Abhinanda: Rāmacaritamahākāvye
Header
Data entry: Harunaga Isaacson
Contribution: Harunaga Isaacson
Date of this version: 2020-07-31
Source:
- K.S. Ramaswami Sastri Siromani: Ramacarita of Abhinanda. Baroda: Oriental Institute, 1930. Gaekwad's Oriental Series No. XLVI.
Publisher: Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen
Licence:
Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Interpretive markup:
- remarks
- analysis
Notes:
Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented below.
Abhinanda:
Ramacaritamahakavya, 1-3 (to be continued)
Based on the edition by K.S. Ramaswami Sastri Siromani:
Ramacarita of Abhinanda. Baroda: Oriental Institute, 1930.
Gaekwad's Oriental Series No. XLVI.
Input by Harunaga Isaacson
ANALYTIC TEXT VERSION (BHELA conventions)
Revisions:
- 2020-07-31: TEI encoding by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus
- 2025-05-20: Added BK, GND and ISO code for language.
Text
prathamaḥ sargaḥ
atha mālyavataḥ prasthe kākutsthasya viyoginaḥ /
durnivārāśrusaṃvego jagāma jaladāgamaḥ //
Rc_1.1
atha mālyavataḥ prasthe kākutsthasya viyoginaḥ / durnivārāśrusaṃvego jagāma jaladāgamaḥ //
śaśāma vṛṣṭir meghānām utsaṅge tasya bhūbhṛtaḥ /
virarāma na rāmasya dhārāsantatir aśruṇaḥ //
Rc_1.2
śaśāma vṛṣṭir meghānām utsaṅge tasya bhūbhṛtaḥ / virarāma na rāmasya dhārāsantatir aśruṇaḥ //
itas tataḥ pariṇatiṃ bheje barhiṇakūjitam /
hā priye rājaputrīti na rāmaparidevitam //
Rc_1.3
itas tataḥ pariṇatiṃ bheje barhiṇakūjitam / hā priye rājaputri iti na rāmaparidevitam //
kāpy abhikhyā virajasoḥ sūryācandramasor abhūt /
dāśarathyos tathaivāsīd ayogopahatā ruciḥ //
Rc_1.4
ka āpy abhikhyā virajasoḥ sūryācandramasor abhūt / dāśarathyos tatha aivā asīd ayogopahatā ruciḥ //
nirmalendu nabho reje vikacābjaṃ babhau saraḥ /
paraṃ paryaśruvadanau mamlaturbhrātarāvubhau //
Rc_1.5
nirmalendu nabho reje vikacābjaṃ babhau saraḥ / paraṃ paryaśruvadanau mamlaturbhrātarāvubhau //
smartavyakalikājālaṃ jajñe kuṭajakānanam /
āsīt tathaiva tu mano rāmasyotkalikākulam //
Rc_1.6
smartavyakalikājālaṃ jajñe kuṭajakānanam / āsīt tatha aiva tu mano rāmasya utkalikākulam //
prapede punar udbhedaḥ śucinā kacchaketakaiḥ /
upakriyāyāḥ sadṛśaṃ nārebhe ravisūnunā //
Rc_1.7
prapede punar udbhedaḥ śucinā kacchaketakaiḥ / upakriyāyāḥ sadṛśaṃ nā arebhe ravisūnunā //
ākṛṣṭamālatīgandhaḥ siṣeve rāghavaṃ marut /
ānītamaithilīvārtas tam ārtaṃ na tu mārutiḥ //
Rc_1.8
ākṛṣṭamālatīgandhaḥ siṣeve rāghavaṃ marut / ānītamaithilīvārtas tam ārtaṃ na tu mārutiḥ //
rāmāya pūrāpagamavyaktoddeśāś cakāśire /
āste 'smāsu na sīteti śaṃsantya iva nimnagāḥ //
Rc_1.9
rāmāya pūrāpagamavyaktoddeśāś cakāśire / āste 'smāsu na sīta īti śaṃsantya iva nimnagāḥ //
yadārdraviraho rāmaḥ prāpitaḥ prāṇasaṃśayam /
nūnaṃ tenānutāpena jagmur jaladarājayaḥ //
Rc_1.10
yadārdraviraho rāmaḥ prāpitaḥ prāṇasaṃśayam / nūnaṃ tena anutāpena jagmur jaladarājayaḥ //
dyaur muktameghāvaraṇā savitarkonmukhaṃ muhuḥ /
yayāce sārasarutair vicāram iva rāghavam //
Rc_1.11
dyaur muktameghāvaraṇā savitarkonmukhaṃ muhuḥ / yayāce sārasarutair vicāram iva rāghavam //
diśo dadṛśire tena stenaṃ taṃ parimārgatā /
mārgadānāparādhinyo gatā dūraṃ bhayād iva //
Rc_1.12
diśo dadṛśire tena stenaṃ taṃ parimārgatā / mārgadānāparādhinyo gatā dūraṃ bhayād iva //
tasyākṛtiviśeṣasya viśeṣāt kaṣṭam īdṛśam /
kacchāḥ kāśacchalād ūhur itīva palitāgamam //
Rc_1.13
tasyā akṛtiviśeṣasya viśeṣāt kaṣṭam īdṛśam / kacchāḥ kāśacchalād ūhur iti iva palitāgamam //
paśyantyā iva kaṣṭāṃ tām avasthāṃ maithilīpateḥ /
śuṣkapaṅkacayavyājād vidadre hṛdayaṃ bhuvaḥ //
Rc_1.14
paśyantyā iva kaṣṭāṃ tām avasthāṃ maithilīpateḥ / śuṣkapaṅkacayavyājād vidadre hṛdayaṃ bhuvaḥ //
vṛṣṭivicchedajātena tānavenāsamāptinā /
prapedire jaladharās tasya sabrahmacāritām //
Rc_1.15
vṛṣṭivicchedajātena tānavena asamāptinā / prapedire jaladharās tasya sabrahmacāritām //
yayau virahasaṃvartaḥ padminīrājahaṃsayoḥ /
apāraduḥkhārṇavayor na sītārāmabhadrayoḥ //
Rc_1.16
yayau virahasaṃvartaḥ padminīrājahaṃsayoḥ / apāraduḥkhārṇavayor na sītārāmabhadrayoḥ //
śāntanirjharajhātkāradhārāḥ śikhariṇo babhuḥ /
rāmasya viśadālāpaśuśrūṣānibhṛtā iva //
Rc_1.17
śāntanirjharajhātkāradhārāḥ śikhariṇo babhuḥ / rāmasya viśadālāpaśuśrūṣānibhṛtā iva //
tasya cakruś camatkāraṃ vyatītasamayā api /
smitābhamukulodbhedāḥ kadambavanarājayaḥ //
Rc_1.18
tasya cakruś camatkāraṃ vyatītasamayā api / smitābhamukulodbhedāḥ kadambavanarājayaḥ //
adṛśyanta puras tena khelāḥ khañjanapaṅktayaḥ /
asmaryanta ca niśvasya priyānayanavibhramāḥ //
Rc_1.19
adṛśyanta puras tena khelāḥ khañjanapaṅktayaḥ / asmaryanta ca niśvasya priyānayanavibhramāḥ //
abravīd atha kālajñas tatkālapratipattaye /
praṇamya lakṣmaṇo rāmaṃ rāmāvirahaniḥsaham //
Rc_1.20
abravīd atha kālajñas tatkālapratipattaye / praṇamya lakṣmaṇo rāmaṃ rāmāvirahaniḥsaham //
jātaṃ vibhātam amalaṃ paśya prāvṛṇṇiśā gatā /
utsāhakamalasyāyaṃ vikāsāvasaras tava //
Rc_1.21
jātaṃ vibhātam amalaṃ paśya prāvṛṇṇiśā gatā / utsāhakamalasya ayaṃ vikāsāvasaras tava //
ucchrayaṃ tīrataravo raver ūrjam abhīṣavaḥ /
madaṃ gopatayo gṛhṇanty abhiyogaṃ jigīṣavaḥ //
Rc_1.22
ucchrayaṃ tīrataravo raver ūrjam abhīṣavaḥ / madaṃ gopatayo gṛhṇanty abhiyogaṃ jigīṣavaḥ //
prasīda dīyatāṃ karṇaḥ kūjadbhiḥ kurarair amī /
prārthayantīva saṃcāraṃ taṭāḥ kardamadurgatāḥ //
Rc_1.23
prasīda dīyatāṃ karṇaḥ kūjadbhiḥ kurarair amī / prārthayanti iva saṃcāraṃ taṭāḥ kardamadurgatāḥ //
bhuvi bhāsvadabhīṣūṇāṃ tvadiṣūṇāṃ ca śatruṣu /
ayaṃ sampatituṃ kālaḥ sa duṣkālo 'tivāhitaḥ //
Rc_1.24
bhuvi bhāsvadabhīṣūṇāṃ tvadiṣūṇāṃ ca śatruṣu / ayaṃ sampatituṃ kālaḥ sa duṣkālo 'tivāhitaḥ //
sudūronnataparyantās tīryante saṃkramair iva /
analpagādhāḥ saritas tarubhiḥ pūrapātitaiḥ //
Rc_1.25
sudūronnataparyantās tīryante saṃkramair iva / analpagādhāḥ saritas tarubhiḥ pūrapātitaiḥ //
āviṣkṛtaviśuddhibhyāṃ nadyaḥ sumahilā iva /
kulābhyām iva kūlābhyām āpatsv api cakāsati //
Rc_1.26
āviṣkṛtaviśuddhibhyāṃ nadyaḥ sumahilā iva / kulābhyām iva kūlābhyām āpatsv api cakāsati //
jalajānāṃ sumanasāṃ vayasāṃ jalasevinām /
asya pratijalādhāraṃ sāmagryam avalokyate //
Rc_1.27
jalajānāṃ sumanasāṃ vayasāṃ jalasevinām / asya pratijalādhāraṃ sāmagryam avalokyate //
yuyutsārabhasotkhātasaritkhātakarodhasaḥ /
kukudmanto madakalāḥ kalayanti jaganty adhaḥ //
Rc_1.28
yuyutsārabhasotkhātasaritkhātakarodhasaḥ / kukudmanto madakalāḥ kalayanti jaganty adhaḥ //
viśveśa kuru viśvāsam āvartante na te ghanāḥ /
amī śyāmalayanty āśāḥ śukāḥ śālivanonmukhāḥ //
Rc_1.29
viśveśa kuru viśvāsam āvartante na te ghanāḥ / amī śyāmalayanty āśāḥ śukāḥ śālivanonmukhāḥ //
mṛgāḥ samprati śāleyaṃ sampannaṃ sampatanty amī /
sāketam adhitiṣṭhantam arthinas tvām ivonmukhāḥ //
Rc_1.30
mṛgāḥ samprati śāleyaṃ sampannaṃ sampatanty amī / sāketam adhitiṣṭhantam arthinas tvām iva unmukhāḥ //
kāryadig gṛhyatāṃ kāpi kim ārya sthīyate vṛthā /
evam evāyam asmākam iṣṭo 'pi kim upaiṣyati //
Rc_1.31
kāryadig gṛhyatāṃ ka āpi kim ārya sthīyate vṛthā / evam eva ayam asmākam iṣṭo 'pi kim upaiṣyati //
vijayāya bhavāsīno mayy arpitavapurbharaḥ /
mūrcchānuvalanavyastaḥ prastaras tyajyatām ayam //
Rc_1.32
vijayāya bhavāsīno mayy arpitavapurbharaḥ / mūrcchānuvalanavyastaḥ prastaras tyajyatām ayam //
pratīṣṭopatyakāsāladalāgrajalabindavaḥ /
sāryantāṃ kṣaṇam uddhūya sthagitāṃsataṭā jaṭāḥ //
Rc_1.33
pratīṣṭopatyakāsāladalāgrajalabindavaḥ / sāryantāṃ kṣaṇam uddhūya sthagitāṃsataṭā jaṭāḥ //
muhūrtaṃ kriyatām ārya kapolavirahī karaḥ /
vyuṣito valkalagranthir aṃsād unmocyatām ayam //
Rc_1.34
muhūrtaṃ kriyatām ārya kapolavirahī karaḥ / vyuṣito valkalagranthir aṃsād unmocyatām ayam //
ito vitatya dīyantām iṣavaḥ klinnayantraṇāḥ /
nirmuktārdrajaraccailam ādattām āyataṃ dhanuḥ //
Rc_1.35
ito vitatya dīyantām iṣavaḥ klinnayantraṇāḥ / nirmuktārdrajaraccailam ādattām āyataṃ dhanuḥ //
ito 'vatīryatāṃ prāsthād asvāsthyam idam ujjhyatām /
jahīṣubhir daśagrīvaṃ daśadigvedhaśodhitaiḥ //
Rc_1.36
ito 'vatīryatāṃ prāsthād asvāsthyam idam ujjhyatām / jahi iṣubhir daśagrīvaṃ daśadigvedhaśodhitaiḥ //
ṛjur ādīyatāṃ panthāḥ kāryakanthā garīyasī /
utsāryatām idaṃ dūraṃ tamaḥ kiṃkāryatāmayam //
Rc_1.37
ṛjur ādīyatāṃ panthāḥ kāryakanthā garīyasī / utsāryatām idaṃ dūraṃ tamaḥ kiṃkāryatāmayam //
āryāyāḥ śivam evāsti śatrur nihata eva te /
alaṃ dattvāvasādāya trailokyaśaraṇaṃ vapuḥ //
Rc_1.38
āryāyāḥ śivam eva asti śatrur nihata eva te / alaṃ dattva āvasādāya trailokyaśaraṇaṃ vapuḥ //
rākṣasāpaśadaḥ ko 'sau tvayi sajyaśarāsane /
anena te 'vasādena dūram āropitaḥ punaḥ //
Rc_1.39
rākṣasāpaśadaḥ ko 'sau tvayi sajyaśarāsane / anena te 'vasādena dūram āropitaḥ punaḥ //
aśruvegaiḥ pramīlābhir vilāpair akhilaḥ sa te /
āmṛṣṭadehayātrasya māsaḥ prauṣṭhapado gataḥ //
Rc_1.40
aśruvegaiḥ pramīlābhir vilāpair akhilaḥ sa te / āmṛṣṭadehayātrasya māsaḥ prauṣṭhapado gataḥ //
kriyatām adhunotsāhaś cintyatāṃ nidhanaṃ dviṣaḥ /
kaḥ svabāhusahāyānāṃ mahatām ātmanigrahaḥ //
Rc_1.41
kriyatām adhuna ūtsāhaś cintyatāṃ nidhanaṃ dviṣaḥ / kaḥ svabāhusahāyānāṃ mahatām ātmanigrahaḥ //
bhadraṃ bhādrapadacchedacchinnābhrājinarajjave /
tubhyaṃ puruṣanāgāya nirvighnatarase 'dhunā //
Rc_1.42
bhadraṃ bhādrapadacchedacchinnābhrājinarajjave / tubhyaṃ puruṣanāgāya nirvighnatarase 'dhunā //
prasīda kuru bhūyo 'pi dehayātrāṃ yathā tathā /
anullaṅghitavijñaptir lakṣmaṇo 'varajeṣu te //
Rc_1.43
prasīda kuru bhūyo 'pi dehayātrāṃ yathā tathā / anullaṅghitavijñaptir lakṣmaṇo 'varajeṣu te //
agādhaṃ dhairyam āryasya triṣu lokeṣu gīyate /
janamātrocitaḥ ko 'yam ākalpakaparigrahaḥ //
Rc_1.44
agādhaṃ dhairyam āryasya triṣu lokeṣu gīyate / janamātrocitaḥ ko 'yam ākalpakaparigrahaḥ //
aropaśamitodagrajāmadagnyāgnitejasaḥ /
pratīcchati śarāsāraṃ tavārya ruṣitasya kaḥ //
Rc_1.45
aropaśamitodagrajāmadagnyāgnitejasaḥ / pratīcchati śarāsāraṃ tavā arya ruṣitasya kaḥ //
svakṛtyabhārasannyāsī yāvad itthaṃ viṣīdasi /
tāvad antakadaṃṣṭrāṇām arātir atithir na te //
Rc_1.46
svakṛtyabhārasannyāsī yāvad itthaṃ viṣīdasi / tāvad antakadaṃṣṭrāṇām arātir atithir na te //
