣī likhitasaṃjñakaḥ //
arthinā ca kriyā bhedais tasya kṛtvā ṛṇādikam /
pratyakṣaṃ likhyate yas tu lekhitaḥ sa udāhṛtaḥ //
BrhS_1,5.7
arthinā ca kriyā bhedais tasya kṛtvā ṛṇādikam / pratyakṣaṃ likhyate yas tu lekhitaḥ sa udāhṛtaḥ //
kuḍyavyavahito yas tu śrāvyate ṛṇabhāṣitam /
vinihnuto yathābhūtaṃ gūḍhaḥ sākṣī sa ucyate //
BrhS_1,5.8
kuḍyavyavahito yas tu śrāvyate ṛṇabhāṣitam / vinihnuto yathābhūtaṃ gūḍhaḥ sākṣī sa ucyate //
āhūya yaḥ kṛtaḥ sākṣī ṛṇanyāsakriyādike /
smāryate ca muhuryaś ca smāritaḥ sa udāhṛtaḥ //
BrhS_1,5.9
āhūya yaḥ kṛtaḥ sākṣī ṛṇanyāsakriyādike / smāryate ca muhuryaś ca smāritaḥ sa udāhṛtaḥ //
vibhāgadāne vipaṇe jñātir yaś copayujyate /
dvayoḥ samāno dharmajñaḥ kulyaḥ sa parikīrtitaḥ //
BrhS_1,5.10
vibhāgadāne vipaṇe jñātir yaś ca upayujyate / dvayoḥ samāno dharmajñaḥ kulyaḥ sa parikīrtitaḥ //
arthipratyarthivacanaṃ śṛṇuyāt preṣitas tu yaḥ /
ubhayoḥ saṃmataḥ sādhuḥ dūtakaḥ sa udāhṛtaḥ //
BrhS_1,5.11
arthi-pratyarthivacanaṃ śṛṇuyāt preṣitas tu yaḥ / ubhayoḥ saṃmataḥ sādhuḥ dūtakaḥ sa udāhṛtaḥ //
kriyamāṇe tu kartavye yaḥ kaś cit svayam āgataḥ /
atra sākṣī tvam asmākam ukto yādṛcchikas tu saḥ //
BrhS_1,5.12
kriyamāṇe tu kartavye yaḥ kaś cit svayam āgataḥ / atra sākṣī tvam asmākam ukto yādṛcchikas tu saḥ //
yatra sākṣī diśaṃ gacchen mumūrṣur vā yathākramam /
anyaṃ saṃśrāvayet taṃ tu vidyād uttarasākṣiṇam //
BrhS_1,5.13
yatra sākṣī diśaṃ gacchen mumūrṣur vā yathākramam / anyaṃ saṃśrāvayet taṃ tu vidyād uttarasākṣiṇam //
sākṣiṇām api yaḥ sākṣyam upary upari bhāṣatām /
śravaṇāc chravaṇād vāpi sa sākṣy uttarasaṃjñitaḥ //
BrhS_1,5.14
sākṣiṇām api yaḥ sākṣyam upary upari bhāṣatām / śravaṇāc chravaṇād vāpi sa sākṣy uttarasaṃjñitaḥ //
ubhābhyāṃ yasya viśvastaṃ kāryaṃ cāpi niveditam /
gūḍhadhārī sa vijñeyaḥ kāryamadhyāgatas tathā //
BrhS_1,5.15
ubhābhyāṃ yasya viśvastaṃ kāryaṃ cāpi niveditam / gūḍhadhārī sa vijñeyaḥ kāryamadhyāgatas tathā //
arthipratyarthinor vākyaṃ yac chrutaṃ bhūbhṛtā svayam /
sa eva tatra sākṣī syād visaṃvāde dvayor api //
BrhS_1,5.16
arthi-pratyarthinor vākyaṃ yac chrutaṃ bhūbhṛtā svayam / sa eva tatra sākṣī syād visaṃvāde dvayor api //
nirṇīte vyavahāre tu punar nyāyo yadā bhavet /
adhyakṣaḥ sabhyasahitaḥ sākṣī syāt tatra nānyathā //
BrhS_1,5.17
nirṇīte vyavahāre tu punar nyāyo yadā bhavet / adhyakṣaḥ sabhyasahitaḥ sākṣī syāt tatra nānyathā //
vyuṣitaṃ chāditaṃ yatra sīmāyāṃ ca samantataḥ /
sa kṛtto 'pi bhavet sākṣī grāmas tatra na saṃśayaḥ //
BrhS_1,5.18
vyuṣitaṃ chāditaṃ yatra sīmāyāṃ ca samantataḥ / sa kṛtto 'pi bhavet sākṣī grāmas tatra na saṃśayaḥ //
likhitau dvau tathā gūḍhau tricatuḥpañca lekhitāḥ /
yadṛccha smāritāḥ kulyās tathā cottarasākṣiṇaḥ //
BrhS_1,5.19
likhitau dvau tathā gūḍhau tricatuḥpañca lekhitāḥ / yadṛccha smāritāḥ kulyās tathā ca uttarasākṣiṇaḥ //
dūtakaḥ svaṭikāgrāhīkāryamadhyagatas tathā /
eka eva pramāṇaṃ syān nṛpo 'dhyakṣas tathaiva ca //
BrhS_1,5.20
dūtakaḥ svaṭikāgrāhīkāryamadhyagatas tathā / eka eva pramāṇaṃ syān nṛpo 'dhyakṣas tatha aiva ca //
sākṣiṇo 'rthasamuddiṣṭān yas tu doṣeṇa dūṣayet /
aduṣṭaṃ dūṣayan vādī tatsamaṃ daṇḍam arhati //
BrhS_1,5.21
sākṣiṇo 'rthasamuddiṣṭān yas tu doṣeṇa dūṣayet / aduṣṭaṃ dūṣayan vādī tatsamaṃ daṇḍam arhati //
lekhyadoṣās tu ye kecit sākṣiṇām caiva ye smṛtāḥ /
vādakāle tu vaktavyāḥ paścād uktān na dūṣayet //
BrhS_1,5.22
lekhyadoṣās tu ye kecit sākṣiṇām ca eva ye smṛtāḥ / vādakāle tu vaktavyāḥ paścād uktān na dūṣayet //
sākṣidoṣāḥ prayoktavyāḥ saṃsadi prativādinā /
patre vilikhya tān sarvān vācyaṃ pratyuttaraṃ tataḥ //
BrhS_1,5.23
sākṣidoṣāḥ prayoktavyāḥ saṃsadi prativādinā / patre vilikhya tān sarvān vācyaṃ pratyuttaraṃ tataḥ //
pratipattau na sākṣitvam arhanti tu kadā cana /
ato 'nyathā bhāvanīyāḥ kriyāyāṃ prativādinā //
BrhS_1,5.24
pratipattau na sākṣitvam arhanti tu kadā cana / ato 'nyathā bhāvanīyāḥ kriyāyāṃ prativādinā //
abhāvayan damaṃ dāpyaḥ pratyarthī sākṣiṇā sphuṭam /
bhāvitāḥ sākṣiṇaḥ sarve sākṣidharmanirākṛtāḥ //
BrhS_1,5.25
abhāvayan damaṃ dāpyaḥ pratyarthī sākṣiṇā sphuṭam / bhāvitāḥ sākṣiṇaḥ sarve sākṣidharmanirākṛtāḥ //
pratyarthino 'rthino vāpi sākṣidūṣaṇasādhane /
prastutārthopayogena vyavahārāntaraṃ na ca //
BrhS_1,5.26
pratyarthino 'rthino vāpi sākṣidūṣaṇasādhane / prastutārtha-upayogena vyavahārāntaraṃ na ca //
jitaḥ sa vinayaṃ dāpyaḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā /
yadi vādī nirākāṅkṣaḥ sākṣī satye vyavasthitaḥ //
BrhS_1,5.27
jitaḥ sa vinayaṃ dāpyaḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā / yadi vādī nirākāṅkṣaḥ sākṣī satye vyavasthitaḥ //
ukte 'rthe sākṣiṇo yas tu dūṣayan prāgadūṣitān /
na ca tatkāraṇaṃ brūyāt prāpnuyāt pūrvasāhasam //
BrhS_1,5.28
ukte 'rthe sākṣiṇo yas tu dūṣayan prāgadūṣitān / na ca tatkāraṇaṃ brūyāt prāpnuyāt pūrvasāhasam //
lekhyaṃ vā sākṣiṇo vāpi vivāde yasya dūṣitāḥ /
tasya kāryaṃ na śodhyaṃ tu yāvat tan na viśodhayet //
BrhS_1,5.29
lekhyaṃ vā sākṣiṇo vāpi vivāde yasya dūṣitāḥ / tasya kāryaṃ na śodhyaṃ tu yāvat tan na viśodhayet //
sākṣibhir gaditaiḥ sabhyaiḥ prakrānte nirṇaye tu yaḥ /
punarvivādaṃ kurute rājā tatra vicārayet //
BrhS_1,5.30
sākṣibhir gaditaiḥ sabhyaiḥ prakrānte nirṇaye tu yaḥ / punarvivādaṃ kurute rājā tatra vicārayet //
sākṣisaṃdūṣaṇe kāryaṃ pūrvaṃ sākṣiviśodhanam /
śuddheṣu sākṣiṣu tataḥ paścāt kāryaṃ viśodhayet //
BrhS_1,5.31
sākṣisaṃdūṣaṇe kāryaṃ pūrvaṃ sākṣiviśodhanam / śuddheṣu sākṣiṣu tataḥ paścāt kāryaṃ viśodhayet //
satyapraśaṃsāvacanair anṛtasyāpavarjanaiḥ /
sabhyaiḥ saṃbodhanīyās tu dharmaśāstrārthavedibhiḥ //
BrhS_1,5.32
satyapraśaṃsāvacanair anṛtasyāpavarjanaiḥ / sabhyaiḥ saṃbodhanīyās tu dharmaśāstrārthavedibhiḥ //
ā janmanaś cā maraṇāt sukṛtaṃ yat tvayārjitam /
tat sarvaṃ nāśam āyāti vitathasyābhiśaṃsanāt //
BrhS_1,5.33
ā janmanaś cā maraṇāt sukṛtaṃ yat tvayārjitam / tat sarvaṃ nāśam āyāti vitathasyābhiśaṃsanāt //
kūṭasab hyaḥ kūṭasākṣī brahmahā ca samāḥ smṛtāḥ /
bhrūṇahā mitrahā caiṣāṃ nādhikaḥ samudāhṛtaḥ //
BrhS_1,5.34
kūṭasab hyaḥ kūṭasākṣī brahmahā ca samāḥ smṛtāḥ / bhrūṇahā mitrahā ca eṣāṃ nādhikaḥ samudāhṛtaḥ //
evaṃ viditvā yaḥ sākṣī sa yathārthaṃ vadet tataḥ /
teneha kīrtim āpnoti paratra ca śubhāṃ gatim //
BrhS_1,5.35
evaṃ viditvā yaḥ sākṣī sa yathārthaṃ vadet tataḥ / tena iha kīrtim āpnoti paratra ca śubhāṃ gatim //
puruṣāḥ santi lobhād ye kāryaṃ prabrūyur anyathā /
santi cānye durātmānḥ kūṭalekhyakṛto narāḥ //
BrhS_1,5.36
puruṣāḥ santi lobhād ye kāryaṃ prabrūyur anyathā / santi cānye durātmānḥ kūṭalekhyakṛto narāḥ //
praṣṭavyāḥ sākṣiṇo ye tu varjyāś caiva narādhamāḥ /
tān ahaṃ kathayiṣyāmi sāṃprataṃ śāstracotitān //
BrhS_1,5.37
praṣṭavyāḥ sākṣiṇo ye tu varjyāś ca eva narādhamāḥ / tān ahaṃ kathayiṣyāmi sāṃprataṃ śāstracotitān //
śrautasmārtakriyāyuktāḥ lobhadveṣavivarjitāḥ /
kulīnāḥ sākṣiṇo 'nindyās tapodānadayānvitāḥ //
BrhS_1,5.38
śrauta-smārtakriyāyuktāḥ lobhadveṣavivarjitāḥ / kulīnāḥ sākṣiṇo 'nindyās tapo-dāna-dayānvitāḥ //
mātuḥ pitā pitṛvyaś ca bhāryāyā bhrātṛmātarau /
bhrātā sakhā ca jāmātā sarvavādeṣv asākṣiṇaḥ //
BrhS_1,5.39
mātuḥ pitā pitṛvyaś ca bhāryāyā bhrātṛmātarau / bhrātā sakhā ca jāmātā sarvavādeṣv asākṣiṇaḥ //
parastrīpānasaktāś ca kitavāḥ pūrvadūṣitāḥ /
unmattārtāḥ sāhasikā nāstikāś ca na sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,5.40
parastrīpānasaktāś ca kitavāḥ pūrvadūṣitāḥ / unmattārtāḥ sāhasikā nāstikāś ca na sākṣiṇaḥ //
santo 'pi na pramāṇaṃ syur mṛte dhanini sākṣiṇaḥ /
putre tu śrāvitā ye syuḥ svayam āsannamṛtyunā //
BrhS_1,5.41
santo 'pi na pramāṇaṃ syur mṛte dhanini sākṣiṇaḥ / putre tu śrāvitā ye syuḥ svayam āsannamṛtyunā //
vihāyopānaduṣṇīṣaṃ dakṣiṇaṃ pāṇim uddharet /
hiraṇyaṃ gośakṛd darbhān samādāya ṛtaṃ vadet //
BrhS_1,5.42
vihāya upānad-uṣṇīṣaṃ dakṣiṇaṃ pāṇim uddharet / hiraṇyaṃ gośakṛd darbhān samādāya ṛtaṃ vadet //
upasthitāḥ parīkṣyāḥ syuḥ svarvarṇeṅgitādibhiḥ /
sakṛt pramādāparādhivipraṃ vyāpadi pīḍitam /
bhaṭādibhir vadhyamānaṃ rakṣed uktvānṛtāny api //
BrhS_1,5.43
upasthitāḥ parīkṣyāḥ syuḥ svarvarṇa-iṅgitādibhiḥ / sakṛt pramādāparādhivipraṃ vyāpadi pīḍitam / bhaṭādibhir vadhyamānaṃ rakṣed uktva ānṛtāny api //
yasyāśeṣaḥ pratijñārthaḥ sākṣibhiḥ prativarṇitaḥ /
sa jayī syād anyathā tu sādhyārthaṃ na samāpnuyāt //
BrhS_1,5.44
yasyāśeṣaḥ pratijñārthaḥ sākṣibhiḥ prativarṇitaḥ / sa jayī syād anyathā tu sādhyārthaṃ na samāpnuyāt //
āhūto yatra nāgacchet sākṣī rogavivarjitaḥ /
ṛṇaṃ damaṃ ca dāpyaḥ syāt tripakṣāt paratas tu saḥ //
BrhS_1,5.45
āhūto yatra nāgacchet sākṣī rogavivarjitaḥ / ṛṇaṃ damaṃ ca dāpyaḥ syāt tripakṣāt paratas tu saḥ //
sākṣidvaidhe prabhūtāḥ syur grāhyāḥ sāmye guṇānvitāḥ /
guṇidvaidhe kriyāyuktās tatsāmye śucimattarāḥ //
BrhS_1,5.46
sākṣidvaidhe prabhūtāḥ syur grāhyāḥ sāmye guṇānvitāḥ / guṇidvaidhe kriyāyuktās tatsāmye śucimattarāḥ //
apṛṣṭāḥ satyavacane praśnasyākathane tathā /
sākṣiṇaḥ san niroddhvyā garhyā daṇḍyāś ca dharmataḥ //
BrhS_1,5.47
apṛṣṭāḥ satyavacane praśnasyākathane tathā / sākṣiṇaḥ san niroddhvyā garhyā daṇḍyāś ca dharmataḥ //
deśakālavayodravyasaṃjñājātipramāṇataḥ /
anyūnaṃ cen nigaditaṃ siddhaṃ sādhyaṃ vinirdiśet //
BrhS_1,5.48
deśa-kāla-vayo-dravyasaṃjñā-jāti-pramāṇataḥ / anyūnaṃ cen nigaditaṃ siddhaṃ sādhyaṃ vinirdiśet //
deśakālavayodravyapramāṇākṛtijātiṣu /
yatra vipratipattiḥ syāt sākṣyaṃ tad api nānyathā //
BrhS_1,5.49
deśa-kāla-vayo-dravyapramāṇa-ākṛti-jātiṣu / yatra vipratipattiḥ syāt sākṣyaṃ tad api nānyathā //
nirdiṣṭeṣv arthajāteṣu sākṣī cet sākṣya āgate /
na brūyād akṣasrasamaṃ na tan nigaditaṃ bhavet //
BrhS_1,5.50
nirdiṣṭeṣv arthajāteṣu sākṣī cet sākṣya āgate / na brūyād akṣasrasamaṃ na tan nigaditaṃ bhavet //
pūrvapakṣe pratijñātam aśeṣaṃ pratibhāvayet /
ūnādhikaṃ tu yatroktaṃ na tan nigaditaṃ bhavet //
BrhS_1,5.51
pūrvapakṣe pratijñātam aśeṣaṃ pratibhāvayet / ūna-adhikaṃ tu yatra uktaṃ na tan nigaditaṃ bhavet //
ūnam abhyadhikaṃ vārtham vibrūyur yatra sākṣiṇaḥ /
tadarthānuktavijñeyam eṣa sākṣividhiḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,5.52
ūnam abhyadhikaṃ vārtham vibrūyur yatra sākṣiṇaḥ / tadarthānuktavijñeyam eṣa sākṣividhiḥ smṛtaḥ //
sādhyārthāṃśe nigadite sākṣibhiḥ sakalaṃ bhavet /
strīsaṅge sāhase caurye yat sādhyaṃ parikalpyate //
BrhS_1,5.53
sādhyārthāṃśe nigadite sākṣibhiḥ sakalaṃ bhavet / strīsaṅge sāhase caurye yat sādhyaṃ parikalpyate //
ūnādhikaṃ tu yatra syāt sākṣyaṃ tatra vivarjayet /
sākṣī tatra na daṇḍyaḥ syād abruvan daṇḍam arhati //
BrhS_1,5.54
ūna-adhikaṃ tu yatra syāt sākṣyaṃ tatra vivarjayet / sākṣī tatra na daṇḍyaḥ syād abruvan daṇḍam arhati //
sākṣiṇām eṣa nirdiṣṭaḥ saṃkhyālakṣaṇaniścayaḥ /
likhitasyādhunā vacmi vidhānam anupūrvaśaḥ //
BrhS_1,6.1
sākṣiṇām eṣa nirdiṣṭaḥ saṃkhyālakṣaṇaniścayaḥ / likhitasya adhunā vacmi vidhānam anupūrvaśaḥ //
ṛṇādike 'pi samaye bhrāntiḥ saṃjāyate yataḥ /
dhātrākṣarāṇi sṛṣṭāni patrārūḍhāny ataḥ purā //
BrhS_1,6.2
ṛṇādike 'pi samaye bhrāntiḥ saṃjāyate yataḥ / dhātra ākṣarāṇi sṛṣṭāni patrārūḍhāny ataḥ purā //
deśācārahutaṃ varṣamāsapakṣādivṛddhimat /
ṛṇisākṣilekhakānaṃ hastāṅkaṃ lekhyam ucyate //
BrhS_1,6.3
deśācārahutaṃ varṣamāsa-pakṣādivṛddhimat / ṛṇi-sākṣi-lekhakānaṃ hastāṅkaṃ lekhyam ucyate //
rājalekhyaṃ sthānakṛtaṃ svahastalikhitaṃ tathā /
lekhyaṃ tat trividhaṃ proktaṃ bhinnaṃ tad bahudhā punaḥ //
BrhS_1,6.4
rājalekhyaṃ sthānakṛtaṃ svahastalikhitaṃ tathā / lekhyaṃ tat trividhaṃ proktaṃ bhinnaṃ tad bahudhā punaḥ //
bhāgadānakrayādhināṃ saṃviddāsaṛṇādibhiḥ /
saptadhā laukikaṃ lekhyaṃ trividhaṃ rājaśāsanam //
BrhS_1,6.5
bhāga-dāna-krayādhināṃ saṃviddāsaṛṇādibhiḥ / saptadhā laukikaṃ lekhyaṃ trividhaṃ rājaśāsanam //
vibhāgapatram ity etad bhāgānāṃ nirṇaye kṛtam /
sīmāvivāde nirṇīte sīmāpatram iti smṛtam //
BrhS_1,6.6
vibhāgapatram ity etad bhāgānāṃ nirṇaye kṛtam / sīmāvivāde nirṇīte sīmāpatram iti smṛtam //
dānalekhyaṃ bhāgalekhyaṃ sīmālekhyaṃ tathaiva ca /
krayalekhyaṃ dāsalekhyam ādhilekhyaṃ tataḥ param //
BrhS_1,6.7
dānalekhyaṃ bhāgalekhyaṃ sīmālekhyaṃ tatha aiva ca / krayalekhyaṃ dāsalekhyam ādhilekhyaṃ tataḥ param //
saṃviduddāmlekhyaṃ ca jayapatrakam eva ca /
sandhipatraṃ tathaivaitat kriyābhedād anekadhā //
BrhS_1,6.8
saṃviduddāmlekhyaṃ ca jayapatrakam eva ca / sandhipatraṃ tatha aiva etat kriyābhedād anekadhā //
ādhyartham ādhilekhyaṃ syād dāsārthaṃ dāsapatrakam // BrhS_1,6.9
ādhyartham ādhilekhyaṃ syād dāsārthaṃ dāsapatrakam //
samīhitārthasiddhyarthaṃ grāmaśreṇigaṇādibhiḥ /
śāstrāvirodhi dharmārthe kṛtaṃ saṃvittipatrakam //
BrhS_1,6.10
samīhitārthasiddhyarthaṃ grāmaśreṇigaṇādibhiḥ / śāstrāvirodhi dharmārthe kṛtaṃ saṃvittipatrakam //
bhrātaraḥ saṃvibhaktā ye svarucyā tu parasparam /
vibhāgapatraṃ kurvanti bhāgalekhyaṃ tad ucyate //
BrhS_1,6.11
bhrātaraḥ saṃvibhaktā ye svarucyā tu parasparam / vibhāgapatraṃ kurvanti bhāgalekhyaṃ tad ucyate //
bhūmiṃ dattvā yas tu patraṃ kuryāc candrārkakālikam /
anācchedām anāhāryaṃ dānalekhyaṃ tu tad vidhuḥ //
BrhS_1,6.12
bhūmiṃ dattvā yas tu patraṃ kuryāc candrārkakālikam / anācchedām anāhāryaṃ dānalekhyaṃ tu tad vidhuḥ //
gṛhakṣetrādikaṃ krītvā tulyamūlyākṣarānvitam /
patraṃ kārayate yat tu krayalekhyaṃ tad ucyate //
BrhS_1,6.13
gṛhakṣetrādikaṃ krītvā tulyamūlyākṣarānvitam / patraṃ kārayate yat tu krayalekhyaṃ tad ucyate //
jaṅgamaṃ sthāvaram bandhaṃ dattvā lekhyaṃ karoti yat /
gopyabhogyakriyāyuktam ādhilekhyaṃ tu tat smṛtam //
BrhS_1,6.14
jaṅgamaṃ sthāvaram bandhaṃ dattvā lekhyaṃ karoti yat / gopya-bhogya-kriyāyuktam ādhilekhyaṃ tu tat smṛtam //
grāmo deśaś ca yat kuryān mattalekhyaṃ parasparam /
rājāvirodhi dharmārthe saṃvitpatraṃ vadanti tat //
BrhS_1,6.15
grāmo deśaś ca yat kuryān mattalekhyaṃ parasparam / rājāvirodhi dharmārthe saṃvitpatraṃ vadanti tat //
vastrānnahīnaḥ kāntāre likhitaṃ kurute tu yat /
karmāhaṃ te kariṣyāmi dāsapatraṃ tad iṣyate //
BrhS_1,6.16
vastra-annahīnaḥ kāntāre likhitaṃ kurute tu yat / karmāhaṃ te kariṣyāmi dāsapatraṃ tad iṣyate //
dhanaṃ vṛdhyā gṛhītvā tu svayaṃ kuryāc ca kārayet /
uddhārapatraṃ tat proktam ṛṇalekhyaṃ manīṣibhiḥ //
BrhS_1,6.17
dhanaṃ vṛdhyā gṛhītvā tu svayaṃ kuryāc ca kārayet / uddhārapatraṃ tat proktam ṛṇalekhyaṃ manīṣibhiḥ //
pūgaśreṇigaṇādīnāṃ yā sthitiḥ parikīrtitā /
tasyāstu sādhanaṃ lekhyaṃ na divyaṃ na ca sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,6.18
pūgaśreṇigaṇādīnāṃ yā sthitiḥ parikīrtitā / tasyāstu sādhanaṃ lekhyaṃ na divyaṃ na ca sākṣiṇaḥ //
pūgaśreṇyādikānāṃ tu samayasya sthiteḥ kṛtam /
sthitipatraṃ tu tat proktaṃ manvādismṛtivedibhiḥ //
BrhS_1,6.19
pūgaśreṇyādikānāṃ tu samayasya sthiteḥ kṛtam / sthitipatraṃ tu tat proktaṃ manvādismṛtivedibhiḥ //
dattvā bhyymyādikaṃ rājā tāmrapatre paṭe 'tha vā /
śāsanaṃ kārayed dharmaṃ sthānavaṃśādisaṃyutam //
BrhS_1,6.20
dattvā bhyymyādikaṃ rājā tāmrapatre paṭe 'tha vā / śāsanaṃ kārayed dharmaṃ sthānavaṃśādisaṃyutam //
mātāpitror ātmanaś ca puṇyāyāmukasūnave /
dattaṃ mayāmukāyādya dānaṃ sabrahmacāriṇe //
BrhS_1,6.21
mātā-pitror ātmanaś ca puṇyāya amukasūnave / dattaṃ maya āmukāya adya dānaṃ sabrahmacāriṇe //
anācchedyam anāhāryaṃ sarvaṃ bhāvyavivarjitam /
candrārkasamakālīnaṃ putrapautrānvayānugam //
BrhS_1,6.22
anācchedyam anāhāryaṃ sarvaṃ bhāvyavivarjitam / candrārkasamakālīnaṃ putrapautrānvayānugam //
dātuḥ pālayituḥ svargaṃ hartur narakam eva ca /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi dānacchedaphalaṃ likhet //
BrhS_1,6.23
dātuḥ pālayituḥ svargaṃ hartur narakam eva ca / ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi dānacchedaphalaṃ likhet //
samudrāvarṣamāsādi dhanādhyakṣākṣarānvitam /
jñātaṃ mayeti likhitaṃ sandhivigrahalekhakaiḥ //
BrhS_1,6.24
samudrāvarṣamāsādi dhanādhyakṣākṣarānvitam / jñātaṃ maya īti likhitaṃ sandhivigrahalekhakaiḥ //
evaṃvidhaṃ rājakṛtaṃ śāsanaṃ tad udāhṛtam /
prasādalikhitam
deśādikaṃ yasya rājā likhitaṃ tu prayacchati //
BrhS_1,6.25
evaṃvidhaṃ rājakṛtaṃ śāsanaṃ tad udāhṛtam / prasādalikhitam deśādikaṃ yasya rājā likhitaṃ tu prayacchati //
sevāśauryādinā tuṣṭaḥ prasādalikhitaṃ hi tat /
jayapatram
pūrvottarakriyāvādanirṇayānte yadā nṛpaḥ /
pradadyāj jayine lekhyaṃ jayapatraṃ tad ucyate //
BrhS_1,6.26
sevāśauryādinā tuṣṭaḥ prasādalikhitaṃ hi tat / jayapatram pūrvottarakriyāvādanirṇayānte yadā nṛpaḥ / pradadyāj jayine lekhyaṃ jayapatraṃ tad ucyate //
yad vṛttaṃ vyavahāre tu pūrvapakṣottarādikam /
kriyāvadadhāraṇopetaṃ jayapatro 'khilaṃ likhet //
BrhS_1,6.27
yad vṛttaṃ vyavahāre tu pūrvapakṣa-uttarādikam / kriyāvadadhāraṇa-upetaṃ jayapatro 'khilaṃ likhet //
sādhayet sādhyam arthaṃ tu catuṣpādanvitaṃ jaye /
rājamudrānvitaṃ caiva jayapatrakam iṣyate //
BrhS_1,6.28
sādhayet sādhyam arthaṃ tu catuṣpādanvitaṃ jaye / rājamudrānvitaṃ ca eva jayapatrakam iṣyate //
anyavādyādihīnebhya itareṣām pradīyate /
vṛttānuvādasaṃsiddhaṃ tac ca syāj jayapatrakam //
BrhS_1,6.29
anyavādyādihīnebhya itareṣām pradīyate / vṛttānuvādasaṃsiddhaṃ tac ca syāj jayapatrakam //
mumūruṣuhīnaluptārthair unmātavyasanāturaiḥ /
viṣopadhibalāt kārakṛtaṃ lekhyaṃ na sidhyati //
BrhS_1,6.30
mumūruṣuhīnaluptārthair unmātavyasanāturaiḥ / viṣa-upadhibalāt kārakṛtaṃ lekhyaṃ na sidhyati //
dūṣito garhitaḥ sākṣī yatraiko viniveśitaḥ /
kūṭalekhyaṃ tu tat prāha lekhako vāpi tādṛśaḥ //
BrhS_1,6.31
dūṣito garhitaḥ sākṣī yatra eko viniveśitaḥ / kūṭalekhyaṃ tu tat prāha lekhako vāpi tādṛśaḥ //
yad ujvalaṃ cirakṛtaṃ malinaṃ svalpakālikam /
bhagnaṃ mliṣtākṣarayutaṃ lekhyaṃ kūṭatvam āpnuyāt //
BrhS_1,6.32
yad ujvalaṃ cirakṛtaṃ malinaṃ svalpakālikam / bhagnaṃ mliṣtākṣarayutaṃ lekhyaṃ kūṭatvam āpnuyāt //
darpaṇasthaṃ yathā bimbam asat sad iva dṛśyate /
tathā lekhyasabimb āni kurvanti kuśalā janāḥ //
BrhS_1,6.33
darpaṇasthaṃ yathā bimbam asat sad iva dṛśyate / tathā lekhyasabimb āni kurvanti kuśalā janāḥ //
tathyena hi pramāṇaṃ tu doṣeṇaiva tu dūṣaṇam /
evaṃ duṣṭaṃ nṛpasthāne yasmiṃs tad dhi vicāryate //
BrhS_1,6.34
tathyena hi pramāṇaṃ tu doṣeṇa eva tu dūṣaṇam / evaṃ duṣṭaṃ nṛpasthāne yasmiṃs tad dhi vicāryate //
vimṛśya brāhmaṇaiḥ sārdhaṃ vaktṛdoṣaṃ nirūpayet // BrhS_1,6.35
vimṛśya brāhmaṇaiḥ sārdhaṃ vaktṛdoṣaṃ nirūpayet //
yena te kūṭatāṃ yānti sākṣilekhakakārakāḥ /
tena duṣṭaṃ bhavel lekhyaṃ śuddhaiḥ śuddhaṃ vinirdiśet //
BrhS_1,6.36
yena te kūṭatāṃ yānti sākṣilekhakakārakāḥ / tena duṣṭaṃ bhavel lekhyaṃ śuddhaiḥ śuddhaṃ vinirdiśet //
dattaṃ lekhye svahastaṃ tu ṛṇiko yadi nihnute /
patrasthaiḥ sākṣibhir vācā lekhakasya matena ca //
BrhS_1,6.37
dattaṃ lekhye svahastaṃ tu ṛṇiko yadi nihnute / patrasthaiḥ sākṣibhir vācā lekhakasya matena ca //
sthānabhraṣṭās tv akāntisthāḥ saṃdigdhā lakṣaṇacyutāḥ /
yatraivaṃ syuḥ sthitā varṇā lekhyaṃ duṣṭaṃ tadā bhṛguḥ //
BrhS_1,6.38
sthānabhraṣṭās tv akāntisthāḥ saṃdigdhā lakṣaṇacyutāḥ / yatra evaṃ syuḥ sthitā varṇā lekhyaṃ duṣṭaṃ tadā bhṛguḥ //
uddharel lekhyam āhartā tatputro bhuktim eva tu /
abhiyuktaḥ pramītaś cet tatputras tat samuddharet //
BrhS_1,6.39
uddharel lekhyam āhartā tatputro bhuktim eva tu / abhiyuktaḥ pramītaś cet tatputras tat samuddharet //
jñātvā kāryaṃ deśakālakuśalāḥ kūṭakārakāḥ /
kurvantisadṛśaṃ lekhyaṃ tad yatnena vicārayet //
BrhS_1,6.40
jñātvā kāryaṃ deśakālakuśalāḥ kūṭakārakāḥ / kurvantisadṛśaṃ lekhyaṃ tad yatnena vicārayet //
lekhyam ālekhyavat kecil likhanti kuśalā janāḥ /
tasmān na lekhyasāmarthyāt siddhir aikāntikī matā //
BrhS_1,6.41
lekhyam ālekhyavat kecil likhanti kuśalā janāḥ / tasmān na lekhyasāmarthyāt siddhir aikāntikī matā //
strībālārtān lipyavijñān vañcayanti svabāndhavāḥ /
lekhyaṃ kṛtvā svanāmāṅkaṃ jñeyaṃ yuktyāgamais tu tat //
BrhS_1,6.42
strībālārtān lipyavijñān vañcayanti svabāndhavāḥ / lekhyaṃ kṛtvā svanāmāṅkaṃ jñeyaṃ yuktyāgamais tu tat //
trividhasyāsya lekhyasya bhrāntiḥ saṃjāyate yadā /
ṛṇisākṣilekhakānāṃ hastoktyā śodhayet tataḥ //
BrhS_1,6.43
trividhasyāsya lekhyasya bhrāntiḥ saṃjāyate yadā / ṛṇi-sākṣi-lekhakānāṃ hasta-uktyā śodhayet tataḥ //
udyāmam udayādānād ādhānaṃ phalasaṃgrahāt /
pratiyogidhanāḍhyatvāj jñeyaṃ yatropadhiḥ kṛtaḥ //
BrhS_1,6.44
udyāmam udayādānād ādhānaṃ phalasaṃgrahāt / pratiyogidhanāḍhyatvāj jñeyaṃ yatra upadhiḥ kṛtaḥ //
darśitaṃ pratikālaṃ yac chrāvitaṃ smāritaṃ ca yat /
lekhyaṃ sidhyati sarvatra mṛteṣv api hi sākṣiṣu //
BrhS_1,6.45
darśitaṃ pratikālaṃ yac chrāvitaṃ smāritaṃ ca yat / lekhyaṃ sidhyati sarvatra mṛteṣv api hi sākṣiṣu //
vācakair yatra sāmarthyam akṣarāṇāṃ vihanyate /
kriyāṇāṃ sarvanāśaḥ syād anavasthā ca jāyate //
BrhS_1,6.46
vācakair yatra sāmarthyam akṣarāṇāṃ vihanyate / kriyāṇāṃ sarvanāśaḥ syād anavasthā ca jāyate //
lekhyaṃ triṃśat samātītam adṛṣṭāśrāvitaṃ ca yat /
na tatsiddhim avāpnoti tiṣṭhatsv api hi sākṣiṣu //
BrhS_1,6.47
lekhyaṃ triṃśat samātītam adṛṣṭa-aśrāvitaṃ ca yat / na tatsiddhim avāpnoti tiṣṭhatsv api hi sākṣiṣu //
prayukte śāntalābhe tu likhitaṃ yo na darśayet /
na yācate ca ṛṇikaṃ tat saṃdeham avāpnuyāt //
BrhS_1,6.48
prayukte śāntalābhe tu likhitaṃ yo na darśayet / na yācate ca ṛṇikaṃ tat saṃdeham avāpnuyāt //
kulaśreṇigaṇādīnāṃ yathākālaṃ pradarśitam /
śrāvayet smārayec caiva tathā syād balavattaram //
BrhS_1,6.49
kulaśreṇigaṇādīnāṃ yathākālaṃ pradarśitam / śrāvayet smārayec ca eva tathā syād balavattaram //
yadi labdhaṃ bhavet kiñ cit prajñaptir vā tathā bhavet /
pramāṇam eva likhitaṃ mṛtā yady api sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,6.50
yadi labdhaṃ bhavet kiñ cit prajñaptir vā tathā bhavet / pramāṇam eva likhitaṃ mṛtā yady api sākṣiṇaḥ //
āḍhyasya nikaṭasthasya yac chaktena na yācitam /
śuddharṇāśaṅkayā tatra lekhyaṃ durbalatām iyāt //
BrhS_1,6.51
āḍhyasya nikaṭasthasya yac chaktena na yācitam / śuddharṇāśaṅkayā tatra lekhyaṃ durbalatām iyāt //
unmattajaḍabalānāṃ rājabhītapravāsinām /
apragalbhabhayārtānāṃ na lekhyaṃ hānim āpnuyāt //
BrhS_1,6.52
unmatta-jaḍa-balānāṃ rājabhītapravāsinām / apragalbhabhayārtānāṃ na lekhyaṃ hānim āpnuyāt //
atha pañcatvam āpanno lekhakaḥ sākṣibhiḥ saha /
tat svahastādibhis teṣām viśudhyate na saṃśayaḥ //
BrhS_1,6.53
atha pañcatvam āpanno lekhakaḥ sākṣibhiḥ saha / tat svahastādibhis teṣām viśudhyate na saṃśayaḥ //
ṛṇisvahastasaṃdehe jīvato vā mṛtasya vā /
tatsvahastakṛtair anyaiḥ patrais tallekhyaniṛṇayaḥ //
BrhS_1,6.54
ṛṇisvahastasaṃdehe jīvato vā mṛtasya vā / tatsvahastakṛtair anyaiḥ patrais tal-lekhyaniṛṇayaḥ //
lekhye saṃśayam āpanne sākṣilekhakakartṛbhiḥ /
duṣṭeṣu teṣu taddhastakṛtapūrvākṣarādibhiḥ //
BrhS_1,6.55
lekhye saṃśayam āpanne sākṣilekhakakartṛbhiḥ / duṣṭeṣu teṣu taddhastakṛtapūrvākṣarādibhiḥ //
na jātu hīyate lekhyaṃ sākṣibhiḥ śapathena vā /
adarśanāśrāvitābhyāṃ hāniṃ prāpnoty upekṣayā //
BrhS_1,6.56
na jātu hīyate lekhyaṃ sākṣibhiḥ śapathena vā / adarśanāśrāvitābhyāṃ hāniṃ prāpnoty upekṣayā //
ataḥ parīkṣyam ubhayam etad rājñā viśeṣataḥ /
ekam eva bhavel lekhyam ekasyārthasya siddhaye //
BrhS_1,6.57
ataḥ parīkṣyam ubhayam etad rājñā viśeṣataḥ / ekam eva bhavel lekhyam ekasyārthasya siddhaye //
anekeṣu tu lekhyeṣu doṣam utpādayed api /
deśācāraviruddhaṃ yat saṃdigdhaṃ kramavarjitam /
kṛtam asvāminā yac ca sādhyahīnaṃ ca duṣyati //
BrhS_1,6.58
anekeṣu tu lekhyeṣu doṣam utpādayed api / deśācāraviruddhaṃ yat saṃdigdhaṃ kramavarjitam / kṛtam asvāminā yac ca sādhyahīnaṃ ca duṣyati //
dhanamūlāḥ kriyāḥ sarvā yatnās tatsādhane matāḥ /
vardhanaṃ rakṣaṇaṃ bhoga iti tasya vidhikramaḥ //
BrhS_1,7.1
dhanamūlāḥ kriyāḥ sarvā yatnās tatsādhane matāḥ / vardhanaṃ rakṣaṇaṃ bhoga iti tasya vidhikramaḥ //
tat punas trividhaṃ jñeyaṃ śuklaṃ śabaḷam eva ca /
kṛṣṇaṃ ca tatra vijñeyaḥ prabhedaḥ saptadhā punaḥ //
BrhS_1,7.2
tat punas trividhaṃ jñeyaṃ śuklaṃ śabaḷam eva ca / kṛṣṇaṃ ca tatra vijñeyaḥ prabhedaḥ saptadhā punaḥ //
śrutaśauryatapaḥ kanyāśiṣyayājyānvayāgatam /
dhanaṃ saptavidhaṃ śulkam ubhayo hy asya tadvidhaḥ //
BrhS_1,7.3
śrutaśauryatapaḥ kanyāśiṣyayājyānvayāgatam / dhanaṃ saptavidhaṃ śulkam ubhayo hy asya tadvidhaḥ //
kusīdakṛṣivāṇijyaśulkaśilpānuvṛttibhiḥ /
kṛtopakārād āptaṃ ca śabaḷaṃ samudāhṛtam //
BrhS_1,7.4
kusīdakṛṣivāṇijyaśulkaśilpānuvṛttibhiḥ / kṛta-upakārād āptaṃ ca śabaḷaṃ samudāhṛtam //
pāśakadyūtadūtārthapratirūpakasāhasaiḥ /
vyājenopārjitaṃ yac ca tat kṛṣṇaṃ samudāhṛtam //
BrhS_1,7.5
pāśakadyūtadūtārthapratirūpakasāhasaiḥ / vyājena-upārjitaṃ yac ca tat kṛṣṇaṃ samudāhṛtam //
tena krayo vikrayaś ca dānaṃ grahaṇam eva ca /
vividhāś ca prayujyante kriyāsaṃbhogam eva ca //
BrhS_1,7.6
tena krayo vikrayaś ca dānaṃ grahaṇam eva ca / vividhāś ca prayujyante kriyāsaṃbhogam eva ca //
yathāvidhena dravyeṇa yat kiñ cit kurute naraḥ /
tathāvidham avāpnoti tatphalaṃ pretya ceha ca //
BrhS_1,7.7
yathāvidhena dravyeṇa yat kiñ cit kurute naraḥ / tathāvidham avāpnoti tatphalaṃ pretya ca iha ca //
tat punar dvādaśavidhaṃ prativarṇāśrayaṃ smṛtam /
sādhāraṇaṃ syāt trividhaṃ śeṣaṃ navavidhaṃ smṛtam //
BrhS_1,7.8
tat punar dvādaśavidhaṃ prativarṇāśrayaṃ smṛtam / sādhāraṇaṃ syāt trividhaṃ śeṣaṃ navavidhaṃ smṛtam //
kramāgataṃ prītidāyaṃ prāptaṃ ca saha bhāryayā /
aviśeṣeṇa sarveṣāṃ varṇānāṃ trividhaṃ smṛtam //
BrhS_1,7.9
kramāgataṃ prītidāyaṃ prāptaṃ ca saha bhāryayā / aviśeṣeṇa sarveṣāṃ varṇānāṃ trividhaṃ smṛtam //
vaiśeṣikaṃ dhanaṃ jñeyaṃ brāhmaṇasya trilakṣaṇam /
pratigrahaṇalabdhaṃ yad yājyaṃ tac chiṣyatas tathā //
BrhS_1,7.10
vaiśeṣikaṃ dhanaṃ jñeyaṃ brāhmaṇasya trilakṣaṇam / pratigrahaṇalabdhaṃ yad yājyaṃ tac chiṣyatas tathā //
trividhaṃ kṣatriyasyāpi prāhur vaiśeṣikaṃ dhanam /
yuddhopalabdhaṃ karato daṇḍāc ca vyavahārataḥ //
BrhS_1,7.11
trividhaṃ kṣatriyasyāpi prāhur vaiśeṣikaṃ dhanam / yuddha-upalabdhaṃ karato daṇḍāc ca vyavahārataḥ //
vaiśeṣikaṃ dhanaṃ jñeyaṃ vaiśyasyāpi trilakṣaṇam /
kṛṣigorakṣavāṇijyaṃ śūdrasyaiṣām anugrahāt //
BrhS_1,7.12
vaiśeṣikaṃ dhanaṃ jñeyaṃ vaiśyasyāpi trilakṣaṇam / kṛṣi-gorakṣa-vāṇijyaṃ śūdrasya eṣām anugrahāt //
sarveṣām eva varṇānām evaṃ dharmyo dhanāgamaḥ /
viparyayād adharmaḥ syān na ced āpad garīyasī //
BrhS_1,7.13
sarveṣām eva varṇānām evaṃ dharmyo dhanāgamaḥ / viparyayād adharmaḥ syān na ced āpad garīyasī //
āpatsv anantarāvṛttir brāhmaṇasya vidhīyate /
vaiśyavṛttiś ca tasyoktā na jaghanyā kathaṃ cana //
BrhS_1,7.14
āpatsv anantarāvṛttir brāhmaṇasya vidhīyate / vaiśyavṛttiś ca tasya uktā na jaghanyā kathaṃ cana //
kathaṃ cana na kurvīta brāhmaṇaḥ karma vārṣalam /