ātatāyī sa vijñāto jīvaty āryeti ca śrutam /
prāpto yātrāsahaḥ kālaḥ kālakṣepasya ko guṇaḥ //
Rc_1.47
ātatāyī sa vijñāto jīvaty ārya īti ca śrutam / prāpto yātrāsahaḥ kālaḥ kālakṣepasya ko guṇaḥ //
na jñāyate paraṃ vyaktam arer māyāvinaḥ padam /
tanmārgaṇaṃ ca suhṛdā sugrīveṇa pratiśrutam //
Rc_1.48
na jñāyate paraṃ vyaktam arer māyāvinaḥ padam / tanmārgaṇaṃ ca suhṛdā sugrīveṇa pratiśrutam //
diṅmukhāhūtavikhyātakapiyūthaḥ kapīśvaraḥ /
kṣaṇān nūnam asav āryapādamūle patiṣyati //
Rc_1.49
diṅmukhāhūtavikhyātakapiyūthaḥ kapīśvaraḥ / kṣaṇān nūnam asav āryapādamūle patiṣyati //
śālipiṅgamahīpṛṣṭhaspardhayeva bhaviṣyati /
raṃhasviharisaṃghātasampātakapilaṃ nabhaḥ //
Rc_1.50
śālipiṅgamahīpṛṣṭhaspardhaya īva bhaviṣyati / raṃhasviharisaṃghātasampātakapilaṃ nabhaḥ //
teṣām āroṣarucirair acirān mukhamaṇḍalaiḥ /
drakṣyate taruṇādityaśatacchannam ivāmbaram //
Rc_1.51
teṣām āroṣarucirair acirān mukhamaṇḍalaiḥ / drakṣyate taruṇādityaśatacchannam iva ambaram //
aho dīptir aho kāntir aho śīlam aho balam /
aho śaktir aho bhaktir aho prajñā hanūmataḥ //
Rc_1.52
aho dīptir aho kāntir aho śīlam aho balam / aho śaktir aho bhaktir aho prajñā hanūmataḥ //
pragalbhenāpramattena tenābhyantaramantriṇā /
nūnam asmatkṛte svaptuṃ sugrīvāya na dīyate //
Rc_1.53
pragalbhena apramattena tena abhyantaramantriṇā / nūnam asmatkṛte svaptuṃ sugrīvāya na dīyate //
sa ca pratyupakārāya tvarayaty enam ādṛtaḥ /
dhruvaṃ buddhivayovṛddhaḥ sacivo jāmbavān api //
Rc_1.54
sa ca pratyupakārāya tvarayaty enam ādṛtaḥ / dhruvaṃ buddhivayovṛddhaḥ sacivo jāmbavān api //
tad evaṃ hetunā kena vānarendro vilambate /
nāsau kṛtaghnasya bhaved guṇavadbhṛtyasaṃgrahaḥ //
Rc_1.55
tad evaṃ hetunā kena vānarendro vilambate / na asau kṛtaghnasya bhaved guṇavadbhṛtyasaṃgrahaḥ //
āgantavyaṃ dhruvaṃ tena mārgitāryā pravṛttinā /
prapannaparakṛtyānām atyuṣṇo hi samudyamaḥ //
Rc_1.56
āgantavyaṃ dhruvaṃ tena mārgitā āryā pravṛttinā / prapannaparakṛtyānām atyuṣṇo hi samudyamaḥ //
tvatprasādāptasambhogasukhasaṃmīlitena vā /
na tenāmūr dadṛśire diśaḥ proṣitakālikāḥ //
Rc_1.57
tvatprasādāptasambhogasukhasaṃmīlitena vā / na tena amūr dadṛśire diśaḥ proṣitakālikāḥ //
kiyacciraṃ punar asau tasya na śrutim eṣyati /
krīḍātaṭākahaṃsānāṃ ninādo madamūrchitaḥ //
Rc_1.58
kiyacciraṃ punar asau tasya na śrutim eṣyati / krīḍātaṭākahaṃsānāṃ ninādo madamūrchitaḥ //
uktaiḥ kim atha bhūyobhir adya śvo vāgamiṣyati /
paryutsukitakiṣkindhaḥ satyasandho harīśvaraḥ //
Rc_1.59
uktaiḥ kim atha bhūyobhir adya śvo vā āgamiṣyati / paryutsukitakiṣkindhaḥ satyasandho harīśvaraḥ //
vyatireke 'pi yat kāryaṃ tadapyārya pradhāryatām /
gṛhyatāṃ kāryasiddhir nas tadvilambatiraskṛtā //
Rc_1.60
vyatireke 'pi yat kāryaṃ tadapyārya pradhāryatām / gṛhyatāṃ kāryasiddhir nas tadvilambatiraskṛtā //
yas tathopakṛtaḥ pūrvam āryeṇāryākṛte 'dhunā /
sa śītalaḥ syād athavā paracittāni vetti kaḥ //
Rc_1.61
yas tatha ūpakṛtaḥ pūrvam āryeṇā aryākṛte 'dhunā / sa śītalaḥ syād athavā paracittāni vetti kaḥ //
sa pratiśrutam arthaṃ naḥ sphīto vismṛtavān iva /
gatvāśu smāryatām ārya kāryataptasya kā kṣamā //
Rc_1.62
sa pratiśrutam arthaṃ naḥ sphīto vismṛtavān iva / gatvā āśu smāryatām ārya kāryataptasya kā kṣamā //
tam ahaṃ bodhayiṣyāmi daṇḍagarbhābhir uktibhiḥ /
sāma saṃmīlayaty eva sukhasaktān pramādinaḥ //
Rc_1.63
tam ahaṃ bodhayiṣyāmi daṇḍagarbhābhir uktibhiḥ / sāma saṃmīlayaty eva sukhasaktān pramādinaḥ //
prasīda jīyatāṃ mohaḥ ko 'ham ity avadhīyatām /
drutam uttīrṇa evāste vyasanābdhiḥ kiyān ayam //
Rc_1.64
prasīda jīyatāṃ mohaḥ ko 'ham ity avadhīyatām / drutam uttīrṇa evā aste vyasanābdhiḥ kiyān ayam //
sūnṛtair iti saumitreḥ prītaḥ pīyūṣavarṣibhiḥ /
tam antarvedanāvegaṃ jigāyeva raghūdvahaḥ //
Rc_1.65
sūnṛtair iti saumitreḥ prītaḥ pīyūṣavarṣibhiḥ / tam antarvedanāvegaṃ jigāya iva raghūdvahaḥ //
unmīlayāmāsa dṛśau diśaḥ kiṃcid alokata /
unnanāma ca talpāntān mocayan pakṣmalā jaṭāḥ //
Rc_1.66
unmīlayāmāsa dṛśau diśaḥ kiṃcid alokata / unnanāma ca talpāntān mocayan pakṣmalā jaṭāḥ //
satvaraprahvasaumitricīrotsāritareṇuni /
śucini kvacid āsanne niṣasāda śilātale //
Rc_1.67
satvaraprahvasaumitricīrotsāritareṇuni / śucini kvacid āsanne niṣasāda śilātale //
upaviṣṭas tadā rāmo na reje sītayā vinā /
dhvajo nirvaijayantīkaḥ paurandara ivocchritaḥ //
Rc_1.68
upaviṣṭas tadā rāmo na reje sītayā vinā / dhvajo nirvaijayantīkaḥ paurandara iva ucchritaḥ //
anūpaviṣṭam anujaṃ danujārim ivādrijit /
pratyabhāṣata vātsalyagadgadāni padāni saḥ //
Rc_1.69
anūpaviṣṭam anujaṃ danujārim iva adrijit / pratyabhāṣata vātsalyagadgadāni padāni saḥ //
ehy ehi priyasaṃlāpa hlādayāliṅgitena mām /
ruddhaṃ ruddham upaity aśru tvām apīkṣe na lakṣmaṇa //
Rc_1.70
ehy ehi priyasaṃlāpa hlādayā āliṅgitena mām / ruddhaṃ ruddham upaity aśru tvām apī ikṣe na lakṣmaṇa //
hā vatsa bhavato 'pīyam avasthāṅgeṣu vartate /
dhriyatāṃ rāmahatakaḥ kleśayann ekabāndhavam //
Rc_1.71
hā vatsa bhavato 'pi iyam avastha āṅgeṣu vartate / dhriyatāṃ rāmahatakaḥ kleśayann ekabāndhavam //
nāsti vatsa cikitsāsya vyādher vidhurajanmanaḥ /
yasya yāpanayā kṣīṇam idaṃ te sāntvanāmṛtam //
Rc_1.72
na asti vatsa cikitsa āsya vyādher vidhurajanmanaḥ / yasya yāpanayā kṣīṇam idaṃ te sāntvanāmṛtam //
naikadurvāraghorādhighaṭṭanācalitā api /
tavāśvāsanayā vatsa na gacchanti mamāsavaḥ //
Rc_1.73
naikadurvāraghorādhighaṭṭanācalitā api / tavā aśvāsanayā vatsa na gacchanti mama asavaḥ //
pitur naḥ priyamitrasya lūnapakṣasya maddviṣā /
saṃsmaran notsahe vatsa marmacchedaṃ jaṭāyuṣaḥ //
Rc_1.74
pitur naḥ priyamitrasya lūnapakṣasya maddviṣā / saṃsmaran na utsahe vatsa marmacchedaṃ jaṭāyuṣaḥ //
tātasya tātamitrasya vatsavatsalayos tayoḥ /
aham eva gataḥ pāpo nidhanāya nimittatām //
Rc_1.75
tātasya tātamitrasya vatsavatsalayos tayoḥ / aham eva gataḥ pāpo nidhanāya nimittatām //
priyāpahārajaḥ śāmyet samyag unmūlite ripau /
manyur dehāvadhir ayaṃ tātamitravipattibhūḥ //
Rc_1.76
priyāpahārajaḥ śāmyet samyag unmūlite ripau / manyur dehāvadhir ayaṃ tātamitravipattibhūḥ //
nabhastalāt khagapatau patati cchinnapakṣatau /
ko 'paras tāṃ mama suhṛn mā bhaiṣīr ity abhāṣata //
Rc_1.77
nabhastalāt khagapatau patati cchinnapakṣatau / ko 'paras tāṃ mama suhṛn mā bhaiṣīr ity abhāṣata //
syād vatsa rāmahatakāt klībaḥ kaḥ puruṣo 'paraḥ /
ekapatnīm anugatām arāter yo na rakṣati //
Rc_1.78
syād vatsa rāmahatakāt klībaḥ kaḥ puruṣo 'paraḥ / ekapatnīm anugatām arāter yo na rakṣati //
tayā teṣu tapasvinyā sīdator āvayor api /
daṇḍakāraṇyakaṣṭeṣu mukhaṃ na vidhurīkṛtam //
Rc_1.79
tayā teṣu tapasvinyā sīdator āvayor api / daṇḍakāraṇyakaṣṭeṣu mukhaṃ na vidhurīkṛtam //
videharājasya sutā snuṣā daśarathasya sā /
hatarāmasya jāyeti bhramati sma vane vane //
Rc_1.80
videharājasya sutā snuṣā daśarathasya sā / hatarāmasya jāya īti bhramati sma vane vane //
svam apy apuṣṇatā kāyam api jāyām arakṣatā /
mayā samaḥ śrutaḥ ko 'pi jātaḥ klībo raghoḥ kule //
Rc_1.81
svam apy apuṣṇatā kāyam api jāyām arakṣatā / mayā samaḥ śrutaḥ ko 'pi jātaḥ klībo raghoḥ kule //
tvaṃ kevalaṃ na subhrātā tathā vilapatā muhuḥ /
tiryañco 'pi mayāmuṣmin vane lakṣmaṇa roditāḥ //
Rc_1.82
tvaṃ kevalaṃ na subhrātā tathā vilapatā muhuḥ / tiryañco 'pi maya āmuṣmin vane lakṣmaṇa roditāḥ //
dikṣu sannaddhameghāsu mama ghorādhisākṣiṇām /
avahan nirjharanibhān nagānām aśrunimnagāḥ //
Rc_1.83
dikṣu sannaddhameghāsu mama ghorādhisākṣiṇām / avahan nirjharanibhān nagānām aśrunimnagāḥ //
ārād ākarṇitasnigdhanavābdaninadair api /
matkāruṇyād araṇye 'pi nānṛtyata kalāpibhiḥ //
Rc_1.84
ārād ākarṇitasnigdhanavābdaninadair api / matkāruṇyād araṇye 'pi na anṛtyata kalāpibhiḥ //
satyam eṣyati sugrīvaḥ satyaṃ jīvati jānakī /
tvadvaco na viparyeti bhrātar brūhi punaḥ punaḥ //
Rc_1.85
satyam eṣyati sugrīvaḥ satyaṃ jīvati jānakī / tvadvaco na viparyeti bhrātar brūhi punaḥ punaḥ //
tvadvākyaśīkarair ebhir niruddhabahirudgamaḥ /
mamāntar leḍhi marmāṇi sītāvirahamurmuraḥ //
Rc_1.86
tvadvākyaśīkarair ebhir niruddhabahirudgamaḥ / mama antar leḍhi marmāṇi sītāvirahamurmuraḥ //
tasmād api dahaty uccair ayaṃ mām aparaḥ śikhī /
yad vanaukasi nirvaire mukto vālini mārgaṇaḥ //
Rc_1.87
tasmād api dahaty uccair ayaṃ mām aparaḥ śikhī / yad vanaukasi nirvaire mukto vālini mārgaṇaḥ //
gurvī punaś ca lajjeyam uttamarṇair ivādhunā /
mārgitavyo yad asmābhiḥ plavagāḥ pratyupakriyām //
Rc_1.88
gurvī punaś ca lajja īyam uttamarṇair iva adhunā / mārgitavyo yad asmābhiḥ plavagāḥ pratyupakriyām //
nāsti pratyupakārāśā tatra naś capale kapau /
yenātilaghunottuṅgo laṅghitaḥ satyapādapaḥ //
Rc_1.89
na asti pratyupakārāśā tatra naś capale kapau / yena atilaghuna ūttuṅgo laṅghitaḥ satyapādapaḥ //
uttiṣṭha vatsa gacchāvaḥ sādhayāmo 'nyato 'dhunā /
navaiśvaryasukhavyagraḥ sugrīvo nāgam iṣyati //
Rc_1.90
uttiṣṭha vatsa gacchāvaḥ sādhayāmo 'nyato 'dhunā / navaiśvaryasukhavyagraḥ sugrīvo nāgam iṣyati //
tapasvī ramatām evaṃ cirād dāraiḥ samāgataḥ /
sa pīḍyamānaḥ praṇayād virasaḥ kiṃ kariṣyati //
Rc_1.91
tapasvī ramatām evaṃ cirād dāraiḥ samāgataḥ / sa pīḍyamānaḥ praṇayād virasaḥ kiṃ kariṣyati //
kiṃ ca vatsa daśāsāmyāj jātāḥ smaḥ suhṛdaḥ purā /
tasyādhunā tu vistīrṇavibhavāndhasya ke vayam //
Rc_1.92
kiṃ ca vatsa daśāsāmyāj jātāḥ smaḥ suhṛdaḥ purā / tasya adhunā tu vistīrṇavibhavāndhasya ke vayam //
gṛhītasādhuvartmāpi sadyaḥ samprāpya sampadam /
patati skhalito 'tīva pramattaḥ prahate pathi //
Rc_1.93
gṛhītasādhuvartma āpi sadyaḥ samprāpya sampadam / patati skhalito 'tīva pramattaḥ prahate pathi //
sa vatsa viralo jantur vipatkālapratiśrutam /
sadyaḥ sampanmado yasya na vilumpati cetasi //
Rc_1.94
sa vatsa viralo jantur vipatkālapratiśrutam / sadyaḥ sampanmado yasya na vilumpati cetasi //
astu sādhur asādhur vā na vicāryaḥ sa me 'dhunā /
vatsa notsahate cetas tatra dogdhum upakriyām //
Rc_1.95
astu sādhur asādhur vā na vicāryaḥ sa me 'dhunā / vatsa na utsahate cetas tatra dogdhum upakriyām //
asāv anāgataḥ śreyān āgacchan vatsa vāryatām /
praveśayanti suhṛdaṃ na dhīrāḥ svārthasaṃkaṭe //
Rc_1.96
asāv anāgataḥ śreyān āgacchan vatsa vāryatām / praveśayanti suhṛdaṃ na dhīrāḥ svārthasaṃkaṭe //
kartavyopakṛtiḥ sadbhir yatra tatra vipadgate /
avimṛśya kṛto 'smābhiḥ sa punaḥ kṛpaṇaḥ paṇaḥ //
Rc_1.97
kartavya ūpakṛtiḥ sadbhir yatra tatra vipadgate / avimṛśya kṛto 'smābhiḥ sa punaḥ kṛpaṇaḥ paṇaḥ //
kiṃ kṣiptam acalaprāntād antaḥsuptaśivāśatam /
nirdeśapuruṣeṇeva kaṅkālaṃ dundubher mayā //
Rc_1.98
kiṃ kṣiptam acalaprāntād antaḥsuptaśivāśatam / nirdeśapuruṣeṇa iva kaṅkālaṃ dundubher mayā //
kasyārthasya kṛte viddhāḥ sapta sālās tapasvinaḥ /
sa mā pratyetu vaidheyaḥ kiṃ na sādhitam anyataḥ //
Rc_1.99
kasya arthasya kṛte viddhāḥ sapta sālās tapasvinaḥ / sa mā pratyetu vaidheyaḥ kiṃ na sādhitam anyataḥ //
akṣātraṃ kṣatriyayuvā ko nu rāma iva kṣipet /
viśikhaṃ vālini vyagre sugrīvasya paśoḥ kṛte //
Rc_1.100
akṣātraṃ kṣatriyayuvā ko nu rāma iva kṣipet / viśikhaṃ vālini vyagre sugrīvasya paśoḥ kṛte //
na parityajyate mārgas tāvan nirvācyakardamaḥ /
yāvat pihitakaṣṭāya kāryāyātmā na dīyate //
Rc_1.101
na parityajyate mārgas tāvan nirvācyakardamaḥ / yāvat pihitakaṣṭāya kāryāyā atmā na dīyate //
iṣvaikayā mayā viddho bāliśena valīmukhaḥ /
anuddhārāḥ śarās tena ropitā mayi vāṅmayāḥ //
Rc_1.102
iṣva aikayā mayā viddho bāliśena valīmukhaḥ / anuddhārāḥ śarās tena ropitā mayi vāṅmayāḥ //
anavāptavipatpāraḥ smariṣyāmi kiyanti vā /
vatsa kālocitaṃ śādhi na rāmaḥ kiṃcid īkṣate //
Rc_1.103
anavāptavipatpāraḥ smariṣyāmi kiyanti vā / vatsa kālocitaṃ śādhi na rāmaḥ kiṃcid īkṣate //
avalambasva māṃ bhrātaḥ sītāsmaraṇanissaham /
dūraṃ punaḥ prabhavatā mano mohena lupyate //
Rc_1.104
avalambasva māṃ bhrātaḥ sītāsmaraṇanissaham / dūraṃ punaḥ prabhavatā mano mohena lupyate //
sanāthobhayapārśvasya tvayā vatsa tayā ca me /
vaneṣu ca sataḥ kaṣṭam ajaniṣṭa na kiṃcana //
Rc_1.105
sanāthobhayapārśvasya tvayā vatsa tayā ca me / vaneṣu ca sataḥ kaṣṭam ajaniṣṭa na kiṃcana //
hā bhīru hā priyatame hā madvirahakātare /
kvāsīty ardhoktinissaṃjño jagāma sa mahītalam //
Rc_1.106
hā bhīru hā priyatame hā madvirahakātare / kva asi ity ardhoktinissaṃjño jagāma sa mahītalam //
mātaḥ kaikeyi tuṣṭāsi bhuṅkṣva rājyam akaṇṭakam /
vadann ity apatat tasya lakṣmaṇaś caraṇābjayoḥ //
Rc_1.107
mātaḥ kaikeyi tuṣṭa āsi bhuṅkṣva rājyam akaṇṭakam / vadann ity apatat tasya lakṣmaṇaś caraṇābjayoḥ //
tatas tau sāśrunayanau mṛgair vidhuravīkṣitau /
nipetatur diva iva bhraṣṭau vidhuravī kṣitau //
Rc_1.108
tatas tau sāśrunayanau mṛgair vidhuravīkṣitau / nipetatur diva iva bhraṣṭau vidhuravī kṣitau //
iti nipatitayos tayor dvayor daśarathanandanayor mahītale /
daśabhir api digaṅganāmukhair adhṛtivaśād iva tatyaje ruciḥ //
Rc_1.109
iti nipatitayos tayor dvayor daśarathanandanayor mahītale / daśabhir api digaṅganāmukhair adhṛtivaśād iva tatyaje ruciḥ //
ete nikāmarasikasya jayanti pādāḥ śrīhāravarṣayuvarājamahītalendoḥ /
yair dvādaśārkakiraṇotkaradurnivāraḥ sṛṣṭo 'bhinandakumudasya mahāvikāsaḥ //
Rc_1.110
ete nikāmarasikasya jayanti pādāḥ śrīhāravarṣayuvarājamahītalendoḥ / yair dvādaśārkakiraṇotkaradurnivāraḥ sṛṣṭo 'bhinandakumudasya mahāvikāsaḥ //
ity abhinandakṛtau rāmacarite mahākāvye prathamaḥ sargaḥ samāptaḥ |/
dvitīyaḥ sargaḥ
tām anīkṣitacarīm adhīratām ātmano 'tha viniyamya lakṣmaṇaḥ /
sāntvanārtham iti vācam abravīt tīvramanyurayamūḍham agrajam //
Rc_2.1
tām anīkṣitacarīm adhīratām ātmano 'tha viniyamya lakṣmaṇaḥ / sāntvanārtham iti vācam abravīt tīvramanyurayamūḍham agrajam //
kāryam ārya pariśiṣṭam ucyatāṃ mucyatām idam ayogajaṃ tamaḥ /
rājatūdyamadivākarodayasmeram āśu mukhapaṅkajaṃ tava //
Rc_2.2
kāryam ārya pariśiṣṭam ucyatāṃ mucyatām idam ayogajaṃ tamaḥ / rājatu udyamadivākarodayasmeram āśu mukhapaṅkajaṃ tava //
āsituṃ samaya eṣa nāvayor moham ittham avalambituṃ na ca /
utsahasva nanu hṛṣyatāṃ cirādiṣv adhīnam adhunābhikāṅkṣitam //
Rc_2.3
āsituṃ samaya eṣa nā avayor moham ittham avalambituṃ na ca / utsahasva nanu hṛṣyatāṃ cirādiṣv adhīnam adhuna ābhikāṅkṣitam //
kevalaṃ phalabhujo na tasya nas taskarasya nilaye 'sti niścayaḥ /
abhyupaitu ravinandanaḥ kṣaṇād andhakāram idam apy apaiṣyati //
Rc_2.4
kevalaṃ phalabhujo na tasya nas taskarasya nilaye 'sti niścayaḥ / abhyupaitu ravinandanaḥ kṣaṇād andhakāram idam apy apaiṣyati //
aurasān api sutān arīn iva ghnanti kāraṇavaśān mahībhujaḥ /
nigrahād anujavidviṣaḥ kapeḥ kiṃ pṛthagjana ivānutapyase //
Rc_2.5
aurasān api sutān arīn iva ghnanti kāraṇavaśān mahībhujaḥ / nigrahād anujavidviṣaḥ kapeḥ kiṃ pṛthagjana iva anutapyase //
krīḍatāṃ mṛgavaneṣu dhanvināṃ jīvakoṭikadane 'pi kā kṣatiḥ /
khidyase kim aniśaṃ prayojanād ekavānaravadhaḥ kutaḥ kṛtaḥ //
Rc_2.6
krīḍatāṃ mṛgavaneṣu dhanvināṃ jīvakoṭikadane 'pi kā kṣatiḥ / khidyase kim aniśaṃ prayojanād ekavānaravadhaḥ kutaḥ kṛtaḥ //
tasya ca pravayaso jaṭāyuṣaḥ svargiṇaḥ kim adhunānuśocyate /
yena jarjarakalevaravyayāt krītam indukiraṇojjvalaṃ yaśaḥ //
Rc_2.7
tasya ca pravayaso jaṭāyuṣaḥ svargiṇaḥ kim adhuna ānuśocyate / yena jarjarakalevaravyayāt krītam indukiraṇojjvalaṃ yaśaḥ //
etad ekam ativāhyatām ahaḥ śvo na sa plavagarāṭpratīkṣyate /
tat prasīda parito vicīyatātmanaiva sanagārṇavāvaniḥ //
Rc_2.8
etad ekam ativāhyatām ahaḥ śvo na sa plavagarāṭpratīkṣyate / tat prasīda parito vicīyatā ātmana aiva sanagārṇava āvaniḥ //
tat kabandhaśabarīhanūmatām āvayor ajani saṅgataṃ yathā /
iṣṭaśaṃsi vanaśailapānthayoḥ kiṃ tathānyad api nāpatet punaḥ //
Rc_2.9
tat kabandhaśabarīhanūmatām āvayor ajani saṅgataṃ yathā / iṣṭaśaṃsi vanaśailapānthayoḥ kiṃ tatha ānyad api nā apatet punaḥ //
yatra yatra tava siddhir agrataḥ kaḥ kariṣyati na te samīhitam /
ujjvale kṛtavidāṃ na kevalaṃ tena vartmani durātmanā sthitam //
Rc_2.10
yatra yatra tava siddhir agrataḥ kaḥ kariṣyati na te samīhitam / ujjvale kṛtavidāṃ na kevalaṃ tena vartmani durātmanā sthitam //
sambhavaty abhimaraḥ pure 'thavā tasya tīvram ayaśaḥ kim ucyate /
duḥkham utkhanati kaṇṭakāvalīr aṅgasandhiṣu navaḥ kileśvaraḥ //
Rc_2.11
sambhavaty abhimaraḥ pure 'thavā tasya tīvram ayaśaḥ kim ucyate / duḥkham utkhanati kaṇṭakāvalīr aṅgasandhiṣu navaḥ kilā iśvaraḥ //
samprati prathamam ārya gṛhyatāṃ tatpravṛttim upalabdhum udyamaḥ /
marṣaṇīyaparilambadūṣaṇaḥ so 'dhunāpy akapaṭo ghaṭate cet //
Rc_2.12
samprati prathamam ārya gṛhyatāṃ tatpravṛttim upalabdhum udyamaḥ / marṣaṇīyaparilambadūṣaṇaḥ so 'dhuna āpy akapaṭo ghaṭate cet //
muñca moham avatīryatām itaḥ sevyatām iyam anāvilā nadī /
eṣa gacchati javāj japāruṇo vāruṇīm aruṇasārathir diśam //
Rc_2.13
muñca moham avatīryatām itaḥ sevyatām iyam anāvilā nadī / eṣa gacchati javāj japāruṇo vāruṇīm aruṇasārathir diśam //
unmimīla raghunandanaś cirāt tan niśamya vacanaṃ camatkṛtaḥ /
apy ayogavidhurā na śerate saṃmukhīnavidhayas tathāvidhāḥ //
Rc_2.14
unmimīla raghunandanaś cirāt tan niśamya vacanaṃ camatkṛtaḥ / apy ayogavidhurā na śerate saṃmukhīnavidhayas tathāvidhāḥ //
muktamoham avalokya lakṣmaṇas taṃ mṛgāṅkam iva meghanirgatam /
ādade 'tha śaśikāntabhūdharasyandabinduśiśirāṃ sarasvatīm //
Rc_2.15
muktamoham avalokya lakṣmaṇas taṃ mṛgāṅkam iva meghanirgatam / ādade 'tha śaśikāntabhūdharasyandabinduśiśirāṃ sarasvatīm //
eṣa paśya patito nabhastalād astaśailagahaneṣu naśyati /
sandhyayā caramadikpragalbhayā bhagnasāndrakarapañjaraḥ khagaḥ //
Rc_2.16
eṣa paśya patito nabhastalād astaśailagahaneṣu naśyati / sandhyayā caramadikpragalbhayā bhagnasāndrakarapañjaraḥ khagaḥ //
śakyam arcitum anuccapāṇibhiḥ pāśapāṇinagarīnivāsibhiḥ /
sānurodha iva dūrabandhuro bandhujīvakusumāruṇo raviḥ //
Rc_2.17
śakyam arcitum anuccapāṇibhiḥ pāśapāṇinagarīnivāsibhiḥ / sānurodha iva dūrabandhuro bandhujīvakusumāruṇo raviḥ //
eṣa muktakarapāṭavo ravir nāṭayaty anuguṇatvam appatau /
āpadi prakṛtir ujjhitā varaṃ nāśrayasya visadṛg viceṣṭitam //
Rc_2.18
eṣa muktakarapāṭavo ravir nāṭayaty anuguṇatvam appatau / āpadi prakṛtir ujjhitā varaṃ nā aśrayasya visadṛg viceṣṭitam //
bimbamūlarucirā raver amī recayanti gaganaṃ gabhastayaḥ /
pūrayanti ca mahīṃ mahīruhām āyatāḥ pratiśarīrayaṣṭayaḥ //
Rc_2.19
bimbamūlarucirā raver amī recayanti gaganaṃ gabhastayaḥ / pūrayanti ca mahīṃ mahīruhām āyatāḥ pratiśarīrayaṣṭayaḥ //
agrataḥ śikharaśākhisaṃhateś chāyayopacitayāpasāritaḥ /
pṛṣṭhato 'tinibhṛtaṃ mahībhṛtām ātapaḥ kaṭakam āśu nojjhati //
Rc_2.20
agrataḥ śikharaśākhisaṃhateś chāyaya ūpacitaya āpasāritaḥ / pṛṣṭhato 'tinibhṛtaṃ mahībhṛtām ātapaḥ kaṭakam āśu na ujjhati //
svīkaroti śanakair anokahacchāyam adriśikharasthalīr api /
hīyate nijavapuṣy api kramād ātapasya mamatā tapasvinaḥ //
Rc_2.21
svīkaroti śanakair anokahacchāyam adriśikharasthalīr api / hīyate nijavapuṣy api kramād ātapasya mamatā tapasvinaḥ //
appater diśi viceṣṭate ravir vyākulāḥ śakunayaḥ svananty amī /
dhvāntadṛṣṭiviṣadarśanād dine durnivāranidhane nimīlati //
Rc_2.22
appater diśi viceṣṭate ravir vyākulāḥ śakunayaḥ svananty amī / dhvāntadṛṣṭiviṣadarśanād dine durnivāranidhane nimīlati //
kīryate kṛtaravaiḥ khagavrajair eṣa tallataṭacaityapādapaḥ /
sāyam adhvanikaṭe nirargalaḥ sajjanālaya iva pravāsibhiḥ //
Rc_2.23
kīryate kṛtaravaiḥ khagavrajair eṣa tallataṭacaityapādapaḥ / sāyam adhvanikaṭe nirargalaḥ sajjanālaya iva pravāsibhiḥ //
yānti khinnajanasevyatām amī saumya sormiśucivālukācayāḥ /
prāntasuptakalahaṃsapaṅktayaḥ svairanīramaruto nadītaṭāḥ //
Rc_2.24
yānti khinnajanasevyatām amī saumya sormiśucivālukācayāḥ / prāntasuptakalahaṃsapaṅktayaḥ svairanīramaruto nadītaṭāḥ //
dhik taṭāntavasatīn sitacchadān paśyataḥ kamalaṣaṇḍavaiśasam /
staumi taṃ divasam ārya kevalaṃ yo 'stam eti samam abjabandhunā //
Rc_2.25
dhik taṭāntavasatīn sitacchadān paśyataḥ kamalaṣaṇḍavaiśasam / staumi taṃ divasam ārya kevalaṃ yo 'stam eti samam abjabandhunā //
dantamūlanihitaikasallakīpallavo 'lasavilokitānugaḥ /
eṣa muktagirikandaraḥ śanair vāri vāraṇapatiḥ pratiṣṭhate //
Rc_2.26
dantamūlanihitaikasallakīpallavo 'lasavilokitānugaḥ / eṣa muktagirikandaraḥ śanair vāri vāraṇapatiḥ pratiṣṭhate //
śīlayanti kariṇaḥ svavāsitāvāri sairibhasamūharecitam /