vṛṣalaḥ karma na brāhmaṃ patanīye hi te tayoḥ //
BrhS_1,7.15
kathaṃ cana na kurvīta brāhmaṇaḥ karma vārṣalam / vṛṣalaḥ karma na brāhmaṃ patanīye hi te tayoḥ //
utkṛṣṭaṃ cāpakṛṣṭaṃ tayoḥ karma na vidyate /
madhyame karmaṇī hitvā sarvasādhāraṇī hi te //
BrhS_1,7.16
utkṛṣṭaṃ cāpakṛṣṭaṃ tayoḥ karma na vidyate / madhyame karmaṇī hitvā sarvasādhāraṇī hi te //
āpadaṃ brāhmaṇas tīrtvā kṣatravṛttyā bhṛte jane /
utsṛjet kṣetravṛttiṃ tāṃ kṛtvā pāvanam ātmanaḥ //
BrhS_1,7.17
āpadaṃ brāhmaṇas tīrtvā kṣatravṛttyā bhṛte jane / utsṛjet kṣetravṛttiṃ tāṃ kṛtvā pāvanam ātmanaḥ //
tasyām eva tu yo bhuktau brāhmaṇo ramate rasāt /
kāṇḍapṛṣṭhaś cyuto mārgād aṅkito 'yaṃ prakīrtitaḥ //
BrhS_1,7.18
tasyām eva tu yo bhuktau brāhmaṇo ramate rasāt / kāṇḍapṛṣṭhaś cyuto mārgād aṅkito 'yaṃ prakīrtitaḥ //
svakulaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā yo vai parakulaṃ vrajet /
tena duścaritenāsau kāṇḍapṛṣṭha iti smṛtaḥ //
BrhS_1,7.19
svakulaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā yo vai parakulaṃ vrajet / tena duścaritena asau kāṇḍapṛṣṭha iti smṛtaḥ //
divākṛte kāryavidhau grāmeṣu nagareṣu ca /
saṃbhave sākṣiṇāṃ caiva na divyā bhavati kriyā //
BrhS_1,7.20
divākṛte kāryavidhau grāmeṣu nagareṣu ca / saṃbhave sākṣiṇāṃ ca eva na divyā bhavati kriyā //
dvāramārgakriyābhogajalavāhādike tathā /
bhuktir eva tu gurvo syān na lekhyaṃ na ca sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,7.21
dvāramārgakriyābhogajalavāhādike tathā / bhuktir eva tu gurvo syān na lekhyaṃ na ca sākṣiṇaḥ //
etad vidhānam ākhyātaṃ sākṣiṇāṃ likhitasya ca /
saṃprati sthāvaraprāpter bhukteś ca vidhir ucyate //
BrhS_1,7.22
etad vidhānam ākhyātaṃ sākṣiṇāṃ likhitasya ca / saṃprati sthāvaraprāpter bhukteś ca vidhir ucyate //
vidyayā krayabandhena śauryabhāgānvayāgatam /
sapiṇḍasyāprajasyāṃśaṃ sthāvaraṃ spatadhāpyate //
BrhS_1,7.23
vidyayā krayabandhena śauryabhāgānvayāgatam / sapiṇḍasyāprajasya aṃśaṃ sthāvaraṃ spatadhā āpyate //
pitrye labhdakrayādhāne rikthaśauryapravedanāt /
prāpte saptavidhe bhogaḥ sāgamaḥ siddhim āpnuyāt //
BrhS_1,7.24
pitrye labhdakrayādhāne rikthaśauryapravedanāt / prāpte saptavidhe bhogaḥ sāgamaḥ siddhim āpnuyāt //
kramāgataḥ śāsanikaḥ krayādhānasamanvitaḥ /
evaṃvidhas tu yo bhogaḥ sa tu siddhim avāpnuyāt //
BrhS_1,7.25
kramāgataḥ śāsanikaḥ krayādhānasamanvitaḥ / evaṃvidhas tu yo bhogaḥ sa tu siddhim avāpnuyāt //
saṃvibhāgakrayaprāptaṃ pitryaṃ labdhaṃ ca rājataḥ /
sthāvaraṃ siddhim āpnoti bhuktvā hānim upekṣayā //
BrhS_1,7.26
saṃvibhāgakrayaprāptaṃ pitryaṃ labdhaṃ ca rājataḥ / sthāvaraṃ siddhim āpnoti bhuktvā hānim upekṣayā //
prāptamātraṃ yena bhuktaṃ svīkṛtyāparipanthitam /
tasya tatsiddhim āpnoti hāniṃ copekṣayā yathā //
BrhS_1,7.27
prāptamātraṃ yena bhuktaṃ svīkṛtya aparipanthitam / tasya tatsiddhim āpnoti hāniṃ ca upekṣayā yathā //
adhyāsanāt samārabhya bhuktir yasyāvighātinī /
triṃśadvarṣāṇy avicchinnā tasya tāṃ na vicālayet //
BrhS_1,7.28
adhyāsanāt samārabhya bhuktir yasyāvighātinī / triṃśadvarṣāṇy avicchinnā tasya tāṃ na vicālayet //
na strīṇām upabhogaḥ syād vinā lekhyaṃ kathaṃ cana /
rājaśrotriyavitte ca jaḍabāladhanena ca //
BrhS_1,7.29
na strīṇām upabhogaḥ syād vinā lekhyaṃ kathaṃ cana / rājaśrotriyavitte ca jaḍabāladhanena ca //
bhuktyā kevalayā naiva bhuktiḥ siddhim avāpnuyāt /
āgamenāpi śuddhena dvābhyāṃ sidhyati nānyathā //
BrhS_1,7.30
bhuktyā kevalayā na eva bhuktiḥ siddhim avāpnuyāt / āgamenāpi śuddhena dvābhyāṃ sidhyati nānyathā //
bālaśrotriyavitte ca prāpte ca pitṛtaḥ kramāt /
nopabhoge balaṃ kāryam āhartrā tatsutena vā //
BrhS_1,7.31
bālaśrotriyavitte ca prāpte ca pitṛtaḥ kramāt / na upabhoge balaṃ kāryam āhartrā tatsutena vā //
paśustrīpuruṣādīnām iti dharmo vyavasthitaḥ /
yady ekaśāsane grāmakṣetrārāmāś ca lekhitāḥ //
BrhS_1,7.32
paśustrīpuruṣādīnām iti dharmo vyavasthitaḥ / yady ekaśāsane grāmakṣetrārāmāś ca lekhitāḥ //
ekadeśopabhoge 'pi sarve bhuktā bhavanti te /
āgamo 'pi balaṃ naiva bhuktiḥ stokāpi yatra no //
BrhS_1,7.33
ekadeśa-upabhoge 'pi sarve bhuktā bhavanti te / āgamo 'pi balaṃ na eva bhuktiḥ stokāpi yatra no //
anumānād varaḥ sākṣī sākṣibhyo likhitaṃ guru /
avyāhatā tripuruṣī bhuktir ebhyo garīyasī //
BrhS_1,7.34
anumānād varaḥ sākṣī sākṣibhyo likhitaṃ guru / avyāhatā tripuruṣī bhuktir ebhyo garīyasī //
anumānaṃ vasaty atra sākṣī cāmaraṇād bhavet /
avyāhataṃ lekhabhogaṃ pramāṇaṃ tu tripauruṣam //
BrhS_1,7.35
anumānaṃ vasaty atra sākṣī cāmaraṇād bhavet / avyāhataṃ lekhabhogaṃ pramāṇaṃ tu tripauruṣam //
pitāpitāmaho yasya jīvec ca prapitāmahaḥ /
triṃśat samā tu yā bhuktā bhūmir avyāhatā paraiḥ //
BrhS_1,7.36
pitāpitāmaho yasya jīvec ca prapitāmahaḥ / triṃśat samā tu yā bhuktā bhūmir avyāhatā paraiḥ //
bhuktiḥ sā pauruṣī jñeyā dviguṇā ca dvipuruṣī /
tripūruṣī ca triguṇā parataḥ syāc cirantanā //
BrhS_1,7.37
bhuktiḥ sā pauruṣī jñeyā dviguṇā ca dvipuruṣī / tripūruṣī ca triguṇā parataḥ syāc cirantanā //
yatrāhartābhiyuktaḥ syāl lekhyaṃ sākṣī tadā guruḥ /
tadabhāve tu putrāṇāṃ bhuktir ekā garīyasī //
BrhS_1,7.38
yatrā aharta-abhiyuktaḥ syāl lekhyaṃ sākṣī tadā guruḥ / tad-abhāve tu putrāṇāṃ bhuktir ekā garīyasī //
āhartā śodhayed bhuktim āgamaṃ vāpi saṃsadi /
tatputro bhuktim evaikāṃ pautrādis tu na kiṃcana //
BrhS_1,7.39
āhartā śodhayed bhuktim āgamaṃ vāpi saṃsadi / tatputro bhuktim eva ekāṃ pautrādis tu na kiṃcana //
rikthabhir vā parair dravyaṃ samakṣaṃ yasya dīyate /
anyasya bhuñjataḥ paścān na sa tal labdhum arhati //
BrhS_1,7.40
rikthabhir vā parair dravyaṃ samakṣaṃ yasya dīyate / anyasya bhuñjataḥ paścān na sa tal labdhum arhati //
paśyann anyasya dadataḥ kṣitiṃ yo na nivārayet /
satāpi lekhyena bhuvaṃ na punar tām avāpnuyāt //
BrhS_1,7.41
paśyann anyasya dadataḥ kṣitiṃ yo na nivārayet / satāpi lekhyena bhuvaṃ na punar tām avāpnuyāt //
ṛkthibhir vāparair vāpi dattaṃ tenaiva tad bhṛguḥ // BrhS_1,7.42
ṛkthibhir vāparair vāpi dattaṃ tena eva tad bhṛguḥ //
bhuktis tripuruṣī sidhyet pareṣāṃ nātra saṃśayaḥ /
anivṛtte sapiṇḍatve sakulyānāṃ na sidhyati //
BrhS_1,7.43
bhuktis tripuruṣī sidhyet pareṣāṃ nātra saṃśayaḥ / anivṛtte sapiṇḍatve sakulyānāṃ na sidhyati //
asvāminā tu yad bhuktaṃ gṛhakṣetrāpaṇādikam /
suhṛdbandhusakulyasya na tadbhogena hīyate //
BrhS_1,7.44
asvāminā tu yad bhuktaṃ gṛhakṣetrāpaṇādikam / suhṛd-bandhu-sakulyasya na tadbhogena hīyate //
dharmo 'kṣayaḥ śrotriyasya abhayaṃ rājapūruṣe /
snehaḥ suhṛdbāndhaveṣu bhuktam etair na hīyate //
BrhS_1,7.45
dharmo 'kṣayaḥ śrotriyasya abhayaṃ rājapūruṣe / snehaḥ suhṛd-bāndhaveṣu bhuktam etair na hīyate //
vaivāhya śrotriyair bhuktaṃ rājñāmātyais tathaiva ca /
sudīrghenāpi kālena teṣāṃ sidhyati tan na tu //
BrhS_1,7.46
vaivāhya śrotriyair bhuktaṃ rājñāmātyais tatha aiva ca / sudīrghenāpi kālena teṣāṃ sidhyati tan na tu //
aśaktālasarogārtabālabhītapravāsinām /
śāsanārūḍham anyena bhuktaṃ bhuktyā na hīyate //
BrhS_1,7.47
aśakta-alasa-roga-ārtabāla-bhīta-pravāsinām / śāsanārūḍham anyena bhuktaṃ bhuktyā na hīyate //
chinnabhoge gṛhe kṣetre saṃdigdhaṃ yatra jāyate /
lekhyena bhogavidbhir vā sākṣibhiḥ śuddhim āharet //
BrhS_1,7.48
chinnabhoge gṛhe kṣetre saṃdigdhaṃ yatra jāyate / lekhyena bhogavidbhir vā sākṣibhiḥ śuddhim āharet //
nāmaghāṭāgamaṃ saṃkhyāṃ kālaṃ digbhāgam eva ca /
bhogacchedanimittaṃ ca ye vidus tatra sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,7.49
nāmaghāṭāgamaṃ saṃkhyāṃ kālaṃ digbhāgam eva ca / bhogacchedanimittaṃ ca ye vidus tatra sākṣiṇaḥ //
utpannāś cātyāsannā ye ye ca deśāntarasthitāḥ /
maulās te tu samuddiṣṭāḥ praṣṭavyāḥ kāryanirṇaye //
BrhS_1,7.50
utpannāś cātyāsannā ye ye ca deśāntarasthitāḥ / maulās te tu samuddiṣṭāḥ praṣṭavyāḥ kāryanirṇaye //
aduṣṭās te tu yad brūyuḥ saṃdigdhe samadṛṣṭayaḥ /
tatpramāṇaṃ prakartavyam evaṃ dharmo na hīyate //
BrhS_1,7.51
aduṣṭās te tu yad brūyuḥ saṃdigdhe samadṛṣṭayaḥ / tatpramāṇaṃ prakartavyam evaṃ dharmo na hīyate //
sthāvareṣu tad ākhyātaṃ lābhabhogaprasādhanam /
pramāṇahīnavāde tu nirdeśyā daivikī kriyā //
BrhS_1,7.52
sthāvareṣu tad ākhyātaṃ lābhabhogaprasādhanam / pramāṇahīnavāde tu nirdeśyā daivikī kriyā //
rājāntarais tribhir bhuktaṃ pramāṇena vināpi yat /
brahmadeyaṃ na hartavyaṃ rājñā tasya kadā cana //
BrhS_1,7.53
rājāntarais tribhir bhuktaṃ pramāṇena vināpi yat / brahmadeyaṃ na hartavyaṃ rājñā tasya kadā cana //
bhuktis traipuruṣī yatra caturthe saṃpravartitā /
tadbhogaḥ sthiratāṃ yāti na pṛcched āgamāṃ kva cit //
BrhS_1,7.54
bhuktis traipuruṣī yatra caturthe saṃpravartitā / tadbhogaḥ sthiratāṃ yāti na pṛcched āgamāṃ kva cit //
aniṣiddhena yad bhuktaṃ puruṣais tribhir eva tu /
tatra naivāgamaḥ kāryo bhuktis tatra garīyasī //
BrhS_1,7.55
aniṣiddhena yad bhuktaṃ puruṣais tribhir eva tu / tatra na evāgamaḥ kāryo bhuktis tatra garīyasī //
sthāvareṣu vivādeṣu bhuktis tripuruṣī ca yā /
svatantraiva hi sā jñeyā pramāṇam sādhyanirṇaye //
BrhS_1,7.56
sthāvareṣu vivādeṣu bhuktis tripuruṣī ca yā / svatantra aiva hi sā jñeyā pramāṇam sādhyanirṇaye //
yasya tripuruṣā bhuktiḥ samyaglekhyasamanvitā /
evaṃvidhā brahmadeyā hartuṃ tasya na śakyate //
BrhS_1,7.57
yasya tripuruṣā bhuktiḥ samyaglekhyasamanvitā / evaṃvidhā brahmadeyā hartuṃ tasya na śakyate //
yasya tripuruṣā bhuktiḥ pāraṃparyakramāgatā /
na sā cālayituṃ śakyā pūrvakāc chāsanād ṛte //
BrhS_1,7.58
yasya tripuruṣā bhuktiḥ pāraṃparyakramāgatā / na sā cālayituṃ śakyā pūrvakāc chāsanād ṛte //
tripuruṣaṃ bhujyate yena samakṣaṃ bhūravāritā /
tasya sā nāpahartavyā kṣamāliṅgaṃ na ced vadet //
BrhS_1,7.59
tripuruṣaṃ bhujyate yena samakṣaṃ bhūravāritā / tasya sā nāpahartavyā kṣamāliṅgaṃ na ced vadet //
bhuktir balavatī śāstre hy avicchinnā cirantanī /
vicchinnāpi hi sa jñeyā yā tu pūrvaṃ prasādhitā //
BrhS_1,7.60
bhuktir balavatī śāstre hy avicchinnā cirantanī / vicchinnāpi hi sa jñeyā yā tu pūrvaṃ prasādhitā //
pitrā bhuktaṃ tu yad dravyaṃ bhuktyācāreṇa dharmataḥ /
tasmin prete 'pi tatprāptaṃ bhuktyā prāptaṃ tu tasya tat //
BrhS_1,7.61
pitrā bhuktaṃ tu yad dravyaṃ bhuktyācāreṇa dharmataḥ / tasmin prete 'pi tatprāptaṃ bhuktyā prāptaṃ tu tasya tat //
tribhir eva tu yā bhuktā puruṣair bhūr yathāvidhi /
lekhyābhāve tu tāṃ tatra caturthaḥ samavāpnuyāt //
BrhS_1,7.62
tribhir eva tu yā bhuktā puruṣair bhūr yathāvidhi / lekhyābhāve tu tāṃ tatra caturthaḥ samavāpnuyāt //
sanābhibhir bāndhavaiś ca bhuktaṃ yat svajanais tathā /
bhogāt tatra na siddhiḥ syād bhogam anyeṣu kalpayet //
BrhS_1,7.63
sanābhibhir bāndhavaiś ca bhuktaṃ yat svajanais tathā / bhogāt tatra na siddhiḥ syād bhogam anyeṣu kalpayet //
sāgamo dīrghakālaś ca nicchidroparavo dhanam /
pratyarthisaṃnidhānaṃ ca paribhogo 'pi pañcadhā //
BrhS_1,7.64
sāgamo dīrghakālaś ca nicchidra-uparavo dhanam / pratyarthisaṃnidhānaṃ ca paribhogo 'pi pañcadhā //
catuṣpād dhanadhānyādi varṣād dhānim avāpnuyāt // BrhS_1,7.65
catuṣpād dhanadhānyādi varṣād dhānim avāpnuyāt //
bhūmer abhuktir lekhyasya yathākālam adarśanam /
sākṣyasyāsmaraṇaṃ caiva svārthahānikarāṇi tu //
BrhS_1,7.66
bhūmer abhuktir lekhyasya yathākālam adarśanam / sākṣyasyāsmaraṇaṃ ca eva svārthahānikarāṇi tu //
tasmād yatnena kartavyaṃ pramāṇaparipālanam /
tena kāryāṇi sidhyanti sthāvarāṇi carāṇi ca //
BrhS_1,7.67
tasmād yatnena kartavyaṃ pramāṇaparipālanam / tena kāryāṇi sidhyanti sthāvarāṇi carāṇi ca //
asākṣike cirakṛte pṛcched uttarasākṣiṇaḥ /
śapathair vānuyuñjīta upadhāṃ vā prayojayet //
BrhS_1,7.68
asākṣike cirakṛte pṛcched uttarasākṣiṇaḥ / śapathair vānuyuñjīta upadhāṃ vā prayojayet //
deśanāpratighātaṃ ca yuktileśas tathaiva ca // BrhS_1,7.69
deśanāpratighātaṃ ca yuktileśas tatha aiva ca //
corāpahṛtaṃ tu sarvebhyo 'nviṣya arpaṇīyaṃ /
alābhe svakośād vā adadac corakilbiṣī syāt //
BrhS_1,7.70
corāpahṛtaṃ tu sarvebhyo 'nviṣya arpaṇīyaṃ / alābhe svakośād vā adadac corakilbiṣī syāt //
sthāvarasya tathākhyātaṃ lābhabhogaprasādhanam /
pramāṇahīne vāde tu nirdoṣā daivikī kriyā //
BrhS_1,8.1
sthāvarasya tathā ākhyātaṃ lābha-bhogaprasādhanam / pramāṇahīne vāde tu nirdoṣā daivikī kriyā //
praduṣṭeṣv anumāneṣu divyaiḥ kāryaṃ viśodhayet /
dhaṭādyā dharmajāntā ca daivī navavidhā smṛtā //
BrhS_1,8.2
praduṣṭeṣv anumāneṣu divyaiḥ kāryaṃ viśodhayet / dhaṭādyā dharmajāntā ca daivī navavidhā smṛtā //
dhaṭo 'gnir udakaṃ caiva viṣaṃ kośaś ca pañcamam /
ṣaṣṭhaṃ ca taṇḍulāḥ proktaṃ saptamaṃ taptamāṣakaḥ //
BrhS_1,8.3
dhaṭo 'gnir udakaṃ ca eva viṣaṃ kośaś ca pañcamam / ṣaṣṭhaṃ ca taṇḍulāḥ proktaṃ saptamaṃ taptamāṣakaḥ //
aṣṭamaṃ kālam ity uktaṃ navamaṃ dharmakaṃ tathā /
divyenāyāti sarvāṇi nirdiṣṭāni svayambhuvā //
BrhS_1,8.4
aṣṭamaṃ kālam ity uktaṃ navamaṃ dharmakaṃ tathā / divyenā ayāti sarvāṇi nirdiṣṭāni svayambhuvā //
yasmād devaiḥ prayuktāni duṣkarārthe mahātmabhiḥ /
aham uddeśatāṃ vacmi saṃdigdhārthaviśuddhaye /
deśakālārthasaṃkhyābhiḥ prayuktāny anupūrvaśaḥ //
BrhS_1,8.5
yasmād devaiḥ prayuktāni duṣkarārthe mahātmabhiḥ / aham uddeśatāṃ vacmi saṃdigdhārthaviśuddhaye / deśa-kālārthasaṃkhyābhiḥ prayuktāny anupūrvaśaḥ //
aparādhānupūrvyeṇa sādhvasādhuvivakṣayā /
śāstroditena vidhinā pradātavyāni nānyathā //
BrhS_1,8.6
aparādhānupūrvyeṇa sādhv-asādhuvivakṣayā / śāstra-uditena vidhinā pradātavyāni na anyathā //
ṛṇādikeṣu kāryeṣu visaṃvāde parasparam /
dravyasaṃkhyānvitā deyā puruṣāpekṣayā tathā //
BrhS_1,8.7
ṛṇādikeṣu kāryeṣu visaṃvāde parasparam / dravyasaṃkhyānvitā deyā puruṣāpekṣayā tathā //
loke saṃvyavahārārthaṃ saṃjñeyaṃ kathitā bhuvi /
tāmrakarṣakṛtā mudrā vijñeyaḥ kārṣikaḥ paṇaḥ //
BrhS_1,8.8
loke saṃvyavahārārthaṃ saṃjñeyaṃ kathitā bhuvi / tāmrakarṣakṛtā mudrā vijñeyaḥ kārṣikaḥ paṇaḥ //
niṣkaṃ suvarṇāś catvāraḥ kārṣikas tāmrikaḥ paṇaḥ /
tāmrakarṣakṛtā mudrā vijñeyaḥ kārṣikaḥ paṇaḥ //
BrhS_1,8.9
niṣkaṃ suvarṇāś catvāraḥ kārṣikas tāmrikaḥ paṇaḥ / tāmrakarṣakṛtā mudrā vijñeyaḥ kārṣikaḥ paṇaḥ //
sa eva cāndrikā proktā tāś catasras tu dhānakāḥ /
tā dvādaśa suvarṇas tu dīnārākhyaḥ sa eva tu //
BrhS_1,8.10
sa eva cāndrikā proktā tāś catasras tu dhānakāḥ / tā dvādaśa suvarṇas tu dīnārākhyaḥ sa eva tu //
kārṣāpaṇasahasraṃ tu daṇḍa uttamasāhasaḥ /
tadardhaṃ madhyamaḥ proktas tadardham adhamaḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,8.11
kārṣāpaṇasahasraṃ tu daṇḍa uttamasāhasaḥ / tadardhaṃ madhyamaḥ proktas tadardham adhamaḥ smṛtaḥ //
brāhmaṇasya dhaṭo deyaḥ kṣatriyasya hutāśanaḥ /
vaiśyasya salilaṃ deyaṃ śūdrasya viṣam eva tu //
BrhS_1,8.12
brāhmaṇasya dhaṭo deyaḥ kṣatriyasya hutāśanaḥ / vaiśyasya salilaṃ deyaṃ śūdrasya viṣam eva tu //
sādhāraṇaḥ samastānām kośaḥ prokto manīṣibhiḥ // BrhS_1,8.13
sādhāraṇaḥ samastānām kośaḥ prokto manīṣibhiḥ //
snehāt krodhāl lobhato vā bhedam āyānti sākṣiṇaḥ /
vidhidattasya divyasya na bhedo jāyate kvacit //
BrhS_1,8.14
snehāt krodhāl lobhato vā bhedam āyānti sākṣiṇaḥ / vidhidattasya divyasya na bhedo jāyate kvacit //
yathoktavidhinā deyaṃ divyaṃ divyaviśāradaiḥ /
ayathoktaṃ pradattaṃ cen na dattaṃ sādhyasādhane //
BrhS_1,8.15
yathā-uktavidhinā deyaṃ divyaṃ divyaviśāradaiḥ / ayathā-uktaṃ pradattaṃ cen na dattaṃ sādhyasādhane //
adeśakāladattāni bahirvādikṛtāni ca /
vyabhicāraṃ sadārtheṣu kurvantīha na saṃśayaḥ //
BrhS_1,8.16
adeśa-kāladattāni bahirvādikṛtāni ca / vyabhicāraṃ sada ārtheṣu kurvanti iha na saṃśayaḥ //
abhiyuktāya dātavyaṃ divyaṃ divyaviśāradaiḥ /
rucyā cānyataraḥ kuryād itaro vartayec chiraḥ //
BrhS_1,8.17
abhiyuktāya dātavyaṃ divyaṃ divyaviśāradaiḥ / rucyā cānyataraḥ kuryād itaro vartayec chiraḥ //
vināpi śīrṣakaṃ kuryān nṛpadrohe ca pātake /
divyapradānam uditam anyatra nṛpaśāsanāt /
na kaś cid abhiyoktāraṃ divyeṣv evaṃ niyojayet //
BrhS_1,8.18
vināpi śīrṣakaṃ kuryān nṛpadrohe ca pātake / divyapradānam uditam anyatra nṛpaśāsanāt / na kaś cid abhiyoktāraṃ divyeṣv evaṃ niyojayet //
dharoddhruvas tathā soma āpaś caivānilo 'nalaḥ /
pratyūṣaś ca prabhāsaś ca vasavo 'ṣṭau prakīrtitāḥ //
BrhS_1,8.19
dharoddhruvas tathā soma āpaś ca evānilo 'nalaḥ / pratyūṣaś ca prabhāsaś ca vasavo 'ṣṭau prakīrtitāḥ //
deveśeśānayor madhya ādityānāṃ tathāyanam /
dhātāryamā ca mitraś ca varuṇo 'ṃśo bhagas tathā //
BrhS_1,8.20
deveśa-īśānayor madhya ādityānāṃ tathāyanam / dhāta āryamā ca mitraś ca varuṇo 'ṃśo bhagas tathā //
indro vivasvān pūṣā ca parjanyo daśamaḥ smṛtaḥ /
tatas tvaṣṭā tato viṣṇur ajaghanyo jaghanyajaḥ //
BrhS_1,8.21
indro vivasvān pūṣā ca parjanyo daśamaḥ smṛtaḥ / tatas tvaṣṭā tato viṣṇur ajaghanyo jaghanyajaḥ //
ity ete dvādaśādityā nāmabhiḥ parikīrtitāḥ /
agneḥ paścimabhāge tu rudrāṇām ayanaṃ viduḥ /
vīrabhadraś ca śambhuś ca girīśaś ca mahāyaśāḥ //
BrhS_1,8.22
ity ete dvādaśādityā nāmabhiḥ parikīrtitāḥ / agneḥ paścimabhāge tu rudrāṇām ayanaṃ viduḥ / vīrabhadraś ca śambhuś ca girīśaś ca mahāyaśāḥ //
ajekapād [ajaikapād?] ahirbudhnyā pinākī cāprājitaḥ // BrhS_1,8.23
ajekapād [ajaikapād?] ahirbudhnyā pinākī cāprājitaḥ //
bhuvanādhiśvarāś caiva kapālī ca viśāṃpatiḥ /
sthāṇur bhagaś ca bhagavān rudrāś caikādaśa smṛtāḥ //
BrhS_1,8.24
bhuvanādhiśvarāś ca eva kapālī ca viśāṃpatiḥ / sthāṇur bhagaś ca bhagavān rudrāś ca ekādaśa smṛtāḥ //
preteśarakśasor madhye mātṛsthānam prakalpayet /
brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā //
BrhS_1,8.25
preteśa-rakśasor madhye mātṛsthānam prakalpayet / brāhmī māheśvarī ca eva kaumārī vaiṣṇavī tathā //
vārāhī caiva māhendrī cāmuṇḍā gaṇasaṃyutā /
nirṛter uttare bhāge gaṇeśāyatanaṃ viduḥ //
BrhS_1,8.26
vārāhī ca eva māhendrī cāmuṇḍā gaṇasaṃyutā / nirṛter uttare bhāge gaṇeśāyatanaṃ viduḥ //
varuṇasyottare bhāge marutāṃ sthānam ucyate /
śvasanaḥ sparśano vāyur anilo mārutas tathā //
BrhS_1,8.27
varuṇasya uttare bhāge marutāṃ sthānam ucyate / śvasanaḥ sparśano vāyur anilo mārutas tathā //
saṃkhyā raśmir ajomūlā manunā samudāhṛtā /
kārṣāpaṇāntā sā divye niyojyā vinayet tathā //
BrhS_1,8.28
saṃkhyā raśmir ajomūlā manunā samudāhṛtā / kārṣāpaṇāntā sā divye niyojyā vinayet tathā //
viṣam sahasre 'pahṛte pādone ca hutāśanaḥ /
tripādone ca salilam ardhe deyo dhaṭaḥ sadā //
BrhS_1,8.29
viṣam sahasre 'pahṛte pāda-ūne ca hutāśanaḥ / tripāda-ūne ca salilam ardhe deyo dhaṭaḥ sadā //
catuḥśatābhiyoge ca dātavyas taptamāṣakaḥ /
triśate taṇḍulā deyāḥ kośaś caiva tadardhake //
BrhS_1,8.30
catuḥśatābhiyoge ca dātavyas taptamāṣakaḥ / triśate taṇḍulā deyāḥ kośaś ca eva tadardhake //
śate hṛte 'pahṛte ca dātavyaṃ dharmaśodhanam /
gocaurasya pradātavyaṃ sabhyaiḥ phālaḥ prayatnataḥ //
BrhS_1,8.31
śate hṛte 'pahṛte ca dātavyaṃ dharmaśodhanam / gocaurasya pradātavyaṃ sabhyaiḥ phālaḥ prayatnataḥ //
yavārdhikasya vā nāśe tadardhasya ca taṇḍulāḥ /
tato 'rdhārdhārdhanāśe ca laukikī ca kriyā matā //
BrhS_1,8.32
yavārdhikasya vā nāśe tadardhasya ca taṇḍulāḥ / tato 'rdhārdhārdhanāśe ca laukikī ca kriyā matā //
satāṃ vāhanaśastrāṇi gobījakanakāni ca /
devabrāhmaṇapādāś ca putradāraśirāṃsi ca //
BrhS_1,8.33
satāṃ vāhanaśastrāṇi gobījakanakāni ca / deva-brāhmaṇapādāś ca putra-dāraśirāṃsi ca //
ete ca śapathāḥ proktāḥ alpārthe sukarāḥ sadā /
sāhaseṣv abhiśāpeṣu divyāny āhur viśodhanam //
BrhS_1,8.34
ete ca śapathāḥ proktāḥ alpārthe sukarāḥ sadā / sāhaseṣv abhiśāpeṣu divyāny āhur viśodhanam //
brūhīti brāhmaṇaṃ brūyāt satyaṃ brūhīti pārthivam /
gobījakāñcanair vaiśyaṃ śūdraṃ sarvaiś ca pātakaiḥ //
BrhS_1,8.35
brūhi iti brāhmaṇaṃ brūyāt satyaṃ brūhi iti pārthivam / gobījakāñcanair vaiśyaṃ śūdraṃ sarvaiś ca pātakaiḥ //
satyena śāpayed vipraṃ kṣatriyaṃ vāhanāyudhaiḥ /
gorakṣakān vāṇijakāṃs tathākārukuśīlavān /
preṣyān vārdhuṣikāṃś caiva viprāñ śūdravad ācaret //
BrhS_1,8.36
satyena śāpayed vipraṃ kṣatriyaṃ vāhana-āyudhaiḥ / gorakṣakān vāṇijakāṃs tathākārukuśīlavān / preṣyān vārdhuṣikāṃś ca eva viprāñ śūdravad ācaret //
ye 'py apetāḥ svadharmebhyaḥ parapiṇḍopajīvinaḥ /
dvijatvam abhikāṅkṣante tāṃś ca śūdravad ācaret //
BrhS_1,8.37
ye 'py apetāḥ svadharmebhyaḥ parapiṇḍa-upajīvinaḥ / dvijatvam abhikāṅkṣante tāṃś ca śūdravad ācaret //
varṇānurūpaiḥ śapathaiḥ śapanīyaṃ pṛthak pṛthak // BrhS_1,8.38
varṇānurūpaiḥ śapathaiḥ śapanīyaṃ pṛthak pṛthak //
kāminīṣu vivāheṣu gavāṃ bhukte tathendhane /
brāhmaṇābhyavapattau ca śapathe nāsti pātakḥ //
BrhS_1,8.39
kāminīṣu vivāheṣu gavāṃ bhukte tatha īndhane / brāhmaṇābhyavapattau ca śapathe na asti pātakḥ //
sabhāntarsthair vaktavyaṃ sāksyaṃ nānyatra sākṣibhiḥ /
sarvasākṣyeṣv ayaṃ dharmo hy anyatra sthāvareṣu ca //
BrhS_1,8.40
sabhāntarsthair vaktavyaṃ sāksyaṃ nānyatra sākṣibhiḥ / sarvasākṣyeṣv ayaṃ dharmo hy anyatra sthāvareṣu ca //
vadhe cet prāṇinām sāksyaṃ vādayec chavasaṃnidhau /
tadabhāve tu cihnasya nānyathaiva vivādayet //
BrhS_1,8.41
vadhe cet prāṇinām sāksyaṃ vādayec chavasaṃnidhau / tadabhāve tu cihnasya nānyatha aiva vivādayet //
nāpṛṣṭair aniyuktair vā samaṃ satyaṃ prayatnataḥ /
vaktavyaṃ sākṣibhiḥ sākṣyaṃ vivādasthānam āgataiḥ //
BrhS_1,8.42
na apṛṣṭair aniyuktair vā samaṃ satyaṃ prayatnataḥ / vaktavyaṃ sākṣibhiḥ sākṣyaṃ vivādasthānam āgataiḥ //
svabhāvoktaṃ vacas teṣāṃ grāhyaṃ yad doṣavarjitam /
ukte tu sākṣiṇo rājñā na pṛṣṭavyāḥ punaḥ punaḥ //
BrhS_1,8.43
svabhāva-uktaṃ vacas teṣāṃ grāhyaṃ yad doṣavarjitam / ukte tu sākṣiṇo rājñā na pṛṣṭavyāḥ punaḥ punaḥ //
sākṣisabhyāvasannānāṃ naiva paunarbhāvo vidhiḥ // BrhS_1,8.44
sākṣi-sabhya-avasannānāṃ na eva paunarbhāvo vidhiḥ //
saptarṣayas tathendrādyāḥ puṣkararthe tapodhanāḥ /
śepuḥ śapatham avyagrāḥ parasparaviśuddhaye //
BrhS_1,8.45
saptarṣayas tatha īndrādyāḥ puṣkararthe tapodhanāḥ / śepuḥ śapatham avyagrāḥ parasparaviśuddhaye //
saptāhe vā dvisaptāhe na vipadrājadaivikī /
bāndhvaveṣu sapiṇḍeṣu dhaneṣu śapathaiḥ śuciḥ //
BrhS_1,8.46
saptāhe vā dvisaptāhe na vipadrājadaivikī / bāndhvaveṣu sapiṇḍeṣu dhaneṣu śapathaiḥ śuciḥ //
aśeṣamānuṣābhāve divyenaiva vinirṇayaḥ /
saṃbhave sākṣiṇāṃ prājño daivikīṃ tu vivarjayet //
BrhS_1,8.47
aśeṣamānuṣābhāve divyena eva vinirṇayaḥ / saṃbhave sākṣiṇāṃ prājño daivikīṃ tu vivarjayet //
evam saṃkhyā nikṛṣṭānām madhyānāṃ dviguṇā smṛtā /
caturguṇottamānāṃ tu kalpanīyā parīkṣakaiḥ //
BrhS_1,8.48
evam saṃkhyā nikṛṣṭānām madhyānāṃ dviguṇā smṛtā / caturguṇa-uttamānāṃ tu kalpanīyā parīkṣakaiḥ //
dhaṭe 'bhiyuktas tulito hīnaś ced dhāni āpnuyāt /
tatsamas tu punas tulyo vardhito vijayī bhavet //
BrhS_1,8.49
dhaṭe 'bhiyuktas tulito hīnaś ced dhāni āpnuyāt / tatsamas tu punas tulyo vardhito vijayī bhavet //
śikyacchede 'kṣabhaṅge vā dayāc chikyaṃ punar nṛpaḥ /
sākṣiṇo brāhmaṇāḥ śreṣṭhā yathādṛṣṭārthavādinaḥ //
BrhS_1,8.50
śikyacchede 'kṣabhaṅge vā dayāc chikyaṃ punar nṛpaḥ / sākṣiṇo brāhmaṇāḥ śreṣṭhā yathādṛṣṭārthavādinaḥ //
jñātinaḥ śucayo lubdhāḥ niyoktavyā nṛpeṇa tu /
teṣāṃ vacanato gamyaḥ śudhyaśuddhivinirṇayaḥ //
BrhS_1,8.51
jñātinaḥ śucayo lubdhāḥ niyoktavyā nṛpeṇa tu / teṣāṃ vacanato gamyaḥ śudhyaśuddhivinirṇayaḥ //
kakṣacchede tulābhaṅge dhaṭakarkaṭayos tathā /
rajjucchede 'kṣabhaṅge vā tathaivāśuddhim āpnuyāt //
BrhS_1,8.52
kakṣacchede tulābhaṅge dhaṭa-karkaṭayos tathā / rajju-cchede 'kṣabhaṅge vā tatha aiva aśuddhim āpnuyāt //
agner vidhiṃ pravakṣyāmi yathāvad vidhicoditam /
kārayen maṇḍalāny aṣṭau purastān navame tathā //
BrhS_1,8.53
agner vidhiṃ pravakṣyāmi yathāvad vidhicoditam / kārayen maṇḍalāny aṣṭau purastān navame tathā //
āgneyaṃ maṇḍalaṃ tv ādyaṃ dvitīyaṃ vāruṇaṃ smṛtam /
tṛtīyaṃ vāyudaivatyaṃ caturthaṃ yamadaivatam //
BrhS_1,8.54
āgneyaṃ maṇḍalaṃ tv ādyaṃ dvitīyaṃ vāruṇaṃ smṛtam / tṛtīyaṃ vāyudaivatyaṃ caturthaṃ yamadaivatam //
pañcamaṃ tv indradaivatyaṃ ṣaṣṭhaṃ kauberam ucyate /
saptamaṃ somadaivatyam asṭamaṃ sarva[sūrya?]daivatam //
BrhS_1,8.55
pañcamaṃ tv indradaivatyaṃ ṣaṣṭhaṃ kauberam ucyate / saptamaṃ somadaivatyam asṭamaṃ sarva[sūrya?]daivatam //
purastān navamaṃ yat tu tan mahat pārthivam viduḥ /
gomayena kṛtāni syur adbhiḥ paryuṣitāni ca //
BrhS_1,8.56
purastān navamaṃ yat tu tan mahat pārthivam viduḥ / gomayena kṛtāni syur adbhiḥ paryuṣitāni ca //
dvātriṃśad aṅgulāny āhur maṇḍalān maṇḍalāntaram /
kartuḥ samapadaṃ kāryaṃ maṇḍalaṃ tu pramāṇataḥ //
BrhS_1,8.57
dvātriṃśad aṅgulāny āhur maṇḍalān maṇḍalāntaram / kartuḥ samapadaṃ kāryaṃ maṇḍalaṃ tu pramāṇataḥ //
śaraprakṣepaṇasthānād yuvā javasamanvitaḥ /
gacchet paramayā śaktyā yatrāsau madhyamaḥ śaraḥ //
BrhS_1,8.58
śaraprakṣepaṇasthānād yuvā javasamanvitaḥ / gacchet paramayā śaktyā yatrāsau madhyamaḥ śaraḥ //
madhyamaṃ śaram ādāya puruṣo 'nyas tathāvidhaḥ /
pratyāgacchet tu vegena yataḥ sa puruṣo gataḥ //
BrhS_1,8.59
madhyamaṃ śaram ādāya puruṣo 'nyas tathāvidhaḥ / pratyāgacchet tu vegena yataḥ sa puruṣo gataḥ //
āgantas tu śaragrāhī na paśyati yadā jale /
antarjalagataṃ samyak tadā śuddhim vinirdiśet //
BrhS_1,8.60
āgantas tu śaragrāhī na paśyati yadā jale / antarjalagataṃ samyak tadā śuddhim vinirdiśet //
ānīte madhyame bāṇe magnāṅgaḥ śucitām iyāt /
anyathā na viśuddhaḥ syād ekāṅgasyāpi darśanāt /
sthānād vānyatra gamanād yasmin pūrvaṃ niveśayet //
BrhS_1,8.61
ānīte madhyame bāṇe magnāṅgaḥ śucitām iyāt / anyathā na viśuddhaḥ syād ekāṅgasyāpi darśanāt / sthānād vānyatra gamanād yasmin pūrvaṃ niveśayet //
apsu praveśya purusaṃ preṣayet sāyakatrayam /
iṣūun na nikṣiped vidvān mārute vāti vai bhṛśam //
BrhS_1,8.62
apsu praveśya purusaṃ preṣayet sāyakatrayam / iṣūun na nikṣiped vidvān mārute vāti vai bhṛśam //
viṣame bhūpradeśe ca vṛkṣasthāṇusamākule /
tṛṇagulmalatāvallīpaṅkapāṣāṇasaṃyute //
BrhS_1,8.63
viṣame bhūpradeśe ca vṛkṣasthāṇusamākule / tṛṇa-gulma-latā-vallīpaṅka-pāṣāṇasaṃyute //
vidhidattaṃ viṣaṃ yena jīrṇaṃ mantrauṣadhaṃ vinā /
sa śuddhaḥ syād anyathā tu daṇḍyo dāpyaś ca taddhanam //
BrhS_1,8.64
vidhidattaṃ viṣaṃ yena jīrṇaṃ mantra-oṣadhaṃ vinā / sa śuddhaḥ syād anyathā tu daṇḍyo dāpyaś ca taddhanam //
saptāhād vā dvisaptāhād yasya hānir na jāyate /
putradāradhanānāṃ ca sa śuddhaḥ syān na saṃśayaḥ //
BrhS_1,8.65
saptāhād vā dvisaptāhād yasya hānir na jāyate / putra-dāradhanānāṃ ca sa śuddhaḥ syān na saṃśayaḥ //
yad bhaktaḥ so 'bhiyuktaḥ syāt tad evāyudhamaṇḍalam /
prakṣālya pāyayet tasmāj jalāt tu prasṛtitrayam //
BrhS_1,8.66
yad bhaktaḥ so 'bhiyuktaḥ syāt tad evāyudhamaṇḍalam / prakṣālya pāyayet tasmāj jalāt tu prasṛtitrayam //
trirātraṃ pañcarātram vā puruṣaiḥ svair adhiṣthitam /
niruddhaṃ cārayet tatra kuhakāśaṅkayā nṛpaḥ //
BrhS_1,8.67
trirātraṃ pañcarātram vā puruṣaiḥ svair adhiṣthitam / niruddhaṃ cārayet tatra kuhakāśaṅkayā nṛpaḥ //
mahābhiyoge nirdharme kṛtaghne klībakutsite /
nāstike dṛṣṭadoṣe ca kośapānaṃ visarjayet //
BrhS_1,8.68
mahābhiyoge nirdharme kṛtaghne klībakutsite / nāstike dṛṣṭadoṣe ca kośapānaṃ visarjayet //
divyāni varjayen nityam ārtānāṃ tu gadair nṛṇām /
taṇḍulavidhiḥ
taṇḍulair nābhiyuñjīta prajānāṃ mukharogiṇām //
BrhS_1,8.69
divyāni varjayen nityam ārtānāṃ tu gadair nṛṇām / taṇḍulavidhiḥ taṇḍulair nābhiyuñjīta prajānāṃ mukharogiṇām //
sopavāsaḥ sūryagrahe taṇḍulān bhakṣayec chuciḥ /
śuddhaḥ syāc chuklaniṣṭḥīve viparīte tu doṣabhāk //
BrhS_1,8.70
sa-upavāsaḥ sūryagrahe taṇḍulān bhakṣayec chuciḥ / śuddhaḥ syāc chuklaniṣṭḥīve viparīte tu doṣabhāk //
śoṇitaṃ dṛśyate yatra hanus tālu ca śīryataḥ /
gātraṃ ca kampate yasya tam aśuddham vinirdiśet //
BrhS_1,8.71
śoṇitaṃ dṛśyate yatra hanus tālu ca śīryataḥ / gātraṃ ca kampate yasya tam aśuddham vinirdiśet //
samuddharet tailghṛtāt sutaptāt taptamāṣakam /
aṅguṣṭhāṅguliyogena satyam āmantrya vītabhīḥ //
BrhS_1,8.72
samuddharet tailghṛtāt sutaptāt taptamāṣakam / aṅguṣṭhāṅguliyogena satyam āmantrya vītabhīḥ //
sauvarṇe rājate tāmre āyase mṛṇmaye 'pi vā /
gavyaṃ ghṛtam upādāya tad agnau tāpayec chuciḥ //
BrhS_1,8.73
sauvarṇe rājate tāmre āyase mṛṇmaye 'pi vā / gavyaṃ ghṛtam upādāya tad agnau tāpayec chuciḥ //
sauvarṇīṃ rājtīṃ tāmrīm āyasīṃ vā suśobhanām /
salilena sakṛddhautāṃ prakṣipet tatra mudrikām //
BrhS_1,8.74
sauvarṇīṃ rājtīṃ tāmrīm āyasīṃ vā suśobhanām / salilena sakṛddhautāṃ prakṣipet tatra mudrikām //
bhramadvīrītaraṅgāḍhye hy anakhasparśagocare /
parīkṣed ārdraparṇena carukāraṃ saghoṣakam //
BrhS_1,8.75
bhramadvīrītaraṅgāḍhye hy anakhasparśagocare / parīkṣed ārdraparṇena carukāraṃ sa-ghoṣakam //
tataś cānena mantreṇa sakṛt tad abhimantrayet /
paraṃ pavitram amṛtaṃ ghṛta tvaṃ yajñakarmasu //
BrhS_1,8.76
tataś cānena mantreṇa sakṛt tad abhimantrayet / paraṃ pavitram amṛtaṃ ghṛta tvaṃ yajñakarmasu //
daha pāvaka pāpaṃ tvaṃ himaśī[to?]taḥ śucau bhava /
upoṣitaṃ tataḥ snātam ārdravāsasam āgatam /
grāhayen mudrikāṃ tāṃ tu ghṛtamadhyagatāṃ tathā //
BrhS_1,8.77
daha pāvaka pāpaṃ tvaṃ himaśī[to?]taḥ śucau bhava / upoṣitaṃ tataḥ snātam ārdravāsasam āgatam / grāhayen mudrikāṃ tāṃ tu ghṛtamadhyagatāṃ tathā //
pradeśinīṃ ca tasyātha parīkṣeyuḥ parīkṣakāḥ /
karāgraṃ yo nu dhunuyāt visphoṭo vā na jāyate /
śuddho bhavati dharmeṇa pitāmahavaco yathā //
BrhS_1,8.78
pradeśinīṃ ca tasyātha parīkṣeyuḥ parīkṣakāḥ / karāgraṃ yo nu dhunuyāt visphoṭo vā na jāyate / śuddho bhavati dharmeṇa pitāmahavaco yathā //
āyasaṃ dvādaśapalaṃ ghaṭitaṃ phālam ucyate /
adagdhaś cec chuddhim iyād anyathā tv apahīyate //
BrhS_1,8.79
āyasaṃ dvādaśapalaṃ ghaṭitaṃ phālam ucyate / adagdhaś cec chuddhim iyād anyathā tv apahīyate //
aṣṭāṅgulaṃ bhaved dīrghaṃ caturaṅgulavistṛtam /
agnivarṇaṃ tu tac coro jihvayā lelihet sakṛt /
na dagdhaś cec chuddhim iyād anyathā tu sa hīyate //
BrhS_1,8.80
aṣṭāṅgulaṃ bhaved dīrghaṃ caturaṅgulavistṛtam / agnivarṇaṃ tu tac coro jihvayā lelihet sakṛt / na dagdhaś cec chuddhim iyād anyathā tu sa hīyate //
gocarasya pradātavyaṃ sabhyaiḥ phālaṃ prayatnataḥ /
mahābhiyogeṣv etāni śīrsakasthe 'bhiyoktari //
BrhS_1,8.81
gocarasya pradātavyaṃ sabhyaiḥ phālaṃ prayatnataḥ / mahābhiyogeṣv etāni śīrsakasthe 'bhiyoktari //
pattradvaye lekhanīyau dharmādharmau sitāsitau /
jīvadānādibhir mantraiḥ gāyatryādyaiś ca sāmabhiḥ //
BrhS_1,8.82
pattradvaye lekhanīyau dharmādharmau sitāsitau / jīvadānādibhir mantraiḥ gāyatryādyaiś ca sāmabhiḥ //
āmantrya pūjayed gandhaiḥ kusumaiś ca sitāsitaiḥ /
abhyukṣya pañcagavyena mṛtpiṇḍāntaritau tataḥ //
BrhS_1,8.83
āmantrya pūjayed gandhaiḥ kusumaiś ca sitāsitaiḥ / abhyukṣya pañcagavyena mṛtpiṇḍāntaritau tataḥ //
samau kṛtvā tu tau kumbhe sthāpyau cānupalakṣitau /
tataḥ kumbhāt piṇḍam ekaṃ pragṛhṇītāvilambitaḥ //
BrhS_1,8.84
samau kṛtvā tu tau kumbhe sthāpyau cānupalakṣitau / tataḥ kumbhāt piṇḍam ekaṃ pragṛhṇīta avilambitaḥ //
dharme gṛhīte śuddhaḥ syāt sa pūjyaś ca parīkṣakaiḥ /
Aiyangar1941, p. 93
adharme saṃgṛhīte tu daṇḍyo nirvāsya eva vā //
BrhS_1,8.85
dharme gṛhīte śuddhaḥ syāt sa pūjyaś ca parīkṣakaiḥ / adharme saṃgṛhīte tu daṇḍyo nirvāsya eva vā //
likhed bhūrjapaṭe vāpi dharmādharmau sitāsitau /
abhyukṣya pañcagavyena gandhamālyaiḥ samarcayet //
BrhS_1,8.86
likhed bhūrjapaṭe vāpi dharmādharmau sitāsitau / abhyukṣya pañcagavyena gandhamālyaiḥ samarcayet //
sitapuṣpas tu dharmaḥ syād adharmo 'sitapuṣpadhṛt /
evaṃ vidhāyopalipya piṇḍayos tāni dhāpayet //
BrhS_1,8.87
sitapuṣpas tu dharmaḥ syād adharmo 'sitapuṣpadhṛt / evaṃ vidhāya upalipya piṇḍayos tāni dhāpayet //
gomayena mṛdā vāpi piṇḍau kāryau samau tataḥ /
mṛdbhāṇake 'nupahate sthāpyau cānupalakṣitau //
BrhS_1,8.88
gomayena mṛdā vāpi piṇḍau kāryau samau tataḥ / mṛdbhāṇake 'nupahate sthāpyau cānupalakṣitau //
upalipte śucau deśe devabrāhmaṇasaṃnidhau /
samarcayet tato devān lokapālāṃś ca pūrvavat //
BrhS_1,8.89
upalipte śucau deśe devabrāhmaṇasaṃnidhau / samarcayet tato devān lokapālāṃś ca pūrvavat //
dharmāvāhanapūrvaṃ tu pratijñāpattrakaṃ likhet /
yadi pāpavimukto 'haṃ dharmaś cāyātu me kare //
BrhS_1,8.90
dharmāvāhanapūrvaṃ tu pratijñāpattrakaṃ likhet / yadi pāpavimukto 'haṃ dharmaś cāyātu me kare //
abhiśastas tayoś caikaṃ pragṛhṇītāvilambitaḥ /
dharme gṛhīte śuddhiḥ syād adharme tu sa hīyate //
BrhS_1,8.91
abhiśastas tayoś ca ekaṃ pragṛhṇītāvilambitaḥ / dharme gṛhīte śuddhiḥ syād adharme tu sa hīyate //
evaṃ vicārayan rājā dharmārthābhyāṃ na hīyate // BrhS_1,8.92
evaṃ vicārayan rājā dharma-arthābhyāṃ na hīyate //
dharmeṇa vyavahāreṇa cāritreṇa nṛpājñayā /
catuṣprakāro 'bhihitaḥ saṃdigdhe 'rthe vinirṇayaḥ //
BrhS_1,9.1
dharmeṇa vyavahāreṇa cāritreṇa nṛpājñayā / catuṣprakāro 'bhihitaḥ saṃdigdhe 'rthe vinirṇayaḥ //
ekaiko dvividhaḥ proktaḥ kriyābhedān manīṣibhiḥ /
aparādhānurūpaṃ tu daṇḍaṃ ca parikalpayet //
BrhS_1,9.2
ekaiko dvividhaḥ proktaḥ kriyābhedān manīṣibhiḥ / aparādhānurūpaṃ tu daṇḍaṃ ca parikalpayet //
samyag vicārya kāryaṃ tu yuktyā saṃparikalptam /
parīkṣitaṃ tu śapathaiḥ sa jñeyo dharmanirṇayaḥ //
BrhS_1,9.3
samyag vicārya kāryaṃ tu yuktyā saṃparikalptam / parīkṣitaṃ tu śapathaiḥ sa jñeyo dharmanirṇayaḥ //
prativādī prapadyed yatra dharmaḥ sa nirṇayaḥ /
divyair viśodhitaḥ samyaṅnirṇayaḥ samudāhṛtaḥ //
BrhS_1,9.4
prativādī prapadyed yatra dharmaḥ sa nirṇayaḥ / divyair viśodhitaḥ samyaṅnirṇayaḥ samudāhṛtaḥ //
pramāṇaniścito yas tu vyavahāraḥ sa ucyate /
vākchalānuttaratvena dvitīyaḥ parikīrtitaḥ //
BrhS_1,9.5
pramāṇaniścito yas tu vyavahāraḥ sa ucyate / vākchalānuttaratvena dvitīyaḥ parikīrtitaḥ //
anumānena nirṇītaṃ cāritram iti kathyate /
deśasthityā tṛtīyas tu śāstravidbhir udāhṛtaḥ //
BrhS_1,9.6
anumānena nirṇītaṃ cāritram iti kathyate / deśasthityā tṛtīyas tu śāstravidbhir udāhṛtaḥ //
pramāṇasamatāyāṃ tu rājājñā nirṇayaḥ smṛtaḥ /
śāstrasabhyāvirodhena caturthaḥ parikīrtitaḥ //
BrhS_1,9.7
pramāṇasamatāyāṃ tu rājājñā nirṇayaḥ smṛtaḥ / śāstrasabhyāvirodhena caturthaḥ parikīrtitaḥ //
dharmaśāstravirodhe tu yuktiyukto vidhiḥ smṛtaḥ // BrhS_1,9.8
dharmaśāstravirodhe tu yuktiyukto vidhiḥ smṛtaḥ //
vadhādṛte brāhmaṇasya daṇḍo bhavati karhi cit /
avadhyā brāhmaṇā gāvo loke 'smin vaidikī smṛtiḥ //
BrhS_1,9.9
vadhādṛte brāhmaṇasya daṇḍo bhavati karhi cit / avadhyā brāhmaṇā gāvo loke 'smin vaidikī smṛtiḥ //
mahāpātakayukto 'pi na vipro vadham arhati /
nirvāsanāṅkane mauṇḍyaṃ tasya kuryān narādhipaḥ //
BrhS_1,9.10
mahāpātakayukto 'pi na vipro vadham arhati / nirvāsanāṅkane mauṇḍyaṃ tasya kuryān narādhipaḥ //
mahāparādhayuktāṃś ca vadhadaṇḍena śāsayet // BrhS_1,9.11
mahāparādhayuktāṃś ca vadhadaṇḍena śāsayet //
svalpe 'parādhe vāgdaṇḍo dhigdaṇḍaḥ pūrvasāhase /
madhyottame 'rdhadaṇḍas tu rājadrohe ca bandhanam //
BrhS_1,9.12
svalpe 'parādhe vāgdaṇḍo dhigdaṇḍaḥ pūrvasāhase / madhya-uttame 'rdhadaṇḍas tu rājadrohe ca bandhanam //
nirvāsanaṃ vadho vāpi kāryam ātmahitaiṣiṇā /
vyastāḥ samastā ekasya mahāpātakakāriṇe //
BrhS_1,9.13
nirvāsanaṃ vadho vāpi kāryam ātmahita-eṣiṇā / vyastāḥ samastā ekasya mahāpātakakāriṇe //
mitrādiṣu prayuñjīta vāgdaṇḍaṃ dhik tapasvinām /
vivādino narāṃś cāpi dveṣiṇo 'rthena daṇḍayet //
BrhS_1,9.14
mitrādiṣu prayuñjīta vāgdaṇḍaṃ dhik tapasvinām / vivādino narāṃś cāpi dveṣiṇo 'rthena daṇḍayet //
pitācāryaḥ suhṛn mātā bhāryā putraḥ purohitaḥ /
nādaṇḍyo nāma rājño 'sti dharmād vicalitaḥ svakāt //
BrhS_1,9.15
pitācāryaḥ suhṛn mātā bhāryā putraḥ purohitaḥ / nādaṇḍyo nāma rājño 'sti dharmād vicalitaḥ svakāt //
ṛtvikpurohitāmātyāḥ putrāḥ saṃbandhibāndhavāḥ /
dharmād vicalitā daṇḍyā nirvāsyā rājabhiḥ purāt //
BrhS_1,9.16
ṛtvik-purohita-amātyāḥ putrāḥ saṃbandhi-bāndhavāḥ / dharmād vicalitā daṇḍyā nirvāsyā rājabhiḥ purāt //
gurūn purohitān pūjyān vāgdaṇḍenaiva daṇḍayet /
vivādino narāṃś cānyān dhigdhanābhyāṃ ca daṇḍayet //
BrhS_1,9.17
gurūn purohitān pūjyān vāgdaṇḍena eva daṇḍayet / vivādino narāṃś cānyān dhigdhanābhyāṃ ca daṇḍayet //
pratilomās tathā cāntyāḥ puruṣāṇāṃ malāḥ smṛtāḥ /
brāhmaṇātikrame vadhyā na dātavyā damaṃ kva cit //
BrhS_1,9.18
pratilomās tathā cāntyāḥ puruṣāṇāṃ malāḥ smṛtāḥ / brāhmaṇātikrame vadhyā na dātavyā damaṃ kva cit //
vadhārhakaḥ svarṇaśataṃ damaṃ dāpyas tu pūruṣaḥ /
aṅgacchedārhakas tv ardhaṃ sadaṃśaśaś tadardhakam //
BrhS_1,9.19
vadhārhakaḥ svarṇaśataṃ damaṃ dāpyas tu pūruṣaḥ / aṅgacchedārhakas tv ardhaṃ sadaṃśaśaś tadardhakam //
tāḍanaṃ bandhanaṃ caiva tathaiva ca viḍannakam /
eṣa daṇḍo hi śūdrasya nārthadaṇḍo bṛhaspatiḥ //
BrhS_1,9.20
tāḍanaṃ bandhanaṃ ca eva tatha aiva ca viḍannakam / eṣa daṇḍo hi śūdrasya nārthadaṇḍo bṛhaspatiḥ //
pratijñā bhāvanād vādī prāḍvivākādipūjanāt /
jayapattrasya cādanāj jayī loke nigadyate //
BrhS_1,9.21
pratijñā bhāvanād vādī prāḍvivākādipūjanāt / jayapattrasya cādanāj jayī loke nigadyate //
palāyanād anuttarād anyapakṣāśrayeṇa ca /
hīnasya gṛhyate vādo na svavākyajitasya ca //
BrhS_1,9.22
palāyanād anuttarād anyapakṣāśrayeṇa ca / hīnasya gṛhyate vādo na svavākyajitasya ca //
kulādibhir niścite 'pi na saṃtoṣaṃ gatas tu yaḥ /
vicārya tatkṛtaṃ rājā kukṛtaṃ punar uddharet //
BrhS_1,9.23
kulādibhir niścite 'pi na saṃtoṣaṃ gatas tu yaḥ / vicārya tatkṛtaṃ rājā kukṛtaṃ punar uddharet //
niścitya bahubhiḥ sārdhaṃ brāhmaṇaiḥ śāstrapāragaiḥ /
daṇḍayej jayinā sākaṃ pūrvasabhyāṃs tu doṣiṇaḥ //
BrhS_1,9.24
niścitya bahubhiḥ sārdhaṃ brāhmaṇaiḥ śāstrapāragaiḥ / daṇḍayej jayinā sākaṃ pūrvasabhyāṃs tu doṣiṇaḥ //
aparādhānurūpaś ca daṇḍo 'tra parikalpitaḥ /
sākṣilekhyānumānena samyag divyena vā jitaḥ //
BrhS_1,9.25
aparādhānurūpaś ca daṇḍo 'tra parikalpitaḥ / sākṣilekhyānumānena samyag divyena vā jitaḥ //
yo na dadyād deyadamaṃ sa nirvāsyas tataḥ purāt // BrhS_1,9.26
yo na dadyād deyadamaṃ sa nirvāsyas tataḥ purāt //
lalāṭāṅkaṃ brāhmaṇasya nānyo daṇḍo vidhīyate /
mahāpātakayukto 'pi na vipro vadham arhati /
nirvāsanāṅkakaraṇe mauṇḍyaṃ kuryān narādhipaḥ //
BrhS_1,9.27
lalāṭāṅkaṃ brāhmaṇasya nānyo daṇḍo vidhīyate / mahāpātakayukto 'pi na vipro vadham arhati / nirvāsanāṅkakaraṇe mauṇḍyaṃ kuryān narādhipaḥ //
pramāṇaṃ tatkṛtaṃ sarvaṃ lābhālābhavyayodayam /
svadeśe vā videśe vā na svātantryaṃ visaṃvadet //
BrhS_1,9.28
pramāṇaṃ tatkṛtaṃ sarvaṃ lābha-alābha-vyaya-udayam / svadeśe vā videśe vā na svātantryaṃ visaṃvadet //
yaḥ svāminā niyuktas tu dhanāyasyāpalāpane /
kusīdakṛṣivāṇijye nisṛṣṭārthas tu sa smṛtaḥ //
BrhS_1,9.29
yaḥ svāminā niyuktas tu dhanāyasyāpalāpane / kusīda-kṛṣi-vāṇijye nisṛṣṭārthas tu sa smṛtaḥ //
rājñā yatnena kartavyaṃ saṃdigdhārthavicāraṇam /
trayas tatropacīyante hānir ekasya jāyate //
BrhS_1,9.30
rājñā yatnena kartavyaṃ saṃdigdhārthavicāraṇam / trayas tatra upacīyante hānir ekasya jāyate //
jetāpnoti dhanaṃ pūjāṃ jito vinayanigraham /
jayaṃ dānaṃ damaṃ rājā sabhyāḥ puṇyam avāpnuyuḥ //
BrhS_1,9.31
jetā āpnoti dhanaṃ pūjāṃ jito vinayanigraham / jayaṃ dānaṃ damaṃ rājā sabhyāḥ puṇyam avāpnuyuḥ //
evaṃ śāstroditaṃ rājā kurvan nirṇayapālanam /
vitatyeha yaśo loke mahendrasadṛśo bhavet //
BrhS_1,9.32
evaṃ śāstra-uditaṃ rājā kurvan nirṇayapālanam / vitatya iha yaśo loke mahendrasadṛśo bhavet //
sākṣilekhyānumānena prakurvan kāryanirṇayam /
vitatyeha yaśo rājā bradhnasyāpnoti viṣṭapam //
BrhS_1,9.33
sākṣilekhyānumānena prakurvan kāryanirṇayam / vitatya iha yaśo rājā bradhnasyāpnoti viṣṭapam //
yatraivaṃ vetti nṛpatiḥ nirṇayaṃ tu batādhvaram /
so 'smin loke yaśaḥ prāpya yāti śakrasalokatām //
BrhS_1,9.34
yatra evaṃ vetti nṛpatiḥ nirṇayaṃ tu batādhvaram / so 'smin loke yaśaḥ prāpya yāti śakrasalokatām //
padāṃśasahitas tv eṣa vyavahāraḥ prakīrtitaḥ /
vivādakāraṇānyasya padāni śṛṇutādhunā //
BrhS_1,10.1
pada-aṃśa-sahitas tv eṣa vyavahāraḥ prakīrtitaḥ / vivāda-kāraṇa-anyasya padāni śṛṇuta adhunā //
ṛṇādānapradhānāni dyūtāhvānāntikāni ca /
kramaśaḥ saṃpravakṣyāmi kriyābhedāṃś ca tattvataḥ //
BrhS_1,10.2
ṛṇa-ādāna-pradhānāni dyūta-ahvāna-antikāni ca / kramaśaḥ saṃpravakṣyāmi kriyā-bhedāṃś ca tattvataḥ //
ṛṇaṃ deyam adeyaṃ ca yena yatra yathā ca yat /
dānagrahaṇadharmau ca ṛṇādānam iti smṛtam //
BrhS_1,10.3
ṛṇaṃ deyam adeyaṃ ca yena yatra yathā ca yat / dāna-grahaṇa-dharmau ca ṛṇa-ādānam iti smṛtam //
aśītibhāgo vṛddhiḥ syān māsi māsi sabandhake /
varṇakramāc chataṃ dvitricatuḥpañcakam anyathā //
BrhS_1,10.4
aśīti-bhāgo vṛddhiḥ syān māsi māsi sabandhake / varṇa-kramāc chataṃ dvi-tricatuḥ-pañcakam anyathā //
paripūrṇaṃ gṛhītvādhiṃ bandhaṃ vā sādhulagnakam /
lekhyārūḍhaṃ sākṣimad vā ṛṇaṃ dadyād dhanī sadā //
BrhS_1,10.5
paripūrṇaṃ gṛhītvā ādhiṃ bandhaṃ vā sādhu-lagnakam / lekhya-ārūḍhaṃ sa-akṣimad vā ṛṇaṃ dadyād dhanī sadā //
kutsitāt sīdataś caiva nirviśaṅkaiḥ pragṛhyate /
caturguṇaṃ vāṣṭaguṇaṃ kusīdākhyam ataḥ smṛtam //
BrhS_1,10.6
kutsitāt sīdataś ca eva nirviśaṅkaiḥ pragṛhyate / catur-guṇaṃ va āṣṭa-guṇaṃ kusīda-ākhyam ataḥ smṛtam //
purāṇe paṇam gap: 3 syllables gap: 8 syllables // BrhS_1,10.7
purāṇe paṇam //
vṛddhiś caturvidhā proktā pañcadhānyaiḥ prakīrtitā /
ṣaḍvidhānyaiḥ samākhyātā tattvatas tā nibodhata //
BrhS_1,10.8
vṛddhiś catur-vidhā proktā pañca-dha ānyaiḥ prakīrtitā / ṣaḍ-vidha ānyaiḥ samākhyātā tattvatas tā nibodhata //
kāyikā kālikā caiva cakravṛddhir ato 'parā /
kāritā ca śikhāvṛddhir bhogalābhas tathaiva ca //
BrhS_1,10.9
kāyikā kālikā ca eva cakra-vṛddhir ato 'parā / kāritā ca śikhā-vṛddhir bhoga-lābhas tatha aiva ca //
kāyikā karmasaṃyuktā māsād grāhyā ca kālikā /
vṛddher vṛddhiś cakravṛddhiḥ kāritā ṛṇinā kṛtā //
BrhS_1,10.10
kāyikā karma-saṃyuktā māsād grāhyā ca kālikā / vṛddher vṛddhiś cakra-vṛddhiḥ kāritā ṛṇinā kṛtā //
pratyahaṃ gṛhyate yā tu śikhāvṛddhis tu sā smṛtā /
śikheva vardhate nityaṃ śiraścchedān nivartate //
BrhS_1,10.11
pratyahaṃ gṛhyate yā tu śikhā-vṛddhis tu sā smṛtā / śikha īva vardhate nityaṃ śiraś-cchedān nivartate //
ṛṇikena tu yā vṛddhir adhikā saṃprakalpitā /
āpatkālakṛtā nityaṃ dātavyā sā tu kāritā /
anyathā kāritā vṛddhir na dātavyā kathañ cana //
BrhS_1,10.12
ṛṇikena tu yā vṛddhir adhikā saṃprakalpitā / āpat-kāla-kṛtā nityaṃ dātavyā sā tu kāritā / anyathā kāritā vṛddhir na dātavyā kathañ cana //
śikheva vardhate nityaṃ śiraścchedān nivartate /
mūle datte tathaivaiṣā śikhāvṛddhis tataḥ smṛtā //
BrhS_1,10.13
śikha īva vardhate nityaṃ śiraś-cchedān nivartate / mūle datte tatha aiva eṣā śikhā-vṛddhis tataḥ smṛtā //
gṛhī stomaḥ śadaḥ kṣetrād bhogalābhaḥ prakīrtitaḥ // BrhS_1,10.14
gṛhī stomaḥ śadaḥ kṣetrād bhoga-lābhaḥ prakīrtitaḥ //
kāyikā bhogavṛddhiṃ ca kāritāṃ ca śikhātmikām /
catuṣṭayīṃ vṛddhim āhuś cakravṛdhyā tu pañcamīm //
BrhS_1,10.15
kāyikā bhoga-vṛddhiṃ ca kāritāṃ ca śikhā-ātmikām / catuṣṭayīṃ vṛddhim āhuś cakra-vṛdhyā tu pañcamīm //
śikhā vṛddhiṃ kāyikāṃ ca bhogalābhaṃ tathaiva ca /
dhanī tāvat samādadyād yāvan mūlaṃ na śodhitam //
BrhS_1,10.16
śikhā vṛddhiṃ kāyikāṃ ca bhoga-lābhaṃ tatha aiva ca / dhanī tāvat samādadyād yāvan mūlaṃ na śodhitam //
hiraṇye dviguṇā vṛddhis triguṇā vastrakupyake /
dhānye caturguṇā proktā śadavāhyalaveṣu ca //
BrhS_1,10.17
hiraṇye dvi-guṇā vṛddhis tri-guṇā vastra-kupyake / dhānye catur-guṇā proktā śada-vāhya-laveṣu ca //
uktapañcaguṇā śāke bīje 'kṣau ṣaḍguṇā smṛtā /
lavaṇasvedam adyeṣu vṛddhir aṣṭaguṇā matā /
guḍe madhuni caivoktā prayukte cirakālike //
BrhS_1,10.18
ukta-pañca-guṇā śāke bīje 'kṣau ṣaḍ-guṇā smṛtā / lavaṇa-svedam adyeṣu vṛddhir aṣṭa-guṇā matā / guḍe madhuni ca eva uktā prayukte cira-kālike //
tailānāṃ caiva sarveṣāṃ madyānāṃ madhusarpiṣām /
vṛddhir aṣṭaguṇā proktā guḍasya lavaṇasya ca //
BrhS_1,10.19
tailānāṃ ca eva sarveṣāṃ madyānāṃ madhu-sarpiṣām / vṛddhir aṣṭa-guṇā proktā guḍasya lavaṇasya ca //
syāt kośānāṃ pañcaguṇā kārpāsasya caturguṇā /
kāṣṭhānāṃ candanādīnāṃ vṛddhir aṣṭaguṇā bhavet //
BrhS_1,10.20
syāt kośānāṃ pañca-guṇā kārpāsasya catur-guṇā / kāṣṭhānāṃ candana-ādīnāṃ vṛddhir aṣṭa-guṇā bhavet //
bhāgo yad dviguṇād ūrdhvaṃ cakravṛddhiś ca gṛhyate /
pūrṇe ca sodayaṃ paścād vārddhuṣyaṃ tad vigarhitam //
BrhS_1,10.21
bhāgo yad dvi-guṇād ūrdhvaṃ cakra-vṛddhiś ca gṛhyate / pūrṇe ca sodayaṃ paścād vārddhuṣyaṃ tad vigarhitam //
aśītibhāgo vardheta lābhe dviguṇatām iyāt /
prayuktaṃ saptabhir varṣais tribhāgoanair na saṃśayaḥ //
BrhS_1,10.22
aśīti-bhāgo vardheta lābhe dvi-guṇatām iyāt / prayuktaṃ saptabhir varṣais tri-bhāga-ūanair na saṃśayaḥ //
tṛṇakāṣṭheṣṭakāsūtrakiṇvacarmāsthivarmaṇām /
hetipuṣpaphalānāṃ ca vṛddhis tu na nivartate //
BrhS_1,10.23
tṛṇa-kāṣṭha-iṣṭakā-sūtrakiṇva-carma-asthi-varmaṇām / heti-puṣpa-phalānāṃ ca vṛddhis tu na nivartate //
hiraṇyadhānyavastrāṇāṃ vṛddhir dvitricaturguṇā /
ghṛtasyāṣṭaguṇā vṛddhis tāmrādīnāṃ caturguṇā //
BrhS_1,10.24
hiraṇya-dhānya-vastrāṇāṃ vṛddhir dvi-tri-catur-guṇā / ghṛtasya aṣṭa-guṇā vṛddhis tāmra-ādīnāṃ catur-guṇā //
śikhāvṛddhiṃ kāyikāṃ ca bhoge lābhaṃ tathaiva ca /
dhanī tāvat samādadyād yāvan mūlaṃ na śodhitam //
BrhS_1,10.25
śikhā-vṛddhiṃ kāyikāṃ ca bhoge lābhaṃ tatha aiva ca / dhanī tāvat samādadyād yāvan mūlaṃ na śodhitam //
pādopacayāt krameṇetareṣām // BrhS_1,10.26
pāda-upacayāt krameṇa itareṣām //
sarveṣv arthavivādeṣu vākcchale nāvasīdati /
parastrībhūmirṇādāne śāsyo 'py arthān na hīyate /
samavṛddhiḥ sadā kuryād viṣamas tu nivartate //
BrhS_1,10.27
sarveṣv artha-vivādeṣu vāk-cchale na avasīdati / para-strī-bhūmi-rṇādāne śāsyo 'py arthān na hīyate / samavṛddhiḥ sadā kuryād viṣamas tu nivartate //
vasiṣṭhavacanaproktāṃ vṛddhiṃ vārddhuṣike śṛṇu /
pañca māṣās tu viṃśatyā evaṃ dharmo na hīyate //
BrhS_1,10.28
vasiṣṭha-vacana-proktāṃ vṛddhiṃ vārddhuṣike śṛṇu / pañca māṣās tu viṃśatyā evaṃ dharmo na hīyate //
māṣo viṃśatibhāgas tu palasya parikīrtitaḥ // BrhS_1,10.29
māṣo viṃśati-bhāgas tu palasya parikīrtitaḥ //
tatra tv idam upekṣāṃ vā yaḥ kaścit kurute naraḥ /
catuḥsuvarṇaṃ ṣaṇṇiṣkās tasya daṇḍo vidhīyate //
BrhS_1,10.30
tatra tv idam upekṣāṃ vā yaḥ kaścit kurute naraḥ / catuḥ-suvarṇaṃ ṣaṇ-ṇiṣkās tasya daṇḍo vidhīyate //
samūhakāryasidhyarthaṃ rājādīnāṃ ca darśane /
tato labheta yat kiṃcit sarveṣām eva tat samam //
BrhS_1,10.31
samūha-kārya-sidhy-arthaṃ rāja-ādīnāṃ ca darśane / tato labheta yat kiṃcit sarveṣām eva tat samam //
sāntānikādiṣu tathā dharma eṣāṃ sanātanaḥ /
yatnaiḥ prāptaṃ rakṣitaṃ vā gaṇārthe vā ṛṇaṃ kṛtam //
BrhS_1,10.32
sāntānika-ādiṣu tathā dharma eṣāṃ sanātanaḥ / yatnaiḥ prāptaṃ rakṣitaṃ vā gaṇa-arthe vā ṛṇaṃ kṛtam //
svadeśastho 'pi vā yas tu na dadyād yācito 'sakṛt /
sa tatra kāritāṃ vṛddhim anicchann api cāharet[?] //
BrhS_1,10.33
svadeśa-stho 'pi vā yas tu na dadyād yācito 'sakṛt / sa tatra kāritāṃ vṛddhim anicchann api cāharet[?] //
ṣāṇmāsyaṃ māsikaṃ vāpi vibhaktavyaṃ yathāṃśataḥ /
deyaṃ vā niḥsvavṛddhārtastrībālāturarogiṣu //
BrhS_1,10.34
ṣāṇ-māsyaṃ māsikaṃ va āpi vibhaktavyaṃ yatha āṃśataḥ / deyaṃ vā niḥsva-vṛddha-ārtastrī-bāla-ātura-rogiṣu //
ṛtutrayasyopariṣṭād dhanaṃ vṛddhim avāpnuyāt /
evam ādiṣv aśīti bhāgavṛddhir vivakṣitā //
BrhS_1,10.35
ṛtu-trayasya upariṣṭād dhanaṃ vṛddhim avāpnuyāt / evam ādiṣv aśīti bhāga-vṛddhir vivakṣitā //
na niḥsravati yat tat syād dhaniko mūlabhāg bhavet /
dviguṇād api cotkarṣe kālikā yasya cādinām /
vivādanyāyatattvajñais tadā rājā vinirṇayet //
BrhS_1,10.36
na niḥsravati yat tat syād dhaniko mūla-bhāg bhavet / dvi-guṇād api ca utkarṣe kālikā yasya cā adinām / vivāda-nyāya-tattva-jñais tadā rājā vinirṇayet //
ādhis tu bhujyate tāvad yāvat tan na pradīyate // BrhS_1,10.37
ādhis tu bhujyate tāvad yāvat tan na pradīyate //
ādhir bandhaḥ samākhyātaḥ sa ca proktaś caturvidhaḥ /
jaṅgamaḥ sthāvaraś caiva gopyo bhogyas tathaiva ca //
BrhS_1,10.38
ādhir bandhaḥ samākhyātaḥ sa ca proktaś catur-vidhaḥ / jaṅgamaḥ sthāvaraś ca eva gopyo bhogyas tatha aiva ca //
yādṛcchikaḥ sāvadhiś ca lekhyāruḍho 'tha sākṣimān /
aśāntalābhe ca ṛṇe tathā pūrṇe 'vadhau dhanī //
BrhS_1,10.39
yādṛcchikaḥ sa-avadhiś ca lekhya-āruḍho 'tha sa-akṣimān / aśānta-lābhe ca ṛṇe tathā pūrṇe 'vadhau dhanī //
yo bhuṅkte bandhakaṃ lobhān na sa lābho bhavet punaḥ /
nyāsavat paripālyo 'sau vṛddhir naśyate hāpite //
BrhS_1,10.40
yo bhuṅkte bandhakaṃ lobhān na sa lābho bhavet punaḥ / nyāsavat paripālyo 'sau vṛddhir naśyate hāpite //
daivarājopaghāte ca yathādhir nāśam āpnuyāt /
tatrādhiṃ dāpayed dadyāt sodayaṃ dhanam anyathā //
BrhS_1,10.41
daiva-rāja-upaghāte ca yathā ādhir nāśam āpnuyāt / tatrā adhiṃ dāpayed dadyāt sa-udayaṃ dhanam anyathā //
bandhahastasya yad deyaṃ citreṇa caritena vā /
adatte 'rthe 'khilaṃ bandhaṃ nākāmo dāpyate kvacit //
BrhS_1,10.42
bandha-hastasya yad deyaṃ citreṇa caritena vā / adatte 'rthe 'khilaṃ bandhaṃ na akāmo dāpyate kvacit //
bhukte cāsāratāṃ prāpte mūlahāniḥ prajāyate /
bahumūlyaṃ tatra naṣṭam ṛṇikaṃ tatra toṣayet //
BrhS_1,10.43
bhukte ca asāratāṃ prāpte mūla-hāniḥ prajāyate / bahu-mūlyaṃ tatra naṣṭam ṛṇikaṃ tatra toṣayet //
kṣetram ekaṃ dvayor bandhe dattaṃ yat samakālikam /
yena bhuktaṃ bhavet pūrvaṃ tasya siddhim avāpnuyāt //
BrhS_1,10.44
kṣetram ekaṃ dvayor bandhe dattaṃ yat sama-kālikam / yena bhuktaṃ bhavet pūrvaṃ tasya siddhim avāpnuyāt //
tulyakālopasthitayor dvayor api samaṃ bhavet /
pradāne vikraye caiva vidhiḥ sa parikīrtitaḥ //
BrhS_1,10.45
tulya-kāla-upasthitayor dvayor api samaṃ bhavet / pradāne vikraye ca eva vidhiḥ sa parikīrtitaḥ //
ādhānaṃ vikrayo dānaṃ sākṣilekhyakṛtaṃ yadā /
ekakriyānibandhena lekhyaṃ tatrāpahārakam //
BrhS_1,10.46
ādhānaṃ vikrayo dānaṃ sa-akṣi-lekhya-kṛtaṃ yadā / eka-kriyā-nibandhena lekhyaṃ tatra apahārakam //
anirdiṣṭaṃ ca nirdiṣṭaṃ ekatra ca viśeṣitam /
viśeṣalikhitaṃ jyāya iti kātyāyano 'bravīt //
BrhS_1,10.47
anirdiṣṭaṃ ca nirdiṣṭaṃ ekatra ca viśeṣitam / viśeṣa-likhitaṃ jyāya iti kātyāyano 'bravīt //
hiraṇyaṃ dviguṇībhūte pūrṇe kāle dhṛtāvadhau /
bandhakasya dhanī svāmī dvisaptāhaṃ pratīkṣya tu //
BrhS_1,10.48
hiraṇyaṃ dviguṇībhūte pūrṇe kāle dhṛta-avadhau / bandhakasya dhanī svāmī dvi-sapta-ahaṃ pratīkṣya tu //
tadantarā dhanaṃ dattvā ṛṇī bandham avāpnuyāt /
pūrṇe vidhau sāntalābhe bandhasvāmī tato bhavet /
anirgate daśāhe tu ṛṇī mokṣitum arhati //
BrhS_1,10.49
tad-antarā dhanaṃ dattvā ṛṇī bandham avāpnuyāt / pūrṇe vidhau sa-anta-lābhe bandha-svāmī tato bhavet / anirgate daśa-āhe tu ṛṇī mokṣitum arhati //
gopyādhir dviguṇād ūrdhvaṃ kṛtakālo yathāvidhi /
śrāvayitvā ṛṇikule bhoktavyaḥ samanantaram //
BrhS_1,10.50
gopya-adhir dvi-guṇād ūrdhvaṃ kṛta-kālo yathā-vidhi / śrāvayitvā ṛṇi-kule bhoktavyaḥ samanantaram //
hiraṇye dviguṇībhūte naṣṭe caivādhamarṇake /
dravyaṃ tadīyaṃ saṃgṛhya vikrīṇīta sasākṣikam //
BrhS_1,10.51
hiraṇye dviguṇībhūte naṣṭe ca eva adhama-rṇake / dravyaṃ tadīyaṃ saṃgṛhya vikrīṇīta sa-sākṣikam //
rakṣed vā kṛtamūlyaṃ tu daśāhaṃ janasaṃsadi /
ṛṇānurūpāṃ parato gṛhītvānyaṃ tu varjayet //
BrhS_1,10.52
rakṣed vā kṛta-mūlyaṃ tu daśa-ahaṃ jana-saṃsadi / ṛṇa-anurūpāṃ parato gṛhītva ānyaṃ tu varjayet //
na bhuṅkte yaḥ svam ādhānaṃ nādadyān na nivedayet /
pramītasākṣī ṛṇikaḥ tasya lekhyam apārthakam //
BrhS_1,10.53
na bhuṅkte yaḥ svam ādhānaṃ na adadyān na nivedayet / pramīta-sākṣī ṛṇikaḥ tasya lekhyam apārthakam //
gṛhavāryāpaṇaṃ dhānyaṃ paśustrīvāhanāni ca /
upekṣayā vinaśyanti yānti cāsāratāṃ tathā //
BrhS_1,10.54
gṛha-vāry-āpaṇaṃ dhānyaṃ paśu-strī-vāhanāni ca / upekṣayā vinaśyanti yānti ca asāratāṃ tathā //
svadhanaṃ ca sthirīkṛtya gaṇanākuśalair nṛbhiḥ /
tadbandhujñātividitaṃ pragṛhṇann āparādhnuyāt //
BrhS_1,10.55
sva-dhanaṃ ca sthirī-kṛtya gaṇana-akuśalair nṛbhiḥ / tad-bandhu-jñāti-viditaṃ pragṛhṇann āparādhnuyāt //
vivādo 'ṣṭādaśopetaḥ pūrvottaraviśeṣitaḥ /
vyākhyātas tv adhunā samyakkriyābhedān nibodhata //
BrhS_1,10.56
vivādo 'ṣṭā-daśa-upetaḥ pūrva-uttara-viśeṣitaḥ / vyākhyātas tv adhunā samyakkriyā-bhedān nibodhata //
pūrvaṃ kṛtā kriyā yā tu pālanīyā tathaiva sā /
anyathā kriyate yatra kriyābhedas tadā bhavet //
BrhS_1,10.57
pūrvaṃ kṛtā kriyā yā tu pālanīyā tatha aiva sā / anyathā kriyate yatra kriyā-bhedas tadā bhavet //
vihāya karaṇaṃ pūrvaṃ dhaniko vādhamarṇikaḥ /
kuryān nyūnādhikaṃ tulyaṃ kriyābhedaḥ sa ucyate //
BrhS_1,10.58
vihāya karaṇaṃ pūrvaṃ dhaniko va ādhama-rṇikaḥ / kuryān nyūna-adhikaṃ tulyaṃ kriyā-bhedaḥ sa ucyate //
dvikenārthaṃ samādāya prapannaḥ pañcakaṃ tu yaḥ /
lābhaṃ tatra pramāṇaṃ syāt paścimaṃ yad dhi niścitaṃ //
BrhS_1,10.59
dvikena arthaṃ samādāya prapannaḥ pañcakaṃ tu yaḥ / lābhaṃ tatra pramāṇaṃ syāt paścimaṃ yad dhi niścitaṃ //
asvāminā kṛto yas tu dāyo vikraya eva vā /
akṛtaḥ sa tu vijñeyo vyavahāre yathāsthitiḥ //
BrhS_1,10.60
asvāminā kṛto yas tu dāyo vikraya eva vā / akṛtaḥ sa tu vijñeyo vyavahāre yathā-sthitiḥ //
uttarottarabandhena prāgbandhaḥ śithilo bhavet /
yaḥ paścimaḥ kriyākāraḥ sa pūrvād balavattaraḥ //
BrhS_1,10.61
uttara-uttara-bandhena prāg-bandhaḥ śithilo bhavet / yaḥ paścimaḥ kriyā-kāraḥ sa pūrvād balavattaraḥ //
nyāsaṃ kṛtvā paratrādhiṃ kṛtvā vādhiṃ karoti yaḥ /
vikrayaṃ vā kriyā tatra paścimā balavattarā //
BrhS_1,10.62
nyāsaṃ kṛtvā paratra adhiṃ kṛtvā va ādhiṃ karoti yaḥ / vikrayaṃ vā kriyā tatra paścimā balavattarā //
kṛtaṃ ced ekadivase vikrayādhipratigraham /
trayāṇām api saṃdigdhe kathaṃ tatra vicāraṇā //
BrhS_1,10.63
kṛtaṃ ced eka-divase vikraya-adhipratigraham / trayāṇām api saṃdigdhe kathaṃ tatra vicāraṇā //