mālatīvanavikāsavāsitā vānti palvalataṭāntavāyavaḥ //
Rc_2.27
śīlayanti kariṇaḥ svavāsitāvāri sairibhasamūharecitam / mālatīvanavikāsavāsitā vānti palvalataṭāntavāyavaḥ //
saṃtyajanti masṛṇaṃ saraḥsarittallamūlasalilāni sairibhāḥ /
sambhajanti sahasā bhayadrutair īkṣitāḥ kurarasārasairibhāḥ //
Rc_2.28
saṃtyajanti masṛṇaṃ saraḥsarittallamūlasalilāni sairibhāḥ / sambhajanti sahasā bhayadrutair īkṣitāḥ kurarasārasairibhāḥ //
saṃmukhīnaghanapatrabandhanāt paśya paṅkajavanād anāratam /
pītakośamakarandasaṃcayāḥ saṃcaranti madhupāḥ kumudvatīm //
Rc_2.29
saṃmukhīnaghanapatrabandhanāt paśya paṅkajavanād anāratam / pītakośamakarandasaṃcayāḥ saṃcaranti madhupāḥ kumudvatīm //
nopanītamukhamudram ambujaṃ muktamudram atha naiva kairavam /
etadīkṣitaparasparaṃ punaḥ patriyugmam apanidravaiśasam //
Rc_2.30
na upanītamukhamudram ambujaṃ muktamudram atha na eva kairavam / etadīkṣitaparasparaṃ punaḥ patriyugmam apanidravaiśasam //
rodhasaḥ pulinam abjinīṃ tatas tām atītya bhajate kumudvatīm /
tatra tapta iva gāhate payaḥ sāyam ārdraviraho vihaṅgamaḥ //
Rc_2.31
rodhasaḥ pulinam abjinīṃ tatas tām atītya bhajate kumudvatīm / tatra tapta iva gāhate payaḥ sāyam ārdraviraho vihaṅgamaḥ //
svīkṛtaṃ na nalinair nimīlitaṃ na sphuṭaṃ kumudakuḍmalasmitam /
etadīkṣitaparasparaṃ paraṃ mūḍham ambhasi vihaṅgamadvayam //
Rc_2.32
svīkṛtaṃ na nalinair nimīlitaṃ na sphuṭaṃ kumudakuḍmalasmitam / etadīkṣitaparasparaṃ paraṃ mūḍham ambhasi vihaṅgamadvayam //
jarjaraṃ tyajati vāsaraplavaṃ na prasārayati mantharān karān /
ety adṛṣṭam avalambya kevalaṃ vyomavārinidhiśeṣam aṃśumān //
Rc_2.33
jarjaraṃ tyajati vāsaraplavaṃ na prasārayati mantharān karān / ety adṛṣṭam avalambya kevalaṃ vyomavārinidhiśeṣam aṃśumān //
śrāvitāgamam iva dvijāravair dhvāntam oṃ iti jagat pratīcchati /
trātum ūṣmarahitaḥ kṣamo 'dhunā na svamaṇḍalam api prabhākaraḥ //
Rc_2.34
śrāvitāgamam iva dvijāravair dhvāntam oṃ iti jagat pratīcchati / trātum ūṣmarahitaḥ kṣamo 'dhunā na svamaṇḍalam api prabhākaraḥ //
dṛśyatām udayati sma yādṛśas tādṛśas taraṇir astam īyate /
utsavavyasanayoḥ prabhur vidhir vikriyāsu mahatām anīśvaraḥ //
Rc_2.35
dṛśyatām udayati sma yādṛśas tādṛśas taraṇir astam īyate / utsavavyasanayoḥ prabhur vidhir vikriyāsu mahatām anīśvaraḥ //
sphītam abjakulam īkṣyatām itas tallam ullasitahaṃsasārasam /
niścalācchaparimaṇḍalodakaprāntamantharamṛṇālakaṇṭakam //
Rc_2.36
sphītam abjakulam īkṣyatām itas tallam ullasitahaṃsasārasam / niścalācchaparimaṇḍalodakaprāntamantharamṛṇālakaṇṭakam //
śīlayanty acalamekhalāsv amī śītalāsu ruravo nirudyamāḥ /
pūrvaśaṣpakabalānuvartinaḥ stokacañcalamukhāḥ sukhāsikām //
Rc_2.37
śīlayanty acalamekhalāsv amī śītalāsu ruravo nirudyamāḥ / pūrvaśaṣpakabalānuvartinaḥ stokacañcalamukhāḥ sukhāsikām //
dīdhitīḥ paricitāḥ parityajaty abjinīr api ca nānurudhyate /
sandhyayā varuṇadigvadhūm anuprāpitaḥ kam api rāgam aṃśumān //
Rc_2.38
dīdhitīḥ paricitāḥ parityajaty abjinīr api ca na anurudhyate / sandhyayā varuṇadigvadhūm anuprāpitaḥ kam api rāgam aṃśumān //
dyaū ravīndurahitāpi nirmalā bhūr avṛkṣasalilāpi śītalā /
antarālam avalambya śobhate vāsarakṣaṇadayoḥ kṣaṇaṃ jagat //
Rc_2.39
dyaū ravīndurahita āpi nirmalā bhūr avṛkṣasalila āpi śītalā / antarālam avalambya śobhate vāsarakṣaṇadayoḥ kṣaṇaṃ jagat //
nirjharo 'yam iyam āpagā saraḥ palvalaṃ ca vimalaṃ vibhāty adaḥ /
yatra cittam iha paryupāsyatāṃ tatra tatrabhavatī pitṛprasūḥ //
Rc_2.40
nirjharo 'yam iyam āpagā saraḥ palvalaṃ ca vimalaṃ vibhāty adaḥ / yatra cittam iha paryupāsyatāṃ tatra tatrabhavatī pitṛprasūḥ //
ity ubhau vyavahitāntaravyathau tau samāpya samayocitaṃ vidhim /
satkṛtiṃ dadhatur ānane mithaḥ prārthanāṃ kim api rāmalakṣmaṇau //
Rc_2.41
ity ubhau vyavahitāntaravyathau tau samāpya samayocitaṃ vidhim / satkṛtiṃ dadhatur ānane mithaḥ prārthanāṃ kim api rāmalakṣmaṇau //
yatra vāti na kumudvatīmarut kaumudī bata na yatra vīkṣyate /
taṃ nirūpitasamantam añjasā bhejatuḥ parisaraṃ raghūdvahau //
Rc_2.42
yatra vāti na kumudvatīmarut kaumudī bata na yatra vīkṣyate / taṃ nirūpitasamantam añjasā bhejatuḥ parisaraṃ raghūdvahau //
dṛṣṭipāṇitalappātaśodhitām uddhṛtasthagitakaṇṭakāvaṭām /
astṛṇān navatṛṇena medināṃ rāmabhadraśayanāya lakṣmaṇaḥ //
Rc_2.43
dṛṣṭipāṇitalappātaśodhitām uddhṛtasthagitakaṇṭakāvaṭām / astṛṇān navatṛṇena medināṃ rāmabhadraśayanāya lakṣmaṇaḥ //
nirṇineja sahasā suṣupsataḥ pādapadmayugam agrajanmanaḥ /
svāṃśukoddhṛtajalaṃ karābjayoḥ kauśalāc ca samavāhayat punaḥ //
Rc_2.44
nirṇineja sahasā suṣupsataḥ pādapadmayugam agrajanmanaḥ / svāṃśukoddhṛtajalaṃ karābjayoḥ kauśalāc ca samavāhayat punaḥ //
adhvajarjaritarājalakṣaṇaṃ lakṣmaṇaś caraṇam agrajanmanaḥ /
āmamarśa ciram aśru vartayan kevalopakaraṇena pāṇinā //
Rc_2.45
adhvajarjaritarājalakṣaṇaṃ lakṣmaṇaś caraṇam agrajanmanaḥ / āmamarśa ciram aśru vartayan kevalopakaraṇena pāṇinā //
svairam agrakarajair vivṛtya ca vyākulāṃ samanayaj jaṭāṭavīm /
aṅgadeśam anayad vidhūya ca srastarātisṛtam añcalaṃ tvacaḥ //
Rc_2.46
svairam agrakarajair vivṛtya ca vyākulāṃ samanayaj jaṭāṭavīm / aṅgadeśam anayad vidhūya ca srastarātisṛtam añcalaṃ tvacaḥ //
pārśvayor upadadhe maheṣudhī ādade śirasi pūjitaṃ dhanuḥ /
unmamārja dhutasaṃhṛtena ca svāñcalena punaruktam āstaram //
Rc_2.47
pārśvayor upadadhe maheṣudhī ādade śirasi pūjitaṃ dhanuḥ / unmamārja dhutasaṃhṛtena ca svāñcalena punaruktam āstaram //
ity ajasram anujātasevayā jīyamānavanavāsayātanaḥ /
svaptukāma iva sālasendriyaḥ saṃviveśa raghunandanaḥ kṣaṇam //
Rc_2.48
ity ajasram anujātasevayā jīyamānavanavāsayātanaḥ / svaptukāma iva sālasendriyaḥ saṃviveśa raghunandanaḥ kṣaṇam //
mīlitonmiṣitalocanaḥ śanair jāgarūkam avalokya so 'nujam /
uccavāmakarapaṅkajodaranyastamaulir avadan mitaṃ vacaḥ //
Rc_2.49
mīlitonmiṣitalocanaḥ śanair jāgarūkam avalokya so 'nujam / uccavāmakarapaṅkajodaranyastamaulir avadan mitaṃ vacaḥ //
gaccha vatsa śayanīyam ātmanaḥ kliśyase kṛśataraḥ kiyac ciram /
nidrayā viśadatāṃ vraja kṣaṇaṃ na kṣamaḥ pratiniśīthajāgaraḥ //
Rc_2.50
gaccha vatsa śayanīyam ātmanaḥ kliśyase kṛśataraḥ kiyac ciram / nidrayā viśadatāṃ vraja kṣaṇaṃ na kṣamaḥ pratiniśīthajāgaraḥ //
prātar asti bahu kṛtyam āvayor bhrātar ātmani kim asy atatparaḥ /
cintyatām uṣasi tasya saṃgatiḥ śītalasya kapicakravartinaḥ //
Rc_2.51
prātar asti bahu kṛtyam āvayor bhrātar ātmani kim asy atatparaḥ / cintyatām uṣasi tasya saṃgatiḥ śītalasya kapicakravartinaḥ //
āspadādhigamagarvito 'stu vāpy astu vānuditabhūtivikriyaḥ /
āvayoḥ samayabaddhayoḥ puno niścayārtham adhigamya eva saḥ //
Rc_2.52
āspadādhigamagarvito 'stu va āpy astu va ānuditabhūtivikriyaḥ / āvayoḥ samayabaddhayoḥ puno niścayārtham adhigamya eva saḥ //
tad vibhātu rajanī sukhena te yāsyataḥ plavagarājamandiram /
pakṣayor yad anurūpamuktayos tat tadaiva ca samarthayiṣyate //
Rc_2.53
tad vibhātu rajanī sukhena te yāsyataḥ plavagarājamandiram / pakṣayor yad anurūpamuktayos tat tada aiva ca samarthayiṣyate //
ūcivān iti babhūva nirvacāḥ kuḍmalīkṛtavilocanotpalaḥ /
adhyaśeta caraṇāmbujāntikaṃ tasya joṣam anagho jaghanyajaḥ //
Rc_2.54
ūcivān iti babhūva nirvacāḥ kuḍmalīkṛtavilocanotpalaḥ / adhyaśeta caraṇāmbujāntikaṃ tasya joṣam anagho jaghanyajaḥ //
tatra tatra ca śayānayoś cirād vīrayor vigatasādhvasā iva /
uddhatair dadur ulūkahuṃkṛtair andhakārajayaghoṣaṇāṃ drumāḥ //
Rc_2.55
tatra tatra ca śayānayoś cirād vīrayor vigatasādhvasā iva / uddhatair dadur ulūkahuṃkṛtair andhakārajayaghoṣaṇāṃ drumāḥ //
vyātatoḍudaśanāpi mucyase na tvam arkacirasaṃstutādhunā /
ity ariṣṭaripukūjitais tamo dyāṃ bruvāṇam iva dūram udyayau //
Rc_2.56
vyātatoḍudaśana āpi mucyase na tvam arkacirasaṃstuta ādhunā / ity ariṣṭaripukūjitais tamo dyāṃ bruvāṇam iva dūram udyayau //
kevalaṃ śakunayo na nīḍagāḥ śākhino 'pi śayitāḥ samantataḥ /
jajñire timirataskarāvalīlupyamānavibhavāś ca bhūbhṛtaḥ //
Rc_2.57
kevalaṃ śakunayo na nīḍagāḥ śākhino 'pi śayitāḥ samantataḥ / jajñire timirataskarāvalīlupyamānavibhavāś ca bhūbhṛtaḥ //
na sthalī na pulinaṃ na sindhavo nācalā na taravaś cakāśire /
dūṣitadvitayavādam udbabhāv ekam eva timiraṃ vibhūtimat //
Rc_2.58
na sthalī na pulinaṃ na sindhavo na acalā na taravaś cakāśire / dūṣitadvitayavādam udbabhāv ekam eva timiraṃ vibhūtimat //
tatra mugdhapṛṣatas tamoghane pārśvagām api mṛgīm ahārayat /
prāpa kokayuvatir yadṛcchayā patyur ādhitaralasya saṃgamam //
Rc_2.59
tatra mugdhapṛṣatas tamoghane pārśvagām api mṛgīm ahārayat / prāpa kokayuvatir yadṛcchayā patyur ādhitaralasya saṃgamam //
vṛddham aṅkam anayac chiśubhramāc cumbati sma dayiteti yūthapam /
svīyam apy uditasaṃśayaḥ śanair aṅgam aṅgam amṛśad valīmukhaḥ //
Rc_2.60
vṛddham aṅkam anayac chiśubhramāc cumbati sma dayita īti yūthapam / svīyam apy uditasaṃśayaḥ śanair aṅgam aṅgam amṛśad valīmukhaḥ //
sarvataḥ parigateva parvatair āciteva tarubhir nirantaram /
āpluteva salilair itas tataḥ śakyate sma cirasaṃstutāpi bhūḥ //
Rc_2.61
sarvataḥ parigata īva parvatair ācita īva tarubhir nirantaram / āpluta īva salilair itas tataḥ śakyate sma cirasaṃstuta āpi bhūḥ //
dikṣu dakṣam avanāv anākulaṃ khe 'tikhelam aṭavīṣu bhīṣaṇam /
mattam adriṣu darīṣu durjayaṃ prādurāsa viṣame samaṃ tamaḥ //
Rc_2.62
dikṣu dakṣam avanāv anākulaṃ khe 'tikhelam aṭavīṣu bhīṣaṇam / mattam adriṣu darīṣu durjayaṃ prādurāsa viṣame samaṃ tamaḥ //
bhejur aikyam iva tulyavaiśasāḥ sāyam eva malinair mukhair diśaḥ /
gṛhyamāṇaśikharā tamaścayair dyauḥ papāta vasudhāsakhītale //
Rc_2.63
bhejur aikyam iva tulyavaiśasāḥ sāyam eva malinair mukhair diśaḥ / gṛhyamāṇaśikharā tamaścayair dyauḥ papāta vasudhāsakhītale //
pratyabhān na purato na pṛṣṭhataḥ pārśvayoś ca viśadaṃ na kiṃcana /
vyānaśe bhuvanam añjanācalaprasthapaṅktinibiḍaṃ niśātamaḥ //
Rc_2.64
pratyabhān na purato na pṛṣṭhataḥ pārśvayoś ca viśadaṃ na kiṃcana / vyānaśe bhuvanam añjanācalaprasthapaṅktinibiḍaṃ niśātamaḥ //
na dvitīyam anubhūyate sma vastv antikād api tamas tiraskṛtam /
kevalātmaviṣayaṃ tadābhavaj jñānam ulbaparivāsinām iva //
Rc_2.65