trīṇy evātra pramāṇāni vibhajeyur yathāṃśataḥ /
ubhau cārthānusāreṇa tribhāgena pratigrahī //
BrhS_1,10.64
trīṇy eva atra pramāṇāni vibhajeyur yathā-aṃśataḥ / ubhau ca artha-anusāreṇa tri-bhāgena pratigrahī //
sāmakaṃ karṣitaṃ tat syāt tadā na dhanabhāgdhanī /
ṛṇī ca na labhed bandhaṃ parasparamataṃ vinā //
BrhS_1,10.65
sāmakaṃ karṣitaṃ tat syāt tadā na dhana-bhāg-dhanī / ṛṇī ca na labhed bandhaṃ paraspara-mataṃ vinā //
dhanaṃ mūlīkṛtaṃ dattvā yad ādhiṃ prārthayed ṛṇī /
tadaiva tasya moktavyas tv anyathā doṣabhāgdhanī //
BrhS_1,10.66
dhanaṃ mūlī-kṛtaṃ dattvā yad ādhiṃ prārthayed ṛṇī / tada aiva tasya moktavyas tv anyathā doṣa-bhāg-dhanī //
kṣetrādikaṃ yadā bhuktam utpannam adhikaṃ tataḥ /
mūlodayaṃ praviṣṭaṃ cet tad ādhiṃ prāpnuyād ṛṇī //
BrhS_1,10.67
kṣetra-ādikaṃ yadā bhuktam utpannam adhikaṃ tataḥ / mūla-udayaṃ praviṣṭaṃ cet tad ādhiṃ prāpnuyād ṛṇī //
prayojake 'sati dhanaṃ mūle nyasyādhim āpnuyāt /
paribhāṣya yadā kṣetraṃ dadyāt tu dhanine ṛṇī /
tadā tac chāntalābhe 'rthe moktavyam iti niścayaḥ //
BrhS_1,10.68
prayojake 'sati dhanaṃ mūle nyasyā adhim āpnuyāt / paribhāṣya yadā kṣetraṃ dadyāt tu dhanine ṛṇī / tadā tac chānta-lābhe 'rthe moktavyam iti niścayaḥ //
ādhis tu sodaye dravye pradātavyaṃ tvayā mama /
kusīdādhividhis tv eṣa dharmyaḥ saṃparikīrtitaḥ //
BrhS_1,10.69
ādhis tu sa-udaye dravye pradātavyaṃ tvayā mama / kusīda-adhividhis tv eṣa dharmyaḥ saṃparikīrtitaḥ //
yatrādhikaṃ gṛhakṣetraṃ bhogena prakarṣānvitam /
tatra rṇī cāpnuyād bandhaṃ dhanī caiva ṛṇaṃ tathā //
BrhS_1,10.70
yatra adhikaṃ gṛha-kṣetraṃ bhogena prakarṣa-anvitam / tatra rṇī cā apnuyād bandhaṃ dhanī ca eva ṛṇaṃ tathā //
pūrṇe prakarṣe tatsāmyam ubhayoḥ parikīrtitam /
apūrṇe tu prakuryātāṃ prasparamatena tau //
BrhS_1,10.71
pūrṇe prakarṣe tat-sāmyam ubhayoḥ parikīrtitam / apūrṇe tu prakuryātāṃ praspara-matena tau //
yadi prakarṣitaṃ tat syāt tadā na dhanabhāgdhanī /
ṛṇī na labhate bandhaṃ parasparamataṃ vinā //
BrhS_1,10.72
yadi prakarṣitaṃ tat syāt tadā na dhana-bhāg-dhanī / ṛṇī na labhate bandhaṃ paraspara-mataṃ vinā //
darśane pratyaye dāne ṛṇidravyārpaṇe tathā /
catuṣprakāraḥ pratibhūḥ śāstre dṛṣṭo manīṣibhiḥ //
BrhS_1,10.73
darśane pratyaye dāne ṛṇi-dravya-arpaṇe tathā / catuṣ-prakāraḥ pratibhūḥ śāstre dṛṣṭo manīṣibhiḥ //
āhaiko darśayāmīti sādhur eṣo 'paro 'bravīt /
dātāham etad draviṇam arpatāmy aparo vadet //
BrhS_1,10.74
āha eko darśayāmi iti sādhur eṣo 'paro 'bravīt / dāta āham etad draviṇam arpatāmy aparo vadet //
darśanapratibhūryas tu deśe kāle ca darśayet /
nibandhaṃ vāvahet tatra daivarājakṛtād ṛte //
BrhS_1,10.75
darśana-pratibhūryas tu deśe kāle ca darśayet / nibandhaṃ vā āvahet tatra daiva-rāja-kṛtād ṛte //
naṣṭasyānveṣaṇe kālaṃ dadyāt pratibhuve dhanī /
deśādhvarūpataḥ pakṣaṃ māsaṃ sārdham athāpi vā //
BrhS_1,10.76
naṣṭasya anveṣaṇe kālaṃ dadyāt pratibhuve dhanī / deśa-adhva-rūpataḥ pakṣaṃ māsaṃ sa-ardham atha api vā //
yo yasya pratibhūs tiṣṭhed darśanāyeha mānavaḥ /
adarśayaṃ sa taṃ tasmai prayacchet svadhanād ṛṇam //
BrhS_1,10.77
yo yasya pratibhūs tiṣṭhed darśanāya iha mānavaḥ / adarśayaṃ sa taṃ tasmai prayacchet sva-dhanād ṛṇam //
ādyau tu vitathe dāpyau tatkālāveditaṃ dhanam /
uttarau tu visaṃvāde tau vinā tatsutau tathā //
BrhS_1,10.78
ādyau tu vitathe dāpyau tat-kāla-aveditaṃ dhanam / uttarau tu visaṃvāde tau vinā tat-sutau tathā //
svāmīripuniruddhādhikṛtadaṇḍitasaṃśayāḥ /
rikthimitraantevāsirājavṛttavītarāga /
vratidaridrabālavṛddhastrīrugṇā na pratibhuvaḥ //
BrhS_1,10.79
svāmī-ripu-niruddha-adhikṛta-daṇḍita-saṃśayāḥ / rikthi-mātramitra-antāvasāyiantevāsirājavṛtta-vītarāga- / vrati-daridra-bāla-vṛddha-strī-rugṇā na pratibhuvaḥ //
upasthāpyavipattau upasthāpyasya punaḥ pratibhūḥ dāpyaḥ // BrhS_1,10.80
upasthāpya-vipattau upasthāpyasya punaḥ pratibhūḥ dāpyaḥ //
putreṇāpi samaṃ deyam ṛṇaṃ sarvaṃ tu paitṛkam // BrhS_1,10.81
putreṇa api samaṃ deyam ṛṇaṃ sarvaṃ tu paitṛkam //
pratibhāvyaṃ tu yo dadyāt pīḍitaḥ pratibhāvitaḥ /
tripakṣāt parataḥ so 'rthaṃ dviguṇaṃ labdhum arhati //
BrhS_1,10.82
pratibhāvyaṃ tu yo dadyāt pīḍitaḥ pratibhāvitaḥ / tri-pakṣāt parataḥ so 'rthaṃ dvi-guṇaṃ labdhum arhati //
sādhutvāc cen mandadhiya ṛṇaṃ dadyur abhāvitāḥ /
yad arthaṃ dāpitās tasmān na labheran kathañ cana //
BrhS_1,10.83
sādhutvāc cen mandadhiya ṛṇaṃ dadyur abhāvitāḥ / yad arthaṃ dāpitās tasmān na labheran kathañ cana //
nātyantaṃ pīḍanīyāḥ syur ṛṇaṃ dāpyāḥ śanaiḥ śanaiḥ /
svasākṣyeṇa[e na] niyojyāḥ syur vidhiḥ pratibhuvām ayam //
BrhS_1,10.84
na atyantaṃ pīḍanīyāḥ syur ṛṇaṃ dāpyāḥ śanaiḥ śanaiḥ / sva-sākṣyeṇa[-e na] niyojyāḥ syur vidhiḥ pratibhuvām ayam //
naṣṭe mṛte vā ṛṇike dhanī patraṃ pradarśayet /
tatkālāvadhisaṃyuktaṃ sthānalekhyaṃ ca kārayet //
BrhS_1,10.85
naṣṭe mṛte vā ṛṇike dhanī patraṃ pradarśayet / tat-kāla-avadhisaṃyuktaṃ sthāna-lekhyaṃ ca kārayet //
pratibhuvā tu yad dattam apṛṣṭam ṛṇike dhanam /
dviguṇaṃ na pratibhuve pradeyam ṛṇikena tu //
BrhS_1,10.86
pratibhuvā tu yad dattam apṛṣṭam ṛṇike dhanam / dvi-guṇaṃ na pratibhuve pradeyam ṛṇikena tu //
dharmopadhibalāt kārair gṛhasaṃrodhanena ca /
pratipannam ṛṇaṃ dāpyaḥ sāmādibhir upakramaiḥ /
dharmopadhibalāt kārair gṛhasaṃrodhanena ca //
BrhS_1,10.87
dharma-upadhi-balāt kārair gṛha-saṃrodhanena ca / pratipannam ṛṇaṃ dāpyaḥ sāmādibhir upakramaiḥ / dharma-upadhi-balāt kārair gṛha-saṃrodhanena ca //
suhṛtsaṃbandhisaṃdiṣṭaiḥ sāmoktyānugamena ca /
prāyeṇa dhanine dāpyo dharma eṣa udāhṛtaḥ //
BrhS_1,10.88
suhṛt-saṃbandhi-saṃdiṣṭaiḥ sāma-uktya ānugamena ca / prāyeṇa dhanine dāpyo dharma eṣa udāhṛtaḥ //
brāhmaṇas tu parikṣīṇaḥ śanair dāpyo yathodayam // BrhS_1,10.89
brāhmaṇas tu parikṣīṇaḥ śanair dāpyo yathā-udayam //
chadmanā yācitaṃ cārtham ānīya ṛṇikād dhanī /
anvāhitādi vāhṛtya dāpyate yatra sopadhiḥ //
BrhS_1,10.90
chadmanā yācitaṃ ca artham ānīya ṛṇikād dhanī / anvāhita-ādi vā āhṛtya dāpyate yatra sa-upadhiḥ //
yadā svagṛham ānīya tāḍanādyair upakramaiḥ /
ṛṇiko dāpyate yatra balāt kāraḥ sa kīrtitaḥ //
BrhS_1,10.91
yadā sva-gṛham ānīya tāḍana-ādyair upakramaiḥ / ṛṇiko dāpyate yatra balāt kāraḥ sa kīrtitaḥ //
karmaṇāpi samaṃ kuryād dhanikaṃ vādhamarṇikaḥ /
samo 'pakṛṣṭajātiś ca dadyāc cheyāṃs tu tacchanaiḥ //
BrhS_1,10.92
karmaṇa āpi samaṃ kuryād dhanikaṃ va ādhama-rṇikaḥ / samo 'pakṛṣṭa-jātiś ca dadyāc cheyāṃs tu tac-chanaiḥ //
hīnajātiṃ parikṣīṇam ṛṇārthe karma kārayet /
brāhmaṇas tu parikṣīṇaḥ śanair dāpyo yathodayam //
BrhS_1,10.93
hīna-jātiṃ parikṣīṇam ṛṇa-arthe karma kārayet / brāhmaṇas tu parikṣīṇaḥ śanair dāpyo yathā-udayam //
dāraputrapaśūn badhvā kṛtvā dvāropaveśanam /
yatrarṇī dāpyate 'rthaṃ svaṃ tad ācaritam ucyate //
BrhS_1,10.94
dāra-putra-paśūn badhvā kṛtvā dvāra-upaveśanam / yatra-rṇī dāpyate 'rthaṃ svaṃ tad ācaritam ucyate //
pratipannasya dharmo 'yaṃ vyapalāpī tu saṃsadi /
lekhyena sākṣibhir vāpi bhāvayitvā pradāpyate //
BrhS_1,10.95
pratipannasya dharmo 'yaṃ vyapalāpī tu saṃsadi / lekhyena sākṣibhir va āpi bhāvayitvā pradāpyate //
pradātavyaṃ yad bhavati nyāyatas tad dadāmy aham /
evaṃ yatrarṇiko brūte kriyāvādī sa ucyate //
BrhS_1,10.96
pradātavyaṃ yad bhavati nyāyatas tad dadāmy aham / evaṃ yatra-rṇiko brūte kriyā-vādī sa ucyate //
na roddhavyaḥ kriyāvādī saṃdigdhe 'rthe kathañ cana /
āsedhayaṃs tv anāsedhyaṃ daṇḍyo bhavati dharmataḥ //
BrhS_1,10.97
na roddhavyaḥ kriyā-vādī saṃdigdhe 'rthe kathañ cana / āsedhayaṃs tv anāsedhyaṃ daṇḍyo bhavati dharmataḥ //
rūpasaṃkhyādilābheṣu yatra bhrāntir dvayor bhavet /
deyānādeyayor vāpi saṃdigdho 'rthaḥ sa kīrtitaḥ //
BrhS_1,10.98
rūpa-saṃkhyā-ādi-lābheṣu yatra bhrāntir dvayor bhavet / deya-anādeyayor va āpi saṃdigdho 'rthaḥ sa kīrtitaḥ //
pūrṇāvadhau śāntalābhe ṛṇām udgrāhayed dhanī /
dhārayed vā ṛṇī lekhyaṃ cakravṛddhivyavasthayā //
BrhS_1,10.99
pūrṇa-avadhau śānta-lābhe ṛṇām udgrāhayed dhanī / dhārayed vā ṛṇī lekhyaṃ cakra-vṛddhi-vyavasthayā //
dviguṇasyopari yadā cakravṛddhiḥ pragṛhyate /
bhogalābhas tadā tatra mūlaṃ syāt sodayaṃ nṛṇām //
BrhS_1,10.100
dvi-guṇasya upari yadā cakra-vṛddhiḥ pragṛhyate / bhoga-lābhas tadā tatra mūlaṃ syāt sa-udayaṃ nṛṇām //
anāvedya tu rājñe yaḥ saṃdigdhe 'rthe pravartate /
prasahya sa vineyaḥ syāt sa cāpy artho na sidhyati //
BrhS_1,10.101
anāvedya tu rājñe yaḥ saṃdigdhe 'rthe pravartate / prasahya sa vineyaḥ syāt sa ca apy artho na sidhyati //
parahastād gṛhītaṃ yat kuṣīdavidhinā ṛṇam /
yena yatra yathā deyam adeyaṃ cocyate 'dhunā //
BrhS_1,10.102
para-hastād gṛhītaṃ yat kuṣīda-vidhinā ṛṇam / yena yatra yathā deyam adeyaṃ ca ucyate 'dhunā //
yācamānāya dātavyam alpakālam ṛṇaṃ kṛtam /
pūrṇe 'vadhau śāntalābham abhāve ca pituḥ sutaiḥ //
BrhS_1,10.103
yācamānāya dātavyam alpa-kālam ṛṇaṃ kṛtam / pūrṇe 'vadhau śānta-lābham abhāve ca pituḥ sutaiḥ //
tapasvī cāgnihotrī ca ṛṇavān mriyate yadi /
tapasyā cāgnihotraṃ ca sarvaṃ tad dhanino bhavet //
BrhS_1,10.104
tapasvī ca agnihotrī ca ṛṇavān mriyate yadi / tapasyā ca agnihotraṃ ca sarvaṃ tad dhanino bhavet //
nirdhanam ṛṇinaṃ karma gṛhamānīya kārayet /
śauṇḍikādyaṃ brāhmaṇas tu dāpanīyaḥ śanaiḥ śanaiḥ //
BrhS_1,10.105
nirdhanam ṛṇinaṃ karma gṛhamānīya kārayet / śauṇḍika-ādyaṃ brāhmaṇas tu dāpanīyaḥ śanaiḥ śanaiḥ //
dhanastrīhāriputrāṇāṃ pūrvībhāve yathottaraṃ ādhamarṇyaṃ // BrhS_1,10.106
dhana-strī-hāri-putrāṇāṃ pūrvī-bhāve yathā-uttaraṃ ādhamarṇyaṃ //
tadabhāve kramaśo 'nyeṣāṃ rikthabhājām // BrhS_1,10.107
tad-abhāve kramaśo 'nyeṣāṃ riktha-bhājām //
ṛṇaṃ dharmādito grāhyaṃ yas tūpari na lekhayet /
na caivopagataṃ dadyāt tasya tadvṛddhim āpnuyāt //
BrhS_1,10.108
ṛṇaṃ dharma-ādito grāhyaṃ yas tu upari na lekhayet / na ca eva upagataṃ dadyāt tasya tad-vṛddhim āpnuyāt //
vyādhitonmattavṛddhānāṃ tathā dīrghapravāsinām /
ṛṇam evaṃvidhaṃ putrān jīvatām api dāpayet //
BrhS_1,10.109
vyādhita-unmatta-vṛddhānāṃ tathā dīrgha-pravāsinām / ṛṇam evaṃ-vidhaṃ putrān jīvatām api dāpayet //
sāṃnidhye 'pi pituḥ putrair ṛṇaṃ deyaṃ vibhāvitam /
jātyandhapatitonmatta kṣayaśvitrādirogiṇaḥ //
BrhS_1,10.110
sāṃnidhye 'pi pituḥ putrair ṛṇaṃ deyaṃ vibhāvitam / jātyandha-patita-unmatta kṣaya-śvitra-ādi-rogiṇaḥ //
ekacchāyāpraviṣṭānāṃ dāpyo yas tatra dṛśyate /
proṣitasya sutaḥ sarvaṃ pitryam aṃśaṃ mṛtasya tu //
BrhS_1,10.111
eka-cchāyā-praviṣṭānāṃ dāpyo yas tatra dṛśyate / proṣitasya sutaḥ sarvaṃ pitryam aṃśaṃ mṛtasya tu //
ekacchāyākṛtaṃ sarvaṃ dadyāt tu preṣite sutaḥ /
mṛte pitari pitṛaṃśaṃ pararṇaṃ na kadācana //
BrhS_1,10.112
eka-cchāyā-kṛtaṃ sarvaṃ dadyāt tu preṣite sutaḥ / mṛte pitari pitṛ-aṃśaṃ para-rṇaṃ na kadācana //
pitryam evāgrato deyaṃ paścād ātmīyam eva ca /
tayoḥ paitāmahaṃ pūrvaṃ deyam evam ṛṇaṃ sadā //
BrhS_1,10.113
pitryam eva agrato deyaṃ paścād ātmīyam eva ca / tayoḥ paitāmahaṃ pūrvaṃ deyam evam ṛṇaṃ sadā //
ṛṇam ātmīyavat pitryaṃ putrair deyaṃ vibhāvitam /
paitāmahaṃ samaṃ deyam adeyaṃ tat sutasya tu //
BrhS_1,10.114
ṛṇam ātmīyavat pitryaṃ putrair deyaṃ vibhāvitam / paitāmahaṃ samaṃ deyam adeyaṃ tat sutasya tu //
kuṭumbārthe 'dhyadhīno 'pi vyavahāraṃ samācaret /
svadeśe vā videśe vā taṃ vidvān na vicālayet //
BrhS_1,10.115
kuṭumba-arthe 'dhyadhīno 'pi vyavahāraṃ samācaret / sva-deśe vā videśe vā taṃ vidvān na vicālayet //
ataḥ putrena jātena svārtham utsṛjya yatnataḥ /
ṛṇāt pitā mocanīyo yathā na narakaṃ vrajet //
BrhS_1,10.116
ataḥ putrena jātena sva-artham utsṛjya yatnataḥ / ṛṇāt pitā mocanīyo yathā na narakaṃ vrajet //
pitary uparate putrā ṛṇaṃ dadyur yathāṃśataḥ /
vibhaktā avibhaktā vā yo vā tām udvahed dhuram //
BrhS_1,10.117
pitary uparate putrā ṛṇaṃ dadyur yathā-aṃśataḥ / vibhaktā avibhaktā vā yo vā tām udvahed dhuram //
saurākṣikaṃ vṛthā dānaṃ kāmakrodhapratiśrutam /
prātibhāvyaṃ daṇḍaśulkaśeṣaṃ putraṃ na dāpayet //
BrhS_1,10.118
saura-akṣikaṃ vṛthā dānaṃ kāma-krodha-pratiśrutam / prātibhāvyaṃ daṇḍa-śulkaśeṣaṃ putraṃ na dāpayet //
śauṇḍikavyādharajakagopanāpita[nāvika]yoṣitām /
adhiṣṭhātā ṛṇaṃ dāpyas tāsāṃ bhartṛkriyāsu tat //
BrhS_1,10.119
śauṇḍika-vyādha-rajakagopa-nāpita[nāvika]-yoṣitām / adhiṣṭhātā ṛṇaṃ dāpyas tāsāṃ bhartṛ-kriyāsu tat //
ṛṇabhāgdravyahārī ca yadi sopadravaḥ sutaḥ /
strīhārī tu tathaiva syād abhāve dhanahāriṇaḥ //
BrhS_1,10.120
ṛṇa-bhāg-dravya-hārī ca yadi sa-upadravaḥ sutaḥ / strī-hārī tu tatha aiva syād abhāve dhana-hāriṇaḥ //
pitṛvya bhrātṛputrastrīdāsaśiṣyānujīvibhiḥ /
yad gṛhītaṃ kuṭumbārthe tad gṛhī dātum arhati //
BrhS_1,10.121
pitṛvya bhrātṛ-putra-strīdāsa-śiṣya-anujīvibhiḥ / yad gṛhītaṃ kuṭumba-arthe tad gṛhī dātum arhati //
yaḥ svāminā niyuktas tu dhanāyavyayapālane /
kusīdakṛṣivāṇijye nisṛṣṭārthas tu sa smṛtaḥ //
BrhS_1,10.122
yaḥ svāminā niyuktas tu dhana-ayavyaya-pālane / kusīda-kṛṣi-vāṇijye nisṛṣṭa-arthas tu sa smṛtaḥ //
ujjāmādikam ādāya svāmine na dadāti yaḥ /
sa tasya dāsaḥ putraḥ strī paśuvī jāyate gṛhe //
BrhS_1,10.123
ujjāma-ādikam ādāya svāmine na dadāti yaḥ / sa tasya dāsaḥ putraḥ strī paśuvī jāyate gṛhe //
ṛṇaṃ putrakṛtaṃ pitrā śodhyaṃ yad anumoditam /
sutasnehena vā dadyān nānyathā dātum arhati //
BrhS_1,10.124
ṛṇaṃ putra-kṛtaṃ pitrā śodhyaṃ yad anumoditam / suta-snehena vā dadyān na anyathā dātum arhati //
gap: 8 syllables ṛṇī bandham avāpnuyāt /
phalabhogyaṃ pūrṇakālaṃ dattvā dravyaṃ tu sāmakam //
BrhS_1,10.125
ṛṇī bandham avāpnuyāt / phala-bhogyaṃ pūrṇa-kālaṃ dattvā dravyaṃ tu sāmakam //
yadi prakarṣitaṃ tat syāt tadā na dhanabhāgdhanī /
ṛṇī ca na labhet bandhaṃ parasparamataṃ vinā //
BrhS_1,10.126
yadi prakarṣitaṃ tat syāt tadā na dhana-bhāg-dhanī / ṛṇī ca na labhet bandhaṃ paraspara-mataṃ vinā //
adhamarṇo 'rthasidhyartham uttamarṇena vāditaḥ /
dāpayed dhanikasyārtham adhamarṇavibhāvitam //
BrhS_1,10.127
adhama-rṇo 'rtha-sidhy-artham uttama-rṇena vāditaḥ / dāpayed dhanikasya artham adhama-rṇa-vibhāvitam //
arthe 'pavyayamānaṃ tu karaṇena vibhāvitam /
dāpayed dhanikasyārthaṃ daṇḍakeśaṃ ca śaktitaḥ //
BrhS_1,10.128
arthe 'pavyayamānaṃ tu karaṇena vibhāvitam / dāpayed dhanikasya arthaṃ daṇḍa-keśaṃ ca śaktitaḥ //
yo yāvan nihnuvītārthaṃ mithyā yāvati vādayet /
tau nṛpeṇa hy adharmajñau dāpyau tad dviguṇaṃ damam //
BrhS_1,10.129
yo yāvan nihnuvīta-arthaṃ mithyā yāvati vādayet / tau nṛpeṇa hy adharma-jñau dāpyau tad dvi-guṇaṃ damam //
dharmyādinodgrāhya dhanaṃ yas tūpari na lekhayet /
na caivopagataṃ dadyāt tasya tad vṛddhim āpnuyāt //
BrhS_1,10.130
dharmya-ādina ūdgrāhya dhanaṃ yas tu upari na lekhayet / na ca eva upagataṃ dadyāt tasya tad vṛddhim āpnuyāt //
ṛṇādānaṃ prayogādidāpanāntaṃ prakīrtitam /
nikṣepasyādhunā samyagvidhānaṃ śrūyatām iti //
BrhS_1,11.1
ṛṇa-ādānaṃ prayoga-ādidāpana-antaṃ prakīrtitam / nikṣepasya adhunā samyagvidhānaṃ śrūyatām iti //
anākhyātaṃ vyavahitam asaṃkhyātam adarśitam /
mudrāṅkitaṃ ca yad dattaṃ tadopanidhikaṃ smṛtam //
BrhS_1,11.2
anākhyātaṃ vyavahitam asaṃkhyātam adarśitam / mudrā-aṅkitaṃ ca yad dattaṃ tada ūpanidhikaṃ smṛtam //
rājacaurārātibhayād dāyādānāṃ ca vañcanāt /
sthāpyate 'nyagṛhe dravyaṃ nyāsas tat parikīrtitam //
BrhS_1,11.3
rāja-caura-arāti-bhayād dāya-ādānāṃ ca vañcanāt / sthāpyate 'nya-gṛhe dravyaṃ nyāsas tat parikīrtitam //
sthānaṃ gṛhaṃ sthalaṃ caiva tad ṛṇaṃ vividhān guṇān /
satyaṃ śaucaṃ bandhujanaṃ parīkṣya sthāpayen nidhim //
BrhS_1,11.4
sthānaṃ gṛhaṃ sthalaṃ ca eva tad ṛṇaṃ vividhān guṇān / satyaṃ śaucaṃ bandhu-janaṃ parīkṣya sthāpayen nidhim //
sa punar dvividhaḥ proktaḥ sākṣimānitaras tathā /
pratidānaṃ tathaivāsya pratyayaḥ syād viparyaye //
BrhS_1,11.5
sa punar dvividhaḥ proktaḥ sākṣi-mānitaras tathā / pratidānaṃ tatha aiva asya pratyayaḥ syād viparyaye //
samākṣikaṃ rahodattaṃ dvividhaṃ tad udāhṛtam /
putravat paripālyaṃ tu vinaśyaty anavekṣayā //
BrhS_1,11.6
samākṣikaṃ raho-dattaṃ dvividhaṃ tad udāhṛtam / putravat paripālyaṃ tu vinaśyaty anavekṣayā //
dadato yad bhavet puṇyaṃ hemakupyāmbarādikam /
tat syāt pālayato nyāsaṃ tathā ca śaraṇāgatam //
BrhS_1,11.7
dadato yad bhavet puṇyaṃ hema-kupya-ambara-ādikam / tat syāt pālayato nyāsaṃ tathā ca śaraṇa-āgatam //
bhartur drohe yathā nāryāḥ puṃsaḥ putrasuhṛdvadhe /
doṣo bhavet tathā nyāse bhakṣitopekṣite nṛṇām //
BrhS_1,11.8
bhartur drohe yathā na aryāḥ puṃsaḥ putra-suhṛd-vadhe / doṣo bhavet tathā nyāse bhakṣita-upekṣite nṛṇām //
nyāsadravyaṃ na gṛhṇīyāt tannāśas tv ayaśaḥkaraḥ /
gṛhītaṃ pālayed yatnāt sakṛdyācitam arpayet //
BrhS_1,11.9
nyāsa-dravyaṃ na gṛhṇīyāt tan-nāśas tv ayaśaḥ-karaḥ / gṛhītaṃ pālayed yatnāt sakṛd-yācitam arpayet //
sthāpitaṃ yena vidhinā yena yac ca vibhāvitam /
tathaiva tasya dātavyam adeyaṃ pratyanantaram //
BrhS_1,11.10
sthāpitaṃ yena vidhinā yena yac ca vibhāvitam / tatha aiva tasya dātavyam adeyaṃ pratyanantaram //
devarājopaghātena yadi tan nāśam āpnuyāt /
grahītṛdravyasahitaṃ tatra doṣo na vidyate //
BrhS_1,11.11
deva-rāja-upaghātena yadi tan nāśam āpnuyāt / grahītṛ-dravya-sahitaṃ tatra doṣo na vidyate //
bhedenopekṣayā nyāsaṃ grahītā yadi nāśayet /
yācyamāno na dadyād vā dāpyas tat sodayaṃ bhavet //
BrhS_1,11.12
bhedena upekṣayā nyāsaṃ grahītā yadi nāśayet / yācyamāno na dadyād vā dāpyas tat sodayaṃ bhavet //
nyāsadravyeṇa yaḥ kaścit sādhayet kāryam ātmanaḥ /
daṇḍyaḥ sa rājño bhavati dāpyas tac cāpi sodayam //
BrhS_1,11.13
nyāsa-dravyeṇa yaḥ kaścit sādhayet kāryam ātmanaḥ / daṇḍyaḥ sa rājño bhavati dāpyas tac ca api sodayam //
gṛhītvāpahnute yaś ca sākṣibhiḥ śapathena vā /
vibhāvya dāpayen nyāsaṃ tat samaṃ vinayaṃ tathā //
BrhS_1,11.14
gṛhītva āpahnute yaś ca sākṣibhiḥ śapathena vā / vibhāvya dāpayen nyāsaṃ tat samaṃ vinayaṃ tathā //
raho datte nidhau yatra visaṃvādaḥ prajāyate /
vibhāvakaṃ tatra divyam ubhayor api ca smṛtam //
BrhS_1,11.15
raho datte nidhau yatra visaṃvādaḥ prajāyate / vibhāvakaṃ tatra divyam ubhayor api ca smṛtam //
mitho dāyaḥ kṛto yena gṛhīto mitha eva vā /
mitha eva pradātavyo yathā dāyas tathā grahaḥ //
BrhS_1,11.16
mitho dāyaḥ kṛto yena gṛhīto mitha eva vā / mitha eva pradātavyo yathā dāyas tathā grahaḥ //
samudre nāpnuyāt kiṃcid yadi tasmān na saṃharet // BrhS_1,11.17
samudre nā apnuyāt kiṃcid yadi tasmān na saṃharet //
anvāhite yācitake śilpinyāse sabandhake /
eṣa evodito dharmas tathā ca śaraṇāgate //
BrhS_1,11.18
anvāhite yācitake śilpi-nyāse sabandhake / eṣa eva udito dharmas tathā ca śaraṇa-āgate //
yas tu saṃskriyate nyāso divasaiḥ pariniṣṭhitaiḥ /
tad ūrdhva sthāpayañ śilpī dāpyo daivahato 'pi tat //
BrhS_1,11.19
yas tu saṃskriyate nyāso divasaiḥ pariniṣṭhitaiḥ / tad ūrdhva sthāpayañ śilpī dāpyo daiva-hato 'pi tat //
yācitaṃ svāmyanujñātaṃ pradadan nāparādhnuyāt // BrhS_1,11.20
yācitaṃ svāmy-anujñātaṃ pradadan na aparādhnuyāt //
nikṣepānantaraṃ prokto bhṛguṇāsvāmivikrayaḥ /
śrūyatāṃ taṃ prayatnena saviśeṣaṃ bravīmy aham //
BrhS_1,12.1
nikṣepa-anantaraṃ prokto bhṛguṇa āsvāmi-vikrayaḥ / śrūyatāṃ taṃ prayatnena saviśeṣaṃ bravīmy aham //
nikṣepānvāhitanyāsahṛtayācitabandhakam /
upāṃśujanavikrītam asvāmī so 'bhidhīyate //
BrhS_1,12.2
nikṣepa-anvāhita-nyāsahṛta-yācita-bandhakam / upāṃśu-jana-vikrītam asvāmī so 'bhidhīyate //
yena krītaṃ tu mūlyena prāgadhyakṣaniveditam /
na vidyate tatra doṣaḥ stena syād upadhikrayāt //
BrhS_1,12.3
yena krītaṃ tu mūlyena prāg-adhyakṣa-niveditam / na vidyate tatra doṣaḥ stena syād upadhikrayāt //
antar gṛhe bahir grāmān niśāyām asato janāt /
hīnamūlyaṃ ca yat krītaṃ jñeyo 'sāv upavikrayaḥ //
BrhS_1,12.4
antar gṛhe bahir grāmān niśāyām asato janāt / hīna-mūlyaṃ ca yat krītaṃ jñeyo 'sāv upavikrayaḥ //
pūrvasvāmī tu tad dravyaṃ yad āgatya vicārayet /
tatra mūlyaṃ darśanīyaṃ kretuḥ śuddhis tato bhavet //
BrhS_1,12.5
pūrva-svāmī tu tad dravyaṃ yad āgatya vicārayet / tatra mūlyaṃ darśanīyaṃ kretuḥ śuddhis tato bhavet //
mūle samāhṛte kretā nābhiyojyaḥ kathaṃcana /
mūlena saha vādas tu nāṣṭakasya vihīyate //
BrhS_1,12.6
mūle samāhṛte kretā na abhiyojyaḥ kathaṃcana / mūlena saha vādas tu na aṣṭakasya vihīyate //
vikretā darśito yatra hīyate vyavahārataḥ /
kretre rājñe mūlyadaṇḍau pradadyāt svāmine dhanam //
BrhS_1,12.7
vikretā darśito yatra hīyate vyavahārataḥ / kretre rājñe mūlya-daṇḍau pradadyāt svāmine dhanam //
paradravye 'bhilaṣati yo 'svāmī lobhasaṃyutaḥ /
abhāvayaṃs tataḥ paścād dāpyaḥ syād dviguṇaṃ damam //
BrhS_1,12.8
para-dravye 'bhilaṣati yo 'svāmī lobha-saṃyutaḥ / abhāvayaṃs tataḥ paścād dāpyaḥ syād dviguṇaṃ damam //
pramāṇahīne vāde tu puruṣāpekṣayā nṛpaḥ /
samanyūnādhikatvena svayaṃ kuryād vinirṇayam //
BrhS_1,12.9
pramāṇa-hīne vāde tu puruṣa-apekṣayā nṛpaḥ / samanyūna-adhikatvena svayaṃ kuryād vinirṇayam //
vaṇigvīthīparigataṃ vijñātaṃ rājapūruṣaiḥ /
avijñātāśrayāt krītaṃ vikretā yatra vā mṛtaḥ //
BrhS_1,12.10
vaṇig-vīthī-parigataṃ vijñātaṃ rāja-pūruṣaiḥ / avijñāta-āśrayāt krītaṃ vikretā yatra vā mṛtaḥ //
svāmī dattvārdhamūlyaṃ tu prakṛhṇīta svakaṃ dhanam /
ardhaṃ dvayor api hṛtaṃ tatra syād vyavahārataḥ //
BrhS_1,12.11
svāmī dattva ārdha-mūlyaṃ tu prakṛhṇīta svakaṃ dhanam / ardhaṃ dvayor api hṛtaṃ tatra syād vyavahārataḥ //
avijñātakrayo doṣas tathā cāparipālanam /
etad dvayaṃ samākhyātaṃ dravyahānikaraṃ buddhaiḥ //
BrhS_1,12.12
avijñāta-krayo doṣas tathā ca aparipālanam / etad dvayaṃ samākhyātaṃ dravya-hānikaraṃ buddhaiḥ //
vaṇigvīthīparigataṃ vijñātaṃ rājapūruṣaiḥ /
divā gṛhītaṃ satkretā samṛddho labhate dhanam //
BrhS_1,12.13
vaṇig-vīthī-parigataṃ vijñātaṃ rāja-pūruṣaiḥ / divā gṛhītaṃ sat-kretā samṛddho labhate dhanam //
vikrīyorvīṃ tu yat kretur bhuktiṃ yo na [ca] sādhayet /
sa tasmai tad dhanaṃ dadyād anyathā coradaṇḍabhāk //
BrhS_1,12.14
vikrīyā urvīṃ tu yat kretur bhuktiṃ yo na [ca] sādhayet / sa tasmai tad dhanaṃ dadyād anyathā cora-daṇḍa-bhāk //
etad dvayaṃ samākhyātaṃ dravyahānikaraṃ buddhaiḥ /
avijñātaviśeṣatvād yatra mūlyaṃ na labhyate //
BrhS_1,12.15
etad dvayaṃ samākhyātaṃ dravya-hāni-karaṃ buddhaiḥ / avijñāta-viśeṣatvād yatra mūlyaṃ na labhyate //
hānis tatra samā kalpyā kretṛnāstikayor dvayoḥ // BrhS_1,12.16
hānis tatra samā kalpyā kretṛ-nāstikayor dvayoḥ //
kulīnadakṣānalasaiḥ prājñair nāṇakavedibhiḥ /
āyavyayajñaiḥ śucibhiḥ śūraiḥ kuryāt saha kriyāḥ //
BrhS_1,13.1
kulīna-dakṣa-analasaiḥ prājñair nāṇaka-vedibhiḥ / āya-vyaya-jñaiḥ śucibhiḥ śūraiḥ kuryāt saha kriyāḥ //
samo 'tirikto jīno vā yatrāṃśo yasya yādṛśaḥ /
kṣayavyayau tathā vṛddhis tasya tatra tathāvidhā //
BrhS_1,13.2
samo 'tirikto jīno vā yatra aṃśo yasya yādṛśaḥ / kṣaya-vyayau tathā vṛddhis tasya tatra tathā-vidhā //
aśaktālasarogārtamandabhāgyanirāśrayaiḥ /
vaṇijyādyāḥ sahaitais tu na kartavyā budhaiḥ kriyāḥ //
BrhS_1,13.3
aśakta-alasa-roga-ārtamanda-bhāgya-nirāśrayaiḥ / vaṇijya-ādyāḥ saha etais tu na kartavyā budhaiḥ kriyāḥ //
prayogaṃ kurvate ye tu hemadhānyarasādinā /
samanyūnādhikair aṃśair lābhas teṣāṃ tathāvidhaḥ //
BrhS_1,13.4
prayogaṃ kurvate ye tu hema-dhānya-rasa-ādinā / samanyūna-adhikair aṃśair lābhas teṣāṃ tathā-vidhaḥ //
samo nyūno 'dhiko vāṃśo yena kṣiptas tathaiva saḥ /
vyayaṃ dadyāt karma kuryāl lābhaṃ gṛhṇīta caiva hi //
BrhS_1,13.5
samo nyūno 'dhiko va āṃśo yena kṣiptas tatha aiva saḥ / vyayaṃ dadyāt karma kuryāl lābhaṃ gṛhṇīta ca eva hi //
parīkṣakāḥ sākṣiṇaś ca ta evoktāḥ parasparam /
saṃdigdhe 'rthe 'vañcanāyāṃ na ced dvidveṣasaṃyutāḥ //
BrhS_1,13.6
parīkṣakāḥ sākṣiṇaś ca ta eva uktāḥ parasparam / saṃdigdhe 'rthe 'vañcanāyāṃ na ced dvi-dveṣa-saṃyutāḥ //
yaḥ kaścid vañcakas teṣāṃ vijñātaḥ krayavikraye /
śapathaiḥ sa viśodhyaḥ syāt sarvavāde tv ayaṃ vidhiḥ //
BrhS_1,13.7
yaḥ kaścid vañcakas teṣāṃ vijñātaḥ kraya-vikraye / śapathaiḥ sa viśodhyaḥ syāt sarva-vāde tv ayaṃ vidhiḥ //
kṣayahānir yadā tatra daivarājakṛtād bhavet /
sarveṣām eva sā proktā kalpanīyā tathāṃśataḥ //
BrhS_1,13.8
kṣaya-hānir yadā tatra daiva-rāja-kṛtād bhavet / sarveṣām eva sā proktā kalpanīyā tathā-aṃśataḥ //
anirdiṣṭo vāryamāṇaḥ pramādād yas tu nāśayet /
tenaiva tad bhaved deyaṃ sarveṣāṃ samavāyinām //
BrhS_1,13.9
anirdiṣṭo va āryamāṇaḥ pramādād yas tu nāśayet / tena eva tad bhaved deyaṃ sarveṣāṃ samavāyinām //
rājñe dattvā tu ṣaḍbhāgaṃ labheraṃs te yatāṃśataḥ // Brh_1,13.10
rājñe dattvā tu ṣaḍ-bhāgaṃ labheraṃs te yatā-aṃśataḥ //
daivarājabhayād astu svaśaktyā paripālayet /
tasya aṃśaṃ daśamaṃ dattvā gṛhnīyus te 'ṃśato 'param //
BrhS_1,13.11
daiva-rāja-bhayād astu sva-śaktyā paripālayet / tasya aṃśaṃ daśamaṃ dattvā gṛhnīyus te 'ṃśato 'param //
śulkasthānaṃ vaṇik prāptaḥ śulkaṃ dadyād yathocitam /
na tad vyabhicaret rājñāṃ balir eṣa prakīrtitaḥ //
BrhS_1,13.12
śulka-sthānaṃ vaṇik prāptaḥ śulkaṃ dadyād yatha ūcitam / na tad vyabhicaret rājñāṃ balir eṣa prakīrtitaḥ //
naivaṃ taskararājāgnivyasane samupasthite /
yas tu svaśaktyā rakṣet tu tasyāṃśo daśamaḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,13.13
na evaṃ taskara-rāja-agnivyasane samupasthite / yas tu sva-śaktyā rakṣet tu tasya aṃśo daśamaḥ smṛtaḥ //
yadā tatra vaṇik kaścit pramīyeta pramādataḥ /
tasya bhāṇḍaṃ darśanīyaṃ niyuktaiḥ rājapuruṣaiḥ //
BrhS_1,13.14
yadā tatra vaṇik kaścit pramīyeta pramādataḥ / tasya bhāṇḍaṃ darśanīyaṃ niyuktaiḥ rāja-puruṣaiḥ //
yadā kaścit samāgacchet tadā rikthaharo naraḥ /
svāmyaṃ vibhāvayed anyaiḥ sa tadā labdhum arhati //
BrhS_1,13.15
yadā kaścit samāgacchet tadā rikthaharo naraḥ / svāmyaṃ vibhāvayed anyaiḥ sa tadā labdhum arhati //
rājādadīta ṣaḍbhāgaṃ navamaṃ daśamaṃ tathā /
śūdraviṣkṣatrajātīnāṃ viprād gṛhṇīta viṃśakam //
BrhS_1,13.16
rājā ādadīta ṣaḍ-bhāgaṃ navamaṃ daśamaṃ tathā / śūdra-viṣ-kṣatra-jātīnāṃ viprād gṛhṇīta viṃśakam //
tryabdād ūrdhvaṃ tu nāgacched yatra svāmī kathaṃcana /
tadā gṛhṇīta tad rājā brahmasvaṃ brāhmaṇāñ śrayet //
BrhS_1,13.17
try-abdād ūrdhvaṃ tu nā agacched yatra svāmī kathaṃcana / tadā gṛhṇīta tad rājā brahmasvaṃ brāhmaṇāñ śrayet //
evaṃ kriyāpravṛttānāṃ yadā kaścid vipadyate /
tad bandhunā kriyā kāryā sarveṣāṃ sahakāribhiḥ //
BrhS_1,13.18
evaṃ kriyā-pravṛttānāṃ yadā kaścid vipadyate / tad bandhunā kriyā kāryā sarveṣāṃ sahakāribhiḥ //
rathaṃ hared yathādhvaryur brahmādhāne ca vājinam /
hotā nividvaraṃ cāśvam udgātā cāpyanaḥ kraye //
BrhS_1,13.19
rathaṃ hared yathā ādhvaryur brahmā ādhāne ca vājinam / hotā nividvaraṃ ca aśvam udgātā cā apyanaḥ kraye //
sarveṣām ardhino mukhyās tad ardhenādhino 'pare /
tṛtīyinas tṛtīyāṃśāś caturthāṃśāś ca pādinaḥ //
BrhS_1,13.20
sarveṣām ardhino mukhyās tad ardhena adhino 'pare / tṛtīyinas tṛtīya-aṃśāś caturtha-aṃśāś ca pādinaḥ //
āgantukāḥ kramāyātās tathā caiva svayaṃkṛtāḥ /
trividhās te samākhyātā vartitavyaṃ tathaiva taiḥ //
BrhS_1,13.21
āgantukāḥ krama-āyātās tathā ca eva svayaṃ-kṛtāḥ / trividhās te samākhyātā vartitavyaṃ tatha aiva taiḥ //
bahūnāṃ saṃmato yas tu dadyād eko dhanaṃ naraḥ /
karaṇaṃ kārayed vāpi sarvair eva kṛtaṃ bhavet //
BrhS_1,13.22
bahūnāṃ saṃmato yas tu dadyād eko dhanaṃ naraḥ / karaṇaṃ kārayed va āpi sarvair eva kṛtaṃ bhavet //
jñātisaṃbandhisuhṛdām ṛṇaṃ deyaṃ sabandhakam /
anyeṣāṃ lagnakopetaṃ lekhyasākṣiyutaṃ tathā //
BrhS_1,13.23
jñāti-saṃbandhi-suhṛdām ṛṇaṃ deyaṃ sabandhakam / anyeṣāṃ lagna-kopetaṃ lekhya-sākṣi-yutaṃ tathā //
svecchādeyaṃ hiraṇyaṃ tu rasadhānyaṃ tu sāvadhi /
deśasthityā pradātavyaṃ gṛhītavyaṃ tathaiva tat //
BrhS_1,13.24
sva-icchā-ādeyaṃ hiraṇyaṃ tu rasa-dhānyaṃ tu sāvadhi / deśa-sthityā pradātavyaṃ gṛhītavyaṃ tatha aiva tat //
samavetais tu yad dattaṃ prārthanīyaṃ tathaiva tat /
na yācate ca yaḥ kaścil lābhāt sa parihīyate //
BrhS_1,13.25
samavetais tu yad dattaṃ prārthanīyaṃ tatha aiva tat / na yācate ca yaḥ kaścil lābhāt sa parihīyate //
śrūyatāṃ karṣakādīnāṃ vidhānam idam ucyate // Brh_1,13.26
śrūyatāṃ karṣaka-ādīnāṃ vidhānam idam ucyate //
vāhyavāhakabījādyaiḥ kṣetropakaraṇena ca /
ye samāḥ syus tu taiḥ sārdhaṃ kṛṣiḥ kāryā vijānatā //
BrhS_1,13.27
vāhya-vāhaka-bīja-ādyaiḥ kṣetra-upakaraṇena ca / ye samāḥ syus tu taiḥ sārdhaṃ kṛṣiḥ kāryā vijānatā //
bāhyabījātyayād yatra kṣetrahāniḥ prajāyate /
tenaiva sā pradātavyā sarveṣāṃ kṛṣijīvinām //
BrhS_1,13.28
bāhya-bīja-atyayād yatra kṣetra-hāniḥ prajāyate / tena eva sā pradātavyā sarveṣāṃ kṛṣi-jīvinām //
parvate nagarābhyāse tathā rājapathasya ca /
uṣaraṃ mūṣikavyāptaṃ kṣetraṃ yatnena varjayet //
BrhS_1,13.29
parvate nagara-abhyāse tathā rāja-pathasya ca / uṣaraṃ mūṣika-vyāptaṃ kṣetraṃ yatnena varjayet //
gartānūpaṃ susekaṃ ca samantāt kṣetrasaṃyutam /
prakṛṣṭaṃ ca kṛtaṃ kāle vāpayan phalam aśnute //
BrhS_1,13.30
garta-anūpaṃ su-sekaṃ ca samantāt kṣetra-saṃyutam / prakṛṣṭaṃ ca kṛtaṃ kāle vāpayan phalam aśnute //
kṛśātivṛddhaṃ kṣūdraṃ ca rogiṇaṃ prapalāyinam /
kāṇaṃ khañjaṃ vinādadyāt bāhyaṃ prājñaḥ kṛṣīvalaḥ //
BrhS_1,13.31
kṛśa-ativṛddhaṃ kṣūdraṃ ca rogiṇaṃ prapalāyinam / kāṇaṃ khañjaṃ vinā ādadyāt bāhyaṃ prājñaḥ kṛṣī-valaḥ //
eṣa dharmaḥ samākhyātaḥ kīnāśānāṃ purātanaḥ // Brh_1,13.32
eṣa dharmaḥ samākhyātaḥ kīnāśānāṃ purātanaḥ //
hiraṇyakupyasūtrāṇāṃ kāṣṭhapāṣāṇacarmaṇām /
saṃskartā tu kalābhijñaḥ śilpī prokto manīṣibhiḥ //
BrhS_1,13.33
hiraṇya-kupya-sūtrāṇāṃ kāṣṭha-pāṣāṇa-carmaṇām / saṃskartā tu kalā-abhijñaḥ śilpī prokto manīṣibhiḥ //
hemakārādayo yatra śilpaṃ saṃbhūya kurvate /
karmānurūpaṃ nirveśa labheraṃs te yathāṃśataḥ //
BrhS_1,13.34
hema-kāra-ādayo yatra śilpaṃ saṃbhūya kurvate / karma-anurūpaṃ nirveśa labheraṃs te yathā-aṃśataḥ //
śikṣakābhijñakuśalā ācāryāś ceti śilpinaḥ /
ekadvitricaturbhāgān labheyus te yathottaram //
BrhS_1,13.35
śikṣaka-abhijña-kuśalā ācāryāś ca iti śilpinaḥ / eka-dvi-tri-catur-bhāgān labheyus te yathā-uttaram //
harmyaṃ devagṛhaṃ vāpi dhārmikopaskarāṇi ca /
saṃbhūya kurvatāṃ caiṣāṃ pramukho dvyaṃśam arhati //
BrhS_1,13.36
harmyaṃ deva-gṛhaṃ va āpi dhārmika-upaskarāṇi ca / saṃbhūya kurvatāṃ ca eṣāṃ pramukho dvy-aṃśam arhati //
nartakānām eṣa eva dharmaḥ sadbhir udāhṛtaḥ /
tālajño labhate 'dhyardhaṃ gāyanās tu samāṃśinaḥ //
BrhS_1,13.37
nartakānām eṣa eva dharmaḥ sadbhir udāhṛtaḥ / tāla-jño labhate 'dhyardhaṃ gāyanās tu samāṃśinaḥ //
svāmyājñayā tu yaś cauraiḥ paradeśāt samāhṛtam /
rājñe dattvā tu ṣaḍbhāgaṃ bhajeyus te yathāṃśataḥ //
BrhS_1,13.38
svāmy-ājñayā tu yaś cauraiḥ para-deśāt samāhṛtam / rājñe dattvā tu ṣaḍ-bhāgaṃ bhajeyus te yathā-aṃśataḥ //
caturo 'ṃśāṃs tato mukhyaḥ śūrastryaṃśaṃ samāpnuyāt /
samarthas tu hared dvyaṃśaṃ śeṣāḥ sarve samāṃśinaḥ //
BrhS_1,13.39
caturo 'ṃśāṃs tato mukhyaḥ śūra-stry-aṃśaṃ samāpnuyāt / samarthas tu hared dvy-aṃśaṃ śeṣāḥ sarve samāṃśinaḥ //
eṣākhilenābhihitā saṃbhūyotthānaniṣkṛtiḥ /
adeyadeyadattānām adattasya ca kathyate //
BrhS_1,14.1
eṣa ākhilena abhihitā saṃbhūya utthāna-niṣkṛtiḥ / adeya-deya-dattānām adattasya ca kathyate //
sāmānyaṃ putradārādi sarvasvaṃ nyāsayācitam /
pratiśrutaṃ tathānyasya na deyaṃ tv aṣṭadhā smṛtam //
BrhS_1,14.2
sāmānyaṃ putra-dāra-ādi sarva-svaṃ nyāsa-yācitam / pratiśrutaṃ tatha ānyasya na deyaṃ tv aṣṭadhā smṛtam //
kuṭumbabhaktavasanād deyaṃ yad atiricyate /
madhvāsvādo viṣaṃ paścād dātur dhamo 'nyathā bhavet //
BrhS_1,14.3
kuṭumba-bhakta-vasanād deyaṃ yad atiricyate / madhv-āsvādo viṣaṃ paścād dātur dhamo 'nyathā bhavet //
saptārāmād gṛhakṣetrād yad yat kṣetraṃ pracīyate /
pitrā vātha svayaṃ prāptaṃ tad dātavyaṃ vivakṣitam //
BrhS_1,14.4
sapta-ārāmād gṛha-kṣetrād yad yat kṣetraṃ pracīyate / pitrā va ātha svayaṃ prāptaṃ tad dātavyaṃ vivakṣitam //
svecchādeyaṃ svayaṃ prāptaṃ bandhācāreṇa bandhakam /
vaivāhike kramāyāte sarvadānaṃ na vidyate //
BrhS_1,14.5
svecchā-deyaṃ svayaṃ prāptaṃ bandha-ācāreṇa bandhakam / vaivāhike krama-āyāte sarva-dānaṃ na vidyate //
saudāyikakramāyātaṃ śauryaprāptaṃ ca yad bhavet /
strījñātisvāmyanujñātaṃ dattaṃ siddhim avāpnuyāt //
BrhS_1,14.6
saudāyika-krama-āyātaṃ śaurya-prāptaṃ ca yad bhavet / strī-jñāti-svāmy-anujñātaṃ dattaṃ siddhim avāpnuyāt //
sarvasvagṛhavarjaṃ tu kuṭumbabharaṇādikam /
yad dravyaṃ tat svakaṃ deyam adeyaṃ syād ato 'nyathā //
BrhS_1,14.7
sarvasva-gṛha-varjaṃ tu kuṭumba-bharaṇa-ādikam / yad dravyaṃ tat svakaṃ deyam adeyaṃ syād ato 'nyathā //
vibhaktā vāvibhaktā vā dāyādāḥ sthāvare samāḥ /
eko hy anīśaḥ sarvatra dānādāpanavikraye //
BrhS_1,14.8
vibhaktā va āvibhaktā vā dāyādāḥ sthāvare samāḥ / eko hy anīśaḥ sarvatra dāna-ādāpana-vikraye //
bhṛtis tuṣṭyā paṇyamūlaṃ strīśulkam upakāriṇe /
śraddhānugrahasaṃprītyā dattam aṣṭavidhaṃ smṛtam //
BrhS_1,14.9
bhṛtis tuṣṭyā paṇya-mūlaṃ strī-śulkam upakāriṇe / śraddhā-anugraha-saṃprītyā dattam aṣṭa-vidhaṃ smṛtam //
śūdre samaguṇaṃ dānaṃ vaiśye tad dviguṇaṃ smṛtam /
kṣatriye triguṇaṃ dānaṃ brāhmaṇe ṣaḍguṇaṃ smṛtam //
BrhS_1,14.10
śūdre sama-guṇaṃ dānaṃ vaiśye tad dvi-guṇaṃ smṛtam / kṣatriye tri-guṇaṃ dānaṃ brāhmaṇe ṣaḍ-guṇaṃ smṛtam //
śrotriye caiva sāhasram upādhyāye tu tad dvayam /
ācārye triguṇaṃ jñeyam āhitāgniṣu tad dvayam //
BrhS_1,14.11
śrotriye ca eva sāhasram upādhyāye tu tad dvayam / ācārye tri-guṇaṃ jñeyam āhita-agniṣu tad dvayam //
ātmike jñātasāhasram anantaṃ tv agnihotriṇi /
somape śatasāhasram anantaṃ brahmavādini //
BrhS_1,14.12
ātmike jñāta-sāhasram anantaṃ tv agnihotriṇi / soma-pe śata-sāhasram anantaṃ brahmavādini //
strīdhanaṃ strī svakulyebhyaḥ prayaccchettaṃ tu varjayet /
kulyābhāve tu bandhubhyaḥ tadabhāve dvijātiṣu //
BrhS_1,14.13
strī-dhanaṃ strī sva-kulyebhyaḥ prayaccchettaṃ tu varjayet / kulya-abhāve tu bandhubhyaḥ tad-abhāve dvijātiṣu //
madūrdhvam iti yad dattaṃ na tat sattvāvahaṃ bhavet /
tenedānīm adattatvān mṛte rikthinam āpatet //
BrhS_1,14.14
mad-ūrdhvam iti yad dattaṃ na tat sattva-avahaṃ bhavet / tena idānīm adattatvān mṛte rikthinam āpatet //
kruddhahṛṣṭapramattārtabālonmattabhayāturaiḥ /
mattātivṛddhanirdhūtaiḥ saṃūḍhaiḥ śokavegibhiḥ //
BrhS_1,14.15
kruddha-hṛṣṭa-pramatta-ārtabāla-unmatta-bhayāturaiḥ / matta-ativṛddha-nirdhūtaiḥ saṃūḍhaiḥ śokavegibhiḥ //
nandadattaṃ tathaitair yat tad adattaṃ prakīrtitam // Brh_1,14.16
nanda-dattaṃ tatha aitair yat tad adattaṃ prakīrtitam //
pratilābhecchayā dattam apātre pātraśaṅkayā /
kārye vādharmasaṃyukte svāmī tat punar āpnuyāt //
BrhS_1,14.17
pratilābha-icchayā dattam apātre pātra-śaṅkayā / kārye va ādharma-saṃyukte svāmī tat punar āpnuyāt //
adattabhoktā daṇḍyaḥ syāt tathādeyapradāyakaḥ // Brh_1,14.18
adatta-bhoktā daṇḍyaḥ syāt tatha ādeya-pradāyakaḥ //
adeyādikam ākhyātaṃ bhṛtānām ucyate vidhiḥ /
śuśrūṣām abhyūpetyaitat padam ādau nigadyate //
BrhS_1,15.1
adeya-ādikam ākhyātaṃ bhṛtānām ucyate vidhiḥ / śuśrūṣām abhyūpetya etat padam ādau nigadyate //
abhyupetya tu śuśrūṣāṃ yas tāṃ na pratipadyate /
aśuśrūṣābhyupetyaitad vivādapadam ucyate //
BrhS_1,15.2
abhyupetya tu śuśrūṣāṃ yas tāṃ na pratipadyate / aśuśrūṣā-abhyupetya etad vivāda-padam ucyate //
vetanasyānapākarma tadarthaṃ svāmipālayoḥ /
kramaśaḥ kalpyate vādo bhṛtabhedatrayaṃ tv idam //
BrhS_1,15.3
vetanasya anapākarma tad-arthaṃ svāmi-pālayoḥ / kramaśaḥ kalpyate vādo bhṛta-bheda-trayaṃ tv idam //
anekadhā tv abhihitā jātikarmānurūpataḥ /
vidyāvijñānakāmārthanimittena caturvidhā //
BrhS_1,15.4
anekadhā tv abhihitā jāti-karma-anurūpataḥ / vidyā-vijñāna-kāma-arthanimittena catur-vidhā //
ekaikaḥ punar eteṣāṃ kriyābhedāt prabhidyate // Brh_1,15.5
ekaikaḥ punar eteṣāṃ kriyā-bhedāt prabhidyate //
vidyā trayī samākhyātā ṛgyajuḥsāmalakṣaṇā /
tadarthaṃ guruśuśrūṣāṃ prakuryāc ca pracoditām //
BrhS_1,15.6
vidyā trayī samākhyātā ṛg-yajuḥ-sāma-lakṣaṇā / tad-arthaṃ guru-śuśrūṣāṃ prakuryāc ca pracoditām //
vijñānam ucyate śilpaṃ hemarūpyādisaṃskṛtiḥ /
nṛtyādikaṃ ca tatprāptaṃ kuryāt karma guror gṛhe //
BrhS_1,15.7
vijñānam ucyate śilpaṃ hema-rūpya-ādi-saṃskṛtiḥ / nṛtya-ādikaṃ ca tat-prāptaṃ kuryāt karma guror gṛhe //
yo bhuṅkte paradāsīṃ tu sa jñeyo vaḍabābhṛtaḥ /
karma tatsvāminaḥ kuryād yathānnena bhṛto naraḥ //
BrhS_1,15.8
yo bhuṅkte para-dāsīṃ tu sa jñeyo vaḍabā-bhṛtaḥ / karma tat-svāminaḥ kuryād yatha ānnena bhṛto naraḥ //
bahudhārthabhṛtaḥ proktas tathā bhāgabhṛto 'paraḥ /
hīnamadhyottamatvaṃ ca sarveṣām eva coditam //
BrhS_1,15.9
bahudha ārtha-bhṛtaḥ proktas tathā bhāga-bhṛto 'paraḥ / hīna-madhya-uttamatvaṃ ca sarveṣām eva coditam //
dinamāsārdhaṣaṇmāsatrimāsābdabhṛtas tathā /
karma kuryāt pratijñātaṃ labhate paribhāṣitam //
BrhS_1,15.10
dina-māsa-ardha-ṣaṇ-māsatri-māsa-abda-bhṛtas tathā / karma kuryāt pratijñātaṃ labhate paribhāṣitam //
bhṛtakas trividho jñeya uttamo madhyamo 'dhamaḥ /
śaktibhaktyanurūpaiḥ syād eṣāṃ karmāśrayā bhṛtiḥ //
BrhS_1,15.11
bhṛtakas trividho jñeya uttamo madhyamo 'dhamaḥ / śakti-bhakty-anurūpaiḥ syād eṣāṃ karma-āśrayā bhṛtiḥ //
uttamas tv āyudhīyo 'tra madhyamas tu kṛṣīvalaḥ /
adhamo bhāravāhaḥ syād ity eṣa trividho bhṛtaḥ //
BrhS_1,15.12
uttamas tv āyudhīyo 'tra madhyamas tu kṛṣīvalaḥ / adhamo bhāra-vāhaḥ syād ity eṣa tri-vidho bhṛtaḥ //
āyudhī tūttamaḥ prokto madhyamas tu kṛṣīvalaḥ /
bhāravāho 'dhamaḥ proktas tathā ca gṛhakarmakṛt //
BrhS_1,15.13
āyudhī tu uttamaḥ prokto madhyamas tu kṛṣīvalaḥ / bhāra-vāho 'dhamaḥ proktas tathā ca gṛha-karma-kṛt //
dviprakāro bhogabhṛtaḥ kṛṣigojīvināṃ smṛtaḥ /
jātasasyāt tathā kṣīrāt sa labheta na saṃśayaḥ //
BrhS_1,15.14
dvi-prakāro bhoga-bhṛtaḥ kṛṣi-gojīvināṃ smṛtaḥ / jāta-sasyāt tathā kṣīrāt sa labheta na saṃśayaḥ //
śubhakarmakarā hy ete catvāraḥ samudāhṛtāḥ /
[catvāraḥ śiṣyo 'ntevāsī bhṛtakaḥ karmakaraś ca] /
jadhanyakarmabhājas tu śeṣā dāsāstripañcakāḥ //
BrhS_1,15.15
śubha-karma-karā hy ete catvāraḥ samudāhṛtāḥ / [catvāraḥ śiṣyo 'ntevāsī bhṛtakaḥ karma-karaś ca] / jadhanya-karma-bhājas tu śeṣā dāsā-stri-pañcakāḥ //
karmāpi dvividhaṃ proktam aśubhaṃ śubham eva ca /
aśubhaṃ dāsakarmoktaṃ śubhaṃ karmakare smṛtam //
BrhS_1,15.16
karma api dvi-vidhaṃ proktam aśubhaṃ śubham eva ca / aśubhaṃ dāsa-karma-uktaṃ śubhaṃ karma-kare smṛtam //
gṛhadvārāśucisthānarathyāvaskaraśodhanam /
gṛhyāṅgasparśanocchiṣṭaviṇmūtragrahaṇojjhanam //
BrhS_1,15.17
gṛha-dvāra-aśuci-sthānarathya-avaskara-śodhanam / gṛhya-aṅga-sparśana-ucchiṣṭaviṇmūtra-grahaṇa-ujjhanam //
gacchataḥ svāminaḥ svāṅgair upasthānam athāntataḥ /
aśubhaṃ karma vijñeyaṃ śubham anyad ataḥ param //
BrhS_1,15.18
gacchataḥ svāminaḥ sva-aṅgair upasthānam atha antataḥ / aśubhaṃ karma vijñeyaṃ śubham anyad ataḥ param //
tataḥ prabhṛti vaktavyaḥ svāmyanugrahapālitaḥ /
bhojyānno 'tha pratigrāhyo bhavaty abhimataḥ satām //
BrhS_1,15.19
tataḥ prabhṛti vaktavyaḥ svāmy-anugraha-pālitaḥ / bhojya-anno 'tha pratigrāhyo bhavaty abhimataḥ satām //
āvidyāgrahaṇāc śiṣyaḥ śuśrūṣet prayato gurum /
tad vṛttir gurudāreṣu guruputre tathaiva ca //
BrhS_1,15.20
āvidyā-grahaṇāc śiṣyaḥ śuśrūṣet prayato gurum / tad vṛttir guru-dāreṣu guru-putre tatha aiva ca //
samāvṛttaś ca gurave pradāya gurudakṣiṇām /
pratiyāti gṛhān eṣā śiṣyavṛttir udāhṛtaḥ //
BrhS_1,15.21
samāvṛttaś ca gurave pradāya guru-dakṣiṇām / pratiyāti gṛhān eṣā śiṣya-vṛttir udāhṛtaḥ //
atra purvaś caturvargo dāsatvān na vimucyate /
prasādāt svāmino 'nyatra dāsyam eṣāṃ kramāgatam //
BrhS_1,15.22
atra purvaś catur-vargo dāsatvān na vimucyate / prasādāt svāmino 'nyatra dāsyam eṣāṃ krama-āgatam //
vikrīṇīte svatantro yaḥ samātmānaṃ narādhamaḥ /
sa jaghanyatamas tv eṣāṃ so 'pi dāsyān na mucyate //
BrhS_1,15.23
vikrīṇīte svatantro yaḥ samātmānaṃ narādhamaḥ / sa jaghanyatamas tv eṣāṃ so 'pi dāsyān na mucyate //
dāsenoḍhā tva[sva]dāsī yā so 'pi dāsītvam āpnuyāt /
yasmād bhartā prabhus tasyāḥ svāmyadhīnaprabhur yataḥ //
BrhS_1,15.24
dāsenā uḍhā tva[sva]-dāsī yā so 'pi dāsītvam āpnuyāt / yasmād bhartā prabhus tasyāḥ svāmy-adhīna-prabhur yataḥ //
dāsīsutāś ca ye jātāḥ tasyāḥ patyā pareṇa vā /
utpādako yadi svāmī na dāsīṃ kārayet prabhuḥ //
BrhS_1,15.25
dāsī-sutāś ca ye jātāḥ tasyāḥ patyā pareṇa vā / utpādako yadi svāmī na dāsīṃ kārayet prabhuḥ //
tribhāgaṃ pañcabhāgaṃ vā gṛhṇīyāt sīravāhakaḥ /
bhaktāc chādabhṛtaḥ sīrād bhāgaṃ gṛṇīta pañcamam //
BrhS_1,16.1
tri-bhāgaṃ pañca-bhāgaṃ vā gṛhṇīyāt sīra-vāhakaḥ / bhaktāc chāda-bhṛtaḥ sīrād bhāgaṃ gṛṇīta pañcamam //
jātasasyāt tribhāgaṃ tu pragṛhṇīyād athābhṛtaḥ // Brh_1,16.2
jāta-sasyāt tri-bhāgaṃ tu pragṛhṇīyād atha abhṛtaḥ //
bhṛtakas tu na kurvīta svāminaḥ śāṭhyam aṇv api /
bhṛtihānim avāpnoti tato vādaḥ pravartate //
BrhS_1,16.3
bhṛtakas tu na kurvīta svāminaḥ śāṭhyam aṇv api / bhṛti-hānim avāpnoti tato vādaḥ pravartate //
bhṛto 'nārto na kuryād yo darpāt karma yatheritam /
sa daṇḍyaḥ kṛṣṇalānaṣṭau na deyaṃ cāsya vetanam //
BrhS_1,16.4
bhṛto 'nārto na kuryād yo darpāt karma yathā īritam / sa daṇḍyaḥ kṛṣṇa-lānaṣṭau na deyaṃ ca asya vetanam //
gṛhītavetanaḥ karma na karoti yadā bhṛtaḥ /
samarthaś ced damaṃ dāpyo dviguṇaṃ tac ca vetanam //
BrhS_1,16.5
gṛhīta-vetanaḥ karma na karoti yadā bhṛtaḥ / samarthaś ced damaṃ dāpyo dvi-guṇaṃ tac ca vetanam //
gṛhītavetanaḥ karma tyajan dviguṇam āvahet /
agṛhītavetanasya daṇḍaḥ
agṛhīte samaṃ dāpyo bhṛtai rakṣya upaskaraḥ //
Brh_1,16.6
gṛhīta-vetanaḥ karma tyajan dvi-guṇam āvahet / agṛhīta-vetanasya daṇḍaḥ agṛhīte samaṃ dāpyo bhṛtai rakṣya upaskaraḥ //
pratiśrutya na kuryād yaḥ sa kāryaḥ syād balād api /
sa cen na kuryāt tatkarma prāpnuyād viṃśatiṃ damam //
BrhS_1,16.7
pratiśrutya na kuryād yaḥ sa kāryaḥ syād balād api / sa cen na kuryāt tat-karma prāpnuyād viṃśatiṃ damam //
sa daṇḍyaḥ kṛṣṇalāny aṣṭau na deyaṃ cāsya vetanam // Brh_1,16.8
sa daṇḍyaḥ kṛṣṇalāny aṣṭau na deyaṃ ca asya vetanam //
prabhuṇā viniyuktaḥ san bhṛtako vidadhāti yat /
tadartham aśubhaṃ karma svāmī tatrāparādhnuyāt //
BrhS_1,16.9
prabhuṇā viniyuktaḥ san bhṛtako vidadhāti yat / tad-artham aśubhaṃ karma svāmī tatra apara-adhnuyāt //
daivarājños tathā nyāye tathā rāṣṭrasya vibhrame /
yat praṇaṣṭaṃ bhṛtaṃ vā syān na pālas tatra kilbiṣī //
BrhS_1,16.10
daiva-rājños tathā nyāye tathā rāṣṭrasya vibhrame / yat praṇaṣṭaṃ bhṛtaṃ vā syān na pālas tatra kilbiṣī //
kṛte karmaṇi yaḥ svāmī na dadyād vetanaṃ bhṛteḥ /
rājñā dāpayitavyaḥ syād vinayaṃ cānurūpataḥ //
BrhS_1,16.11
kṛte karmaṇi yaḥ svāmī na dadyād vetanaṃ bhṛteḥ / rājñā dāpayitavyaḥ syād vinayaṃ ca anurūpataḥ //
pāladoṣād vināśe tu pāle daṇḍo vidhīyate /
ardhatrayodaśapaṇaḥ svāmine dravyam eva ca //
BrhS_1,16.12
pāla-doṣād vināśe tu pāle daṇḍo vidhīyate / ardha-trayodaśa-paṇaḥ svāmine dravyam eva ca //
vyādhitā saśramā vyagrā rājakarmaparāyaṇā /
āmantritā ca nāgacchet avācyā baḍabā smṛtā //
BrhS_1,16.13
vyādhitā saśramā vyagrā rāja-karma-parāyaṇā / āmantritā ca nā agacchet avācyā baḍabā smṛtā //
tathā dhenubhṛtaḥ kṣīraṃ labhetāsyāṣṭame 'khilam /
sāyaṃ samarpayet sarvaṃ gap: 8 syllables //
BrhS_1,16.14
tathā dhenu-bhṛtaḥ kṣīraṃ labheta asya aṣṭame 'khilam / sa ayaṃ samarpayet sarvaṃ //
avyāyacchann avikrośan svāmine cānivedayan /
voḍhum arhati gopas tāṃ vinayaṃ caiva rājani //
BrhS_1,16.15
avyāyacchann avikrośan svāmine ca anivedayan / voḍhum arhati gopas tāṃ vinayaṃ ca eva rājani //
kṛmicoravyāghrabhayād darīśvabhrāc ca pālayet /
āyacchec chaktitaḥ krośotsvāmine vā nivedayet //
BrhS_1,16.16
kṛmi-cora-vyāghra-bhayād darī-śva-bhrāc ca pālayet / āyacchec chaktitaḥ krośa-utsvāmine vā nivedayet //
sasyān nivārayed gās tu cīrṇe doṣadvayaṃ bhavet /
svāmī śatadamaṃ dāpyaḥ pālas tāḍanam arhati /
śadaś ca sadamaṃ cīrṇe samūle kārṣabhakṣite //
BrhS_1,16.17
sasyān nivārayed gās tu cīrṇe doṣa-dvayaṃ bhavet / svāmī śata-damaṃ dāpyaḥ pālas tāḍanam arhati / śadaś ca sadamaṃ cīrṇe samūle kārṣa-bhakṣite //
eṣā hi svāmibhṛtyānāṃ vai kriyā parikīrtitā /
saṃvidvidhānam adhunā samāsena nibodhata //
BrhS_1,17.1
eṣā hi svāmi-bhṛtyānāṃ vai kriyā parikīrtitā / saṃvid-vidhānam adhunā samāsena nibodhata //
vedavidyāvido viprāñ śrotriyān agnihotriṇaḥ /
āhṛtya sthāpayet tatra teṣāṃ vṛttiṃ prakalpayet //
BrhS_1,17.2
veda-vidyā-vido viprāñ śrotriyān agnihotriṇaḥ / āhṛtya sthāpayet tatra teṣāṃ vṛttiṃ prakalpayet //
anācchedyakarās teṣāṃ pradadyād gṛhabhūmikāḥ /
muktā bhāvyāś ca nṛpatir lekhayitvā svaśāsanaiḥ //
BrhS_1,17.3
anācchedya-karās teṣāṃ pradadyād gṛha-bhūmikāḥ / muktā bhāvyāś ca nṛpatir lekhayitvā sva-śāsanaiḥ //
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ śāntikaṃ pauṣṭikaṃ tathā /
paurāṇāṃ karma kuryus te saṃdigdhe nirṇayaṃ tathā //
BrhS_1,17.4
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ śāntikaṃ pauṣṭikaṃ tathā / paurāṇāṃ karma kuryus te saṃdigdhe nirṇayaṃ tathā //
grāmaśreṇigaṇārthaṃ tu saṃketasamayakriyā /
bādhākāle tu sā kāryā dharmakārye tathaiva ca //
BrhS_1,17.5
grāma-śreṇi-gaṇa-arthaṃ tu saṃketa-samaya-kriyā / bādhā-kāle tu sā kāryā dharma-kārye tatha aiva ca //
cāṭacorabhayaṃ bādhā sarvasādhāraṇā smṛtā /
tatropaśamanaṃ kāryaṃ sarvair naikena kena cit //
BrhS_1,17.6
cāṭa-cora-bhayaṃ bādhā sarva-sādhāraṇā smṛtā / tatra upaśamanaṃ kāryaṃ sarvair na ekena kena cit //
kośena lekhyakriyayā madhyasthair vā parasparam /
viśvāsaṃ prathamaṃ kṛtvā kuryuḥ kāryāṇy anantaram //
BrhS_1,17.7
kośena lekhya-kriyayā madhya-sthair vā parasparam / viśvāsaṃ prathamaṃ kṛtvā kuryuḥ kāryāṇy anantaram //
vidveṣiṇo vyasaninaḥ śālīnālasabhīravaḥ /
niyojyāniyojyāḥ
lubdhātivṛddhabālāś ca na kāryāḥ kāryacintakāḥ //
Brh_1,17.8
vidveṣiṇo vyasaninaḥ śālī-nāla-sabhīravaḥ / niyojya-aniyojyāḥ lubdha-ativṛddha-bālāś ca na kāryāḥ kārya-cintakāḥ //
śucayo vedadharmajñā dakṣā dāntāḥ kulodbhavāḥ /
sarvakāryapravīṇāś ca kartavyās tu mahat tamāḥ //
BrhS_1,17.9
śucayo veda-dharma-jñā dakṣā dāntāḥ kula-udbhavāḥ / sarva-kārya-pravīṇāś ca kartavyās tu mahat tamāḥ //
dvau trayaḥ pañca vā kāryāḥ samūhahitavādinaḥ /
kartavyaṃ vacanaṃ teṣāṃ grāmaśreṇigaṇādibhiḥ //
BrhS_1,17.10
dvau trayaḥ pañca vā kāryāḥ samūha-hita-vādinaḥ / kartavyaṃ vacanaṃ teṣāṃ grāma-śreṇi-gaṇa-ādibhiḥ //
sabhāprapādevagṛhataḍākārāmasaṃskṛtiḥ /
tathānāthadaridrāṇāṃ saṃskāro yojanakriyā //
BrhS_1,17.11
sabhā-prapā-devagṛhataḍāka-ārāma-saṃskṛtiḥ / tatha ānātha-daridrāṇāṃ saṃskāro yojana-kriyā //
kulāyanaṃ nirodhaś ca kāryam asmābhir aṃśataḥ /
yat tv evaṃ likhitaṃ patraṃ dharmyā sā samayakriyā //
BrhS_1,17.12
kula-ayanaṃ nirodhaś ca kāryam asmābhir aṃśataḥ / yat tv evaṃ likhitaṃ patraṃ dharmyā sā samaya-kriyā //
pālanīyāḥ samarthais tu yaḥ samartho visaṃvadet /
sarvasvaharaṇaṃ daṇḍas tasya nirvāsanaṃ purāt //
BrhS_1,17.13
pālanīyāḥ samarthais tu yaḥ samartho visaṃvadet / sarvasva-haraṇaṃ daṇḍas tasya nirvāsanaṃ purāt //
tatra bhedam upekṣāṃ vā yaḥ kaścit kurute naraḥ /
catuḥsuvarṇāḥ ṣaṇṇiṣkās tasya daṇḍo vidhīyate //
BrhS_1,17.14
tatra bhedam upekṣāṃ vā yaḥ kaścit kurute naraḥ / catuḥ-suvarṇāḥ ṣaṇ-ṇiṣkās tasya daṇḍo vidhīyate //
yas tu sādhāraṇaṃ hiṃsyāt kṣipet traividyam eva vā /
saṃvitkriyāṃ vihanyāc ca sa nirvāsyaḥ purāt tataḥ //
BrhS_1,17.15
yas tu sādhāraṇaṃ hiṃsyāt kṣipet traividyam eva vā / saṃvit-kriyāṃ vihanyāc ca sa nirvāsyaḥ purāt tataḥ //
aruntudaḥ sūcakaś ca bhedakṛtsāhasī tathā /
śreṇipūganṛpadviṣṭaḥ kṣipraṃ nirvāsyate tataḥ //
BrhS_1,17.16
aruntudaḥ sūcakaś ca bheda-kṛt-sāhasī tathā / śreṇi-pūga-nṛpa-dviṣṭaḥ kṣipraṃ nirvāsyate tataḥ //
kulaśreṇiganādhyakṣāḥ puradurganivāsinaḥ /
vāgdhigdamaṃ parityāgaṃ prakuryuḥ pāpakāriṇām //
BrhS_1,17.17
kula-śreṇi-gana-adhyakṣāḥ pura-durga-nivāsinaḥ / vāg-dhig-damaṃ parityāgaṃ prakuryuḥ pāpa-kāriṇām //
taiḥ kṛtaṃ ca svadharmeṇa nigrahānugrahaṃ nṛṇām /
tadrājño 'py anumantavyaṃ nisṛṣṭārthā hi te smṛtāḥ //
BrhS_1,17.18
taiḥ kṛtaṃ ca sva-dharmeṇa nigraha-anugrahaṃ nṛṇām / tad-rājño 'py anumantavyaṃ nisṛṣṭa-arthā hi te smṛtāḥ //
bādhāṃ kuryur yad ekasya saṃbhūtā dveṣasaṃyutāḥ // Brh_1,17.19
bādhāṃ kuryur yad ekasya saṃbhūtā dveṣa-saṃyutāḥ //
mukhyaiḥ saha samūhānāṃ visaṃvādo yadā bhavet /
tadā vicārayet rājā svamārge sthāpayec ca tān //
BrhS_1,17.20
mukhyaiḥ saha samūhānāṃ visaṃvādo yadā bhavet / tadā vicārayet rājā sva-mārge sthāpayec ca tān //
gap: 8 syllables yaḥ samartho visaṃvadet /
sarvasvaharaṇaṃ daṇḍas tasya nirvāsanaṃ purāt //
BrhS_1,17.21
yaḥ samartho visaṃvadet / sarvasva-haraṇaṃ daṇḍas tasya nirvāsanaṃ purāt //
saṃbhūyaikatamaṃ kṛtvā rājabhāvyaṃ haranti ye /
te tadaṣṭaguṇaṃ dāpyā vaṇijaś ca palāyinaḥ //
BrhS_1,17.22
saṃbhūya-ekatamaṃ kṛtvā rāja-bhāvyaṃ haranti ye / te tad-aṣṭa-guṇaṃ dāpyā vaṇijaś ca palāyinaḥ //
tato labheta yat kiṃcit sarveṣām eva tat samam /
ṣāṇmāsikaṃ māsikaṃ vā vibhaktavyaṃ yathāṃśataḥ //
BrhS_1,17.23
tato labheta yat kiṃcit sarveṣām eva tat samam / ṣāṇmāsikaṃ māsikaṃ vā vibhaktavyaṃ yathā-aṃśataḥ //
deyaṃ vā niḥsvavṛddāndhastrībālāturarogiṣu /
sāntānikādiṣu tathā dharma eṣa sanātanaḥ //
BrhS_1,17.24
deyaṃ vā niḥsva-vṛdda-andhastrī-bāla-ātura-rogiṣu / sāntānika-ādiṣu tathā dharma eṣa sanātanaḥ //
yatnaiḥ prāptaṃ rakṣitaṃ vā gaṇārthe vā paṇaṃ kṛtam /
rājaprasādalabdhaṃ vā sarveṣām eva tatsamam //
BrhS_1,17.25
yatnaiḥ prāptaṃ rakṣitaṃ vā gaṇa-arthe vā paṇaṃ kṛtam / rāja-prasāda-labdhaṃ vā sarveṣām eva tat-samam //
samāsenoditas tv eṣa samayācāraniścayaḥ /
krayavikrayasaṃjāto vivādaḥ śrūyatām ayam //
BrhS_1,18.1
samāsena uditas tv eṣa samaya-ācāra-niścayaḥ / kraya-vikraya-saṃjāto vivādaḥ śrūyatām ayam //
jaṅgamaṃ sthāvaraṃ caiva dravye dve samudāhṛte /
krayakāle paṇyaśabda ubhayor api ca smṛtaḥ //
BrhS_1,18.2
jaṅgamaṃ sthāvaraṃ ca eva dravye dve samudāhṛte / kraya-kāle paṇya-śabda ubhayor api ca smṛtaḥ //
jñātvā sadoṣaṃ yaḥ paṇyaṃ vikrīṇātyavicakṣaṇaḥ /
tad eva dviguṇaṃ dāpyas tatsamaṃ vinayaṃ tathā //
BrhS_1,18.3
jñātvā sadoṣaṃ yaḥ paṇyaṃ vikrīṇa-atyavicakṣaṇaḥ / tad eva dvi-guṇaṃ dāpyas tat-samaṃ vinayaṃ tathā //
mattonmattena vikrīyaṃ hīnam ūlyaṃ bhayena vā /
asvatantreṇa mūḍhena tyājyaṃ tasya punar bhavet //
BrhS_1,18.4
matta-unmattena vikrīyaṃ hīnam ūlyaṃ bhayena vā / asvatantreṇa mūḍhena tyājyaṃ tasya punar bhavet //
yo 'nyahaste tu vikrīya anyasmai tat prayacchati /
so 'pi tad dviguṇaṃ dāpyo vinayaṃ tāvad eva tu //
BrhS_1,18.5
yo 'nya-haste tu vikrīya anyasmai tat prayacchati / so 'pi tad dvi-guṇaṃ dāpyo vinayaṃ tāvad eva tu //
daśaikapañcasaptāhamāsatryahārdhamāsikam /
bījāyovāhyaratnastrīdohyapuṃsāṃ parīkṣaṇam //
BrhS_1,18.6
daśa-eka-pañca-sapta-ahamāsa-try-aha-ardha-māsikam [=Yv_2.177a] / bīja-ayo-vāhya-ratna-strīdohya-puṃsāṃ parīkṣaṇam [=Yv_2.177b] //
ato 'rvāk puṇyadoṣas tu yadi saṃjāyate kvacit /
vikretuḥ pratideyaṃ tat kretā mūlyam avāpnuyāt //
BrhS_1,18.7
ato 'rvāk puṇya-doṣas tu yadi saṃjāyate kvacit / vikretuḥ pratideyaṃ tat kretā mūlyam avāpnuyāt //
avijñātaṃ tu yat krītaṃ duṣṭaṃ paścād vibhāvitam /
krītaṃ tat svāmine deyaṃ paṇyaṃ kāle 'nyathā na tu //
BrhS_1,18.8
avijñātaṃ tu yat krītaṃ duṣṭaṃ paścād vibhāvitam / krītaṃ tat svāmine deyaṃ paṇyaṃ kāle 'nyathā na tu //
parīkṣeta svayaṃ paṇyam anyeṣāṃ ca pradarśayet /
parīksitaṃ bahumataṃ gṛhītvā na punas tyajet //
BrhS_1,18.9
parīkṣeta svayaṃ paṇyam anyeṣāṃ ca pradarśayet / parīksitaṃ bahu-mataṃ gṛhītvā na punas tyajet //
aśvarūpyahiraṇyānāṃ dhānyalohājavāsasām /
carmakāṣṭhavikārāṇām ekāhaṃ syāt parīkṣaṇam //
BrhS_1,18.10
aśva-rūpya-hiraṇyānāṃ dhānya-loha-aja-vāsasām / carma-kāṣṭha-vikārāṇām eka-ahaṃ syāt parīkṣaṇam //
marṇībhāśvāśvatariṇām āgamair mūlyakalpanā /
nṛpājñayāpaṇasthānāṃ gobhūmyor ubhayecchayā //
BrhS_1,18.11
marṇī-bhāśva-aśva-tariṇām āgamair mūlya-kalpanā / nṛpa-ājñayā āpaṇa-sthānāṃ go-bhūmyor ubhaya-icchayā //
saṃvibhāge vinimaye kṣetrayor ubhayor api /
anusmṛtikṛtā tābhyāṃ kāryasiddhir bhaviṣyati //
BrhS_1,18.12
saṃvibhāge vinimaye kṣetrayor ubhayor api / anusmṛti-kṛtā tābhyāṃ kārya-siddhir bhaviṣyati //
praṣṭavyāḥ saṃnidhisthāś cet kretrā jñātyādayaḥ smṛtāḥ /
anyathā cet kṛtaṃ karma jñātīcchāṃ darśayet tataḥ //
BrhS_1,18.13
praṣṭavyāḥ saṃnidhi-sthāś cet kretrā jñāty-ādayaḥ smṛtāḥ / anyathā cet kṛtaṃ karma jñāti-icchāṃ darśayet tataḥ //
jñātyādipratyayenaiva sthāvarakraya iṣyate /
anyathā cet krayo yaḥ syād anyagrāme tripakṣakam //
BrhS_1,18.14
jñāty-ādi-pratyayena eva sthāvara-kraya iṣyate / anyathā cet krayo yaḥ syād anya-grāme tri-pakṣakam //
sodarāś ca sapiṇḍāś ca sodakāś ca sagotriṇaḥ /
sāmantā dhanikā grāhyāḥ saptaite yonayo matāḥ //
BrhS_1,18.15
sa-udarāś ca sa-piṇḍāś ca sa-udakāś ca sa-gotriṇaḥ / sāmantā dhanikā grāhyāḥ sapta ete yonayo matāḥ //
mūlyaṃ dattvādhikaṃ nyūnaṃ mūlyasyānucitaṃ smṛtam /
krayasiddhes tu naiva syād vatsarāṇāṃ śatair api //
BrhS_1,18.16
mūlyaṃ dattva ādhikaṃ nyūnaṃ mūlyasya anucitaṃ smṛtam / kraya-siddhes tu na eva syād vatsarāṇāṃ śatair api //
vikrayeṣu ca sarveṣu kūpavṛkṣādi lekhayet /
jalamārgādi yat kiṃcid anyaiś caiva bṛhaspatiḥ //
BrhS_1,18.17
vikrayeṣu ca sarveṣu kūpa-vṛkṣa-ādi lekhayet / jala-mārga-ādi yat kiṃcid anyaiś ca eva bṛhaspatiḥ //
kṣetrādyupetaṃ paripakvasasyaṃ vṛkṣaṃ phalaṃ vāpy upabhogayogyam /
kūpaṃ taḍākaṃ gṛham unnataṃ ca kretre ca vikretur idaṃ vadanti //
BrhS_1,18.18
kṣetra-ādy-upetaṃ paripakva-sasyaṃ vṛkṣaṃ phalaṃ va āpy upabhoga-yogyam / kūpaṃ taḍākaṃ gṛham unnataṃ ca kretre ca vikretur idaṃ vadanti //
mattamūḍhānabhijñārtamūḍhair vinimayaḥ kṛtaḥ /