na dvitīyam anubhūyate sma vastv antikād api tamas tiraskṛtam / kevalātmaviṣayaṃ tada ābhavaj jñānam ulbaparivāsinām iva //
dūramiśritaparasparāṅgakair apy ayogajanitajvarair iva /
durlabhānanavilokanāmṛtair dūyate sma mithunair mitho bhṛśam //
Rc_2.66
dūramiśritaparasparāṅgakair apy ayogajanitajvarair iva / durlabhānanavilokanāmṛtair dūyate sma mithunair mitho bhṛśam //
so 'tiśītahimaśīkaro marun nūnam ulmukacayān avākirat /
yac cukūja bhṛśam ārtikāhalaṃ cakravākayuvatis tapasvinī //
Rc_2.67
so 'tiśītahimaśīkaro marun nūnam ulmukacayān avākirat / yac cukūja bhṛśam ārtikāhalaṃ cakravākayuvatis tapasvinī //
uccacāra na vanasthalīṣv asau marmaraḥ patitapatranisvanaḥ /
nāvirāsa karikṛṣṭasallakībhaṅgayonir asakṛc caṭatkṛtiḥ //
Rc_2.68
uccacāra na vanasthalīṣv asau marmaraḥ patitapatranisvanaḥ / na avirāsa karikṛṣṭasallakībhaṅgayonir asakṛc caṭatkṛtiḥ //
tasthur āsthitamanuṣyamūrtayo yāmikā iva vidūrato 'drayaḥ /
prahvabālaviṭapāgrapāṇayas tau parītya taravaḥ siṣevire //
Rc_2.69
tasthur āsthitamanuṣyamūrtayo yāmikā iva vidūrato 'drayaḥ / prahvabālaviṭapāgrapāṇayas tau parītya taravaḥ siṣevire //
drāṅ nidāgham anudadrajo 'dhunād viślathāṃ bṛhatikām asārayat /
pratyapadyata vanānilas tayor ekasannihitayāmikavratam //
Rc_2.70
drāṅ nidāgham anudadrajo 'dhunād viślathāṃ bṛhatikām asārayat / pratyapadyata vanānilas tayor ekasannihitayāmikavratam //
sānujasya tamasi pramīlatas tasya bhāvimamatāhṛtā iva /
ujjvalāyataviṣāṇasūcitāś cakrire parikaraṃ mataṅgajāḥ //
Rc_2.71
sānujasya tamasi pramīlatas tasya bhāvimamatāhṛtā iva / ujjvalāyataviṣāṇasūcitāś cakrire parikaraṃ mataṅgajāḥ //
dīpakṛtyam akarod upāntike niṣprakamparuciroṣadhīgaṇaḥ /
tenur adrivanamadhyasuptayor maṅgalāni vanadevatās tayoḥ //
Rc_2.72
dīpakṛtyam akarod upāntike niṣprakamparuciroṣadhīgaṇaḥ / tenur adrivanamadhyasuptayor maṅgalāni vanadevatās tayoḥ //
ehi jānaki bhujāntaraṃ kharaḥ prastaro 'yam asi kiṃ parāṅmukhī /
matkapolam upadhāya supyatām aprasaktir iyatī kadā nu te //
Rc_2.73
ehi jānaki bhujāntaraṃ kharaḥ prastaro 'yam asi kiṃ parāṅmukhī / matkapolam upadhāya supyatām aprasaktir iyatī kadā nu te //
kṣiptam aṃśukam idaṃ mayorasi prīyatāṃ tava nirānandaḥ stanaḥ /
nīvinodini kare kuru kṣamām āyatākṣi nudasīva kiṃ punaḥ //
Rc_2.74
kṣiptam aṃśukam idaṃ maya ūrasi prīyatāṃ tava nirānandaḥ stanaḥ / nīvinodini kare kuru kṣamām āyatākṣi nudasi iva kiṃ punaḥ //
suptavākyam iti maithilīpater maithilīvirahadūyamānayā /
diksakhīnivahavāritāsrayā śuśruve vasudhayopasannayā //
Rc_2.75
suptavākyam iti maithilīpater maithilīvirahadūyamānayā / diksakhīnivahavāritāsrayā śuśruve vasudhaya ūpasannayā //
mad bibheti virahī raghūdvaho mad vinā ca na jagat pramodate /
tat karomi kim itīva cintayan nojjagāma sahasā niśākaraḥ //
Rc_2.76
mad bibheti virahī raghūdvaho mad vinā ca na jagat pramodate / tat karomi kim iti iva cintayan na ujjagāma sahasā niśākaraḥ //
na sma bhāti kim api sphuṭaṃ puraḥ kiṃcid īritakareṇa kevalam /
dṛśyate sma divi dūravartinā tarjyamānam iva kenacit tamaḥ //
Rc_2.77
na sma bhāti kim api sphuṭaṃ puraḥ kiṃcid īritakareṇa kevalam / dṛśyate sma divi dūravartinā tarjyamānam iva kenacit tamaḥ //
jāyate sma ghanamālatīguṇaśreṇigarbhakabarīmanoharam /
meghavāhanadigaṅganāmukhe mugdhacandrakarakarburaṃ tamaḥ //
Rc_2.78
jāyate sma ghanamālatīguṇaśreṇigarbhakabarīmanoharam / meghavāhanadigaṅganāmukhe mugdhacandrakarakarburaṃ tamaḥ //
sānurāgam upagūḍham agrimair aṃśubhiḥ śaśabhṛto davīyasaḥ /
unnanāma namucidviṣo diśi srastastaṃtamasabhāram ambaram //
Rc_2.79
sānurāgam upagūḍham agrimair aṃśubhiḥ śaśabhṛto davīyasaḥ / unnanāma namucidviṣo diśi srastastaṃtamasabhāram ambaram //
ujjvalāgrakiraṇapraveśakaproktasatvarasamāgamo 'pi san /
prekṣyate sma janitotsukaś cirād vyomaraṅgamukhasaṃmukhaḥ śaśī //
Rc_2.80
ujjvalāgrakiraṇapraveśakaproktasatvarasamāgamo 'pi san / prekṣyate sma janitotsukaś cirād vyomaraṅgamukhasaṃmukhaḥ śaśī //
audayena śaśino gabhastinā bhinnaśeṣatimiraṃ vyarājata /
mṛjyamānam iva śakradiṅmukhaṃ kuṅkumena mṛganābhoyogin //
Rc_2.81
audayena śaśino gabhastinā bhinnaśeṣatimiraṃ vyarājata / mṛjyamānam iva śakradiṅmukhaṃ kuṅkumena mṛganābhoyogin //
taṃ babhāra na vidhur navodayaṃ kiṃ tu kuṅkumavilepanāruṇam /
ekam utsukavaśāt payodharaṃ vyācakāra haridigvilāsinī //
Rc_2.82
taṃ babhāra na vidhur navodayaṃ kiṃ tu kuṅkumavilepanāruṇam / ekam utsukavaśāt payodharaṃ vyācakāra haridigvilāsinī //
āttajaitranijapuṣpadhanvano manmathasya bhuvanāni jeṣyataḥ /
unnanāma purataḥ śaśicchalāt pūrṇarukmakalaśaḥ payonidheḥ //
Rc_2.83
āttajaitranijapuṣpadhanvano manmathasya bhuvanāni jeṣyataḥ / unnanāma purataḥ śaśicchalāt pūrṇarukmakalaśaḥ payonidheḥ //
diksarāgamukhasannidhāpitasphītacandracaṣakā śatakratoḥ /
kṣībabhāvam iva bibhratī babhau viślathācchatimirāṃśukoccayā //
Rc_2.84
diksarāgamukhasannidhāpitasphītacandracaṣakā śatakratoḥ / kṣībabhāvam iva bibhratī babhau viślathācchatimirāṃśukoccayā //
nandayan bhuvanam unmukhaṃ cirān mandayan smaraviruddham udyamam /
krandayan virahiṇo vihaṅgamān sāndrayan pramadam indur udyayau //
Rc_2.85
nandayan bhuvanam unmukhaṃ cirān mandayan smaraviruddham udyamam / krandayan virahiṇo vihaṅgamān sāndrayan pramadam indur udyayau //
locanālinivahaikapaṅkajaṃ cittahaṃsaśayanīyasaikatam /
ujjagāma ratikelimandiraṃ yāminīyuvatijīvitaṃ śaśī //
Rc_2.86
locanālinivahaikapaṅkajaṃ cittahaṃsaśayanīyasaikatam / ujjagāma ratikelimandiraṃ yāminīyuvatijīvitaṃ śaśī //
āliliṅga rajanīm ahāsayad bidyamānamukulāṃ kumudvatīm /
agrahīd uḍuvadhūkarān karair dyāṃ prasādam anayat samaṃ śasśī //
Rc_2.87
āliliṅga rajanīm ahāsayad bidyamānamukulāṃ kumudvatīm / agrahīd uḍuvadhūkarān karair dyāṃ prasādam anayat samaṃ śasśī //
ādade viyad alāñchanavrataṃ lāñchanaṃ nijam agūhad aṃśubhiḥ /
prāhiṇod apasṛtāsu kaumudīṃ dikṣu dakṣatanayāparigrahī //
Rc_2.88
ādade viyad alāñchanavrataṃ lāñchanaṃ nijam agūhad aṃśubhiḥ / prāhiṇod apasṛtāsu kaumudīṃ dikṣu dakṣatanayāparigrahī //
vyāpya dūram atha nirmalaṃ viyad vītapaṅkam iva paṅkajākaram /
rejur agrakiraṇāḥ kṣapāpateḥ pūtakokanadakandakomalāḥ //
Rc_2.89
vyāpya dūram atha nirmalaṃ viyad vītapaṅkam iva paṅkajākaram / rejur agrakiraṇāḥ kṣapāpateḥ pūtakokanadakandakomalāḥ //
khe kakupsu bhuvi ca kṣapāpateḥ petur ūḍhanicayā marīcayaḥ /
yatra tatra kuharāṇi kānicit kampamānam aviśan niśātamaḥ //
Rc_2.90
khe kakupsu bhuvi ca kṣapāpateḥ petur ūḍhanicayā marīcayaḥ / yatra tatra kuharāṇi kānicit kampamānam aviśan niśātamaḥ //
kṣiptam indurucibhir vyalambata tryambakasya śikhinaś ca diṅmukhe /
tatra nunnam anubandhaniḥsahaṃ kāndiśīkam iva niṣṭhitaṃ tamaḥ //
Rc_2.91
kṣiptam indurucibhir vyalambata tryambakasya śikhinaś ca diṅmukhe / tatra nunnam anubandhaniḥsahaṃ kāndiśīkam iva niṣṭhitaṃ tamaḥ //
kandarāṇi ca mahāmahībhṛtāṃ koṭarāṇi ca jaranmahīruhām /
adhyuvāsa kamalodarāṇi ca dhvāntam adhvagavadhūmukhāni ca //
Rc_2.92
kandarāṇi ca mahāmahībhṛtāṃ koṭarāṇi ca jaranmahīruhām / adhyuvāsa kamalodarāṇi ca dhvāntam adhvagavadhūmukhāni ca //
svīcakāra karakoṭilālanālambitoḍutatimekhalāṃ divam /
rāgabhaṅgam atisaṃstavād gatāṃ devarājadiśam indur atyajat //
Rc_2.93
svīcakāra karakoṭilālanālambitoḍutatimekhalāṃ divam / rāgabhaṅgam atisaṃstavād gatāṃ devarājadiśam indur atyajat //
ātatāna gaganāṅgaṇādhikair medinīm amṛtavarṣibhir vidhuḥ /
viprayuktajanadhūmaketubhiḥ ketakāgraśucibhir marīcibhiḥ //
Rc_2.94
ātatāna gaganāṅgaṇādhikair medinīm amṛtavarṣibhir vidhuḥ / viprayuktajanadhūmaketubhiḥ ketakāgraśucibhir marīcibhiḥ //
saṃkucadbhir abhirāmatādhike sādhu candramasi puṣkaraiḥ kṛtam /
udyatā jayini kāminīmukhe tena sāhasam anuṣṭhitaṃ punaḥ //
Rc_2.95
saṃkucadbhir abhirāmatādhike sādhu candramasi puṣkaraiḥ kṛtam / udyatā jayini kāminīmukhe tena sāhasam anuṣṭhitaṃ punaḥ //
uccakhāna ruṣam uccamaṇḍalaḥ khaṇḍanām agamayad viṣahyatām /
mānapaṅkam apanīya kāminīḥ kāntahastam anayan niśāpatiḥ //
Rc_2.96
uccakhāna ruṣam uccamaṇḍalaḥ khaṇḍanām agamayad viṣahyatām / mānapaṅkam apanīya kāminīḥ kāntahastam anayan niśāpatiḥ //
vyaktavartmabilavāhinīvanagrāmagulmagahanādribhedayā /
saumyatādhikaviśeṣayājani jyotsnayā divasaniḥspṛho janaḥ //
Rc_2.97
vyaktavartmabilavāhinīvanagrāmagulmagahanādribhedayā / saumyatādhikaviśeṣaya ājani jyotsnayā divasaniḥspṛho janaḥ //
pīyate sma kumudaṃ na locanaiś candrikā tapati rohitacchadam /
prādurāsa param utpibann aliḥ saurabhaṃ niravalambam ambuni //
Rc_2.98
pīyate sma kumudaṃ na locanaiś candrikā tapati rohitacchadam / prādurāsa param utpibann aliḥ saurabhaṃ niravalambam ambuni //
ekikeva nijavṛndamadhyagāpy uccukūja sabhayā sitacchadī /
dantamūlam asakṛc ca saṃśayād āmamarśa kariṇaḥ kareṇukā //
Rc_2.99
ekika īva nijavṛndamadhyaga āpy uccukūja sabhayā sitacchadī / dantamūlam asakṛc ca saṃśayād āmamarśa kariṇaḥ kareṇukā //
ketakīṣu kadalīṣu vālukāsv aśmasu sphuṭitakairave 'mbhasi /
lambhiteva laharīparamparām ullalāsa śaśikāntivāhinī //
Rc_2.100
ketakīṣu kadalīṣu vālukāsv aśmasu sphuṭitakairave 'mbhasi / lambhita īva laharīparamparām ullalāsa śaśikāntivāhinī //
prāptasūkṣmaghanapallavāntaraiś citritāḥ śaśikarair itas tataḥ /
bibhrati sma tarumūlaśāyinaḥ śambarāḥ pṛṣatayūthavibhramam //
Rc_2.101
prāptasūkṣmaghanapallavāntaraiś citritāḥ śaśikarair itas tataḥ / bibhrati sma tarumūlaśāyinaḥ śambarāḥ pṛṣatayūthavibhramam //
kṛcchralabdhanagaśṛṅgasandhayo dattamanmathajayābhisandhayaḥ /
maithilītaravadhūdurāsadaṃ rāghavāṅkam aviśac chaśitviṣaḥ //
Rc_2.102
kṛcchralabdhanagaśṛṅgasandhayo dattamanmathajayābhisandhayaḥ / maithilītaravadhūdurāsadaṃ rāghavāṅkam aviśac chaśitviṣaḥ //
jāgarṣi kāśmari niṣīdasi kovidāra kutrāsi vatsa kṛtamāla tamāla paśya /
kiṃ vartate raghupater iti satvarābhir uktaṃ drumaugham avalokya vanasthalībhiḥ //
Rc_2.103
jāgarṣi kāśmari niṣīdasi kovidāra kutra asi vatsa kṛtamāla tamāla paśya / kiṃ vartate raghupater iti satvarābhir uktaṃ drumaugham avalokya vanasthalībhiḥ //
anyonyadūrapariṣaktaviśālasāndraśākhāśatais tarubhir antarayāṃbabhūve /
udbhūtaghoravirahajvaralaṅghitasya candrātapaḥ sa khalu dāśarather apathyaḥ //