yac cānucitamūlyaṃ syāt tat sarvaṃ vinivartayet //
BrhS_1,18.19
matta-mūḍha-anabhijña-ārtamūḍhair vinimayaḥ kṛtaḥ / yac ca anucita-mūlyaṃ syāt tat sarvaṃ vinivartayet //
jñātisāmantadhanikāḥ kraye grāmāt bahir gatāḥ /
nārhanti te pratikroṣṭuṃ krāntaṃ pakṣatraye kramāt //
BrhS_1,18.20
jñāti-sāmanta-dhanikāḥ kraye grāmāt bahir gatāḥ / na arhanti te pratikroṣṭuṃ krāntaṃ pakṣa-traye kramāt //
tripakṣād atha vā māsāt tritayāt tu tad āpnuyāt // Brh_1,18.21
tri-pakṣād atha vā māsāt tritayāt tu tad āpnuyāt //
krayavikrayānuśaye vidhir eṣa pradarśitaḥ /
grāmakṣetragṛhādīnāṃ sīmāvādaṃ nibodhata //
BrhS_1,19.1
kraya-vikraya-anuśaye vidhir eṣa pradarśitaḥ / grāma-kṣetra-gṛha-ādīnāṃ sīmā-vādaṃ nibodhata //
sīmāvṛkṣāṃś ca kurvīran nyagrodhāśvatthakiṃśukān /
śālmalīśālatā[ḍāṃ? lāṃ]ś ca kṣīriṇaś caiva pādapān //
BrhS_1,19.2
sīmā-vṛkṣāṃś ca kurvīran nyagrodha-aśvattha-kiṃśukān / śālmalī-śālatā[ḍāṃ? lāṃ]ś ca kṣīriṇaś ca eva pādapān //
gulmān veṇūṃś ca vividhāñ śamīvallīsthalāni ca /
śarān kubjakagulmāṃś ca tathā sīmā na naśyati //
BrhS_1,19.3
gulmān veṇūṃś ca vividhāñ śamī-vallī-sthalāni ca / śarān kubjaka-gulmāṃś ca tathā sīmā na naśyati //
taḍāgāny udapānāni gap: 2 syllablest prasravaṇāni ca /
sīmāsandhiṣu kāryāṇi devatāyatanāni ca //
BrhS_1,19.4
taḍāgāny udapānāni t prasravaṇāni ca / sīmā-sandhiṣu kāryāṇi devatā-āyatanāni ca //
rājā kṣetraṃ dattvā cāturvaidyavaṇigvārikasarvagrāmīṇa /
tanmahattarasvāmipuruṣādhiṣṭhitaṃ paricchindyāt //
Brh_1,19.5
rājā kṣetraṃ dattvā cāturvaidya-vaṇig-vārika-sarva-grāmīṇa / tan-mahat-tara-svāmi-puruṣa-adhiṣṭhitaṃ paricchindyāt //
yadi śūdro netā syāt taṃ klaibyenālaṃkāreṇa alaṃkṛtya śavabhasmanā /
mukhaṃ vilipyāgreyasya paśoḥ śoṇitenorasi pañcāṅgulāni kṛtvā grīvāyām /
antrāṇi pratimucya svyena pāṇinā sīmāloṣṭaṃ mūrdhni dhārayet //
Brh_1,19.6
yadi śūdro netā syāt taṃ klaibyena alaṃkāreṇa alaṃkṛtya śava-bhasmanā / mukhaṃ vilipyā āgreyasya paśoḥ śoṇitena urasi pañca-aṅgulāni kṛtvā grīvāyām / antrāṇi pratimucya svyena pāṇinā sīmā-loṣṭaṃ mūrdhni dhārayet //
niveśakāle kartavyaḥ sīmābandhaviniścayaḥ /
prakāśopāṃśucihnaiś ca lakṣitaḥ saṃśayāpahaḥ //
BrhS_1,19.7
niveśa-kāle kartavyaḥ sīmā-bandha-viniścayaḥ / prakāśa-upāṃśu-cihnaiś ca lakṣitaḥ saṃśaya-apahaḥ //
anaśvarāṇi dravyāṇi prakṛtyaivāvirodhataḥ /
vāpīkūpataḍāgāni caityārāmasurālayāḥ //
BrhS_1,19.8
anaśvarāṇi dravyāṇi prakṛtya eva avirodhataḥ / vāpī-kūpa-taḍāgāni caitya-ārāma-surālayāḥ //
sthalanimnanadīsrotaḥ śaragulmanagādayaḥ /
prakāśacihnāny etāni sīmāyāṃ kārayet sadā //
BrhS_1,19.9
sthala-nimna-nadī-srotaḥ śara-gulma-naga-ādayaḥ / prakāśa-cihnāny etāni sīmāyāṃ kārayet sadā //
yadi saṃśaya eva syāl liṅgānām api darśane /
sākṣipratyaya eva syād vivāde sīmaniścayaḥ //
BrhS_1,19.10
yadi saṃśaya eva syāl liṅgānām api darśane / sākṣi-pratyaya eva syād vivāde sīma-niścayaḥ //
sākṣyabhāve ca catvāro grāmasīmāntavāsinaḥ /
sīmāvinirṇayaṃ kuryuḥ prayatā rājasaṃnidhau //
BrhS_1,19.11
sākṣya-bhāve ca catvāro grāma-sīmānta-vāsinaḥ / sīmā-vinirṇayaṃ kuryuḥ prayatā rāja-saṃnidhau //
sāmantānām abhāve tu maulānāṃ sīmasākṣiṇām /
imān apy anuyuñjīta puruṣān vanagocarān //
BrhS_1,19.12
sāmantānām abhāve tu maulānāṃ sīma-sākṣiṇām / imān apy anuyuñjīta puruṣān vana-gocarān //
vyādhāñ śākunikān gopān kaivartān mūlakhānakān /
vyālagrāhān uñchavṛttīn anyāṃś ca vanagocarān //
BrhS_1,19.13
vyādhāñ śākunikān gopān kaivartān mūla-khānakān / vyāla-grāhān uñcha-vṛttīn anyāṃś ca vana-gocarān //
te pṛṣṭās tu yathā brūyuḥ sīmāsandhiṣu lakṣaṇam /
tat tathā sthāpayet rājā dharmeṇa grāmayor dvayoḥ //
BrhS_1,19.14
te pṛṣṭās tu yathā brūyuḥ sīmā-sandhiṣu lakṣaṇam / tat tathā sthāpayet rājā dharmeṇa grāmayor dvayoḥ //
śirobhis te gṛhītvorvīṃ sragviṇo raktavāsasaḥ /
sukṛtaiḥ śāpitāḥ svaiḥ svaiḥ brūyus te tu samaṃjasam //
BrhS_1,19.15
śirobhis te gṛhītvā ūrvīṃ sragviṇo rakta-vāsasaḥ / sukṛtaiḥ śāpitāḥ svaiḥ svaiḥ brūyus te tu samaṃjasam //
nibadhnīyāt tathā sīmāṃ savīṃs tāṃś caiva nāmataḥ /
prakāśacihnāny etāni sīmāyāṃ kārayet sadā //
BrhS_1,19.16
nibadhnīyāt tathā sīmāṃ savīṃs tāṃś ca eva nāmataḥ / prakāśa-cihnāny etāni sīmāyāṃ kārayet sadā //
nihitāni tathānyāni yāni bhūmir na bhakṣayet /
upacchatrāni cānyāni sīmāliṅgāni kārayet //
BrhS_1,19.17
nihitāni tatha ānyāni yāni bhūmir na bhakṣayet / upacchatrāni ca anyāni sīmā-liṅgāni kārayet //
sīmājñāne tṛnaṃ vīkṣya loke nityaviparyayam /
śmaśāno 'sthīni gobālās tathā bhasmakapālikāḥ //
BrhS_1,19.18
sīmā-jñāne tṛnaṃ vīkṣya loke nitya-viparyayam / śmaśāno 'sthīni go-bālās tathā bhasma-kapālikāḥ //
karīṣam iṣṭakāṅgāraśarkarā bālukāṃs tathā /
tāni sandhiṣu sīmāyā aprakāśāni kārayet //
BrhS_1,19.19
karīṣam iṣṭakā-aṅgāraśarkarā bālukāṃs tathā / tāni sandhiṣu sīmāyā aprakāśāni kārayet //
karīṣāsthituṣāṅgāraśarkarāśmakapālikāḥ /
sikateṣṭakagobālakārpāsāsthīni bhasma ca //
BrhS_1,19.20
karīṣa-asthi-tuṣa-aṅgāraśarkarā-śma-kapālikāḥ / sikata-iṣṭaka-gobālakārpāsa-asthīni bhasma ca //
prakṣipya kumbheṣv etāni sīmānteṣu nidhāpayet /
prayatnadarśitavyacihnāni
tataḥ paugaṇḍabālānāṃ prayatnena pradarśayet //
Brh_1,19.21
prakṣipya kumbheṣv etāni sīmānteṣu nidhāpayet / prayatna-darśitavya-cihnāni tataḥ paugaṇḍa-bālānāṃ prayatnena pradarśayet //
vārdhake ca śiśūnāṃ te darśayeyus tathaiva ca /
evaṃ paraṃparājñāne sīmābhrāntir na jāyate //
BrhS_1,19.22
vārdhake ca śiśūnāṃ te darśayeyus tatha aiva ca / evaṃ paraṃpara-ājñāne sīmā-bhrāntir na jāyate //
kurute dānaharaṇaṃ bhāgyābhāgyavaśān nṛṇām /
ekatra kūlapātaṃ tu bhūmer anyatra saṃsthitiḥ //
BrhS_1,19.23
kurute dāna-haraṇaṃ bhāgya-abhāgya-vaśān nṛṇām / ekatra kūla-pātaṃ tu bhūmer anyatra saṃsthitiḥ //
nadītīraṃ prakurute tasyaitāṃ na vicālayet /
kṣetraṃ sasasyam ullaṅghya bhūmiś cchinnā yadā bhavet //
BrhS_1,19.24
nadī-tīraṃ prakurute tasya etāṃ na vicālayet / kṣetraṃ sasasyam ullaṅghya bhūmiś cchinnā yadā bhavet //
nadīsrotaḥpravāheṇa kṣetrasvāmī labheta tām /
yā rājñā krodhalobhena balān nyāyena vā hṛtā //
BrhS_1,19.25
nadī-srotaḥ-pravāheṇa kṣetra-svāmī labheta tām / yā rājñā krodha-lobhena balān nyāyena vā hṛtā //
gṛhakṣetravivādeṣu sāmantebhyo vinirṇayaḥ /
nagaragrāmagaṇino ye ca vṛddhatamā narāḥ //
BrhS_1,19.26
gṛha-kṣetra-vivādeṣu sāmantebhyo vinirṇayaḥ / nagara-grāma-gaṇino ye ca vṛddha-tamā narāḥ //
kīnāśaśilpibhṛtakā gopavyādhoñchajīvinaḥ /
mūlakhānakakaivartakulyā bhedakabādhakāḥ //
BrhS_1,19.27
kīnāśa-śilpi-bhṛtakā gopa-vyādha-uñcha-jīvinaḥ / mūla-khānaka-kaivartakulyā bhedaka-bādhakāḥ //
āgamaṃ ca pramāṇaṃ ca bhogaṃ kāmaṃ ca nāma ca /
bhūbhāgalakṣaṇaṃ caiva ye vidus te 'tra sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,19.28
āgamaṃ ca pramāṇaṃ ca bhogaṃ kāmaṃ ca nāma ca / bhū-bhāga-lakṣaṇaṃ ca eva ye vidus te 'tra sākṣiṇaḥ //
pradattānyasya tuṣṭena na sā siddhim avāpnuyāt /
[yā rājñā krodhalobhena chalān nyāyena vā hṛtā] //
BrhS_1,19.29
pradatta-anyasya tuṣṭena na sā siddhim avāpnuyāt / [yā rājñā krodha-lobhena chalān nyāyena vā hṛtā] //
pramāṇarahitāṃ bhūmiṃ bhuñjato yasya yā hṛtā /
guṇādhikasya dattā vā tasya tāṃ naiva cālayet //
BrhS_1,19.30
pramāṇa-rahitāṃ bhūmiṃ bhuñjato yasya yā hṛtā / guṇa-adhikasya dattā vā tasya tāṃ na eva cālayet //
śāpathaiḥ śāpitāḥ svaiḥ svaiḥ brūyuḥ sīmni viniścayam /
darśayeyur nidhānāni tat pramāṇam iti sthitiḥ //
BrhS_1,19.31
śāpathaiḥ śāpitāḥ svaiḥ svaiḥ brūyuḥ sīmni viniścayam / darśayeyur nidhānāni tat pramāṇam iti sthitiḥ //
satyena śāpayed vipraṃ kṣatriyaṃ vāhanāyudhaiḥ // Brh_1,19.32
satyena śāpayed vipraṃ kṣatriyaṃ vāhana-āyudhaiḥ [=Mn_8.113a] //
jñātṛcihnair vinā sādhur eko 'py ubhayasaṃmataḥ /
raktamālyāmbaradharo mṛdam ādāya mūrdhani //
BrhS_1,19.33
jñātṛ-cihnair vinā sādhur eko 'py ubhaya-saṃmataḥ / rakta-mālya-ambara-dharo mṛdam ādāya mūrdhani //
satyavrataḥ sopavāsaḥ sīmāntaṃ darśayen naraḥ // Brh_1,19.34
satya-vrataḥ sa-upavāsaḥ sīmāntaṃ darśayen naraḥ //
[sāmantāś cen mṛṣā brūyuḥ setau vivadatāṃ nṛṇām] /
[sarve ca te pṛthagdaṇḍyā rājñā madhyam asāhasam] //
BrhS_1,19.35
[sāmantāś cen mṛṣā brūyuḥ setau vivadatāṃ nṛṇām] / [sarve ca te pṛthag-daṇḍyā rājñā madhyam asāhasam] //
[yathoktena nayantas te pūyante satyasākṣiṇaḥ] /
[viparītaṃ nayantas tu dāpyāḥ syur dviśataṃ damam] //
BrhS_1,19.36
[yatha ūktena nayantas te pūyante satya-sākṣiṇaḥ] / [viparītaṃ nayantas tu dāpyāḥ syur dviśataṃ damam] //
sarvasmin sthāvare vāde vidhir eṣa prakīrtitaḥ // Brh_1,19.37
sarvasmin sthāvare vāde vidhir eṣa prakīrtitaḥ //
tadutpannāś ca sāmantā ye 'nyadeśe vyavasthitāḥ /
maulās te tu samuddiṣṭāḥ praṣṭavyāḥ kāryanirṇaye //
BrhS_1,19.38
tad-utpannāś ca sāmantā ye 'nya-deśe vyavasthitāḥ / maulās te tu samuddiṣṭāḥ praṣṭavyāḥ kārya-nirṇaye //
aduṣṭās te tu yad brūyuḥ saṃdigdhau samavṛttayaḥ /
tat pramāṇaṃ tu kartavyam evaṃ dharmo na hīyate //
BrhS_1,19.39
aduṣṭās te tu yad brūyuḥ saṃdigdhau samavṛttayaḥ / tat pramāṇaṃ tu kartavyam evaṃ dharmo na hīyate //
anyagrāmāt samāhṛtya dattānyasya yadā mahī /
anyathā tu bhavel lābho narāṇāṃ rājadaivikaḥ //
BrhS_1,19.40
anya-grāmāt samāhṛtya datta ānyasya yadā mahī / anyathā tu bhavel lābho narāṇāṃ rāja-daivikaḥ //
mahānadyāthavā rājñā kathaṃ tatra vicāraṇā /
nadyotsṛṣṭā rājadattā yasya tasyaiva sā mahī /
anyathā tu bhavel lābho narāṇāṃ rājadaivikaḥ //
BrhS_1,19.41
mahānadya āthavā rājñā kathaṃ tatra vicāraṇā / nadya-utsṛṣṭā rāja-dattā yasya tasya eva sā mahī / anyathā tu bhavel lābho narāṇāṃ rāja-daivikaḥ //
kṣayodayau jīvanaṃ ca daivarājavaśān nṛṇām /
tasmāt sarveṣu kāleṣu tatkṛtaṃ na vicālayet //
BrhS_1,19.42
kṣaya-udayau jīvanaṃ ca daiva-rāja-vaśān nṛṇām / tasmāt sarveṣu kāleṣu tat-kṛtaṃ na vicālayet //
grāmayor ubhayor yatra maryādā kalpitā nadī /
kurute dānaharaṇaṃ bhāgyābhāgyavaśān nṛṇām /
kṣayodayena cālpā ca cālayan daṇḍam arhati //
BrhS_1,19.43
grāmayor ubhayor yatra maryādā kalpitā nadī / kurute dāna-haraṇaṃ bhāgyā ābhāgya-vaśān nṛṇām / kṣaya-udayena ca alpā ca cālayan daṇḍam arhati //
daśagrāmaśatagrāmasahasragrāmalakṣaṇām /
viṣamāṃ nṛpatiḥ kuryāc cihnaiḥ sīmāṃ viniścitām //
BrhS_1,19.44
daśa-grāma-śata-grāmasahasra-grāma-lakṣaṇām / viṣamāṃ nṛpatiḥ kuryāc cihnaiḥ sīmāṃ viniścitām //
niveśakālād ārabhya gṛhavaryāpaṇādikam /
yena yāvad yathā bhuktaṃ tasya tan na vicālayet //
BrhS_1,19.45
niveśa-kālād ārabhya gṛha-vary-āpaṇa-ādikam / yena yāvad yathā bhuktaṃ tasya tan na vicālayet //
vātāyanapraṇālīs tu tathā niryūhavedikāḥ /
catuḥśālasyandanikāḥ prāṅniviṣṭā na cālayet //
BrhS_1,19.46
vātāyana-praṇālīs tu tathā niryūha-vedikāḥ / catuḥ-śāla-syandanikāḥ prāṅ-niviṣṭā na cālayet //
mekhalābhramaniṣkāsagavākṣān noparodhayet /
praṇālīṃ gṛhavāstuṃ ca pīḍayan daṇḍabhāg bhavet //
BrhS_1,19.47
mekhalā-bhrama-niṣkāsagavākṣān na uparodhayet / praṇālīṃ gṛhavāstuṃ ca pīḍayan daṇḍa-bhāg bhavet //
niveśasamayād ūrdhvaṃ naite yojyāḥ kathaṃcana /
gṛhanirmāṇe 'kāryāṇi
dṛṣṭipātaṃ praṇālīṃ ca na kuryāt paraveśmani //
Brh_1,19.48
niveśa-samayād ūrdhvaṃ na ete yojyāḥ kathaṃcana / gṛha-nirmāṇe 'kāryāṇi dṛṣṭi-pātaṃ praṇālīṃ ca na kuryāt para-veśmani //
varcasthānaṃ vahnim ayaṃ gartocchiṣṭāmbusecanam /
atyārāt parakuḍyasya na kartavyaṃ kadācana //
BrhS_1,19.49
varca-sthānaṃ vahnim ayaṃ garta-ucchiṣṭa-ambu-secanam / atyārāt para-kuḍyasya na kartavyaṃ kadācana //
viṇmūtrodakavaprāṃś ca vahniśvabhraniveśanam /
aratnidvayam utsṛjya parakuḍyāṃ niveśayet //
BrhS_1,19.50
viṇmūtra-udaka-vaprāṃś ca vahni-śvabhra-niveśanam / aratni-dvayam utsṛjya para-kuḍyāṃ niveśayet //
yānty āyānti janā yena paśavaś cānivāritāḥ /
tad ucyate saṃsaraṇaṃ na roddhavyaṃ tu kenacit //
BrhS_1,19.51
yānty āyānti janā yena paśavaś ca anivāritāḥ / tad ucyate saṃsaraṇaṃ na roddhavyaṃ tu kenacit //
yas tatra saṃkaraṃ śvabhraṃ vṛkṣāropaṇam eva ca /
kāmāt purīṣaṃ kuryāc ca tasya daṇḍas tu māṣakaḥ //
BrhS_1,19.52
yas tatra saṃkaraṃ śvabhraṃ vṛkṣa-āropaṇam eva ca / kāmāt purīṣaṃ kuryāc ca tasya daṇḍas tu māṣakaḥ //
gṛhītvā vāhayet kāle vāpagopanasaṃgrahān /
akurvan svāmine dāpyo madhyaṃ kṛṣṭaśadaṃ tu saḥ //
BrhS_1,19.53
gṛhītvā vāhayet kāle vāpa-gopana-saṃgrahān / akurvan svāmine dāpyo madhyaṃ kṛṣṭa-śadaṃ tu saḥ //
kṣetraṃ gṛhītvā yaḥ kaścin na kuryān na ca kārayet /
svāmine sa śadaṃ dāpyo rājñe daṇḍaṃ ca tatsamam //
BrhS_1,19.54
kṣetraṃ gṛhītvā yaḥ kaścin na kuryān na ca kārayet / svāmine sa śadaṃ dāpyo rājñe daṇḍaṃ ca tat-samam //
cirāvasanne daśamaṃ kṛṣyamāṇe tathāṣṭamam /
susaṃskṛte tu ṣaṣṭhaṃ syāt parikalpya yathāvidhi //
BrhS_1,19.55
cira-avasanne daśamaṃ kṛṣyamāṇe tathā-aṣṭamam / susaṃskṛte tu ṣaṣṭhaṃ syāt parikalpya yathā-vidhi //
apriyoktis tāḍanaṃ ca pāruṣyaṃ dvividhaṃ smṛtam /
ekaikaṃ tu tridhā bhinnaṃ damaś coktas trilakṣaṇaḥ //
BrhS_1,20.1
apriya-uktis tāḍanaṃ ca pāruṣyaṃ dvividhaṃ smṛtam / ekaikaṃ tu tridhā bhinnaṃ damaś ca uktas tri-lakṣaṇaḥ //
deśadharmakulādīnāṃ kṣepaḥ pāpena yojanam /
dravyaṃ vinā tu prathamaṃ vākpāruṣyaṃ tad ucyate //
BrhS_1,20.2
deśa-dharma-kula-ādīnāṃ kṣepaḥ pāpena yojanam / dravyaṃ vinā tu prathamaṃ vāk-pāruṣyaṃ tad ucyate //
bhaginībhrātṛsaṃbaddham upapātakaśaṃsanam /
pāruṣyaṃ madhyamaṃ proktaṃ vācikaṃ śāstravedibhiḥ //
BrhS_1,20.3
bhaginī-bhrātṛ-saṃbaddham upapātaka-śaṃsanam / pāruṣyaṃ madhyamaṃ proktaṃ vācikaṃ śāstra-vedibhiḥ //
abhakṣyāpeyakathanaṃ mahāpātakadūṣaṇam /
pāruṣyam uttamaṃ proktaṃ tīvram armābhipātanam //
BrhS_1,20.4
abhakṣya-apeya-kathanaṃ mahā-pātaka-dūṣaṇam / pāruṣyam uttamaṃ proktaṃ tīvram arma-abhipātanam //
samajātiguṇānāṃ tu vākpāruṣye parasparam /
vinayo 'bhihitaḥ śāstre paṇas tv ardhatrayodaśaḥ //
BrhS_1,20.5
sama-jāti-guṇānāṃ tu vāk-pāruṣye parasparam / vinayo 'bhihitaḥ śāstre paṇas tv ardha-trayodaśaḥ //
daṇḍaḥ kāṇakhañjādīnāṃ tathāvidhān api kārṣāpaṇadvayam // Brh_1,20.6
daṇḍaḥ kāṇa-khañja-ādīnāṃ tathā-vidhān api kārṣāpaṇa-dvayam //
savarṇākrośane sārdhadvādaśapaṇo daṇḍaḥ /
hīnavarṇe kākiṇyadhikaṣaṭpaṇo daṇḍaḥ //
BrhS_1,20.7
savarṇa-ākrośane sa-ardha-dvādaśa-paṇo daṇḍaḥ / hīna-varṇe kākiṇy-adhika-ṣaṭ-paṇo daṇḍaḥ //
samānayoḥ samo daṇḍo nyūnasya dviguṇas tu saḥ /
uttamasyādhikaḥ prokto vākpāruṣye parasparam //
BrhS_1,20.8
samānayoḥ samo daṇḍo nyūnasya dvi-guṇas tu saḥ / uttamasya adhikaḥ prokto vāk-pāruṣye parasparam //
kṣipan svasrādikaṃ dadyāt pañcāśatpaṇikaṃ damam /
guṇahīnasya pāruṣye brāhmaṇo nāparādhnuyāt //
BrhS_1,20.9
kṣipan svasra-ādikaṃ dadyāt pañcāśat-paṇikaṃ damam / guṇa-hīnasya pāruṣye brāhmaṇo na aparādhnuyāt //
patitaṃ patitety uktvā coraṃ coreti vā punaḥ /
vacanāt tulyadoṣaḥ syāt gap: 8 syllables //
BrhS_1,20.10
patitaṃ patita-ity uktvā coraṃ cora-iti vā punaḥ / vacanāt tulya-doṣaḥ syāt //
dharmopadeśaṃ dharmeṇa viprāṇām asya kurvataḥ /
taptam āsiñcayet tailaṃ vaktre śrotre ca pārthivaḥ //
BrhS_1,20.11
dharma-upadeśaṃ dharmeṇa viprāṇām asya kurvataḥ / taptam āsiñcayet tailaṃ vaktre śrotre ca pārthivaḥ //
vipre śatārdhaṃ daṇḍas tu kṣatriyasyābhiśaṃsane /
viśas tathārdhapañcāśacchūdrasyārdhatrayodaśa //
BrhS_1,20.12
vipre śata-ardhaṃ daṇḍas tu kṣatriyasya abhiśaṃsane / viśas tatha ārdha-pañcāśacchūdrasya ardha-trayodaśa //
sacchūdrasyāyam uddiṣṭo vinayo 'naparādhinaḥ /
guṇahīnasya pāruṣye brāhmaṇo nāparādhnuyāt //
BrhS_1,20.13
sac-chūdrasya ayam uddiṣṭo vinayo 'naparādhinaḥ / guṇa-hīnasya pāruṣye brāhmaṇo na aparādhnuyāt //
vaiśyasya kṣatriyākrośe daṇḍanīyaḥ prado bhavet /
tadardhaṃ kṣatriyo vaiśyaṃ kṣipan vinayam arhati //
BrhS_1,20.14
vaiśyasya kṣatriya-ākrośe daṇḍanīyaḥ prado bhavet / tad-ardhaṃ kṣatriyo vaiśyaṃ kṣipan vinayam arhati //
śūdrākrośe kṣatriyasya pañcaviṃśatiko damaḥ /
bṛhatve dviguṇaṃ tatra śāstravidbhir udāhṛtam //
BrhS_1,20.15
śūdra-ākrośe kṣatriyasya pañcaviṃśatiko damaḥ / bṛhatve dvi-guṇaṃ tatra śāstra-vidbhir udāhṛtam //
vaiśyam ākṣārayañ śūdro dāpyaḥ syāt prathamaṃ damam /
kṣatriyaṃ madhyamaṃ caiva vipram uttamasāhasam //
BrhS_1,20.16
vaiśyam ākṣārayañ śūdro dāpyaḥ syāt prathamaṃ damam / kṣatriyaṃ madhyamaṃ ca eva vipram uttama-sāhasam //
deśādikaṃ kṣipan dāpyaḥ paṇān ardhatrayodaśa /
pāpena yojayan darpād dāpyaḥ prathamasāhasam //
BrhS_1,20.17
deśa-ādikaṃ kṣipan dāpyaḥ paṇān ardhatrayodaśa / pāpena yojayan darpād dāpyaḥ prathama-sāhasam //
dharmopadeśakartā ca vedodāharaṇānvitaḥ /
ākrośakas tu viprāṇāṃ jihvāc chedena daṇḍyate //
BrhS_1,20.18
dharma-upadeśa-kartā ca veda-udāharaṇa-anvitaḥ / ākrośakas tu viprāṇāṃ jihvāc chedena daṇḍyate //
eṣa daṇḍaḥ samākhyātaḥ puruṣāpekṣayā mayā /
samanyūnādhikatvena kalpanīyo manīṣibhiḥ //
BrhS_1,20.19
eṣa daṇḍaḥ samākhyātaḥ puruṣa-apekṣayā mayā / sama-nyūna-adhikatvena kalpanīyo manīṣibhiḥ //
hastapāṣāṇalaguḍair bhasmakardamapāṃsubhiḥ /
āyudhaiś ca praharaṇair daṇḍapāruṣyam ucyate //
BrhS_1,21.1
hasta-pāṣāṇa-laguḍair bhasma-kardama-pāṃsubhiḥ / āyudhaiś ca praharaṇair daṇḍa-pāruṣyam ucyate //
vākpāruṣye kṛte yasya yathā daṇḍo vidhīyate /
tasyaiva dviguṇaṃ daṇḍaṃ kārayen maraṇād ṛte //
BrhS_1,21.2
vāk-pāruṣye kṛte yasya yathā daṇḍo vidhīyate / tasya eva dvi-guṇaṃ daṇḍaṃ kārayen maraṇād ṛte //
dvayoḥ praharator daṇḍaḥ samayos tu samaḥ smṛtaḥ /
ārambhako 'nubandhī ca dāpyaḥ syād adhikaṃ damam //
BrhS_1,21.3
dvayoḥ praharator daṇḍaḥ samayos tu samaḥ smṛtaḥ / ārambhako 'nubandhī ca dāpyaḥ syād adhikaṃ damam //
pūrvākruṣṭaḥ samākrośaṃs tāḍitaḥ pratitāḍayan /
hatvātatāyinaṃ caiva nāparādhī bhaven naraḥ //
BrhS_1,21.4
pūrva-ākruṣṭaḥ samākrośaṃs tāḍitaḥ pratitāḍayan / hatvā ātatāyinaṃ ca eva na aparādhī bhaven naraḥ //
vākpāruṣyādinā nīco yaḥ santam abhilaṅghayet /
sa eva tāḍayaṃs tasya nānveṣṭavyo mahībhujā //
BrhS_1,21.5
vāk-pāruṣya-ādinā nīco yaḥ santam abhilaṅghayet / sa eva tāḍayaṃs tasya na anveṣṭavyo mahī-bhujā //
bhasmādīnāṃ prakṣipaṇaṃ tāḍanaṃ ca karādinā /
prathamaṃ daṇḍapāruṣyaṃ damaḥ kāryo 'tra māṣikaḥ //
BrhS_1,21.6
bhasma-ādīnāṃ prakṣipaṇaṃ tāḍanaṃ ca kara-ādinā / prathamaṃ daṇḍa-pāruṣyaṃ damaḥ kāryo 'tra māṣikaḥ //
eṣa daṇḍaḥ sameṣūktaḥ parastrīṣv adhikeṣu ca /
dviguṇas triguṇo jñeyaḥ prādhānyāpekṣayā buddhaiḥ //
BrhS_1,21.7
eṣa daṇḍaḥ sameṣu uktaḥ para-strīṣv adhikeṣu ca / dvi-guṇas tri-guṇo jñeyaḥ prādhānya-apekṣayā buddhaiḥ //
udyate 'śmaśilākāṣṭhe kartavyaḥ prathamo damaḥ /
parasparaṃ hastapāde daśaviṃśatikas tathā //
BrhS_1,21.8
udyate 'śma-śilā-kāṣṭhe kartavyaḥ prathamo damaḥ / parasparaṃ hasta-pāde daśaviṃśatikas tathā //
madhyamaḥ śastrasaṃdhāne saṃyojyaḥ kṣubdhayor dvayoḥ /
kāryaḥ kṛtānurūpas tu lagne ghāte damo budhaiḥ //
BrhS_1,21.9
madhyamaḥ śastra-saṃdhāne saṃyojyaḥ kṣubdhayor dvayoḥ / kāryaḥ kṛta-anurūpas tu lagne ghāte damo budhaiḥ //
iṣṭakopalakāṣṭhaiś ca tāḍane tu dvimāṣikaḥ /
dviguṇaḥ śoṇitodbhede daṇḍaḥ kāryo manīṣibhiḥ //
BrhS_1,21.10
iṣṭa-kopala-kāṣṭhaiś ca tāḍane tu dvi-māṣikaḥ / dvi-guṇaḥ śoṇita-udbhede daṇḍaḥ kāryo manīṣibhiḥ //
tvagbhede prathamo daṇḍo māṃsabhede tu madhyamaḥ /
uttamam
uttamas tv asthibhede syād dhātena tu pramāpaṇam //
Brh_1,21.11
tvag-bhede prathamo daṇḍo māṃsa-bhede tu madhyamaḥ / uttamam uttamas tv asthi-bhede syād dhātena tu pramāpaṇam //
karṇanāsākaracchede dantabhaṅge 'sthibhedane /
kartavyo madhyamo daṇḍo dviguṇaḥ patiteṣu tu //
BrhS_1,21.12
karṇa-nāsā-kara-cchede danta-bhaṅge 'sthi-bhedane / kartavyo madhyamo daṇḍo dvi-guṇaḥ patiteṣu tu //
karṇauṣṭhaghrāṇapādākṣijihvāśiśnakarasya ca /
chedane cottamo daṇḍo bhedane madhyamo guruḥ //
BrhS_1,21.13
karṇa-oṣṭha-ghrāṇa-pāda-akṣijihvā-śiśna-karasya ca / chedane ca uttamo daṇḍo bhedane madhyamo guruḥ //
daṇḍas tv abhihitāyaiva daṇḍapāruṣyakalpitaḥ /
hṛte tad dviguṇaṃ cānyadrājadaṇḍas tato 'dhikaḥ //
BrhS_1,21.14
daṇḍas tv abhihitāya aiva daṇḍa-pāruṣya-kalpitaḥ / hṛte tad dvi-guṇaṃ ca anyadrāja-daṇḍas tato 'dhikaḥ //
aṅgāvabhedane caiva pīḍane chedane tathā /
samutthānavyayaṃ dāpyaḥ kalahāpahṛtaṃ ca yat //
BrhS_1,21.15
aṅga-avabhedane ca eva pīḍane chedane tathā / samutthāna-vyayaṃ dāpyaḥ kalaha-apahṛtaṃ ca yat //
vivikte tāḍito yas tu hato dṛśyeta vā bhavet /
hantā tad anumānena vijñeyaḥ śapathena vā //
BrhS_1,21.16
vivikte tāḍito yas tu hato dṛśyeta vā bhavet / hantā tad anumānena vijñeyaḥ śapathena vā //
antarveśmany araṇye vā niśāyāṃ yatra tāḍitaḥ /
śoṇitaṃ tatra dṛśyeta na pṛcchet tatra sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,21.17
antar-veśmany araṇye vā niśāyāṃ yatra tāḍitaḥ / śoṇitaṃ tatra dṛśyeta na pṛcchet tatra sākṣiṇaḥ //
kaścit kṛtvātmanaś cihnaṃ dveṣāt param abhidravet /
hetvartham atisāmarthyais tatra yuktaṃ parīkṣaṇam //
BrhS_1,21.18
kaścit kṛtvā ātmanaś cihnaṃ dveṣāt param abhidravet / hetv-artham atisāmarthyais tatra yuktaṃ parīkṣaṇam //
ākruṣṭas tu samākrośaṃs tāḍitaḥ pratitāḍayan /
hatvāparādhinaṃ caiva nāparādhī bhaven naraḥ //
BrhS_1,21.19
ākruṣṭas tu samākrośaṃs tāḍitaḥ pratitāḍayan / hatva āparādhinaṃ ca eva na aparādhī bhaven naraḥ //
prātilomyās tathā cāntyāḥ puruṣāṇāṃ malāḥ smṛtāḥ /
brāhmaṇātikrame vadhyā na dātavyā dhanaṃ kvacit //
BrhS_1,21.20
prātilomyās tathā ca antyāḥ puruṣāṇāṃ malāḥ smṛtāḥ / brāhmaṇa-atikrame vadhyā na dātavyā dhanaṃ kvacit //
śrāntān kṣudhārtān tṛṣitān akāle vāhayet tu yaḥ /
sa goghno niṣkṛtiṃ kāryo dāpyo vāpy athavā damam //
BrhS_1,21.21
śrāntān kṣudhā-ārtān tṛṣitān akāle vāhayet tu yaḥ / sa go-ghno niṣkṛtiṃ kāryo dāpyo va āpy athavā damam //
samutthānavyayaṃ dāpyaḥ kalahāya kṛtaṃ ca yat /
yenāṅgena dvijātīnāṃ śūdraḥ praharate ruṣā /
chettavyaṃ tad bhavet tasya manunā samudāhṛtam //
BrhS_1,21.22
samutthāna-vyayaṃ dāpyaḥ kalahāya kṛtaṃ ca yat / yena aṅgena dvi-jātīnāṃ śūdraḥ praharate ruṣā / chettavyaṃ tad bhavet tasya manunā samudāhṛtam //
prakāśāś cāprakāśāś ca taskarā dvividhā smṛtāḥ /
prajñāsāmarthyam āyābhiḥ prabhinnās te sahasradhā //
BrhS_1,22.1
prakāśāś ca aprakāśāś ca taskarā dvi-vidhā smṛtāḥ / prajñā-sāmarthyam āyābhiḥ prabhinnās te sahasradhā //
naigamā vaidyakitavāḥ sabhyotkocakavañcakāḥ /
daivotpātavido bhadrāḥ śilpajñāḥ pratirūpakāḥ //
BrhS_1,22.2
naigamā vaidya-kitavāḥ sabhya-utkocaka-vañcakāḥ / daiva-utpāta-vido bhadrāḥ śilpa-jñāḥ pratirūpakāḥ //
akriyākāriṇaś caiva madhyasthāḥ kūṭasākṣiṇaḥ /
prakāśataskarā hy ete tathā kuhakajīvinaḥ //
BrhS_1,22.3
akriyā-kāriṇaś ca eva madhya-sthāḥ kūṭa-sākṣiṇaḥ / prakāśa-taskarā hy ete tathā kuhaka-jīvinaḥ //
sandhicchidaḥ pānthamuṣo dvicatuṣpadahāriṇaḥ /
utkṣepakāḥ sasyaharāḥ jñeyāḥ pracchannataskarāḥ //
BrhS_1,22.4
sandhi-cchidaḥ pāntha-muṣo dvi-catuṣ-pada-hāriṇaḥ / utkṣepakāḥ sasya-harāḥ jñeyāḥ pracchanna-taskarāḥ //
saṃsargacihnarūpaiś ca vijñātā rājapūruṣaiḥ /
pradāpyāpahṛtaṃ daṇḍyā damaiḥ śāstrapracoditaiḥ //
BrhS_1,22.5
saṃsarga-cihna-rūpaiś ca vijñātā rāja-pūruṣaiḥ / pradāpya apahṛtaṃ daṇḍyā damaiḥ śāstra-pracoditaiḥ //
utkṣepakas tu saṃdaṃśair bhettavyo rājapūruṣaiḥ /
dhānyahartā daśaguṇaṃ dāpyaḥ syād dviguṇaṃ damam //
BrhS_1,22.6
utkṣepakas tu saṃdaṃśair bhettavyo rāja-pūruṣaiḥ / dhānya-hartā daśa-guṇaṃ dāpyaḥ syād dvi-guṇaṃ damam //
ekasmin yatra nidhanaṃ prāpite duṣṭacāriṇi /
bahūnāṃ bhavati kṣemaḥ tasya puṇyaprado vadhaḥ //
BrhS_1,22.7
ekasmin yatra nidhanaṃ prāpite duṣṭa-cāriṇi / bahūnāṃ bhavati kṣemaḥ tasya puṇya-prado vadhaḥ //
tathā pāntham uṣo vṛkṣe gale badhvāvalambayet // Brh_1,22.8
tathā pāntham uṣo vṛkṣe gale badhva āvalambayet //
aṅgulīgranthibhedasya chedayet prathame grahe /
dvitīye hastacaraṇau tṛtīye vadham arhati //
BrhS_1,22.9
aṅgulī-granthi-bhedasya chedayet prathame grahe / dvitīye hasta-caraṇau tṛtīye vadham arhati //
ajñātauṣadhimantras tu yaś ca vyādher atattvavit /
rogibhyo 'rthaṃ samādatte sa daṇḍyaś coravad bhiṣak //
BrhS_1,22.10
ajñāta-oṣadhi-mantras tu yaś ca vyādher atattvavit / rogibhyo 'rthaṃ samādatte sa daṇḍyaś coravad bhiṣak //
glahaḥ prakāśaḥ kartavyo nirvāsyāḥ kūṭadevinaḥ // Brh_1,22.11
glahaḥ prakāśaḥ kartavyo nirvāsyāḥ kūṭa-devinaḥ //
kūṭākṣadevinaḥ kṣudrā rājabhāryāharāś ca ye /
gaṇakā vañcakāś caiva daṇḍyās te kitavā smṛtāḥ //
BrhS_1,22.12
kūṭa-akṣa-devinaḥ kṣudrā rāja-bhārya-āharāś ca ye / gaṇakā vañcakāś ca eva daṇḍyās te kitavā smṛtāḥ //
pracchannadoṣavyāmiśraṃ punaḥ saṃskṛtavikrayī /
paṇye tad dviguṇaṃ dāpyo vaṇigdaṇḍaṃ ca tatsamam //
BrhS_1,22.13
pracchanna-doṣa-vyāmiśraṃ punaḥ saṃskṛta-vikrayī / paṇye tad dvi-guṇaṃ dāpyo vaṇig-daṇḍaṃ ca tat-samam //
anyāyavādinaḥ sabhyās tathaivotkocajīvinaḥ /
viśvastavañcakāś caiva nirvāsyāḥ sarva eva te //
BrhS_1,22.14
anyāya-vādinaḥ sabhyās tatha aiva utkoca-jīvinaḥ / viśvasta-vañcakāś ca eva nirvāsyāḥ sarva eva te //
jyotir jñānaṃ tathotpātam aviditvā tu ye nṛṇām /
śrāvayanty arthalobhena vineyās te prayatnataḥ //
BrhS_1,22.15
jyotir jñānaṃ tatha ūtpātam aviditvā tu ye nṛṇām / śrāvayanty artha-lobhena vineyās te prayatnataḥ //
daṇḍājinādibhir yuktam ātmānaṃ darśayanti ye /
hiṃsantaś cchadmanā nṛṇāṃ vadhyās te rājapūruṣaiḥ //
BrhS_1,22.16
daṇḍa-ajina-ādibhir yuktam ātmānaṃ darśayanti ye / hiṃsantaś cchadmanā nṛṇāṃ vadhyās te rāja-pūruṣaiḥ //
alpamūlyaṃ tu saṃskṛtya nayanti bahumūlyatām /
strībālakān vañcayanti daṇḍyās te 'rthānurūpataḥ //
BrhS_1,22.17
alpa-mūlyaṃ tu saṃskṛtya nayanti bahu-mūlyatām / strī-bālakān vañcayanti daṇḍyās te 'rtha-anurūpataḥ //
hemamuktāprabālādyaṃ kṛtrimaṃ kurvate tu ye /
kretre mūlyaṃ pradāpyās te rājñā tad dviguṇaṃ damam //
BrhS_1,22.18
hema-muktā-prabāla-ādyaṃ kṛtrimaṃ kurvate tu ye / kretre mūlyaṃ pradāpyās te rājñā tad dvi-guṇaṃ damam //
madhyasthā vañcayanty ekaṃ snehalobhādinā yadā /
sākṣiṇaś cānyathā brūyur dāpyās te dviguṇaṃ damam //
BrhS_1,22.19
madhya-sthā vañcayanty ekaṃ sneha-lobha-ādinā yadā / sākṣiṇaś ca anyathā brūyur dāpyās te dvi-guṇaṃ damam //
mantrauṣadhibalāt kiṃcit saṃbhrāntiṃ darśayanti ye /
mūlakarma ca kurvanti nirvāsyās te mahībhujā //
BrhS_1,22.20
mantra-oṣadhi-balāt kiṃcit saṃbhrāntiṃ darśayanti ye / mūla-karma ca kurvanti nirvāsyās te mahī-bhujā //
sandhicchedo hṛtaṃ tyājyāḥ śūlam āropayet tataḥ /
tathā pāntham uṣo vṛkṣe gale baddhvāvalambayet //
BrhS_1,22.21
sandhi-cchedo hṛtaṃ tyājyāḥ śūlam āropayet tataḥ / tathā pāntham uṣo vṛkṣe gale baddhva āvalambayet //
manuṣyahāriṇo rājñā dagdhavyās te kaṭāgninā /
gohartur nāsikāṃ chindyāt badhvā vāmbhasi majjayet //
BrhS_1,22.22
manuṣya-hāriṇo rājñā dagdhavyās te kaṭāgninā / gohartur nāsikāṃ chindyāt badhvā va āmbhasi majjayet //
dhānyaṃ daśabhyaḥ kumbhebhyo haraṇe 'bhyadhikaṃ vadhaḥ /
śeṣeṣv ekādaśaguṇaṃ dāpyas tasya ca taddhanam //
BrhS_1,22.23
dhānyaṃ daśabhyaḥ kumbhebhyo haraṇe 'bhyadhikaṃ vadhaḥ / śeṣeṣv ekādaśa-guṇaṃ dāpyas tasya ca tad-dhanam //
dhānyahārī daśaguṇaṃ dāpyas tad dviguṇaṃ damam // Brh_1,22.24
dhānya-hārī daśa-guṇaṃ dāpyas tad dvi-guṇaṃ damam //
tṛṇaṃ vā yadi vā kāṣṭhaṃ puṣpaṃ vā yadi vā phalam /
anāpṛcchya tu gṛhṇāno hastacchedanam arhati //
BrhS_1,22.25
tṛṇaṃ vā yadi vā kāṣṭhaṃ puṣpaṃ vā yadi vā phalam / anāpṛcchya tu gṛhṇāno hasta-cchedanam arhati //
vṛttasvādhyāyavān steyī bandhane kleśyate ciram /
svāmine tad dhanaṃ dāpyaḥ prāyaścittaṃ na kāryate //
BrhS_1,22.26
vṛtta-svādhyāyavān steyī bandhane kleśyate ciram / svāmine tad dhanaṃ dāpyaḥ prāyaścittaṃ na kāryate //
stenānām etad ākhyātaṃ sarveṣāṃ daṇḍanigraham /
sāhasasyādhunā samyak śrūyatāṃ vadhaśāsanam //
BrhS_1,23.1
stenānām etad ākhyātaṃ sarveṣāṃ daṇḍa-nigraham / sāhasasya ādhunā samyak śrūyatāṃ vadha-śāsanam //
manuṣyamāraṇaṃ cauryaṃ paradārābhimarśanam /
pāruṣyam ubhayaṃ caiva sāhasaṃ tu caturvidham //
BrhS_1,23.2
manuṣya-māraṇaṃ cauryaṃ para-dāra-abhimarśanam / pāruṣyam ubhayaṃ ca eva sāhasaṃ tu catur-vidham //
hīnamadhyottamatvena trividhaṃ tat prakīrtitam /
dravyāpekṣayā damās tatra prathamottamamadhyamāḥ //
BrhS_1,23.3
hīna-madhya-uttamatvena trividhaṃ tat prakīrtitam / dravya-apekṣayā damās tatra prathama-uttama-madhyamāḥ //
ātatāyidvijāgyāṇāṃ dharmayuddhena hiṃsanam /
imān dharmān kaliyuge varjyān āhur manīṣiṇaḥ //
BrhS_1,23.4
ātatāyi-dvija-agyāṇāṃ dharma-yuddhena hiṃsanam / imān dharmān kaliyuge varjyān āhur manīṣiṇaḥ //
kṣetropakaraṇaṃ setuṃ mūlapuṣpaphalāni ca /
vināśayan haran daṇḍyaḥ śatodyam anurūpataḥ //
BrhS_1,23.5
kṣetra-upakaraṇaṃ setuṃ mūla-puṣpa-phalāni ca / vināśayan haran daṇḍyaḥ śatodyam anurūpataḥ //
paśuvastrānnapānāni gṛhopakaraṇaṃ tathā /
hiṃsayaṃś cauravad dāpyo dviśatodyaṃ damaṃ tathā //
BrhS_1,23.6
paśu-vastra-anna-pānāni gṛha-upakaraṇaṃ tathā / hiṃsayaṃś cauravad dāpyo dvi-śatodyaṃ damaṃ tathā //
strīpuṃsau hemaratnāni devavipradhanaṃ tathā /
kauśeyaṃ cottamadravyam eṣāṃ mūlyasamo damaḥ //
BrhS_1,23.7
strī-puṃsau hema-ratnāni deva-vipradhanaṃ tathā / kauśeyaṃ ca uttama-dravyam eṣāṃ mūlya-samo damaḥ //
dviguṇo vā kalpanīyaḥ puruṣāpekṣayā nṛpaiḥ /
hantā vā ghātanīyaḥ syāt prasaṃgavinivṛttaye //
BrhS_1,23.8
dvi-guṇo vā kalpanīyaḥ puruṣa-apekṣayā nṛpaiḥ / hantā vā ghāta-nīyaḥ syāt prasaṃga-vinivṛttaye //
sāhasaṃ pañcadhā proktaṃ vadhas tatrādhikaḥ smṛtaḥ /
tatkāriṇo nārthadamaiḥ śāsyā vadhyāḥ prayatnataḥ //
BrhS_1,23.9
sāhasaṃ pañcadhā proktaṃ vadhas tatra adhikaḥ smṛtaḥ / tat-kāriṇo na artha-damaiḥ śāsyā vadhyāḥ prayatnataḥ //
prakāśaghātakā ye tu tathā copāṃśughātakāḥ /
jñātvā samyagdhanaṃ hṛtvā hantavyāḥ vividhair vadhaiḥ //
BrhS_1,23.10
prakāśa-ghātakā ye tu tathā ca upāṃśu-ghātakāḥ / jñātvā samyag-dhanaṃ hṛtvā hantavyāḥ vividhair vadhaiḥ //
mitraprāptyarthalābhe vā rājñā lokahitaiṣiṇā /
na moktavyāḥ sāhasikāḥ sarvalokabhayāvahāḥ //
BrhS_1,23.11
mitra-prāpty-artha-lābhe vā rājñā loka-hita-eṣiṇā / na moktavyāḥ sāhasikāḥ sarva-loka-bhaya-avahāḥ //
lobhād bhayād vā yo rājā na hanty anyāyakāriṇaḥ /
tasya prakṣubhyate rāṣṭraṃ rājyāc ca parihīyate //
BrhS_1,23.12
lobhād bhayād vā yo rājā na hanty anyāya-kāriṇaḥ / tasya prakṣubhyate rāṣṭraṃ rājyāc ca parihīyate //
bandhāgniviṣaśastreṇa parān yas tu pramāpayet /
krodhādinā nimittena naraḥ sāhasikas tu saḥ //
BrhS_1,23.13
bandha-agni-viṣa-śastreṇa parān yas tu pramāpayet / krodha-ādinā nimittena naraḥ sāhasikas tu saḥ //
ekasya bahavo yatra praharanti ruṣānvitāḥ /
marmaprahārado yas tu ghātakaḥ sa udāhṛtaḥ //
BrhS_1,23.14
ekasya bahavo yatra praharanti ruṣa-anvitāḥ / marma-prahārado yas tu ghātakaḥ sa udāhṛtaḥ //
marmaghātī tu yas teṣāṃ yathoktaṃ dāpayed damam /
ārambhakṛtsahāyaś ca tathā mārgānudeśakaḥ /
āśrayaḥ śastradātā ca bhaktadātā vikarmiṇām //
BrhS_1,23.15
marma-ghātī tu yas teṣāṃ yathā-uktaṃ dāpayed damam / ārambha-kṛtsahāyaś ca tathā mārga-anudeśakaḥ / āśrayaḥ śastra-dātā ca bhakta-dātā vikarmiṇām //
yuddhopadeśakaś caiva tadvināśapradarśakaḥ /
upekṣī kāryayuktaś ca doṣavaktānumodakaḥ //
BrhS_1,23.16
yuddha-upadeśakaś ca eva tad-vināśa-pradarśakaḥ / upekṣī kārya-yuktaś ca doṣa-vakta ānumodakaḥ //
nātatāyivadhe hantā kilviṣaṃ prāpnuyāt kvacit /
vināśārthinam āyāntaṃ ghātayann āparādhnuyāt //
BrhS_1,23.17
nā atatāyi-vadhe hantā kilviṣaṃ prāpnuyāt kvacit / vināśa-arthinam āyāntaṃ ghātayann āparādhnuyāt //
ātatāyinam utkṛṣṭaṃ vṛttasvādhyāyasaṃyutam /
yo na hanyād vadhaprāptaṃ so 'śvamedhaphalaṃ labhet //
BrhS_1,23.18
ātatāyinam utkṛṣṭaṃ vṛtta-svādhyāya-saṃyutam / yo na hanyād vadha-prāptaṃ so 'śvamedha-phalaṃ labhet //
svādhyāyinaṃ kule jātaṃ yo hanyād ātatāyinam /
ahatvā bhrūṇahā sa syān na hatvā bhrūṇahā bhavet //
BrhS_1,23.19
svādhyāyinaṃ kule jātaṃ yo hanyād ātatāyinam / ahatvā bhrūṇahā sa syān na hatvā bhrūṇahā bhavet //
sāṃprataṃ sāhasaṃ steyaṃ śrūyatāṃ krodhalobhajam /
ghātakādarśane nirṇayaḥ
kṣatasyālpam ahatvaṃ ca marmasthānaṃ ca yatnataḥ /
sāmarthyaṃ cānubandhaṃ ca jñātvā cihnaiḥ prasādayet //
BrhS_1,23.20
sāṃprataṃ sāhasaṃ steyaṃ śrūyatāṃ krodha-lobhajam / ghātaka-adarśane nirṇayaḥ kṣatasya alpam ahatvaṃ ca marma-sthānaṃ ca yatnataḥ / sāmarthyaṃ ca anubandhaṃ ca jñātvā cihnaiḥ prasādayet //
hatas tu dṛśyate yatra ghātakaś ca na dṛśyate /
pūrvavairānusāreṇa jñātavyaḥ sa mahībhujā //
BrhS_1,23.21
hatas tu dṛśyate yatra ghātakaś ca na dṛśyate / pūrva-vaira-anusāreṇa jñātavyaḥ sa mahībhujā //
samaghātī tu yas teṣāṃ yathoktaṃ dāpayed damam /
ārambhakṛtsahāyaś ca doṣabhājas tad ardhataḥ //
BrhS_1,23.22
samaghātī tu yas teṣāṃ yathā-uktaṃ dāpayed damam / ārambha-kṛtsahāyaś ca doṣa-bhājas tad ardhataḥ //
prativeśyānuveśyau ca tasya mitrāribāndhavāḥ /
praṣṭavyā rājapuruṣaiḥ sāmādibhir upakramaiḥ //
BrhS_1,23.23
prativeśya-anuveśyau ca tasya mitra-ari-bāndhavāḥ / praṣṭavyā rāja-puruṣaiḥ sāmādibhir upakramaiḥ //
vijñeyo 'sādhusaṃsargāc cihnahoḍhena vā naraiḥ /
eṣoditā ghātakānāṃ taskarāṇāṃ ca bhāvanā //
BrhS_1,23.24
vijñeyo 'sādhu-saṃsargāc cihna-hoḍhena vā naraiḥ / eṣa-uditā ghātakānāṃ taskarāṇāṃ ca bhāvanā //
gṛhītaḥ śaṅkayā yas tu na tat kāryaṃ prapadyate /
śapathena viśoddhavyaḥ sarvavādeṣv ayaṃ vidhiḥ //
BrhS_1,23.25
gṛhītaḥ śaṅkayā yas tu na tat kāryaṃ prapadyate / śapathena viśa-uddhavyaḥ sarva-vādeṣv ayaṃ vidhiḥ //
divyair viśuddho medhyaḥ syād aśuddho vadham arhati /
nigrahānugrahair rājñaḥ kīrtir dharmaś ca vardhate //
BrhS_1,23.26
divyair viśuddho medhyaḥ syād aśuddho vadham arhati / nigraha-anugrahair rājñaḥ kīrtir dharmaś ca vardhate //
pāruṣyaṃ dvividhaṃ proktaṃ sāhasaṃ ca dvilakṣaṇam /
pāpamūlaṃ saṃgrahaṇaṃ triprakāraṃ nibodhata //
BrhS_1,24.1
pāruṣyaṃ dvividhaṃ proktaṃ sāhasaṃ ca dvi-lakṣaṇam / pāpa-mūlaṃ saṃgrahaṇaṃ tri-prakāraṃ nibodhata //
balopādhikṛte dve tu tṛtīyam anurāgajam /
tat punas trividhaṃ proktaṃ prathamaṃ madhyamottamam //
BrhS_1,24.2
bala-upādhi-kṛte dve tu tṛtīyam anurāgajam / tat punas trividhaṃ proktaṃ prathamaṃ madhyama-uttamam //
anicchantyā yat kriyate suptonmattapramattayā /
pralapantyā vā rahasi balāt kārakṛtaṃ tu tat //
BrhS_1,24.3
anicchantyā yat kriyate supta-unmatta-pramattayā / pralapantyā vā rahasi balāt kāra-kṛtaṃ tu tat //
chadmanā gṛham ānīya dattvā vā madyakārmaṇam /
saṃyogaḥ kriyate yasyās tadupādhikṛtaṃ viduḥ //
BrhS_1,24.4
chadmanā gṛham ānīya dattvā vā madya-kārmaṇam / saṃyogaḥ kriyate yasyās tad-upādhi-kṛtaṃ viduḥ //
anyonyacakṣūrāgeṇa dūtīsaṃpreṣaṇena ca /
kṛtaṃ rūpārthalobhena jñeyaṃ tadanurāgajam //
BrhS_1,24.5
anyonya-cakṣūrāgeṇa dūtī-saṃpreṣaṇena ca / kṛtaṃ rūpa-artha-lobhena jñeyaṃ tad-anurāga-jam //
tat punas trividhaṃ proktaṃ prathamaṃ madhyamottamam /
apāṅgaprekṣaṇaṃ hāsyaṃ dūtīsaṃpreṣaṇaṃ tathā /
sparśo bhūṣaṇavastrāṇāṃ saṃgrahaḥ prathamaḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,24.6
tat punas trividhaṃ proktaṃ prathamaṃ madhyama-uttamam / apāṅga-prekṣaṇaṃ hāsyaṃ dūtī-saṃpreṣaṇaṃ tathā / sparśo bhūṣaṇa-vastrāṇāṃ saṃgrahaḥ prathamaḥ smṛtaḥ //
preṣaṇaṃ gandhamālyānāṃ dhūpam adhvann avāsasām /
saṃbhāṣaṇaṃ ca rahasi madhyamaṃ saṃgrahaṃ viduḥ //
BrhS_1,24.7
preṣaṇaṃ gandha-mālyānāṃ dhūpam adhvann avāsasām / saṃbhāṣaṇaṃ ca rahasi madhyamaṃ saṃgrahaṃ viduḥ //
ekaśāyyāsanaṃ krīḍā cumbanāliṅganaṃ tathā /
etat saṃgrahaṇaṃ proktam uttamaṃ śāstravedibhiḥ //
BrhS_1,24.8
eka-śāyyā-āsanaṃ krīḍā cumbanā-liṅganaṃ tathā / etat saṃgrahaṇaṃ proktam uttamaṃ śāstra-vedibhiḥ //
preṣaṇaṃ gandhamālyānāṃ dhūpabhūṣaṇavāsasām /
pralobhanaṃ cānnapānair madhyamaḥ saṃgrahaḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,24.9
preṣaṇaṃ gandha-mālyānāṃ dhūpa-bhūṣaṇa-vāsasām / pralobhanaṃ ca anna-pānair madhyamaḥ saṃgrahaḥ smṛtaḥ //
preṣaṇaṃ gandhamālyānāṃ phalamadyānnavāsasām /
saṃbhāṣaṇaṃ ca rahasi madhyamaṃ saṃgrahaṃ viduḥ //
BrhS_1,24.10
preṣaṇaṃ gandha-mālyānāṃ phala-madya-anna-vāsasām / saṃbhāṣaṇaṃ ca rahasi madhyamaṃ saṃgrahaṃ viduḥ //
trayāṇām api caiteṣāṃ prathamo madhya uttamaḥ /
vinayaḥ kalpanīyaḥ syād adhiko draviṇādhike //
BrhS_1,24.11
trayāṇām api ca eteṣāṃ prathamo madhya uttamaḥ / vinayaḥ kalpanīyaḥ syād adhiko draviṇa-adhike //
parapatnyā tu puruṣaḥ saṃbhāṣāṃ yojayan rahaḥ /
pūrvam ākṣārito doṣaiḥ prāpnuyāt pūrvasāhasam //
BrhS_1,24.12
parapatnyā tu puruṣaḥ saṃbhāṣāṃ yojayan rahaḥ / pūrvam ākṣārito doṣaiḥ prāpnuyāt pūrva-sāhasam //
sahamāyaḥ kāmayate dhanaṃ tasyākhilaṃ haret /
utkṛtya liṅgavṛṣaṇau bhrāmayed gardabhena tu //
BrhS_1,24.13
sahamāyaḥ kāmayate dhanaṃ tasya akhilaṃ haret / utkṛtya liṅga-vṛṣaṇau bhrāmayed gardabhena tu //
chadmanā kāmayed yas tu tasya sarvaharo damaḥ /
aṅkayitvā bhagāṅgena purān nirvāsayet tataḥ //
BrhS_1,24.14
chadmanā kāmayed yas tu tasya sarva-haro damaḥ / aṅkayitvā bhaga-aṅgena purān nirvāsayet tataḥ //
damo neyaḥ sabhāyāṃ yo hīnāyām adhikas tataḥ /
puṃsaḥ kāryo 'dhikāyāṃ tu gamane saṃpramāpaṇam //
BrhS_1,24.15
damo neyaḥ sabhāyāṃ yo hīnāyām adhikas tataḥ / puṃsaḥ kāryo 'dhikāyāṃ tu gamane saṃpramāpaṇam //
gṛham āgatya yā nārī pralobhya sparśanādinā /
kāmayet tatra sā daṇḍyā narasyārdhadamaḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,24.16
gṛham āgatya yā nārī pralobhya sparśana-ādinā / kāmayet tatra sā daṇḍyā narasya ardha-damaḥ smṛtaḥ //
chinnanāsauṣṭhakarṇānāṃ paribhrāmyāpsu majjayet /
khādayed vā sārameyaiḥ saṃsthāne bahusaṃsthite //
BrhS_1,24.17
chinna-nāsa-oṣṭha-karṇānāṃ paribhrāmya apsu majjayet / khādayed vā sārameyaiḥ saṃsthāne bahu-saṃsthite //
anicchantī tu yā bhuktā guptāṃ tāṃ vāsayed gṛhe /
malināṅgīm adhaḥ śayyāṃ piṇḍamātropajīvinīm //
BrhS_1,24.18
anicchantī tu yā bhuktā guptāṃ tāṃ vāsayed gṛhe / malina-aṅgīm adhaḥ śayyāṃ piṇḍa-mātra-upajīvinīm //
kārayen niṣkṛtiṃ kṛcchraṃ parākaṃ vā same gatām /
hīnavarṇopabhuktā yā tyājyā vadhyātha vā bhavet //
BrhS_1,24.19
kārayen niṣkṛtiṃ kṛcchraṃ parākaṃ vā same gatām / hīna-varṇa-upabhuktā yā tyājyā vadhya ātha vā bhavet //
etat saṃgrahaṇasyoktaṃ vidhānaṃ saṃgrahas tathā /
strīpuṃsavartanopāyaḥ śrūyatāṃ gadato mama //
BrhS_1,25.1
etat saṃgrahaṇasya uktaṃ vidhānaṃ saṃgrahas tathā / strī-puṃsa-vartana-upāyaḥ śrūyatāṃ gadato mama //
sūkṣmebhyo 'pi prasaṅgebhyo nivāryā strī svabandhubhiḥ /
śvaśrvādibhir gurustrībhiḥ pālanīyā divāniśam //
BrhS_1,25.2
sūkṣmebhyo 'pi prasaṅgebhyo nivāryā strī sva-bandhubhiḥ / śvaśrv-ādibhir guru-strībhiḥ pālanīyā divāniśam //
svakāme vartamānā tu yā snehān na nivāritā /
avaśyā sā bhavet paścād yathā vyādhir upekṣitā //
BrhS_1,25.3
svakāme vartamānā tu yā snehān na nivāritā / avaśyā sā bhavet paścād yathā vyādhir upekṣitā //
aprayacchan pitā kāle patiś cānupayann ṛtau /
putraś cābhaktado mātuḥ gārhyo daṇḍyaś ca dharmataḥ //
BrhS_1,25.4
aprayacchan pitā kāle patiś ca anupayann ṛtau / putraś ca abhaktado mātuḥ gārhyo daṇḍyaś ca dharmataḥ //
yatra striyo 'bhipūjyante ramante tatra devatāḥ /
saṃpadaś ca prajāḥ śuddhāḥ kriyā ca saphalā bhavet //
BrhS_1,25.5
yatra striyo 'bhipūjyante ramante tatra devatāḥ / saṃpadaś ca prajāḥ śuddhāḥ kriyā ca saphalā bhavet //
āyavyaye 'nnasaṃskāre gṛhopaskārarakṣaṇe /
śauce 'gnikārye saṃyojyāḥ strīṇāṃ śuddhir iyaṃ smṛtā //
BrhS_1,25.6
āyavyaye 'nna-saṃskāre gṛha-upaskāra-rakṣaṇe / śauce 'gni-kārye saṃyojyāḥ strīṇāṃ śuddhir iyaṃ smṛtā //
bhartrā patnī samabhyarcyā vastrālaṃkārabhojanaiḥ /
utsave tu pitṛbhrātṛśvaśurādyaiś ca bandhubhiḥ //
BrhS_1,25.7
bhartrā patnī samabhyarcyā vastra-alaṃkāra-bhojanaiḥ / utsave tu pitṛ-bhrātṛśvaśur-ādyaiś ca bandhubhiḥ //
patiṃ yā nāticarati manovākkāyasaṃyutā /
sā bhartṛlokān āpnoti sadbhiḥ sādhvīti cocyate //
BrhS_1,25.8
patiṃ yā na aticarati mano-vāk-kāya-saṃyutā / sā bhartṛ-lokān āpnoti sadbhiḥ sādhvi īti ca ucyate //
bhartrā pitrā sutair na strī viyuktānyagṛhe vaset /
asatsaṅge viśeṣeṇa garhyatām eti sā dhruvam //
BrhS_1,25.9
bhartrā pitrā sutair na strī viyukta ānya-gṛhe vaset / asat-saṅge viśeṣeṇa garhyatām eti sā dhruvam //
pūrvotthānaṃ guruṣv arvāg bhojanavyañjanakriyā /
jaghanyāsanaśāyitvaṃ karma strīṇām udāhṛtam //
BrhS_1,25.10
pūrva-utthānaṃ guruṣv arvāg bhojana-vyañjana-kriyā / jaghanya-āsana-śāyitvaṃ karma strīṇām udāhṛtam //
pānāṭanadivāsvapnam akriyā dūṣaṇaṃ striyāḥ // Brh_1,25.11
pāna-aṭana-divāsvapnam akriyā dūṣaṇaṃ striyāḥ //
ārtārte mudite hṛṣṭā proṣite malinā kṛśā /
mrte mriyeta yā patyau sā strī jñeyā pativratā //
BrhS_1,25.12
ārta-ārte mudite hṛṣṭā proṣite malinā kṛśā / mrte mriyeta yā patyau sā strī jñeyā pativratā //
prasādhanaṃ nṛttagītasamājotsavadarśanam /
māṃsamadyābhiyogaṃ ca na kuryāt proṣite prabhau //
BrhS_1,25.13
prasādhanaṃ nṛtta-gītasamāja-utsava-darśanam / māṃsa-madya-abhiyogaṃ ca na kuryāt proṣite prabhau //
śarīrārdhaṃ smṛtā jāyā puṇyāpuṇyaphale samā /
anvārūḍhā jīvatī[ntī] ca sādhvī bhartur hittaya sā //
BrhS_1,25.14
śarīra-ardhaṃ smṛtā jāyā puṇya-apuṇya-phale samā / anvārūḍhā jīvatī[ntī] ca sādhvī bhartur hittaya sā //
vratopavāsaniratā brahmacarye vyavasthitā /
dharmadānaparā nityam aputrāpi divaṃ vrajet //
BrhS_1,25.15
vrata-upavāsa-niratā brahmacarye vyavasthitā / dharma-dāna-parā nityam aputra āpi divaṃ vrajet //
uktvā niyogo manunā niṣiddhaḥ svayam eva tu /
yugahrāsād aśakyo 'yaṃ kartuṃ sarvair vidhānataḥ //
BrhS_1,25.16
uktvā niyogo manunā niṣiddhaḥ svayam eva tu / yuga-hrāsād aśakyo 'yaṃ kartuṃ sarvair vidhānataḥ //
tapojñānasamāyuktāḥ kṛte tretāyuge narāḥ /
dvāpare ca kalau nṛṇāṃ śaktihānir vinirmitā //
BrhS_1,25.17
tapo-jñāna-samāyuktāḥ kṛte tretā-yuge narāḥ / dvāpare ca kalau nṛṇāṃ śakti-hānir vinirmitā //
dadāti dīyate pitrā putrebhyaḥ svasya yad dhanam /
tad dāyaṃ gap: 5 syllables gap: 8 syllables //
BrhS_1,26.1
dadāti dīyate pitrā putrebhyaḥ svasya yad dhanam / tad dāyaṃ //
ekāṃ strīṃ kārayet karma yathāṃśena gṛhe gṛhe /
bahvyaḥ samāṃśato deyā dāsānām apy ayaṃ vidhiḥ //
BrhS_1,26.2
ekāṃ strīṃ kārayet karma yathā-aṃśena gṛhe gṛhe / bahvyaḥ sama-aṃśato deyā dāsānām apy ayaṃ vidhiḥ //
uddhṛtya kūpavāpyambhas tv anusāreṇa gṛhyate /
tathā bhāgānusāreṇa setuḥ kṣetraṃ vibhajyate //
BrhS_1,26.3
uddhṛtya kūpa-vāpy-ambhas tv anusāreṇa gṛhyate / tathā bhāga-anusāreṇa setuḥ kṣetraṃ vibhajyate //
yuktyā vibhajanīyaṃ tad anyathānarthakaṃ bhavet // Brh_1,26.4
yuktyā vibhajanīyaṃ tad anyatha ānarthakaṃ bhavet //
ekapākena vasatāṃ pitṛdevadvijārcanam /
ekaṃ bhaved dvibhaktānāṃ tad eva syād gṛhe gṛhe //
BrhS_1,26.5
eka-pākena vasatāṃ pitṛ-deva-dvija-arcanam / ekaṃ bhaved dvi-bhaktānāṃ tad eva syād gṛhe gṛhe //
sāksitvaṃ pratibhāvyaṃ ca dānaṃ grahaṇam eva ca /
vibhaktā bhrātaraḥ kuryuḥ nāvibhaktāḥ parasparam //
BrhS_1,26.6
sāksitvaṃ pratibhāvyaṃ ca dānaṃ grahaṇam eva ca / vibhaktā bhrātaraḥ kuryuḥ na avibhaktāḥ parasparam //
yeṣām etāḥ kriyā loke pravartante svarikthiṣu /
vibhaktān avagaccheyuḥ lekhyam apy antareṇa tān //
BrhS_1,26.7
yeṣām etāḥ kriyā loke pravartante svarikthiṣu / vibhaktān avagaccheyuḥ lekhyam apy antareṇa tān //
kulānubandhavyāghātahodhaṃ sāhasasādhakam /
svasvabhogasthāvarasya vibhāgasya pṛthagdhanam //
BrhS_1,26.8
kula-anubandha-vyāghātahodhaṃ sāhasa-sādhakam / svasva-bhoga-sthāvarasya vibhāgasya pṛthag-dhanam //
pitror abhāve bhrātṛṇāṃ vibhāgaḥ saṃpradarśitaḥ /
mātur nivṛtte rajasi prattasu bhaginīṣu ca //
BrhS_1,26.9
pitror abhāve bhrātṛṇāṃ vibhāgaḥ saṃpradarśitaḥ / mātur nivṛtte rajasi prattasu bhaginīṣu ca //
kramāgate gṛhakṣetre pitā putrāḥ samāṃśinaḥ /
paitṛke na vibhāgārhāḥ sutāḥ pitur anicchayā //
BrhS_1,26.10
krama-āgate gṛha-kṣetre pitā putrāḥ samāṃśinaḥ / paitṛke na vibhāga-arhāḥ sutāḥ pitur anicchayā //
samavarṇāsu ye jātāḥ sarve putrā dvijanmanām /
uddhāraṃ jyāyase dattvā bhajerann itare samam //
BrhS_1,26.11
samavarṇāsu ye jātāḥ sarve putrā dvijanmanām / uddhāraṃ jyāyase dattvā bhajerann itare samam //
vayovidyātapobhiś ca dvyaṃśaṃ hi labhate dhanam /
yathā yathā vibhāgāptaṃ dhanaṃ yāgārthatām iyāt /
tathā tathā vidhātavyaṃ vidvadbhir bhāgagauravam //
BrhS_1,26.12
vayo-vidyā-tapobhiś ca dvyaṃśaṃ hi labhate dhanam / yathā yathā vibhāga-āptaṃ dhanaṃ yāga-arthatām iyāt / tathā tathā vidhātavyaṃ vidvadbhir bhāga-gauravam //
tatputrā viṣamasamāḥ pitṛbhāgaharāḥ smṛtāḥ // BrhS_1,26.13
tat-putrā viṣama-samāḥ pitṛ-bhāga-harāḥ smṛtāḥ //
dravye pitāmahopātte sthāvare jaṅgame 'pi vā /
samam aṃśitvam ākhyātaṃ pituḥ putrasya caiva hi //
BrhS_1,26.14
dravye pitāmaha-upātte sthāvare jaṅgame 'pi vā / samam aṃśitvam ākhyātaṃ pituḥ putrasya ca eva hi //
samanyūnādhikā bhāgāḥ pitrā yeṣāṃ prakalpitāḥ /
tathaiva te pālanīyā vineyās te syur anyathā //
BrhS_1,26.15
sama-nyūna-adhikā bhāgāḥ pitrā yeṣāṃ prakalpitāḥ / tatha aiva te pālanīyā vineyās te syur anyathā //
jīvadvibhāge tu pitā gṛhṇītāṃśadvayaṃ svakam // Brh_1,26.16
jīvad-vibhāge tu pitā gṛhṇīta aṃśa-dvayaṃ svakam //
dviprakāro vibhāgas tu dāyādānāṃ prakīrtitaḥ /
vayojyeṣṭhakrameṇaikaḥ samā parāṃśakalpanā //
BrhS_1,26.17
dvi-prakāro vibhāgas tu dāyādānāṃ prakīrtitaḥ / vayo-jyeṣṭha-krameṇa ekaḥ samā parāṃśa-kalpanā //
samavetais tu yat prāptaṃ sarve tatra samāṃśinaḥ /
tatputrā viṣamasamāḥ pitṛbhāgaharāḥ smṛtāḥ //
BrhS_1,26.18
samavetais tu yat prāptaṃ sarve tatra samāṃśinaḥ / tat-putrā viṣama-samāḥ pitṛ-bhāga-harāḥ smṛtāḥ //
pitṛrikthaharāḥ putrāḥ sarva eva samāṃśinaḥ /
vidyākarmaratas teṣām adhikaṃ labdhum arhati //
BrhS_1,26.19
pitṛ-riktha-harāḥ putrāḥ sarva eva samāṃśinaḥ / vidyā-karma-ratas teṣām adhikaṃ labdhum arhati //
vidyāvijñānaśauryārthe jñānadānakriyāsu ca /
yasyeha prathitā kīrtitaḥ pitaras tena putriṇaḥ //
BrhS_1,26.20
vidyā-vijñāna-śaurya-arthe jñāna-dāna-kriyāsu ca / yasya iha prathitā kīrtitaḥ pitaras tena putriṇaḥ //
janmavidyāguṇair jyeṣṭho dvyaṃśaṃ dāyād avāpnuyāt /
samāṃśabhāginas tv anye teṣāṃ pitṛsamas tu saḥ //
BrhS_1,26.21
janma-vidyā-guṇair jyeṣṭho dvyaṃśaṃ dāyād avāpnuyāt / samāṃśa-bhāginas tv anye teṣāṃ pitṛ-samas tu saḥ //
tadabhāve tu jananī tanayāṃśasamāṃśinī /
samāṃśā mātaras teṣāṃ turīyāṃśā ca kanyakā //
BrhS_1,26.22
tad-abhāve tu jananī tanaya-aṃśa-sama-aṃśinī / sama-aṃśā mātaras teṣāṃ turīya-aṃśā ca kanyakā //
kanyakānāṃ tv adattānāṃ caturtho bhāga iṣyate /
putrāṇāṃ ca trayo bhāgāḥ sāmyaṃ tv alpadhane smṛtam //
BrhS_1,26.23
kanyakānāṃ tv adattānāṃ caturtho bhāga iṣyate / putrāṇāṃ ca trayo bhāgāḥ sāmyaṃ tv alpa-dhane smṛtam //
yady ekajātā bahavaḥ samānā jātisaṃkhyayā /
svadhanais tair vibhaktavyaṃ mātṛbhāgena dharmataḥ //
BrhS_1,26.24
yady eka-jātā bahavaḥ samānā jāti-saṃkhyayā / sva-dhanais tair vibhaktavyaṃ mātṛ-bhāgena dharmataḥ //
savarṇā bhinnasaṃkhyā ye puṃbhāgas teṣu śasyate /
pitāmahyas tu sarvās tā mātṛtulyāḥ prakīrtitāḥ //
BrhS_1,26.25
savarṇā bhinna-saṃkhyā ye puṃ-bhāgas teṣu śasyate / pitāmahyas tu sarvās tā mātṛ-tulyāḥ prakīrtitāḥ //
asaṃskṛtās tu yās tatra paitṛkād eva tā dhanāt /
saṃskāryā bhrātṛbhir jyeṣṭhaḥ kanyakāś ca yathāvidhi //
BrhS_1,26.26
asaṃskṛtās tu yās tatra paitṛkād eva tā dhanāt / saṃskāryā bhrātṛbhir jyeṣṭhaḥ kanyakāś ca yathā-vidhi //
asaṃskṛtā bhrātaras tu ye syus tatra yavīyasaḥ /
saṃskāryāḥ pūrvajais te vai paitṛkān madhyagād dhanāt //
BrhS_1,26.27
asaṃskṛtā bhrātaras tu ye syus tatra yavīyasaḥ / saṃskāryāḥ pūrva-jais te vai paitṛkān madhya-gād dhanāt //
dadyād dhanaṃ ca paryāptaṃ kṣetrāṃśaṃ vā yad icchati // Brh_1,26.28
dadyād dhanaṃ ca paryāptaṃ kṣetra-aṃśaṃ vā yad icchati //
ūḍhayā kanyayā vāpi bhartuḥ pitṛgṛhe 'pi vā /
bhrātuḥ sakāśāt pitror vā labdhaṃ saudāyikaṃ smṛtam //
BrhS_1,26.29
ūḍhayā kanyayā va āpi bhartuḥ pitṛ-gṛhe 'pi vā / bhrātuḥ sakāśāt pitror vā labdhaṃ saudāyikaṃ smṛtam //
saudāyikaṃ dhanaṃ prāpya strīṇāṃ svātantram iṣyate /
yasmāt tadānṛśaṃsyārthaṃ tair dattam upajīvanam //
BrhS_1,26.30
saudāyikaṃ dhanaṃ prāpya strīṇāṃ svātantram iṣyate / yasmāt tad-ānṛśaṃsya-arthaṃ tair dattam upajīvanam //
vikraye caiva dāne ca yatheṣtaṃ sthāvareṣv api /
strīdhanaṃ syād apatyānāṃ duhitā ca tadaṃśinī /
aprattā cet samūḍhā tu labhate mānamātrakam //
BrhS_1,26.31
vikraye ca eva dāne ca yathā-iṣtaṃ sthāvareṣv api / strī-dhanaṃ syād apatyānāṃ duhitā ca tad-aṃśinī / aprattā cet samūḍhā tu labhate māna-mātrakam //
mātuḥ svasā mātulānī pitṛvyastrī pitṛṣvasā /
śvaśrūḥ pūrvajapatnī ca mātṛtulyāḥ prakīrtitāḥ //
BrhS_1,26.32
mātuḥ svasā mātulānī pitṛvya-strī pitṛṣvasā / śvaśrūḥ pūrvaja-patnī ca mātṛ-tulyāḥ prakīrtitāḥ //
yad āsām auraso na syāt putro dauhitra eva vā /
tat suto vā dhanaṃ tāsāṃ svastrīyād yāḥ samāpnuyuḥ //
BrhS_1,26.33
yad āsām auraso na syāt putro dauhitra eva vā / tat suto vā dhanaṃ tāsāṃ sva-strīyād yāḥ samāpnuyuḥ //
savarṇajo 'py aguṇavān nārhaḥ syāt paitṛke dhane /
tatpiṇḍadāḥ śrotriyā ye teṣāṃ tat tu vidhīyate //
BrhS_1,26.34
savarṇajo 'py aguṇavān na arhaḥ syāt paitṛke dhane / tat-piṇḍadāḥ śrotriyā ye teṣāṃ tat tu vidhīyate //
uttamarṇādhamarṇebhyaḥ pitaraṃ trāyate sutaḥ /
atas tu viparītena tena nāsti prayojanam //
BrhS_1,26.35
uttama-rṇa-adhama-rṇebhyaḥ pitaraṃ trāyate sutaḥ / atas tu viparītena tena na asti prayojanam //
tayā gavā kiṃ kriyate yā na dogdhrī na garbhiṇī /
ko 'rthaḥ putreṇa jātena yo na vidvān na dhārmikaḥ //
BrhS_1,26.36
tayā gavā kiṃ kriyate yā na dogdhrī na garbhiṇī / ko 'rthaḥ putreṇa jātena yo na vidvān na dhārmikaḥ //
śāstraśauryārtharahitas tapovijñānavarjitaḥ /
ācārahīnaḥ putras tu mūtroccārasamaḥ smṛtaḥ //
BrhS_1,26.37
śāstra-śaurya-artha-rahitas tapo-vijñāna-varjitaḥ / ācāra-hīnaḥ putras tu mūtra-uccāra-samaḥ smṛtaḥ //
sthāvaradvipadaṃ caiva yady api svayam ārhitam /
asambhūya sutān sarvān na dānaṃ na ca vikrayaḥ //
BrhS_1,26.38
sthāvara-dvipadaṃ ca eva yady api svayam ārhitam / asambhūya sutān sarvān na dānaṃ na ca vikrayaḥ //
jātā janiṣyad garbhasthāḥ pitṛsthā ye ca mānavāḥ /
sarve kāṃkṣanti tāṃ vṛttim anācchedyās tatas tu sā //
BrhS_1,26.39
jātā janiṣyad garbha-sthāḥ pitṛ-sthā ye ca mānavāḥ / sarve kāṃkṣanti tāṃ vṛttim anācchedyās tatas tu sā //
gṛhopaskaravāhyādi bhojyābharaṇakarmiṇaḥ /
dṛśyamānā vibhajyante gūḍhe keśo vidhīyate //
BrhS_1,26.40
gṛha-upaskara-vāhya-ādi bhojya-ābharaṇa-karmiṇaḥ / dṛśyamānā vibhajyante gūḍhe keśo vidhīyate //
kṣatrajās tridvyekabhāgā viḍjau tu dvyekabhāginau // Brh_1,26.41
kṣatrajās tri-dvy-eka-bhāgā viḍjau tu dvy-eka-bhāginau //
brahmaksatriyaviṣśūdrā viprotpannās tv anukramāt /
catustridvyekabhāgena bhaveyus te yathākramam //
BrhS_1,26.42
brahma-ksatriya-viṣ-śūdrā vipra-utpannās tv anukramāt / catus-tri-dvy-eka-bhāgena bhaveyus te yathā-kramam //
śūdryāṃ dvijātibhir jāto na bhūmer bhāgam arhati /
dvijātir āpnuyāt sarvam iti dharmo vyavasthitaḥ //
BrhS_1,26.43
śūdryāṃ dvi-jātibhir jāto na bhūmer bhāgam arhati / dvi-jātir āpnuyāt sarvam iti dharmo vyavasthitaḥ //
teṣāṃ savarṇā ye putrās te tṛtīyāṃśabhāginaḥ /
hīnās tam upajīveyur grāsācchādanasaṃbhṛtāḥ //
BrhS_1,26.44
teṣāṃ savarṇā ye putrās te tṛtīya-aṃśa-bhāginaḥ / hīnās tam upajīveyur grāsa-acchādana-saṃbhṛtāḥ //
sarve hy anaurasasyaite putrā dāyaharāḥ smṛtāḥ /
aurase punar utpanne teṣu jyaiṣṭhyaṃ na tiṣṭhati //
BrhS_1,26.45
sarve hy anaurasasya ete putrā dāya-harāḥ smṛtāḥ / aurase punar utpanne teṣu jyaiṣṭhyaṃ na tiṣṭhati //
pitāmahapitṛbhyāṃ ca dattaṃ mātrā ca yad bhavet /
tasya tan nāpahartavyaṃ śauryabhāryādhanaṃ tathā //
BrhS_1,26.46
pitāmaha-pitṛbhyāṃ ca dattaṃ mātrā ca yad bhavet / tasya tan na apahartavyaṃ śaurya-bhāryā-dhanaṃ tathā //
vastrādayo 'vibhājyā yair uktaṃ tair na vicāritam /
dhanaṃ bhavet samṛddhānāṃ vastrālaṃkārasaṃśritam //
BrhS_1,26.47
vastra-ādayo 'vibhājyā yair uktaṃ tair na vicāritam / dhanaṃ bhavet samṛddhānāṃ vastra-alaṃkāra-saṃśritam //
ṛṇam udvāhya lekhitam gap: 8 syllables // Brh_1,26.48
ṛṇam udvāhya lekhitam //
uktaprakāro vijñeyaḥ patrārūḍhaṛṇe khalu /
uktyā vibhajanīyaṃ tad anyathānarthakaṃ bhavet //
BrhS_1,26.49
ukta-prakāro vijñeyaḥ patra-ārūḍha-ṛṇe khalu / uktyā vibhajanīyaṃ tad anyatha ānarthakaṃ bhavet //
madhyasthitam anājīvyaṃ dātuṃ naikasya śakyate /
yuktyā vibhajanīyaṃ tad anyathānarthakaṃ bhavet //
BrhS_1,26.50
madhya-sthitam anājīvyaṃ dātuṃ na ekasya śakyate / yuktyā vibhajanīyaṃ tad anyatha ānarthakaṃ bhavet //
vikrīya vastrābharaṇaṃ dhanam udgrāhya lekhitam /
kṛtānnaṃ cākṛtānnena parivartya vibhajyate //
BrhS_1,26.51
vikrīya vastra-ābharaṇaṃ dhanam udgrāhya lekhitam / kṛta-annaṃ ca akṛta-annena parivartya vibhajyate //
yogakṣemavato lābhaḥ samatvena vibhajyate /
pracāraś ca yathāṃśena kartavyo rikthibhiḥ sadā //
BrhS_1,26.52
yogakṣemavato lābhaḥ samatvena vibhajyate / pracāraś ca yathā-aṃśena kartavyo rikthibhiḥ sadā //
brahmadāyaṃ gatāṃ bhūmiṃ hared yo brāhmaṇīsutaḥ /
gṛhaṃ dvijātayaḥ sarve tathā kṣetraṃ kramāgatam //
BrhS_1,26.53
brahma-dāyaṃ gatāṃ bhūmiṃ hared yo brāhmaṇī-sutaḥ / gṛhaṃ dvijātayaḥ sarve tathā kṣetraṃ krama-āgatam //
pitrā saha vibhaktā ye sāpatnā vā sahodarāḥ /
jaghanyāś caiva ye teṣāṃ pitṛbhāgaharās tu te //
BrhS_1,26.54
pitrā saha vibhaktā ye sāpatnā vā sahodarāḥ / jaghanyāś ca eva ye teṣāṃ pitṛ-bhāga-harās tu te //
anīśaḥ pūrvajaḥ pitrye bhrātṛbhāge vibhaktajaḥ // Brh_1,26.55
anīśaḥ pūrvajaḥ pitrye bhrātṛ-bhāge vibhaktajaḥ //
putraiḥ saha vibhaktena pitrā yat svayam ārjitam /
vibhaktajasya tat sarvam anīśāḥ pūrvajāḥ smṛtāḥ //
BrhS_1,26.56
putraiḥ saha vibhaktena pitrā yat svayam ārjitam / vibhaktajasya tat sarvam anīśāḥ pūrvajāḥ smṛtāḥ //
yathā dhane tathā rṇe ca dānādānakrayeṣu ca /