Rc_2.104
anyonyadūrapariṣaktaviśālasāndraśākhāśatais tarubhir antarayāṃbabhūve / udbhūtaghoravirahajvaralaṅghitasya candrātapaḥ sa khalu dāśarather apathyaḥ //
kumudavanam ahetu tyaktanidraṃ tadāsīd gaganam uḍuvitānair dhig vṛthaiva praphullam /
ajani jagad adhīśasyāgṛhītes tadānīṃ vidhur api vidhavastrīyauvanodbhedaśocyaḥ //
Rc_2.105
kumudavanam ahetu tyaktanidraṃ tadā āsīd gaganam uḍuvitānair dhig vṛtha aiva praphullam / ajani jagad adhīśasya agṛhītes tadānīṃ vidhur api vidhavastrīyauvanodbhedaśocyaḥ //
śvasiti janakaputrī satvaro bhānuputraḥ kapipatir upasannaṃ suprabhātaṃ taveti /
jagur iva raghunāthāyārdhabuddhāḥ svananto madhuram apararātre patriṇaḥ ke 'pi ke 'pi //
Rc_2.106
śvasiti janakaputrī satvaro bhānuputraḥ kapipatir upasannaṃ suprabhātaṃ tava iti / jagur iva raghunāthāya ardhabuddhāḥ svananto madhuram apararātre patriṇaḥ ke 'pi ke 'pi //
ity abhinandakṛtau rāmacarite mahākāvye sandhyātamaścandrodayavarṇano nāma dvitīyaḥ sargaḥ samāptaḥ //
kavīnāṃ kiṃ dattair nṛpapaśubhir anyair avasare paraṃ pṛthvīpālaḥ kṣaṇam api sa karṇo vitaratu /
anāttaṃ tattvajñair api suvipulārthavyayabhiyā pratiṣṭhāṃ yenoccair jagati gamitaṃ rāmacaritam //
Rc_p42952
kavīnāṃ kiṃ dattair nṛpapaśubhir anyair avasare paraṃ pṛthvīpālaḥ kṣaṇam api sa karṇo vitaratu / anāttaṃ tattvajñair api suvipulārthavyayabhiyā pratiṣṭhāṃ yena uccair jagati gamitaṃ rāmacaritam //
pālānvayāmbujavanaikavirocanāya tasmai namo 'stu yuvarājanareśvarāya /
koṭipradānaghaṭitojjvalakīrtimūrtir yenāmaratvapadavīṃ gamito 'bhinandaḥ //
Rc_p43252
pālānvayāmbujavanaikavirocanāya tasmai namo 'stu yuvarājanareśvarāya / koṭipradānaghaṭitojjvalakīrtimūrtir yena amaratvapadavīṃ gamito 'bhinandaḥ //
tṛtīyaḥ sargaḥ
atha prabuddhaḥ prathamaṃ vibuddham āsīnam ādāya tadaṅghriyugmam /
prakāmanidrābhigamābhirāmo rāmaḥ sumitrāsutam ity uvāca //
Rc_3.1
atha prabuddhaḥ prathamaṃ vibuddham āsīnam ādāya tadaṅghriyugmam / prakāmanidrābhigamābhirāmo rāmaḥ sumitrāsutam ity uvāca //
kim ittham eva kṣapito niśīthaḥ kaccin muhūrārdham asi prasuptaḥ /
asmin prasādāvasare dhiyāṃ ca pratiṣṭhitaś cetasi kas tavārthaḥ //
Rc_3.2
kim ittham eva kṣapito niśīthaḥ kaccin muhūrārdham asi prasuptaḥ / asmin prasādāvasare dhiyāṃ ca pratiṣṭhitaś cetasi kas tava arthaḥ //
vanaukasas tasya naveśvarasya bhāvāvabodhāya punar vimṛśya /
yat prāptakālaṃ tad udāharāśu prasthānakālo 'yam atipraśastaḥ //
Rc_3.3
vanaukasas tasya naveśvarasya bhāvāvabodhāya punar vimṛśya / yat prāptakālaṃ tad udāharā aśu prasthānakālo 'yam atipraśastaḥ //
svakāryalābhastimitaḥ kapiś cen na kaścid artho 'nusṛtena tena /
ripaūpetaṃ varam arthibhāvād vikārasaṃdehasahe na mitre //
Rc_3.4
svakāryalābhastimitaḥ kapiś cen na kaścid artho 'nusṛtena tena / ripau upetaṃ varam arthibhāvād vikārasaṃdehasahe na mitre //
kāryāntarāśārahitena tena vyaktaṃ khalenādya vayaṃ nirastāḥ /
dattaḥ pradīrghāgrahaṇābhidhāno yenāyam ārād api no 'rdhacandraḥ //
Rc_3.5
kāryāntarāśārahitena tena vyaktaṃ khalena adya vayaṃ nirastāḥ / dattaḥ pradīrghāgrahaṇābhidhāno yena ayam ārād api no 'rdhacandraḥ //
ruddhas tapasvī sa kathaṃ na kaiścin mohāndhakūpe nipatan madāndhaḥ /
kiṃ deśakās te 'pi hanūmadādyāḥ sadyaḥ padaṃ prāpya samaṃ vipannāḥ //
Rc_3.6
ruddhas tapasvī sa kathaṃ na kaiścin mohāndhakūpe nipatan madāndhaḥ / kiṃ deśakās te 'pi hanūmadādyāḥ sadyaḥ padaṃ prāpya samaṃ vipannāḥ //
riṣṭaṃ na dṛṣṭaṃ pavamānasūnor na cāgnisūnor na ca vālisūnoḥ /
sarve 'pi kiṃkāraṇam ekadaiva pramītakalpāḥ kapidārakās te //
Rc_3.7
riṣṭaṃ na dṛṣṭaṃ pavamānasūnor na ca agnisūnor na ca vālisūnoḥ / sarve 'pi kiṃkāraṇam ekada aiva pramītakalpāḥ kapidārakās te //
sa durnivāro harir adya śetām āsvāditaiśvaryamadhur madena /
kathaṃ punar jāgarakāla eva suptās tadāptā iti me vitarkaḥ //
Rc_3.8
sa durnivāro harir adya śetām āsvāditaiśvaryamadhur madena / kathaṃ punar jāgarakāla eva suptās tadāptā iti me vitarkaḥ //
devāt prasūtena himetarāṃśor ūrjasvalais taiḥ sakhibhir vṛtena /
udāradehadyutināsmadarthe niranvayaṃ tena tamaḥ prapannam //
Rc_3.9
devāt prasūtena himetarāṃśor ūrjasvalais taiḥ sakhibhir vṛtena / udāradehadyutina āsmadarthe niranvayaṃ tena tamaḥ prapannam //
aho mahan mohajam andhakāraṃ yenādya madhyesabham uddhureṇa /
utsārya tān mantrimaṇipradīpān plavaṅgarājaḥ prasabhaṃ gṛhītaḥ //
Rc_3.10
aho mahan mohajam andhakāraṃ yena adya madhyesabham uddhureṇa / utsārya tān mantrimaṇipradīpān plavaṅgarājaḥ prasabhaṃ gṛhītaḥ //
lobhasya mohasya manobhavasya madasya cātiprasaro na ruddhaḥ /
ruddhaḥ paraṃ pūrṇamanorathena tenādya naḥ pratyupakāravegaḥ //
Rc_3.11
lobhasya mohasya manobhavasya madasya ca atiprasaro na ruddhaḥ / ruddhaḥ paraṃ pūrṇamanorathena tena adya naḥ pratyupakāravegaḥ //
samrāṭpadasthasya padād apetāḥ samprītaye samprati mā sma bhūmaḥ /
dṛṣṭāstrasārā api tasya bhīroḥ kiṃ bhītaye vatsa vayaṃ na bhūtāḥ //
Rc_3.12
samrāṭpadasthasya padād apetāḥ samprītaye samprati mā sma bhūmaḥ / dṛṣṭāstrasārā api tasya bhīroḥ kiṃ bhītaye vatsa vayaṃ na bhūtāḥ //
sthāne nirastaḥ sudhiyāgrajena sa tena māyāmasṛṇo durātmā /
mayā madāndhena punar vṛthaiva kroṣṭā mṛgendrasya pade 'bhiṣiktaḥ //
Rc_3.13
sthāne nirastaḥ sudhiya āgrajena sa tena māyāmasṛṇo durātmā / mayā madāndhena punar vṛtha aiva kroṣṭā mṛgendrasya pade 'bhiṣiktaḥ //
nirveśaniryātanaśāṭhyanidrāṃ nīceṣu daṇḍaḥ paruṣo nihanti /
tathāpi dākṣiṇyavilambitavyam idaṃ dhanus taṃ prati māmakīnam //
Rc_3.14
nirveśaniryātanaśāṭhyanidrāṃ nīceṣu daṇḍaḥ paruṣo nihanti / tatha āpi dākṣiṇyavilambitavyam idaṃ dhanus taṃ prati māmakīnam //
yāvan na viśrāmyati vegajanmā dikṣu dhvanir vālibhidaḥ śarasya /
tāvat punas taṅka iha trilokyām ākrāntakiṣkindham upakrameta //
Rc_3.15
yāvan na viśrāmyati vegajanmā dikṣu dhvanir vālibhidaḥ śarasya / tāvat punas taṅka iha trilokyām ākrāntakiṣkindham upakrameta //
asmāsu nāvedayati sma garvāt kurvīta śeṣārivadhaṃ bhujābhyām /
vidhāya saurājyam asaūpeyād ity arthitā paśyati na pramāṇam //
Rc_3.16
asmāsu nā avedayati sma garvāt kurvīta śeṣārivadhaṃ bhujābhyām / vidhāya saurājyam asau upeyād ity arthitā paśyati na pramāṇam //
tad eṣa me nirmalasargasargaḥ ṣaḍvargaruddho ripuvat sa heyaḥ /
nāsau niṣiddhas tava yānapakṣo mayā bata prāg asamāhitena //
Rc_3.17
tad eṣa me nirmalasargasargaḥ ṣaḍvargaruddho ripuvat sa heyaḥ / na asau niṣiddhas tava yānapakṣo mayā bata prāg asamāhitena //
asaṃśayaṃ sa pratihārapālīsasambhramāveditasannikarṣam /
tvāṃ praty asūyāṃ hṛdayena dhāsyaty upasthitāntaḥpuraviprayogaḥ //
Rc_3.18
asaṃśayaṃ sa pratihārapālīsasambhramāveditasannikarṣam / tvāṃ praty asūyāṃ hṛdayena dhāsyaty upasthitāntaḥpuraviprayogaḥ //
tadvaktram ārkes taruṇārkatāmraṃ tvatprītivākyair akṛtapramodam /
bhaviṣyati pratyupakārabhāranirvāhacintāgamasāndhakāram //
Rc_3.19
tadvaktram ārkes taruṇārkatāmraṃ tvatprītivākyair akṛtapramodam / bhaviṣyati pratyupakārabhāranirvāhacintāgamasāndhakāram //
smariṣyati tvāṃ na sa bodhyamāno 'py ālokayiṣyaty athavā na pṛṣṭaḥ /
pratyeṣi kāntājanamadhyavartī sa cintayāsmadgatayādhunāste //
Rc_3.20
smariṣyati tvāṃ na sa bodhyamāno 'py ālokayiṣyaty athavā na pṛṣṭaḥ / pratyeṣi kāntājanamadhyavartī sa cintaya āsmadgataya ādhunā āste //
āvāṃ yadaivādritaṭe niviṣṭau sa kālikāṃ vīkṣya purīṃ praviṣṭaḥ /
āmṛṣṭam āsīc capalena tena sauhārdam asmadviṣayaṃ tadaiva //
Rc_3.21
āvāṃ yada aiva adritaṭe niviṣṭau sa kālikāṃ vīkṣya purīṃ praviṣṭaḥ / āmṛṣṭam āsīc capalena tena sauhārdam asmadviṣayaṃ tada aiva //
ahaḥsv amīṣu kṣaṇa eva nāsīd āsīn na saṃdeśaharo 'nurūpaḥ /
ityādi sa vyaktam alīkam eva tvatprītyupālambhapadeṣu vaktā //
Rc_3.22
ahaḥsv amīṣu kṣaṇa eva nā asīd āsīn na saṃdeśaharo 'nurūpaḥ / ityādi sa vyaktam alīkam eva tvatprītyupālambhapadeṣu vaktā //
kṛtāvahelaḥ praṇayaprasannaṃ niruttaraḥ satvarakāryavādam /
prekṣiṣyate roṣalavānuraktaṃ valīmukhaḥ śuṣkamukho mukhaṃ te //
Rc_3.23
kṛtāvahelaḥ praṇayaprasannaṃ niruttaraḥ satvarakāryavādam / prekṣiṣyate roṣalavānuraktaṃ valīmukhaḥ śuṣkamukho mukhaṃ te //
tasyāgamād yaḥ sahasā bhaviṣyaty arthasya tasyābhavanaṃ mamāstu /
bādhiṣyate vālivadhātiriktas tadveśmayātrānuśayaḥ sadā nau //
Rc_3.24
tasyā agamād yaḥ sahasā bhaviṣyaty arthasya tasya abhavanaṃ mama astu / bādhiṣyate vālivadhātiriktas tadveśmayātrānuśayaḥ sadā nau //
sa prāktano nūnam anarthabhājā nītas talaṃ tena hitaiṣivargaḥ /
utthāpitair dūram asāv idānīṃ divāniśaṃ dīvyati durvidagdhaiḥ //
Rc_3.25
sa prāktano nūnam anarthabhājā nītas talaṃ tena hitaiṣivargaḥ / utthāpitair dūram asāv idānīṃ divāniśaṃ dīvyati durvidagdhaiḥ //
akṣā mṛgākṣyo mṛgayā madhūni prekṣāś ca tasyādya haranti kālam /
na prāpnuvanti kṣaṇam āptavācaḥ sadādṛtāś cāraṇacāṭuvādāḥ //
Rc_3.26
akṣā mṛgākṣyo mṛgayā madhūni prekṣāś ca tasya adya haranti kālam / na prāpnuvanti kṣaṇam āptavācaḥ sadādṛtāś cāraṇacāṭuvādāḥ //
vadanti bhītāḥ sacivā na kiṃcit kiṃ cintayāsmadgatayā viṭānām /
svayaṃ na sampraty anusaṃdadhāti pūrvāparaṃ kāmaparaḥ sa rājā //
Rc_3.27
vadanti bhītāḥ sacivā na kiṃcit kiṃ cintaya āsmadgatayā viṭānām / svayaṃ na sampraty anusaṃdadhāti pūrvāparaṃ kāmaparaḥ sa rājā //
na sūrayo na sthavirā na dhīrāḥ puraḥsthitāḥ prāśnikatāṃ prayānti /
saṃtiṣṭhate saṃsadi saṃśayānaḥ pṛṣṭhopaviṣṭāsu vilāsinīṣu //
Rc_3.28
na sūrayo na sthavirā na dhīrāḥ puraḥsthitāḥ prāśnikatāṃ prayānti / saṃtiṣṭhate saṃsadi saṃśayānaḥ pṛṣṭhopaviṣṭāsu vilāsinīṣu //
itthaṃgate tatra gatasya kena manyus tavodīrṇarayo nivāryaḥ /
vicāyamāṇo na guṇāya naḥ syād asau kapīnāṃ kadanānubandhaḥ //
Rc_3.29
itthaṃgate tatra gatasya kena manyus tava udīrṇarayo nivāryaḥ / vicāyamāṇo na guṇāya naḥ syād asau kapīnāṃ kadanānubandhaḥ //
prapannaśāṭhyasya haṭhopanāmād āneṣyamāṇasya guṇaṃ na vīkṣe /
tathāvidhā hi dviṣatāṃ stavena kaṣanti karṇau param antikasthāḥ //
Rc_3.30
prapannaśāṭhyasya haṭhopanāmād āneṣyamāṇasya guṇaṃ na vīkṣe / tathāvidhā hi dviṣatāṃ stavena kaṣanti karṇau param antikasthāḥ //
spṛṣ.o na ced vikriyayā kayāpi nopasthitaḥ kāryavaśād idānīm /
etu svayaṃ na kriyate vṛthaiva sa tvadbalātkāraniruddhaśobhaḥ //
Rc_3.31
spṛṣ.o na ced vikriyayā kaya āpi na upasthitaḥ kāryavaśād idānīm / etu svayaṃ na kriyate vṛtha aiva sa tvadbalātkāraniruddhaśobhaḥ //
yathāvayos tātajaṭāyuṣoktam uktaṃ kabandhena yathā ca tena /
tathopayāsyaty acirād avaśyam āhūtacakro haricakravartī //
Rc_3.32
yathā āvayos tātajaṭāyuṣa ūktam uktaṃ kabandhena yathā ca tena / tatha ūpayāsyaty acirād avaśyam āhūtacakro haricakravartī //
yat satyam ādityasamudbhavatvād udbhūtim eṣyanti guṇās tadīyāḥ /
tulāgrasampātavilambadoṣe tasmin visaṃvādam ahaṃ na śaṅke //
Rc_3.33
yat satyam ādityasamudbhavatvād udbhūtim eṣyanti guṇās tadīyāḥ / tulāgrasampātavilambadoṣe tasmin visaṃvādam ahaṃ na śaṅke //
viropataptasya videśavāsād ājagmuṣas tasya nijādhivāsam /
iyanty ahāny utsukabandhuvargasaṃvargaṇavyagratayaiva yānti //
Rc_3.34
viropataptasya videśavāsād ājagmuṣas tasya nijādhivāsam / iyanty ahāny utsukabandhuvargasaṃvargaṇavyagrataya aiva yānti //
sa nūnam āyāsyati vānarendraḥ saṃdeśakārpaṇyam asaṃmataṃ me /
sarvasvabhūtaṃ visṛjanti vatsa kāryātipāte 'pi na dhairyam āryāḥ //
Rc_3.35
sa nūnam āyāsyati vānarendraḥ saṃdeśakārpaṇyam asaṃmataṃ me / sarvasvabhūtaṃ visṛjanti vatsa kāryātipāte 'pi na dhairyam āryāḥ //
vyatītavighnaḥ suhṛdarthanighno na śītalaḥ sthāsyati kiṃ gatena /
sa tvaryamāṇas tvaramāṇa eva dhairyasya naḥ pāram avāpsyatīva //
Rc_3.36
vyatītavighnaḥ suhṛdarthanighno na śītalaḥ sthāsyati kiṃ gatena / sa tvaryamāṇas tvaramāṇa eva dhairyasya naḥ pāram avāpsyati iva //
dhig astu māṃ taṃ prati vipratīpam āśaṅkitaṃ tad bahu yena yad vā /
svakāryadolāsu jano 'lpabhāgyaḥ prāṅ niścinoti vyatirekam eva //
Rc_3.37
dhig astu māṃ taṃ prati vipratīpam āśaṅkitaṃ tad bahu yena yad vā / svakāryadolāsu jano 'lpabhāgyaḥ prāṅ niścinoti vyatirekam eva //
itthaṃ na māṃ pratyupapattim eti tatrādyapakṣadvitaye 'pi yātrā /
varaṃ visoḍhāni kiyanty apīha saṅkhyātakālābhyadhikāny ahāni //
Rc_3.38
itthaṃ na māṃ pratyupapattim eti tatrā adyapakṣadvitaye 'pi yātrā / varaṃ visoḍhāni kiyanty api iha saṅkhyātakālābhyadhikāny ahāni //
svālocitaṃ vaktu bhavān idānīm ity anuṣṭheyam asaṃśayaṃ yat /
bālyāt prabhṛty eva tavottarā dhīr na pūrvapakṣe 'bhiniveśam eti //
Rc_3.39
svālocitaṃ vaktu bhavān idānīm ity anuṣṭheyam asaṃśayaṃ yat / bālyāt prabhṛty eva tava uttarā dhīr na pūrvapakṣe 'bhiniveśam eti //
iti prasannāṃ giram agrajasya śrutvā cirād vītaviṣādapaṅkaḥ /
mukhaśriyaivojjvalayābhinandann idaṃ sumitrātanayo jagāda //
Rc_3.40
iti prasannāṃ giram agrajasya śrutvā cirād vītaviṣādapaṅkaḥ / mukhaśriya aiva ujjvalaya ābhinandann idaṃ sumitrātanayo jagāda //
samarthitaṃ sādhu samastam eva kṛtī kapiḥ kiṃ bahunoditena /
pravyaktam apy etad adoṣadṛṣṭyā gṛhītam āryeṇa na yat tadāgaḥ //
Rc_3.41
samarthitaṃ sādhu samastam eva kṛtī kapiḥ kiṃ bahuna ūditena / pravyaktam apy etad adoṣadṛṣṭyā gṛhītam āryeṇa na yat tadāgaḥ //
tasyorjitenātiraver avadyaṃ naivekṣate 'ntaḥkaraṇaṃ mamāpi /
ayaṃ punas tena kuto na jānāmy atikramaḥ kālakṛto na dṛṣṭaḥ //
Rc_3.42
tasyā urjitena atiraver avadyaṃ na evā ikṣate 'ntaḥkaraṇaṃ mama api / ayaṃ punas tena kuto na jānāmy atikramaḥ kālakṛto na dṛṣṭaḥ //
visarjitā vā punarāgamāya samāpatanty adya na te nalādyāḥ /
samāharatiudyatavittavarṣo varṣāntarebhyaḥ pravarān harīn vā //
Rc_3.43
visarjitā vā punarāgamāya samāpatanty adya na te nalādyāḥ / samāharatiudyatavittavarṣo varṣāntarebhyaḥ pravarān harīn vā //
aṣṭādaśadvīpakapīndramaulir maulān asau vālivadhapralīnān /
naikābhyupāyopahitān idānīm uta pratīcchaty atisatkriyābhiḥ //
Rc_3.44
aṣṭādaśadvīpakapīndramaulir maulān asau vālivadhapralīnān / naikābhyupāyopahitān idānīm uta pratīcchaty atisatkriyābhiḥ //
aprāptasaṃtoṣam asaṃvibhaktasambhuktasarvasvam anuplaveṣu /
athādiśaty arpitasārakośaḥ prakāmapātheyaparigrahāya //
Rc_3.45
aprāptasaṃtoṣam asaṃvibhaktasambhuktasarvasvam anuplaveṣu / athā adiśaty arpitasārakośaḥ prakāmapātheyaparigrahāya //
atho sa bhītāturabālavṛddhān vṛddhopasevī sanibhaṃ niyuṅkte /
yathāyathaṃ sadmani padmasaṃkhyāsametaśākhāmṛgayūthanāthaḥ //
Rc_3.46
atho sa bhītāturabālavṛddhān vṛddhopasevī sanibhaṃ niyuṅkte / yathāyathaṃ sadmani padmasaṃkhyāsametaśākhāmṛgayūthanāthaḥ //
tad ittham utthānasamākulatvān na tvaryamāṇo 'pi sa dūṣaṇāya /
āryeṇa tatrāpy asamāgatasya chāyācyutiḥ kaiva nirūpitā me //
Rc_3.47
tad ittham utthānasamākulatvān na tvaryamāṇo 'pi sa dūṣaṇāya / āryeṇa tatra apy asamāgatasya chāyācyutiḥ ka aiva nirūpitā me //
jñeyo 'sti naḥ pūrvam arer udantas tatas tadantāya vidheyam asti /
ity ākulatvān mama tāvad ārya kāryopataptiḥ kṣamate na dhairyam //
Rc_3.48
jñeyo 'sti naḥ pūrvam arer udantas tatas tadantāya vidheyam asti / ity ākulatvān mama tāvad ārya kāryopataptiḥ kṣamate na dhairyam //
anarthibhāvād upacāravādād ākāragupteś ca parībhavanti /
yathātathārthapratipādanena prayānti mitrāṇi nirantaratvam //
Rc_3.49
anarthibhāvād upacāravādād ākāragupteś ca parībhavanti / yathātathārthapratipādanena prayānti mitrāṇi nirantaratvam //
mithaḥ prasādaskhalanād upādher upaiti sakhyaṃ khalayoḥ khilatvam /
gṛhṇāti satpūruṣayor na doṣam audāryasaṃvādakṛtā tu maitrī //
Rc_3.50
mithaḥ prasādaskhalanād upādher upaiti sakhyaṃ khalayoḥ khilatvam / gṛhṇāti satpūruṣayor na doṣam audāryasaṃvādakṛtā tu maitrī //
niryantraṇaṃ yatra na vartitavyaṃ na moditavyaṃ praṇayātivāde /
viśaṅkitānyonyabhayaṃ vidūrān namaskriyām arhati sauhṛdaṃ tat //
Rc_3.51
niryantraṇaṃ yatra na vartitavyaṃ na moditavyaṃ praṇayātivāde / viśaṅkitānyonyabhayaṃ vidūrān namaskriyām arhati sauhṛdaṃ tat //
visrabdham ājñāpaya kiṃ karomi kathaṃ ghaṭena plavagādhirājaḥ /
yat kiṃcid ādiśya nibhena kiṃ māṃ niṣedhasi kleśam ivekṣamāṇaḥ //
Rc_3.52
visrabdham ājñāpaya kiṃ karomi kathaṃ ghaṭena plavagādhirājaḥ / yat kiṃcid ādiśya nibhena kiṃ māṃ niṣedhasi kleśam ivā ikṣamāṇaḥ //
sthito 'smi tāvad dinam etad eṣyaty anyedyur ājñāṃ tava na pratīkṣe /
āryo 'nurodhān na yunakti yatra tatrāham ambāniyamāt svatantraḥ //
Rc_3.53
sthito 'smi tāvad dinam etad eṣyaty anyedyur ājñāṃ tava na pratīkṣe / āryo 'nurodhān na yunakti yatra tatra aham ambāniyamāt svatantraḥ //
tad eṣa niṣkramya tathā karomi tatpūrvasaṅgaḥ plavago yathāśu /
taṃ vairisaṃhāramahopakāram āryāya niryātayituṃ yatena //
Rc_3.54
tad eṣa niṣkramya tathā karomi tatpūrvasaṅgaḥ plavago yathā āśu / taṃ vairisaṃhāramahopakāram āryāya niryātayituṃ yatena //
dhik taṃ dhanuṣpāṇim anuplavaṃ māṃ mudhā manaḥparyuṣitāvalepam /
anvīkṣate yasya mamāvasādād āryaḥ sahāyāntaram antarajñaḥ //
Rc_3.55
dhik taṃ dhanuṣpāṇim anuplavaṃ māṃ mudhā manaḥparyuṣitāvalepam / anvīkṣate yasya mama avasādād āryaḥ sahāyāntaram antarajñaḥ //
dhikśātatāṃ sannataparvatāṃ dhig dhik pātavegaṃ ca mamāśugānām /
alakṣitoddeśam api dviṣantaṃ nihatya nāyānti hi yat kṣaṇena //
Rc_3.56
dhikśātatāṃ sannataparvatāṃ dhig dhik pātavegaṃ ca mamā aśugānām / alakṣitoddeśam api dviṣantaṃ nihatya nā ayānti hi yat kṣaṇena //
kharādirakṣaḥkadaneṣu dīrgham amī parijñātarasāḥ kim anyat /
asṛgbhujāṃ bhoktum asṛk tvarantāṃ bhūyo 'pi bhūcandra tavārdhacandrāḥ //
Rc_3.57
kharādirakṣaḥkadaneṣu dīrgham amī parijñātarasāḥ kim anyat / asṛgbhujāṃ bhoktum asṛk tvarantāṃ bhūyo 'pi bhūcandra tava ardhacandrāḥ //
ātāṭakāsaṃjñapanāt prapannas tvayaiṣa varṇāśramarakṣaṇāya /
samāpyatāṃ śeṣanibarhaṇena kṣapācarāṇāṃ nidhanādhikāraḥ //
Rc_3.58
ātāṭakāsaṃjñapanāt prapannas tvaya aiṣa varṇāśramarakṣaṇāya / samāpyatāṃ śeṣanibarhaṇena kṣapācarāṇāṃ nidhanādhikāraḥ //
uddhṛtya ghorāyudhavṛndavṛṣṭim anuṣṭhitām oghaśaravyayena /
sa rākṣasebhyo 'mbaragocarebhyas trātas tvayaikena makho maharṣeḥ //
Rc_3.59
uddhṛtya ghorāyudhavṛndavṛṣṭim anuṣṭhitām oghaśaravyayena / sa rākṣasebhyo 'mbaragocarebhyas trātas tvaya aikena makho maharṣeḥ //
taṃ kālakalpaṃ kiyatā śrameṇa tathāvadhīr mārgarudhaṃ virādham /
āsan muhūrtāḥ kati ca ghnatas te sainyaṃ janasthānapateḥ svarasya //
Rc_3.60
taṃ kālakalpaṃ kiyatā śrameṇa tatha āvadhīr mārgarudhaṃ virādham / āsan muhūrtāḥ kati ca ghnatas te sainyaṃ janasthānapateḥ svarasya //
āsīt kṣuraprasya kiyān vilambaḥ krūreṣu teṣu triśiraḥśiraḥsu /
katīṣavo dūṣaṇadehayātrānivāraṇārthaṃ ca raṇe visṛṣṭāḥ //
Rc_3.61
āsīt kṣuraprasya kiyān vilambaḥ krūreṣu teṣu triśiraḥśiraḥsu / kati iṣavo dūṣaṇadehayātrānivāraṇārthaṃ ca raṇe visṛṣṭāḥ //
kasyāvalambād akarot parāsuṃ mārīcam uccāvacamāyam āryaḥ /
jñātā ca diksaṃjñapitas tvayaiva kṣapācarāṇām adhipaś ca so 'pi //
Rc_3.62
kasya avalambād akarot parāsuṃ mārīcam uccāvacamāyam āryaḥ / jñātā ca diksaṃjñapitas tvaya aiva kṣapācarāṇām adhipaś ca so 'pi //
ity aprapañcoditakāraṇāni mithas tayos tathyaguṇagrahāṇi /
neduḥ stuvānā iva sūnṛtāni khagāḥ kulāyeṣu kṛtaikamatyāḥ //
Rc_3.63
ity aprapañcoditakāraṇāni mithas tayos tathyaguṇagrahāṇi / neduḥ stuvānā iva sūnṛtāni khagāḥ kulāyeṣu kṛtaikamatyāḥ //
āropya sandhyāṃ diśi vajrapāṇeḥ paryasya candraṃ kakubhi pratīcyām /
utsaṅgitoḍuprakarā khagānām ādāya nidrāṃ rajanī jagāma //
Rc_3.64
āropya sandhyāṃ diśi vajrapāṇeḥ paryasya candraṃ kakubhi pratīcyām / utsaṅgitoḍuprakarā khagānām ādāya nidrāṃ rajanī jagāma //
kaviś ca jīvaś ca sutaś ca bhūmeḥ sa dakṣiṇāśātilako muniś ca /
āsannasūryāṃśubhayadrutasya kṣaṇaṃ rarakṣur bhagaṇasya pṛṣṭham //
Rc_3.65
kaviś ca jīvaś ca sutaś ca bhūmeḥ sa dakṣiṇāśātilako muniś ca / āsannasūryāṃśubhayadrutasya kṣaṇaṃ rarakṣur bhagaṇasya pṛṣṭham //
dig darśayāmāsa mukhaṃ sarāgaṃ na yāvad aindrī gaṇikeva mattā /
tāvad dvijeśo 'ṅkam iyāya sindhoḥ sandhyāsurāśīkarasekaśaṅkī //
Rc_3.66
dig darśayāmāsa mukhaṃ sarāgaṃ na yāvad aindrī gaṇika īva mattā / tāvad dvijeśo 'ṅkam iyāya sindhoḥ sandhyāsurāśīkarasekaśaṅkī //
visarjitoḍuḥ kṣaṇam indur āsīd āsīd upānteṣv api nāndhakāram /
bhṛśaṃ diśīndrasya rarāja sandhyā sindūriṇīva graharājamudrā //
Rc_3.67
visarjitoḍuḥ kṣaṇam indur āsīd āsīd upānteṣv api na andhakāram / bhṛśaṃ diśi indrasya rarāja sandhyā sindūriṇi īva graharājamudrā //
uccetum uccair uḍukuḍmalāni vyākurvatī rāgam atipragāḍham /
śākhām ivālambya diśaṃ maghonaḥ sandhyā viyad bhūruham āruroha //
Rc_3.68