parasparam anīśās te muktvāśaucodakakriyām //
BrhS_1,26.57
yathā dhane tathā rṇe ca dāna-ādāna-krayeṣu ca / parasparam anīśās te muktvā āśauca-udaka-kriyām //
paitāmahaṃ hṛtaṃ pitrā svaśaktyā yad upārjitam /
vidyāśauryādināvāptaṃ tatra svāmyaṃ pituḥ smṛtam //
BrhS_1,26.58
paitāmahaṃ hṛtaṃ pitrā sva-śaktyā yad upārjitam / vidyā-śaurya-ādina āvāptaṃ tatra svāmyaṃ pituḥ smṛtam //
pradānaṃ svecchayā kuryāt bhogaṃ caiva tato dhanāt /
tadabhāve 'pi tanayāḥ samāṃśāḥ parikīrtitāḥ //
BrhS_1,26.59
pradānaṃ svecchayā kuryāt bhogaṃ ca eva tato dhanāt / tad-abhāve 'pi tanayāḥ samāṃśāḥ parikīrtitāḥ //
vastrālaṃkāraśayyāi pitur yad vāhanādikam /
gandhamālyaiḥ samabhyarcya śrāddhabhoktre tad arpayet //
BrhS_1,26.60
vastra-alaṃkāra-śayyā-āi pitur yad vāhana-ādikam / gandha-mālyaiḥ samabhyarcya śrāddha-bhoktre tad arpayet //
patyau jīvati yaḥ strībhir alaṃkāro dhṛto bhavet /
na taṃ bhajeran dāyādāḥ bhajamānāḥ patanti te //
BrhS_1,26.61
patyau jīvati yaḥ strībhir alaṃkāro dhṛto bhavet / na taṃ bhajeran dāyādāḥ bhajamānāḥ patanti te //
pitṛprasādāt bhujyante vastrāṇy ābharaṇāni ca // Brh_1,26.62
pitṛ-prasādāt bhujyante vastrāṇy ābharaṇāni ca //
kṛte 'kṛte vā vibhāge rikthī yatra pravartate /
sāmānyaṃ ced bhāvayati tatra bhāgaharas tu saḥ //
BrhS_1,26.63
kṛte 'kṛte vā vibhāge rikthī yatra pravartate / sāmānyaṃ ced bhāvayati tatra bhāga-haras tu saḥ //
ṛṇaṃ lekhyaṃ gṛhaṃ kṣetraṃ yasya paitāmahaṃ bhavet /
cirakālaproṣito 'pi bhāgabhāgāgatas tu saḥ //
BrhS_1,26.64
ṛṇaṃ lekhyaṃ gṛhaṃ kṣetraṃ yasya paitāmahaṃ bhavet / cira-kāla-proṣito 'pi bhāgabhāga-āgatas tu saḥ //
gotrasādhāraṇaṃ tyaktvā yo 'nyaṃ deśaṃ samāśritaḥ /
ardhatas tv āgatasyāṃśaḥ pradātavyo na saṃśayaḥ //
BrhS_1,26.65
gotra-sādhāraṇaṃ tyaktvā yo 'nyaṃ deśaṃ samāśritaḥ / ardhatas tv āgatasya aṃśaḥ pradātavyo na saṃśayaḥ //
tṛtīyaḥ pañcamaś caiva saptamo yo 'pi vā bhavet /
janmanām aparijñāne labhetāṃśaṃ kramāgate //
BrhS_1,26.66
tṛtīyaḥ pañcamaś ca eva saptamo yo 'pi vā bhavet / janmanām aparijñāne labheta aṃśaṃ krama-āgate //
yaṃ paraṃparayā maulāḥ samastāḥ svāminaṃ viduḥ /
tad anvayasyāgatasya dātavyā gotrajair mahī //
BrhS_1,26.67
yaṃ paraṃparayā maulāḥ samastāḥ svāminaṃ viduḥ / tad anvayasyā agatasya dātavyā gotrajair mahī //
avibhaktavibhaktānāṃ kulyānāṃ vasatāṃ saha /
bhūyo dāyavibhāgaḥ syād ācaturthād iti sthitiḥ //
BrhS_1,26.68
avibhakta-vibhaktānāṃ kulyānāṃ vasatāṃ saha / bhūyo dāya-vibhāgaḥ syād ācaturthād iti sthitiḥ //
anekadhā kṛtāḥ putrā ṛṣibhiś ca purātanaiḥ /
na śakyante 'dhunā kartuṃ śaktihīnaiś cirantanaiḥ //
BrhS_1,26.69
anekadhā kṛtāḥ putrā ṛṣibhiś ca purātanaiḥ / na śakyante 'dhunā kartuṃ śakti-hīnaiś cirantanaiḥ //
eka evaurasaḥ pitrye dhane svāmī prakīrtitaḥ /
tat tulyaḥ putrikaputro bhartavyās tv apare smṛtāḥ //
BrhS_1,26.70
eka evā orasaḥ pitrye dhane svāmī prakīrtitaḥ / tat tulyaḥ putrika-putro bhartavyās tv apare smṛtāḥ //
kṣetrajādyāḥ sutās tv anye pañcaṣaṭsaptabhāginaḥ // Brh_1,26.71
kṣetraja-ādyāḥ sutās tv anye pañca-ṣaṭ-sapta-bhāginaḥ //
datto 'paviddhaḥ krītaś ca kṛtaḥ śaudras tathaiva ca /
jātiśuddhā madhyamās te sarve rikthasutāḥ smṛtāḥ //
BrhS_1,26.72
datto 'paviddhaḥ krītaś ca kṛtaḥ śaudras tatha aiva ca / jāti-śuddhā madhyamās te sarve riktha-sutāḥ smṛtāḥ //
kṣetrajo garhitaḥ sadbhis tathā paunarbhavaḥ sutaḥ /
kānīnaś ca sahoḍhaś ca gūḍhajaḥ putrikāsutaḥ //
BrhS_1,26.73
kṣetrajo garhitaḥ sadbhis tathā paunarbhavaḥ sutaḥ / kānīnaś ca sahoḍhaś ca gūḍhajaḥ putrikā-sutaḥ //
śūdrāputraḥ svayaṃdatto ye caite krītakāḥ smṛtāḥ /
sarve te maitriṇaḥ proktā kāṇḍapṛṣṭhā na saṃśayaḥ //
BrhS_1,26.74
śūdrā-putraḥ svayaṃdatto ye ca ete krītakāḥ smṛtāḥ / sarve te maitriṇaḥ proktā kāṇḍa-pṛṣṭhā na saṃśayaḥ //
svakulaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā yo vai parakulaṃ vrajet /
tena duścaritenāsau kāṇḍapṛṣṭho na saṃśayaḥ //
BrhS_1,26.75
svakulaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā yo vai para-kulaṃ vrajet / tena duścaritena asau kāṇḍa-pṛṣṭho na saṃśayaḥ //
agniṃ prajāpatiṃ ceṣṭvā kriyate gautamo 'vadat /
anye tv āhur aputrasya cintitā putrikā bhavet //
BrhS_1,26.76
agniṃ prajāpatiṃ ca iṣṭvā kriyate gautamo 'vadat / anye tv āhur aputrasya cintitā putrikā bhavet //
putrās trayodaśa proktā manunā yena pūrvaśaḥ /
saṃtānakāraṇaṃ teṣām aurasaḥ putrikā tathā //
BrhS_1,26.77
putrās trayodaśa proktā manunā yena pūrvaśaḥ / saṃtāna-kāraṇaṃ teṣām aurasaḥ putrikā tathā //
ājyaṃ vinā yathā tailaṃ sadbhiḥ pratinidhiḥ smṛtam /
tathaikādaśa putrās tu putrikaurasayor vinā //
BrhS_1,26.78
ājyaṃ vinā yathā tailaṃ sadbhiḥ pratinidhiḥ smṛtam / tatha aikādaśa putrās tu putrika-aurasayor vinā //
yady ekajātā bahavo bhrātaras tu sahodarāḥ /
ekasyāpi sute jāte sarve te putriṇaḥ smṛtāḥ //
BrhS_1,26.79
yady ekajātā bahavo bhrātaras tu sahodarāḥ / ekasya api sute jāte sarve te putriṇaḥ smṛtāḥ //
bahvīnām ekapatnīnām eṣa eva vidhiḥ smṛtaḥ /
ekā cet putriṇī tāsāṃ sarvāsāṃ piṇḍadas tu saḥ //
BrhS_1,26.80
bahvīnām eka-patnīnām eṣa eva vidhiḥ smṛtaḥ / ekā cet putriṇī tāsāṃ sarvāsāṃ piṇḍadas tu saḥ //
punnāmno narakāt putraḥ pitaraṃ trāyate yataḥ /
mukhasaṃdarśanenāpi tad utpattau yateta saḥ //
BrhS_1,26.81
punnāmno narakāt putraḥ pitaraṃ trāyate yataḥ / mukha-saṃdarśanena api tad utpattau yateta saḥ //
pautro 'tha putrikāputraḥ svargaprāptikarāv ubhau /
rikthe ca piṇḍadāne ca samau tau parikīrtitau //
BrhS_1,26.82
pautro 'tha putrikā-putraḥ svarga-prāpti-karāv ubhau / rikthe ca piṇḍa-dāne ca samau tau parikīrtitau //
kāmataś ca śūdrāvarodhajasya bhrātur aṃśaṃ /
saṃmānamātraṃ prete pitari dadyuḥ śuśrūṣuś cet (?) //
BrhS_1,26.83
kāmataś ca śūdrā-avarodhajasya bhrātur aṃśaṃ / saṃmāna-mātraṃ prete pitari dadyuḥ śuśrūṣuś cet (?) //
annārthaṃ taṇḍulaprastham aparāhne tu sendhanam /
vasanaṃ tripaṇakrītaṃ deyam ekaṃ trimāsataḥ //
BrhS_1,26.84
anna-arthaṃ taṇḍula-prastham aparāhne tu sendhanam / vasanaṃ tri-paṇa-krītaṃ deyam ekaṃ tri-māsataḥ //
etāvad eva sādhvīnāṃ coditaṃ vidhavādhanam // Brh_1,26.85
etāvad eva sādhvīnāṃ coditaṃ vidhavā-dhanam //
vasanasyāśanasyaiva tathaiva rajakasya ca /
dhanaṃ vyapohya tac chiṣṭaṃ dāyādānāṃ prakalpayet //
BrhS_1,26.86
vasanasyā aśanasya eva tatha aiva rajakasya ca / dhanaṃ vyapohya tac chiṣṭaṃ dāya-ādānāṃ prakalpayet //
aputrasyātha kulajā patnī duhitaro 'pi vā /
tadabhāve pitā mātā bhrātā putrāś ca kīrtitāḥ //
BrhS_1,26.87
aputrasya atha kulajā patnī duhitaro 'pi vā / tad-abhāve pitā mātā bhrātā putrāś ca kīrtitāḥ //
aputreṇa sutaḥ kāryo yādṛk tādṛk prayatnataḥ /
piṇḍodakakriyāhetor dharmasaṃkīrtanasya ca //
BrhS_1,26.88
aputreṇa sutaḥ kāryo yādṛk tādṛk prayatnataḥ / piṇḍa-udaka-kriyā-hetor dharma-saṃkīrtanasya ca //
kāṅkṣaṇti pitaraḥ putrān narakāpatabhīravaḥ /
gayāṃ yāsyati yaḥ kaścit so 'smān saṃtārayiṣyati //
BrhS_1,26.89
kāṅkṣaṇti pitaraḥ putrān naraka-āpata-bhīravaḥ / gayāṃ yāsyati yaḥ kaścit so 'smān saṃtārayiṣyati //
yathā jalaṃ kuplavena taran majjati mānavaḥ /
tadvat pitā kuputreṇa tamasy andhe nimajjati //
BrhS_1,26.90
yathā jalaṃ kuplavena taran majjati mānavaḥ / tadvat pitā kuputreṇa tamasy andhe nimajjati //
kariṣyati vṛṣotsargam iṣṭāpūrtaṃ tathaiva ca /
pālayiṣyati vārdhakye śrāddhaṃ dāsyati cānvaham //
BrhS_1,26.91
kariṣyati vṛṣa-utsargam iṣṭa-apūrtaṃ tatha aiva ca / pālayiṣyati va ārdhakye śrāddhaṃ dāsyati ca anvaham //
āmnāye smṛtitantre ca lokācāre ca sūribhiḥ /
śarīrārdhaṃ smṛtā bhāryā puṇyāpuṇyaphale samā //
BrhS_1,26.92
āmnāye smṛti-tantre ca loka-ācāre ca sūribhiḥ / śarīra-ardhaṃ smṛtā bhāryā puṇya-apuṇya-phale samā //
yasya noparatā bhāryā dehārdhaṃ tasya jīvati /
jīvaty ardhaśarīre 'rthaṃ katham anyaḥ samāpnuyāt //
BrhS_1,26.93
yasya na uparatā bhāryā deha-ardhaṃ tasya jīvati / jīvaty ardha-śarīre 'rthaṃ katham anyaḥ samāpnuyāt //
sakulyair vidyamānas tu pitṛbhrātṛsanābhibhiḥ /
asutasya pramītasya patnī tad bhāgahāriṇī //
BrhS_1,26.94
sakulyair vidyamānas tu pitṛ-bhrātṛ-sanābhibhiḥ / asutasya pramītasya patnī tad bhāga-hāriṇī //
pūrvapramītāgnihotraṃ mṛtaṃ bhartari taddhanam /
vindet pativratā nārī dharma eṣa sanātanaḥ //
BrhS_1,26.95
pūrva-pramīta-agnihotraṃ mṛtaṃ bhartari tad-dhanam / vindet pativratā nārī dharma eṣa sanātanaḥ //
mūrvaṃ mrtā hared agnim anvārūḍhā hared agham /
putrābhāve tu patnī syāt patnyabhāve tu sodaraḥ /
tadabhāve tu dāyādaḥ paścād dauhitrakaṃ dhanam //
BrhS_1,26.96
mūrvaṃ mrtā hared agnim anvārūḍhā hared agham / putra-abhāve tu patnī syāt patny-abhāve tu sodaraḥ / tad-abhāve tu dāyādaḥ paścād dauhitrakaṃ dhanam //
jaṅgamaṃ sthāvaraṃ hema rūpyadhānyarasāmbaram /
ādāya dāpayec chrāddhaṃ māsaṣāṇmāsikādikam //
BrhS_1,26.97
jaṅgamaṃ sthāvaraṃ hema rūpya-dhānya-rasa-ambaram / ādāya dāpayec chrāddhaṃ māsa-ṣāṇmāsika-ādikam //
pitṛvyagurudauhitrān svasṛbhartrīyam ātulān /
pūjayet kavyapūrtābhyāṃ vṛddhān āthātithīn striyaḥ //
BrhS_1,26.98
pitṛvya-guru-dauhitrān svasṛ-bhartrīyam ātulān / pūjayet kavyapūrtābhyāṃ vṛddhān āthātithīn striyaḥ //
yad vibhakte dhane kiṃcid ādhyādividhisaṃsmṛtam /
tajjāyā sthāvaraṃ muktvā labheta gatabhartṛkā //
BrhS_1,26.99
yad vibhakte dhane kiṃcid ādhy-ādi-vidhi-saṃsmṛtam / taj-jāyā sthāvaraṃ muktvā labheta gata-bhartṛkā //
vṛttasthāpi kṛte 'py aṃśe na strī sthāvaram arhati /
vidhavā yauvanasthā cen nārī bhavati karkaśā /
āyuṣaḥ kṣapaṇārthaṃ tu dātavyaṃ jīvanaṃ tadā //
BrhS_1,26.100
vṛttastha āpi kṛte 'py aṃśe na strī sthāvaram arhati / vidhavā yauvanasthā cen nārī bhavati karkaśā / āyuṣaḥ kṣapaṇa-arthaṃ tu dātavyaṃ jīvanaṃ tadā //
mṛte bhartari bhartṛaṃśaṃ labheta kulapālikā /
yāvaj jīvaṃ hīnasvāmyaṃ dānādhamanavikraye //
BrhS_1,26.101
mṛte bhartari bhartṛ-aṃśaṃ labheta kula-pālikā / yāvaj jīvaṃ hīna-svāmyaṃ dāna-ādhamana-vikraye //
krayakrītā tu yā nārī saṃbhogārthaṃ sutārthinā /
gṛhītā vānyadīyā vā saiva strī parikīrtyate //
BrhS_1,26.102
kraya-krītā tu yā nārī saṃbhoga-arthaṃ suta-arthinā / gṛhītā va ānyadīyā vā sa aiva strī parikīrtyate //
pradadyāt tv eva piṇḍaṃ vā kṣetrāṃśaṃ vā yadṛcchayā // Brh_1,26.103
pradadyāt tv eva piṇḍaṃ vā kṣetra-aṃśaṃ vā yadṛcchayā //
sthāvarāj jīvanaṃ strībhyo yad dattaṃ śvaśureṇa tu /
na tac chakyam apāhartuṃ itaraiḥ śvaśure mrte //
BrhS_1,26.104
sthāvarāj jīvanaṃ strībhyo yad dattaṃ śvaśureṇa tu / na tac chakyam apāhartuṃ itaraiḥ śvaśure mrte //
sapiṇḍā bāndhavā ye tu tasyāḥ syuḥ paripanthinaḥ /
hiṃsyur dhanāni tān rājā cauradaṇḍeṇa ghātayet //
BrhS_1,26.105
sapiṇḍā bāndhavā ye tu tasyāḥ syuḥ paripanthinaḥ / hiṃsyur dhanāni tān rājā caura-daṇḍeṇa ghātayet //
saṃsṛṣṭau yau punaḥ prītyā tau parasparabhāginau /
vibhaktā bhrātaro ye tu saṃprītyaikatra saṃsthitāḥ /
punar vibhāgakaraṇe teṣāṃ jyaiṣṭhyaṃ na vidyate //
BrhS_1,26.106
saṃsṛṣṭau yau punaḥ prītyā tau paraspara-bhāginau / vibhaktā bhrātaro ye tu saṃprītya ekatra saṃsthitāḥ / punar vibhāga-karaṇe teṣāṃ jyaiṣṭhyaṃ na vidyate //
kadācid vā pramīyeta pravrajed vā kathaṃcana /
na lupyate tasya bhāgaḥ sodarasya vidhīyate //
BrhS_1,26.107
kadācid vā pramīyeta pravrajed vā kathaṃcana / na lupyate tasya bhāgaḥ sodarasya vidhīyate //
yā tasya bhaginī sā tu tato 'ṃśaṃ labdhum arhati /
anapatyasya dharmo 'yam abhāryapitṛkasya ca //
BrhS_1,26.108
yā tasya bhaginī sā tu tato 'ṃśaṃ labdhum arhati / anapatyasya dharmo 'yam abhārya-pitṛkasya ca //
sā ca dattā tv adattā vā sodare tu mṛte sati /
tasyāṃśaṃ tu haret saiva dvayor vyaktaṃ hi kāraṇam //
BrhS_1,26.109
sā ca dattā tv adattā vā sodare tu mṛte sati / tasya aṃśaṃ tu haret sa aiva dvayor vyaktaṃ hi kāraṇam //
anantaraḥ sapiṇḍād yas tasya tasya dhanaṃ bhavet // Brh_1,26.110
anantaraḥ sapiṇḍād yas tasya tasya dhanaṃ bhavet //
mṛto 'napatyo 'bhāryaś ced abhrātṛpitṛmātṛkaḥ /
sarve sapiṇḍās tad dāyaṃ vibhajeran yathāṃśataḥ //
BrhS_1,26.111
mṛto 'napatyo 'bhāryaś ced abhrātṛ-pitṛ-mātṛkaḥ / sarve sapiṇḍās tad dāyaṃ vibhajeran yathā-aṃśataḥ //
saṃsṛṣṭānāṃ tu yaḥ kaścid vidyā śauryādinā dhanam /
prāpnoti tasya dātavyo dvyaṃśaḥ śeṣāḥ samāṃśinaḥ //
BrhS_1,26.112
saṃsṛṣṭānāṃ tu yaḥ kaścid vidyā śaurya-ādinā dhanam / prāpnoti tasya dātavyo dvyaṃśaḥ śeṣāḥ sama-aṃśinaḥ //
vibhakto yaḥ punaḥ pitrā bhrātrā caikatra saṃsthitaḥ /
pitṛvyeṇāthavā prītyā tat saṃsṛṣṭaḥ sa ucyate //
BrhS_1,26.113
vibhakto yaḥ punaḥ pitrā bhrātrā ca ekatra saṃsthitaḥ / pitṛvyeṇa athavā prītyā tat saṃsṛṣṭaḥ sa ucyate //
sodaryā vibhajeraṃs taṃ sametya sahitāḥ samam /
bhrātaro ye ca saṃsṛṣṭā bhaginyaś ca sanābhayaḥ //
BrhS_1,26.114
sodaryā vibhajeraṃs taṃ sametya sahitāḥ samam / bhrātaro ye ca saṃsṛṣṭā bhaginyaś ca sanābhayaḥ //
yeṣāṃ jyeṣṭhaḥ kaniṣṭho vā hīyetāṃśapradānataḥ /
mriyetānyataro vāpi tasya bhāgo na lupyate //
BrhS_1,26.115
yeṣāṃ jyeṣṭhaḥ kaniṣṭho vā hīyeta aṃśa-pradānataḥ / mriyeta anyataro va āpi tasya bhāgo na lupyate //
gap: 8 syllables sodarasya tu sodaraḥ /
dadyāc cāpaharec cāṃśaṃ jātasya ca mṛtasya ca //
BrhS_1,26.116
sodarasya tu sodaraḥ / dadyāc ca apaharec ca aṃśaṃ jātasya ca mṛtasya ca //
anyodaryas tu saṃsṛṣṭī nānyodaryād dhanaṃ haret /
asaṃsṛṣṭy api cādadyāt sodaryo nānyamātṛjaḥ //
BrhS_1,26.117
anyodaryas tu saṃsṛṣṭī na anyodaryād dhanaṃ haret / asaṃsṛṣṭy api ca adadyāt sodaryo na anya-mātṛjaḥ //
pramītapitṛkāṇāṃ tu pitṛto bhāgakalpanā // Brh_1,26.118
pramīta-pitṛkāṇāṃ tu pitṛto bhāga-kalpanā //
ye 'putrāḥ kṣatraviṭśūdrāḥ patnībhrātṛvivarjitāḥ /
teṣāṃ dhanaharo rājā sarvasyādhipatir hi saḥ //
BrhS_1,26.119
ye 'putrāḥ kṣatraviṭ-śūdrāḥ patnī-bhrātṛ-vivarjitāḥ / teṣāṃ dhana-haro rājā sarvasya adhipatir hi saḥ //
vipreṇa kṣatriyājāto janmajyeṣṭho guṇānvitaḥ /
bhavet samāṃśaḥ kṣatreṇa vaiśyājātas tathaiva ca //
BrhS_1,26.120
vipreṇa kṣatriyā-jāto janma-jyeṣṭho guṇa-anvitaḥ / bhavet sama-aṃśaḥ kṣatreṇa vaiśyā-jātas tatha aiva ca //
na pratigrahabhūr deyā kṣatriyādisutāya vai /
yady apy eṣām pitā dadyān mṛte viprāsuto haret //
BrhS_1,26.121
na pratigraha-bhūr deyā kṣatriya-ādi-sutāya vai / yady apy eṣām pitā dadyān mṛte viprā-suto haret //
śūdryāṃ dvijātibhir jāto na bhūmer bhāgam arhati /
sajātāv āpnuyāt sarvam iti dharmo vyavasthitaḥ //
BrhS_1,26.122
śūdryāṃ dvi-jātibhir jāto na bhūmer bhāgam arhati / sajātāv āpnuyāt sarvam iti dharmo vyavasthitaḥ //
niṣāda ekaputras tu viprasya sa tṛtīyabhāk /
dvau sakulyāḥ sapiṇḍā vā svadhādātātha saṃharet //
BrhS_1,26.123
niṣāda eka-putras tu viprasya sa tṛtīya-bhāk / dvau sakulyāḥ sapiṇḍā vā svadhā-dāta ātha saṃharet //
kulyābhāve svadhādātā ācāryaḥ śiṣya eva vā /
sarvāsv āpatsu tān varṇāṃs tathaiva pratipādayet //
BrhS_1,26.124
kulya-abhāve svadhā-dātā ācāryaḥ śiṣya eva vā / sarvāsv āpatsu tān varṇāṃs tatha aiva pratipādayet //
anapatyasya śuśrūṣur guṇavāñ śūdrayonijaḥ /
labhetājīvanaṃ śeṣaṃ sapiṇḍāḥ samavāpnuyuḥ //
BrhS_1,26.125
anapatyasya śuśrūṣur guṇavāñ śūdra-yonijaḥ / labhetā ajīvanaṃ śeṣaṃ sapiṇḍāḥ samavāpnuyuḥ //
bhartur dhanaharī patnī tāṃ vinā duhitā smṛtā // Brh_1,26.126
bhartur dhana-harī patnī tāṃ vinā duhitā smṛtā //
aṅgād aṅgāt saṃbhavati putravad duhitā nṛṇām /
tasmāt pitṛdhanaṃ tv anyaḥ kathaṃ gṛhṇīta mānavaḥ //
BrhS_1,26.127
aṅgād aṅgāt saṃbhavati putravad duhitā nṛṇām / tasmāt pitṛ-dhanaṃ tv anyaḥ kathaṃ gṛhṇīta mānavaḥ //
tadabhāve tu duhitā yady anūḍhā bhavet tadā /
aputrapautrasaṃtāne dauhitrā dhanam āpnuyuḥ //
BrhS_1,26.128
tad-abhāve tu duhitā yady anūḍhā bhavet tadā / aputra-pautra-saṃtāne dauhitrā dhanam āpnuyuḥ //
yathaivātmā tathā putraḥ putreṇa duhitā samā /
tasyām ātmani tiṣṭhanti katham anyo dhanaṃ haret //
BrhS_1,26.129
yatha aivā atmā tathā putraḥ putreṇa duhitā samā / tasyām ātmani tiṣṭhanti katham anyo dhanaṃ haret //
pautradauhitrayor loke viśeṣo nāsti dharmataḥ /
anenaiva vidhānena sutaṃ cakre 'tha putrikām //
BrhS_1,26.130
pautra-dauhitrayor loke viśeṣo na asti dharmataḥ / anena eva vidhānena sutaṃ cakre 'tha putrikām //
pumān puṃso 'dhike śukle strī bhavaty adhike striyāḥ // Brh_1,26.131
pumān puṃso 'dhike śukle strī bhavaty adhike striyāḥ //
sadṛśī sadṛśenoḍhā sādhvī śuśrūṣaṇe ratā /
kṛtākṛtā vā putrasya pitur dhanaharī tu sā //
BrhS_1,26.132
sadṛśī sadṛśenā uḍhā sādhvī śuśrūṣaṇe ratā / kṛta ākṛtā vā putrasya pitur dhana-harī tu sā //
yathā pitṛdhane svāmyaṃ tasyāḥ satsv api bandhuṣu /
tathaiva tatsuto 'pīṣṭe mātṛmātāmahe dhane //
BrhS_1,26.133
yathā pitṛ-dhane svāmyaṃ tasyāḥ satsv api bandhuṣu / tatha aiva tat-suto 'pi iṣṭe mātṛ-mātāmahe dhane //
tadabhāve bhrātaras tu bhrātṛputrāḥ sanābhayaḥ /
sakulyā bāndhavāḥ śiṣyāḥ śrotriyāś ca dhanārhakāḥ //
BrhS_1,26.134
tad-abhāve bhrātaras tu bhrātṛ-putrāḥ sanābhayaḥ / sakulyā bāndhavāḥ śiṣyāḥ śrotriyāś ca dhana-arhakāḥ //
anapatyasya putrasya mātā dāyam avāpnuyāt /
bhāryāsutavihīnasya tanayasya mṛtasya tu /
mātā rikthaharī jñeyā bhrātā vā tadanujñayā //
BrhS_1,26.135
anapatyasya putrasya mātā dāyam avāpnuyāt / bhāryā-suta-vihīnasya tanayasya mṛtasya tu / mātā riktha-harī jñeyā bhrātā vā tad-anujñayā //
putrābhāve tu patnī syāt patnyabhāve tu sodaraḥ /
tadabhāve tu dāyādaḥ paścād dauhitrakaṃ dhanam //
BrhS_1,26.136
putra-abhāve tu patnī syāt patny-abhāve tu sodaraḥ / tad-abhāve tu dāyādaḥ paścād dauhitrakaṃ dhanam //
samutpannād dhanād ardhaṃ tadarthaṃ sthāpayet prthak /
māsaṣāṇmāsike śrāddhe vārṣike vā prayatnataḥ //
BrhS_1,26.137
samutpannād dhanād ardhaṃ tad-arthaṃ sthāpayet prthak / māsa-ṣāṇmāsike śrāddhe vārṣike vā prayatnataḥ //
bahavo jñātayo yatra sakulyā bāndhavās tathā /
yas tv āsannataras teṣāṃ so 'napatyadhanaṃ haret //
BrhS_1,26.138
bahavo jñātayo yatra sakulyā bāndhavās tathā / yas tv āsannataras teṣāṃ so 'napatya-dhanaṃ haret //
bhrātā vā bhrātṛputro vā sapiṇḍaḥ śiṣya eva vā /
saha piṇḍakriyāṃ kṛtvā kuryād abhyudayaṃ tataḥ //
BrhS_1,26.139
bhrātā vā bhrātṛ-putro vā sapiṇḍaḥ śiṣya eva vā / saha piṇḍa-kriyāṃ kṛtvā kuryād abhyudayaṃ tataḥ //
svecchākṛtavibhāgo yaḥ punar eva visaṃvadet /
sa rājñāṃśe svake sthāpyaḥ śāsanīyo 'nubandhakṛt //
BrhS_1,26.140
svecchā-kṛta-vibhāgo yaḥ punar eva visaṃvadet / sa rājña āṃśe svake sthāpyaḥ śāsanīyo 'nubandhakṛt //
sādhāraṇaṛṇanyāsanihnave chadmanā kriyām /
pārśvahānikārīṃ kṛtvā balān naiva pradāpayet //
BrhS_1,26.141
sādhāraṇa-ṛṇa-nyāsanihnave chadmanā kriyām / pārśva-hāni-kārīṃ kṛtvā balān na eva pradāpayet //
māyāvino dhṛtadhanāḥ krūrā lubdhāś ca ye narāḥ /
saṃprītyā sādhanīyās te svārthahānyā chalena vā //
BrhS_1,26.142
māyāvino dhṛta-dhanāḥ krūrā lubdhāś ca ye narāḥ / saṃprītyā sādhanīyās te sva-artha-hānyā chalena vā //
sāhasaṃ sthāvarasvāmyaṃ prāgvibhāgaś ca rikthinām /
anumānena vijñeyaṃ na syur yatra ca sākṣiṇaḥ //
BrhS_1,26.143
sāhasaṃ sthāvara-svāmyaṃ prāg-vibhāgaś ca rikthinām / anumānena vijñeyaṃ na syur yatra ca sākṣiṇaḥ //
teṣām etāḥ kriyā loke pravartante svarikthiṣu /
vibhaktān avagaccheyur lekhyam apy antareṇa tān //
BrhS_1,26.144
teṣām etāḥ kriyā loke pravartante sva-rikthiṣu / vibhaktān avagaccheyur lekhyam apy antareṇa tān //
avibhaktaiś ca kartavyā vaiśvadevādikāḥ kriyāḥ // Brh_1,26.145
avibhaktaiś ca kartavyā vaiśvadeva-ādikāḥ kriyāḥ //
balānubandhavyāghātahoḍhaṃ sāhasabhāvakam /
svasya bhogaḥ sthāvarasya vibhāgasya pṛthagdhanam //
BrhS_1,26.146
bala-anubandha-vyāghātahoḍhaṃ sāhasa-bhāvakam / svasya bhogaḥ sthāvarasya vibhāgasya pṛthag-dhanam //
pṛthagāyavyayadhanāḥ kusīdaṃ ca parasparam /
vaṇikpathaṃ ca ye kuryur vibhaktās te na saṃśayaḥ //
BrhS_1,26.147
pṛthag-āya-vyaya-dhanāḥ kusīdaṃ ca parasparam / vaṇik-pathaṃ ca ye kuryur vibhaktās te na saṃśayaḥ //
kāryam ucchrāvaṇālekhyaṃ vibhaktair bhrātṛbhir mithaḥ /
sākṣiṇo vā virodhārthaṃ vibhajadbhir aninditāḥ //
BrhS_1,26.148
kāryam ucchrāvaṇa-ālekhyaṃ vibhaktair bhrātṛbhir mithaḥ / sākṣiṇo vā virodha-arthaṃ vibhajadbhir aninditāḥ //
yenāṃśo yādṛśo bhuktas tasya taṃ na vicālayet // Brh_1,26.149
yena aṃśo yādṛśo bhuktas tasya taṃ na vicālayet //
dyūtaṃ niṣiddhaṃ manunā satyaśaucadhanāpaham /
tat pravartitam anyais tu rājabhāgasamanvitam //
BrhS_1,27.1
dyūtaṃ niṣiddhaṃ manunā satya-śauca-dhana-apaham / tat pravartitam anyais tu rāja-bhāga-samanvitam //
sabhikādhiṣṭhitaṃ kāryaṃ taskarajñānahetunā /
eṣa eva vidhir jñeyaḥ prāṇidyūtasamāhvaye //
BrhS_1,27.2
sabhika-adhiṣṭhitaṃ kāryaṃ taskara-jñāna-hetunā / eṣa eva vidhir jñeyaḥ prāṇi-dyūta-samāhvaye //
sabhiko grāhakas tatra dadyāj jetre nṛpāya ca /
rājavṛddhiḥ sakitavāt sabhikād daśakaṃ śatam //
BrhS_1,27.3
sabhiko grāhakas tatra dadyāj jetre nṛpāya ca / rāja-vṛddhiḥ sakitavāt sabhikād daśakaṃ śatam //
yathāsamayaṃ vā syāt gap: 1 syllables gap: 8 syllables // Brh_1,27.4
yathā-samayaṃ vā syāt //
dvandvayuddhena yaḥ kaścid avasādam avāpnuyāt /
tat svāminā paṇo deyo yas tatra parikalpitaḥ //
BrhS_1,27.5
dvandva-yuddhena yaḥ kaścid avasādam avāpnuyāt / tat svāminā paṇo deyo yas tatra parikalpitaḥ //
rahojito 'nabhijñaś ca kūṭākṣaiḥ kapaṭena vā /
mocyo 'bhijño 'pi sarvasvam jitaṃ sarvaṃ na dāpyate //
BrhS_1,27.6
rahojito 'nabhijñaś ca kūṭa-akṣaiḥ kapaṭena vā / mocyo 'bhijño 'pi sarvasvam jitaṃ sarvaṃ na dāpyate //
kūṭākṣadevinaḥ pāpā rājabhāgaharāś ca ye /
gaṇanāvañcakāś caiva daṇḍyās te kitavāḥ smṛtāḥ //
BrhS_1,27.7
kūṭa-akṣa-devinaḥ pāpā rāja-bhāga-harāś ca ye / gaṇana-avañcakāś ca eva daṇḍyās te kitavāḥ smṛtāḥ //
grahaḥ prakāśaḥ kartavyo nirvāsyāḥ kūṭadevinaḥ /
vyāpādane tu tatkārī vadhaṃ citram avāpnuyāt //
BrhS_1,27.8
grahaḥ prakāśaḥ kartavyo nirvāsyāḥ kūṭa-devinaḥ / vyāpādane tu tat-kārī vadhaṃ citram avāpnuyāt //
sa eva sākṣī saṃdigdhau sabhyaiś cānyais tribhir vṛtaḥ /
ubhayor api saṃdigdhaṃ kitavās tu parīkṣakāḥ //
BrhS_1,27.9
sa eva sākṣī saṃdigdhau sabhyaiś ca anyais tribhir vṛtaḥ / ubhayor api saṃdigdhaṃ kitavās tu parīkṣakāḥ //
yadā vidveṣiṇas te tu tadā rājā vicārayet // Brh_1,27.10
yadā vidveṣiṇas te tu tadā rājā vicārayet //
evaṃ vādikṛtān vādān prapaśyet pratyahaṃ nṛpaḥ /
nṛpāśrayās tathā cānye vidvadbhir brāhmaṇaiḥ saha //
BrhS_1,27.11
evaṃ vādi-kṛtān vādān prapaśyet pratyahaṃ nṛpaḥ / nṛpa-āśrayās tathā ca anye vidvadbhir brāhmaṇaiḥ saha //
anyonyaparigṛhītāḥ pakṣimeṣavṛṣādayaḥ /
praharante kṛtapaṇās taṃ vadanti samāhvayam //
BrhS_1,28.1
anyonya-parigṛhītāḥ pakṣi-meṣa-vṛṣa-ādayaḥ / praharante kṛta-paṇās taṃ vadanti samāhvayam //
dvandvayuddhena yaḥ kaścid avasādam avāpnuyāt /
tatsvāminā paṇo deyo yas tatra parikalpitaḥ //
BrhS_1,28.2
dvandva-yuddhena yaḥ kaścid avasādam avāpnuyāt / tat-svāminā paṇo deyo yas tatra parikalpitaḥ //
eṣa vādikṛtaḥ prokto vyavahāraḥ samāsataḥ /
nṛpāśrayaṃ pravakṣyāmi vyavahāraṃ prakīrṇakam //
BrhS_1,29.1
eṣa vādi-kṛtaḥ prokto vyavahāraḥ samāsataḥ / nṛpa-āśrayaṃ pravakṣyāmi vyavahāraṃ prakīrṇakam //
vāgdhigdaṇḍaṃ vadhaṃ caiva caturdhā kalpitaṃ damam /
puruṣaṃ doṣavibhavaṃ jñātvā saṃparikalpayet //
BrhS_1,29.2
vāg-dhig-daṇḍaṃ vadhaṃ ca eva caturdhā kalpitaṃ damam / puruṣaṃ doṣa-vibhavaṃ jñātvā saṃparikalpayet //
suvarṇaśatam ekaṃ tu vadhārho daṇḍam arhati /
aṅgacchede tadardhaṃ tu vivāse pañcaviṃśatim //
BrhS_1,29.3
suvarṇa-śatam ekaṃ tu vadha-arho daṇḍam arhati / aṅga-cchede tad-ardhaṃ tu vivāse pañcaviṃśatim //
hastāṅghriliṅganayanaṃ jihvākarṇau ca nāsikā /
jihvā pādārdhasaṃdaṃśalalāṭauṣṭhagudaṃ kaṭiḥ //
BrhS_1,29.4
hasta-aṅghri-liṅga-nayanaṃ jihvā-karṇau ca nāsikā / jihvā pāda-ardha-saṃdaṃśalalāṭa-oṣṭha-gudaṃ kaṭiḥ //
sthānāny etāni daṇḍasya nirdiṣṭāni caturdaśa /
lalāṭāṅko brāhmaṇasya nānyo daṇḍo vidhīyate //
BrhS_1,29.5
sthānāny etāni daṇḍasya nirdiṣṭāni caturdaśa / lalāṭa-aṅko brāhmaṇasya na anyo daṇḍo vidhīyate //
adhārmikāṃs tribhir nyāyair nigṛhṇīyāt prayatnataḥ /
nirodhanena bandhena vividhena bhayena ca //
BrhS_1,29.6
adhārmikāṃs tribhir nyāyair nigṛhṇīyāt prayatnataḥ / nirodhanena bandhena vividhena bhayena ca //
vedhenāpi yadā tv etān nigṛhītuṃ na śaknuyāt /
tadaiṣu sarvam apy etat prayuñjīta catuṣṭayam //
BrhS_1,29.7
vedhena api yadā tv etān nigṛhītuṃ na śaknuyāt / tada aiṣu sarvam apy etat prayuñjīta catuṣṭayam //
vāgdaṇḍaṃ prathamaṃ kuryād dhigdaṇḍaṃ tadanantaram /
tṛtīyaṃ dhanadaṇḍaṃ tu vadhadaṇḍam ataḥ param //
BrhS_1,29.8
vāg-daṇḍaṃ prathamaṃ kuryād dhig-daṇḍaṃ tad-anantaram / tṛtīyaṃ dhana-daṇḍaṃ tu vadha-daṇḍam ataḥ param //
bandhanāni ca sarvāṇi rājamārge niveśayet /
duḥkhitā yatra dṛśyante vikṛtāḥ pāpakāriṇaḥ //
BrhS_1,29.9
bandhanāni ca sarvāṇi rāja-mārge niveśayet / duḥkhitā yatra dṛśyante vikṛtāḥ pāpa-kāriṇaḥ //
daśamāṃśaṃ hared arthaṃ pañcamaṃ sarvam eva vā /
mṛtasya vittād ādadyād ajñātiḥ śavadahakaḥ //
BrhS_1,29.10
daśama-aṃśaṃ hared arthaṃ pañcamaṃ sarvam eva vā / mṛtasya vittād ādadyād ajñātiḥ śava-dahakaḥ //
bahurakṣasya daśamam alparakṣasya pañcamam /
aputrapitṛbhāryasya sarvam eveti śaunakaḥ //
BrhS_1,29.11
bahu-rakṣasya daśamam alpa-rakṣasya pañcamam / aputra-pitṛ-bhāryasya sarvam eva iti śaunakaḥ //
ṣaḍbhāgas taraśulkaṃ ca gate deyas tathaiva ca /
saṃgrāmacaurabhedī ca sasyaghātanakṛt tathā //
BrhS_1,29.12
ṣaḍ-bhāgas tara-śulkaṃ ca gate deyas tatha aiva ca / saṃgrāma-caura-bhedī ca sasya-ghātana-kṛt tathā //
niṣkṛtīnām akaraṇaṃ ājñāsedhavyatikramaḥ /
varṇāśramāṇāṃ lopaś ca varṇasaṃkaralopanam //
BrhS_1,29.13
niṣkṛtīnām akaraṇaṃ ājñā-sedha-vyatikramaḥ / varṇa-āśramāṇāṃ lopaś ca varṇa-saṃkara-lopanam //
nidhir niṣkulavittaṃ ca daridrasya dhanāgamaḥ /
anāmnātāni kāryāṇi kriyāvādāś ca vādinām //
BrhS_1,29.14
nidhir niṣkula-vittaṃ ca daridrasya dhana-āgamaḥ / anāmnātāni kāryāṇi kriyā-vādāś ca vādinām //
prakṛtīnāṃ prakopaś ca saṃketaś ca parasparam /
aśāstravihitaṃ yac ca prajāyāṃ saṃprakīrtyate //
BrhS_1,29.15
prakṛtīnāṃ prakopaś ca saṃketaś ca parasparam / aśāstra-vihitaṃ yac ca prajāyāṃ saṃprakīrtyate //
sākṣisabhyārthasannānāṃ dūṣaṇe darśanaṃ punaḥ /
svavācaiva jitānāṃ tu noktaḥ paunarbhāvo vidhiḥ //
BrhS_1,29.16
sākṣi-sabhya-artha-sannānāṃ dūṣaṇe darśanaṃ punaḥ / sva-vāca aiva jitānāṃ tu na uktaḥ paunarbhāvo vidhiḥ //
vedārthopanibaddhatvāt prādhānyaṃ tu manoḥ smṛtam /
manvarthaviparītā yā smṛtiḥ sā na praśasyate //
BrhS_1.end
veda-artha-upanibaddhatvāt prādhānyaṃ tu manoḥ smṛtam / manv-artha-viparītā yā smṛtiḥ sā na praśasyate //
- Holder of rights
- GRETIL project
- Citation Suggestion for this Object
- TextGrid Repository (2025). Dharmaśāstra Collection. Bṛhaspatismṛti (vyavahārakaṇḍa). Bṛhaspatismṛti (vyavahārakaṇḍa). GRETIL. GRETIL project. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-CAB7-6