uccetum uccair uḍukuḍmalāni vyākurvatī rāgam atipragāḍham / śākhām ivā alambya diśaṃ maghonaḥ sandhyā viyad bhūruham āruroha //
śeṣoḍupuṣpastabakoccayāya saṃjātarāgātiśayeva sandhyā /
apy uccakaiḥ pūrvamahīdhramūrdhni sthitvā viyadbhūruham āruroha //
Rc_3.69
śeṣoḍupuṣpastabakoccayāya saṃjātarāgātiśaya īva sandhyā / apy uccakaiḥ pūrvamahīdhramūrdhni sthitvā viyadbhūruham āruroha //
visṛjya pāṇḍucchadanaughatulyaṃ tārāgaṇaṃ vyomatarus tadānīm /
babhāra sandhyārucimañjarīṇāṃ jālāni bālādharakomalāni //
Rc_3.70
visṛjya pāṇḍucchadanaughatulyaṃ tārāgaṇaṃ vyomatarus tadānīm / babhāra sandhyārucimañjarīṇāṃ jālāni bālādharakomalāni //
utsāritevābhrakareṇukumbhāj jambhāriyugyādhikṛtair marudbhiḥ /
tatāna sandhyeti samullasantī nabhoṅgaṇaṃ raṅgavikāradhūliḥ //
Rc_3.71
utsārita īva abhrakareṇukumbhāj jambhāriyugyādhikṛtair marudbhiḥ / tatāna sandhya īti samullasantī nabhoṅgaṇaṃ raṅgavikāradhūliḥ //
saṃvittayas tattvavigāhaśubhrāḥ sāṃsārike rāga ivādhirūḍhe /
śanaiḥ śanair mlānaruco mamajjus tārāḥ prasarpaty aruṇe cireṇa //
Rc_3.72
saṃvittayas tattvavigāhaśubhrāḥ sāṃsārike rāga iva adhirūḍhe / śanaiḥ śanair mlānaruco mamajjus tārāḥ prasarpaty aruṇe cireṇa //
kaiḥ śikṣitā vartayituṃ tadāsīd unmīlitaṃ tūlikayeva citram /
taraṅgavat tuṅgaśaradghanālīvisaṃsthule vyomani bālasandhyā //
Rc_3.73
kaiḥ śikṣitā vartayituṃ tadā āsīd unmīlitaṃ tūlikaya īva citram / taraṅgavat tuṅgaśaradghanālīvisaṃsthule vyomani bālasandhyā //
pratyuptamātraṃ diśi devabhartur abhyaktakhaṇḍābhrataraṅgamālam /
babhau visarpaty ayasīva tailaṃ nabhastale bālapataṅgatejaḥ //
Rc_3.74
pratyuptamātraṃ diśi devabhartur abhyaktakhaṇḍābhrataraṅgamālam / babhau visarpaty ayasi iva tailaṃ nabhastale bālapataṅgatejaḥ //
prasattinirvyūḍhasudhāmayūkhaṃ kham uṣṇaraśmāv api raktim ūhe /
bharaṃ pratīcchanti mahodayānāṃ pātrāṇi paryāyavaśaṃvadāni //
Rc_3.75
prasattinirvyūḍhasudhāmayūkhaṃ kham uṣṇaraśmāv api raktim ūhe / bharaṃ pratīcchanti mahodayānāṃ pātrāṇi paryāyavaśaṃvadāni //
tāpiñchakalpaḥ kakubhi pratīcyām ācchādayāmāsa mṛgo mṛgāṅkam /
dūrādhirūḍhaṃ janam āpadīva prakāśamāno 'tiśayād avarṇaḥ //
Rc_3.76
tāpiñchakalpaḥ kakubhi pratīcyām ācchādayāmāsa mṛgo mṛgāṅkam / dūrādhirūḍhaṃ janam āpadi iva prakāśamāno 'tiśayād avarṇaḥ //
pradīptasandhyāgni nadaddvijaughaṃ niraṃśukadhvastaparāṅmukhendu /
viyadviluptoḍukulaṃ tadābhūc cakrāntarākrāntapuropameyam //
Rc_3.77
pradīptasandhyāgni nadaddvijaughaṃ niraṃśukadhvastaparāṅmukhendu / viyadviluptoḍukulaṃ tada ābhūc cakrāntarākrāntapuropameyam //
mithaḥ kṛtālokamahotsavānāṃ kṛtāravaḥ sārasadampatīnām /
na bālabhānoḥ kiraṇād abhaiṣīn nadīṣu nīhāramayo 'ndhakāraḥ //
Rc_3.78
mithaḥ kṛtālokamahotsavānāṃ kṛtāravaḥ sārasadampatīnām / na bālabhānoḥ kiraṇād abhaiṣīn nadīṣu nīhāramayo 'ndhakāraḥ //
tatāra saṃtīrya himāndhakāraṃ tatā rasantī saritaḥ khagālī /
raktāravindasya rajobhir ārdrair aktā raviṃ vāriṇi vīkṣamāṇā //
Rc_3.79
tatāra saṃtīrya himāndhakāraṃ tatā rasantī saritaḥ khagālī / raktāravindasya rajobhir ārdrair aktā raviṃ vāriṇi vīkṣamāṇā //
smaravyayaklāntavalatpulindīsarvāṅgasaṃvāhakalāvidagdhaḥ /
vilambya kośeṣu kuśeśayānāṃ sasāra kāsārataraṅgavātaḥ //
Rc_3.80
smaravyayaklāntavalatpulindīsarvāṅgasaṃvāhakalāvidagdhaḥ / vilambya kośeṣu kuśeśayānāṃ sasāra kāsārataraṅgavātaḥ //
atītya śaityaṃ taṭavālukānāṃ koṣṇāsu sasnur munayo nadīṣu /
apām apūryanta ca nairjharīṇāṃ kuṭā girigrāmakuṭumbinībhiḥ //
Rc_3.81
atītya śaityaṃ taṭavālukānāṃ koṣṇāsu sasnur munayo nadīṣu / apām apūryanta ca nairjharīṇāṃ kuṭā girigrāmakuṭumbinībhiḥ //
jātaprakāśāsu bahiḥsthalīṣu prakāmacārotsavajāgarūkaḥ /
ibho bhuvi praskhaladagrahastaḥ sasmāra śayyodarakuñjaśayyām //
Rc_3.82
jātaprakāśāsu bahiḥsthalīṣu prakāmacārotsavajāgarūkaḥ / ibho bhuvi praskhaladagrahastaḥ sasmāra śayyodarakuñjaśayyām //
sametya jṛmbhānupadaṃ svayūthyair mithaḥ kṣaṇaṃ līḍhatuṣāralepāḥ /
pratasthire digvalayaṃ vilokya yathāyathaṃ kacchabhuvaḥ kuraṅgāḥ //
Rc_3.83
sametya jṛmbhānupadaṃ svayūthyair mithaḥ kṣaṇaṃ līḍhatuṣāralepāḥ / pratasthire digvalayaṃ vilokya yathāyathaṃ kacchabhuvaḥ kuraṅgāḥ //
adṛśyatārāt taralaiḥ sthalīṣu vanecarāṇāṃ pṛtanā kuraṅgaiḥ /
papau raveḥ saṃjvalitograbhāsaṃ bhujaṅgam aughaḥ śritanākurandhraiḥ //
Rc_3.84
adṛśyatā arāt taralaiḥ sthalīṣu vanecarāṇāṃ pṛtanā kuraṅgaiḥ / papau raveḥ saṃjvalitograbhāsaṃ bhujaṅgam aughaḥ śritanākurandhraiḥ //
sthalaṃ kuraṅgīnayanair anidrair unmuktamudrair jalajair jalaṃ ca /
vilolatārais taraladvirephair uvāha bhedaṃ na mithas tadānīm //
Rc_3.85
sthalaṃ kuraṅgīnayanair anidrair unmuktamudrair jalajair jalaṃ ca / vilolatārais taraladvirephair uvāha bhedaṃ na mithas tadānīm //
jṛmbhābharād dūravisaṃgatānāṃ mudrāvilambena dalāvalīnām /
nirviśya niḥśeṣam aliḥ parāgam agād abaddhaḥ kumudākarebhyaḥ //
Rc_3.86
jṛmbhābharād dūravisaṃgatānāṃ mudrāvilambena dalāvalīnām / nirviśya niḥśeṣam aliḥ parāgam agād abaddhaḥ kumudākarebhyaḥ //
viveśa gartaṃ gatam uttamohir uccaiḥ padaṃ santatam uttamo hi /
āsīn mahaḥ sampadi tuṅgatāyāṃ nabho na kaiścid gadituṃ gatāyām //
Rc_3.87
viveśa gartaṃ gatam uttamohir uccaiḥ padaṃ santatam uttamo hi / āsīn mahaḥ sampadi tuṅgatāyāṃ nabho na kaiścid gadituṃ gatāyām //
naiḥsaṅgyam ālambyata kairaveṣu yaiḥ śāntimadbhiḥ śanakaī raveṣu /
saujanyam ambhojagṛhe sametaiś cirād dvirephair jagṛhe same taiḥ //
Rc_3.88
naiḥsaṅgyam ālambyata kairaveṣu yaiḥ śāntimadbhiḥ śanakaī raveṣu / saujanyam ambhojagṛhe sametaiś cirād dvirephair jagṛhe same taiḥ //
reje 'ravindair aravindabandhoḥ saṃdarśane darśitaharṣavegaiḥ /
vidhor viṣehe virahaḥ kathaṃcin nidrāvalambāt kumudākareṇa //
Rc_3.89
reje 'ravindair aravindabandhoḥ saṃdarśane darśitaharṣavegaiḥ / vidhor viṣehe virahaḥ kathaṃcin nidrāvalambāt kumudākareṇa //
ūhe jalair āhitakoparāgaḥ kṣobhād alnīnāṃ nalinīparāgaḥ /
vyasarjayad dyāṃ vivṛtāparāgaḥ śaśī cirād adhyuṣitāparāgaḥ //
Rc_3.90
ūhe jalair āhitakoparāgaḥ kṣobhād alnīnāṃ nalinīparāgaḥ / vyasarjayad dyāṃ vivṛtāparāgaḥ śaśī cirād adhyuṣitāparāgaḥ //
yathā viluptoḍukadambakāyāṃ bālārkapādair divi dīpyate sma /
tathaiva suptākhilakairavāyāṃ raktāravindair abhitaḥ sarasyām //
Rc_3.91
yathā viluptoḍukadambakāyāṃ bālārkapādair divi dīpyate sma / tatha aiva suptākhilakairavāyāṃ raktāravindair abhitaḥ sarasyām //
mukhena bhāti sma sahasrapatraṃ mitrodayālokavikasvareṇa /
mañjusvanānām alimārgaṇānāṃ svayaṃgrahāyaiav vimudrakośam //
Rc_3.92
mukhena bhāti sma sahasrapatraṃ mitrodayālokavikasvareṇa / mañjusvanānām alimārgaṇānāṃ svayaṃgrahāya eav vimudrakośam //
ślathena kecid viviśur mukhena talena kecid dalasaṃhatīnām /
madhūtsukānāṃ madhupavrajānām abjeṣu na dvāraviniścayo 'bhūt //
Rc_3.93
ślathena kecid viviśur mukhena talena kecid dalasaṃhatīnām / madhūtsukānāṃ madhupavrajānām abjeṣu na dvāraviniścayo 'bhūt //
luloṭha dhūlīṣu papau madhūni pakṣmāṇi līḍhāni punar lileha /
āgantave stokam api dvirephaḥ sthito dadau nāntaram abjamadhye //
Rc_3.94
luloṭha dhūlīṣu papau madhūni pakṣmāṇi līḍhāni punar lileha / āgantave stokam api dvirephaḥ sthito dadau na antaram abjamadhye //
bheje vinidrāṃ nalinīṃ na kūlān na śīlayāmāsa navārkabhāsam /
priyāṃ pratīyāya tathaiva mūḍhāṃ khagaḥ svabodhāgamasābhyasūyaḥ //
Rc_3.95
bheje vinidrāṃ nalinīṃ na kūlān na śīlayāmāsa navārkabhāsam / priyāṃ pratīyāya tatha aiva mūḍhāṃ khagaḥ svabodhāgamasābhyasūyaḥ //
bahūn asau patrarathas tapasvī cakāra cāṭūn upakaṇṭhalīnaḥ /
dṛśaṃ pramīlāpagamāt kaṣāyām unmīlayāmāsa cireṇa cakrī //
Rc_3.96
bahūn asau patrarathas tapasvī cakāra cāṭūn upakaṇṭhalīnaḥ / dṛśaṃ pramīlāpagamāt kaṣāyām unmīlayāmāsa cireṇa cakrī //
pāraṃ tuṣārakṣaṇasāndhakāram api smarārtitvaritaḥ pavitrī /
śrutapriyāhnvānaravaḥ pratasthe sīmantayann abjavanaṃ vinidram //
Rc_3.97
pāraṃ tuṣārakṣaṇasāndhakāram api smarārtitvaritaḥ pavitrī / śrutapriyāhnvānaravaḥ pratasthe sīmantayann abjavanaṃ vinidram //
jagāma bhañjanKamalāni kokaḥ kokīpariṣvaṅgamanorathotkaḥ /
sāpy utsukā tatkṣaṇam ājagāma vilokayantī vanam utpalānām //
Rc_3.98
jagāma bhañjanKamalāni kokaḥ kokīpariṣvaṅgamanorathotkaḥ / sa āpy utsukā tatkṣaṇam ājagāma vilokayantī vanam utpalānām //
kurvāṇayoḥ sarasi padmavanāvanaddhe bhinnādhvanor vitatham eva gatāgatāni /
saṃvādidikpatitayoḥ patatoḥ kathaṃcid dvandvaṃ cirād ghaṭitam ardhapathe babhūva //
Rc_3.99
kurvāṇayoḥ sarasi padmavanāvanaddhe bhinnādhvanor vitatham eva gatāgatāni / saṃvādidikpatitayoḥ patatoḥ kathaṃcid dvandvaṃ cirād ghaṭitam ardhapathe babhūva //
vyasmaryatām ṛtamarīcikarābhitāpaḥ prātaḥ patatrimithunais tapanaṃ vilokya /
jātyaiva śītalam athoṣṇam alaṃ na kiṃcic citrā gatir jagati jantudaśāvaśena //
Rc_3.100
vyasmaryatām ṛtamarīcikarābhitāpaḥ prātaḥ patatrimithunais tapanaṃ vilokya / jātya aiva śītalam atha uṣṇam alaṃ na kiṃcic citrā gatir jagati jantudaśāvaśena //
kartavyanirṇayavirūḍhamanaḥprasādaśaṃsismitena mukhacandramasā virājan /
rāmaḥ prabhātapavanāhitavīcikampāṃ pampām iyāya sarasīṃ saha lakṣmaṇena //
Rc_3.101
kartavyanirṇayavirūḍhamanaḥprasādaśaṃsismitena mukhacandramasā virājan / rāmaḥ prabhātapavanāhitavīcikampāṃ pampām iyāya sarasīṃ saha lakṣmaṇena //
pārśvasthāvarajasasambhramopanītapratyagrasphuṭitavilohitāravindaḥ /
susnātaḥ kṛtavidhir añjasopatasthe kākutsthaḥ kanakarasāvadātam arkam //
Rc_3.102
pārśvasthāvarajasasambhramopanītapratyagrasphuṭitavilohitāravindaḥ / susnātaḥ kṛtavidhir añjasa ūpatasthe kākutsthaḥ kanakarasāvadātam arkam //
tau dīrghaṃ vidhivad upāsya pūrvasandhyāṃ pūṣṇīṣatprakaṭitaraśmibarbarīke /
āsātāṃ rahitamahīruhopakaṇṭhaūdvellastimitajaṭāvanau vanānte //
Rc_3.103
tau dīrghaṃ vidhivad upāsya pūrvasandhyāṃ pūṣṇīṣatprakaṭitaraśmibarbarīke / āsātāṃ rahitamahīruhopakaṇṭhau udvellastimitajaṭāvanau vanānte //
ity abhinandakavikṛtau rāmacarite mahākāvye mantraviniścayapūrvakaprātaḥssandhyāvarṇano nāma tṛtīyaḥ sargaḥ samāptaḥ //
- Rechtsinhaber*in
- GRETIL project
- Zitationsvorschlag für dieses Objekt
- TextGrid Repository (2025). Poetry Collection. Rāmacaritamahākāvye. Rāmacaritamahākāvye. GRETIL. GRETIL project. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-CAC4-7